Η αυτοσυντήρηση αρχίζει πριν εμφανιστεί ο κίνδυνος
Δεν έχετε την πολυτέλεια να αιφνιδιάζεστε. Όχι επειδή πρέπει να ζείτε φοβισμένοι, αλλά επειδή η αυτοπροστασία αρχίζει πολύ πριν εμφανιστεί η ανάγκη για αυτοάμυνα. Ο άνθρωπος που αντιλαμβάνεται νωρίς τι συμβαίνει γύρω του έχει επιλογές. Ο άνθρωπος που αντιλαμβάνεται την απειλή αργά, συχνά αναγκάζεται απλώς να αντιδράσει.
Η επίγνωση περιβάλλοντος είναι η πρώτη αρετή της αυτοπροστασίας, γιατί χωρίς αυτήν όλα τα υπόλοιπα έρχονται καθυστερημένα. Δεν μπορείτε να αποφύγετε έναν κίνδυνο που δεν έχετε δει. Δεν μπορείτε να κρατήσετε απόσταση από κάποιον που δεν έχετε αντιληφθεί. Δεν μπορείτε να φύγετε εγκαίρως από έναν χώρο που δεν έχετε αξιολογήσει. Και δεν μπορείτε να προλάβετε τον αιφνιδιασμό, αν ζείτε απορροφημένοι, αφηρημένοι ή αποκομμένοι από το περιβάλλον σας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κινείστε σαν να σας καταδιώκουν. Σημαίνει ότι πρέπει να είστε παρόντες. Να βλέπετε. Να ακούτε. Να αντιλαμβάνεστε τις αλλαγές. Να παρατηρείτε τι δεν ταιριάζει. Να ακούτε το ένστικτό σας όταν κάτι μέσα σας λέει ότι μια κατάσταση δεν είναι σωστή.
Η επίγνωση περιβάλλοντος δεν είναι παράνοια. Είναι ήρεμη εγρήγορση. Είναι η πρακτική ικανότητα να ζείτε φυσιολογικά, αλλά όχι αφελώς.
Η σύντομη απάντηση
Η επίγνωση περιβάλλοντος είναι η ικανότητα να αντιλαμβάνεστε έγκαιρα τι συμβαίνει γύρω σας, ώστε να αναγνωρίζετε πιθανούς κινδύνους πριν εξελιχθούν σε άμεση απειλή. Δεν είναι φόβος, καχυποψία ή μόνιμη ένταση. Είναι η ήρεμη συνήθεια να παρατηρείτε ανθρώπους, αποστάσεις, εξόδους, κινήσεις, αλλαγές στη συμπεριφορά και οτιδήποτε φαίνεται παράταιρο στο περιβάλλον σας.
Στην αυτοπροστασία, η επίγνωση είναι σημαντικότερη από οποιαδήποτε τεχνική, επειδή σας δίνει χρόνο. Με χρόνο μπορείτε να αλλάξετε πορεία, να κρατήσετε απόσταση, να μπείτε σε ασφαλέστερο χώρο, να ζητήσετε βοήθεια ή να φύγετε πριν η κατάσταση γίνει σωματική. Χωρίς χρόνο, μένει μόνο η καθυστερημένη αντίδραση.
Η αυτοάμυνα συχνά αρχίζει πολύ αργά για τον άνθρωπο που δεν παρατηρεί. Η αυτοπροστασία αρχίζει νωρίς, με την ικανότητα να βλέπει κανείς τι συμβαίνει πριν κλείσει η κατάσταση επάνω του.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους θέλουν να καταλάβουν γιατί η αυτοπροστασία δεν αρχίζει με χτυπήματα, λαβές ή τεχνικές αντίδρασης. Αρχίζει με το να αντιλαμβάνεται κανείς τον χώρο γύρω του. Αν κινείστε συχνά αφηρημένοι στον δρόμο, σε πάρκινγκ, σε δημόσιους χώρους, σε μέσα μεταφοράς ή σε χώρους εργασίας, τότε η επίγνωση περιβάλλοντος είναι από τα πρώτα πράγματα που αξίζει να καλλιεργήσετε.
Είναι επίσης για όσους πιστεύουν ότι η προσοχή στο περιβάλλον είναι υπερβολή. Δεν είναι. Η υπερβολή είναι να αγνοεί κανείς τα σημάδια, να παραδίδει το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού σε όποιον έχει κακό σκοπό και μετά να ελπίζει ότι θα λύσει το πρόβλημα με μια τεχνική της τελευταίας στιγμής.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η επίγνωση περιβάλλοντος θεωρείται βασικό χαρακτηριστικό της κοινότητας Combatives Group και γιατί προηγείται της σωματικής αυτοάμυνας. Θα εξηγήσουμε τη διαφορά ανάμεσα στην ήρεμη εγρήγορση και στην παράνοια, τον ρόλο του ενστίκτου, τη σημασία της έγκαιρης αντίληψης και τον λόγο για τον οποίο ο αιφνιδιασμός αποτελεί σοβαρό πλεονέκτημα για έναν πιθανό δράστη.
Θα δούμε επίσης πώς η επίγνωση εφαρμόζεται πρακτικά στην καθημερινότητα, χωρίς θεατρικότητα και χωρίς φόβο. Ο σκοπός δεν είναι να μετατραπεί η ζωή σε συνεχή επιφυλακή. Ο σκοπός είναι να αποκτήσει ο άνθρωπος μια φυσική, βιώσιμη και διακριτική συνήθεια παρατήρησης, ώστε να κινείται με περισσότερες πληροφορίες και λιγότερη αφέλεια.
Βασικά σημεία
- Η επίγνωση περιβάλλοντος δεν είναι φόβος. Είναι ενημερωμένη προσοχή και ήρεμη παρουσία στον χώρο.
- Ο αιφνιδιασμός είναι από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα ενός πιθανού επιτιθέμενου. Όσο πιο αργά αντιληφθείτε μια απειλή, τόσο λιγότερες επιλογές έχετε.
- Το ένστικτο δεν πρέπει να αγνοείται. Συχνά αντιλαμβάνεται μικρές ασυνέπειες πριν το συνειδητό μυαλό τις εξηγήσει καθαρά.
- Η επίγνωση δίνει χρόνο, και ο χρόνος δίνει επιλογές: αποφυγή, αλλαγή πορείας, απόσταση, έξοδο, βοήθεια ή προετοιμασία.
- Η αυτοάμυνα που αρχίζει με τη σωματική επαφή αρχίζει αργά. Η αυτοπροστασία αρχίζει με το να βλέπει κανείς νωρίς.
Εισαγωγή: Η αυτοάμυνα αρχίζει με το να βλέπεις
Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν ακούν τη λέξη αυτοάμυνα, σκέφτονται κάτι σωματικό. Σκέφτονται ένα χτύπημα, μια απόκρουση, μια έξοδο από πιάσιμο, μια λαβή ή έναν τρόπο να σταματήσουν κάποιον που τους επιτίθεται. Αυτά μπορεί να έχουν θέση σε μια ολοκληρωμένη εκπαίδευση, αλλά δεν είναι η αρχή της αυτοπροστασίας.
Η αρχή είναι η αντίληψη. Αν δεν αντιληφθείτε ότι κάτι δεν πάει καλά, δεν μπορείτε να πάρετε έγκαιρα σωστή απόφαση. Αν δεν προσέξετε ότι κάποιος κινείται προς εσάς με τρόπο που δεν ταιριάζει, αν δεν δείτε ότι μια ομάδα κλείνει χώρο, αν δεν αντιληφθείτε ότι η έξοδος δεν είναι εύκολη ή ότι η απόσταση μειώνεται επικίνδυνα, τότε η κατάσταση μπορεί να σας προλάβει.
Στην αυτοπροστασία, ο χρόνος είναι τεράστιο πλεονέκτημα. Με χρόνο μπορείτε να φύγετε, να αλλάξετε διαδρομή, να αποφύγετε την επαφή, να προετοιμαστείτε ψυχολογικά, να καλέσετε βοήθεια ή να χρησιμοποιήσετε κοινωνικές δεξιότητες. Χωρίς χρόνο, περιορίζεστε σε αντίδραση υπό πίεση. Και η αντίδραση υπό πίεση είναι πάντα δυσκολότερη από την πρόληψη.
Γι’ αυτό η επίγνωση περιβάλλοντος δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο στην εκπαίδευση αυτοάμυνας. Είναι το πρώτο φίλτρο που μπορεί να κάνει όλα τα υπόλοιπα περιττά.
Δεν έχετε την πολυτέλεια να αιφνιδιάζεστε
Ο αιφνιδιασμός είναι ένα από τα πιο ισχυρά πλεονεκτήματα ενός δράστη. Αν σας πλησιάσει χωρίς να τον δείτε, έχει ήδη κερδίσει χρόνο. Αν μειώσει την απόσταση πριν καταλάβετε την πρόθεσή του, έχει ήδη περιορίσει τις επιλογές σας. Αν σας βρει αφηρημένους, σκυμμένους στο κινητό, απομονωμένους, κουρασμένους ή απορροφημένους, έχει ήδη ξεκινήσει με προβάδισμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε να προβλέψετε τα πάντα. Κανείς δεν μπορεί. Υπάρχουν ενέδρες, αιφνιδιαστικές επιθέσεις και απρόβλεπτες καταστάσεις. Όμως μεγάλο μέρος της καθημερινής αυτοπροστασίας δεν αφορά το να προβλέψουμε τα πάντα. Αφορά το να μη χαρίζουμε στον άλλον το εύκολο πλεονέκτημα της δικής μας απουσίας.
Η επίγνωση περιβάλλοντος μειώνει την πιθανότητα πλήρους αιφνιδιασμού. Δεν σας κάνει άτρωτους, αλλά σας δίνει περισσότερες πιθανότητες να αντιληφθείτε νωρίτερα μια ύποπτη προσέγγιση, μια αλλαγή στον χώρο ή μια συμπεριφορά που δεν ταιριάζει. Και αυτό μπορεί να είναι αρκετό για να αλλάξει η έκβαση.
Αν έχετε ήδη δει τον άνθρωπο που πλησιάζει, αν έχετε ήδη κρατήσει απόσταση, αν έχετε αλλάξει θέση ή αν έχετε αρχίσει να απομακρύνεστε, η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από το να καταλάβετε την απειλή τη στιγμή που βρίσκεται ήδη επάνω σας.
Η ήρεμη εγρήγορση δεν είναι φόβος
Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην εγρήγορση και στην παράνοια. Η παράνοια βλέπει απειλές παντού. Η αδιαφορία δεν βλέπει τίποτα. Η επίγνωση περιβάλλοντος βρίσκεται ανάμεσα στα δύο: βλέπει αρκετά ώστε να μπορεί να επιλέξει καλύτερα.
Η ήρεμη εγρήγορση είναι μια πρακτική κατάσταση προσοχής. Δεν απαιτεί να είστε τεταμένοι ούτε να υποψιάζεστε κάθε άνθρωπο γύρω σας. Απαιτεί να μη ζείτε μηχανικά. Να μη κινείστε τελείως απορροφημένοι από το κινητό, τις σκέψεις σας, τα ακουστικά σας ή τη βιασύνη σας. Απαιτεί να έχετε μια βασική εικόνα του χώρου και των ανθρώπων γύρω σας.
Ο άνθρωπος που κινείται με ήρεμη εγρήγορση δεν φαίνεται απαραίτητα διαφορετικός από τους άλλους. Δεν χρειάζεται να κάνει επιδεικτικές κινήσεις ούτε να κοιτάζει απειλητικά. Απλώς έχει επαφή με το περιβάλλον. Ξέρει περίπου ποιος βρίσκεται κοντά του, πού είναι η έξοδος, ποιος πλησιάζει χωρίς λόγο, πού υπάρχει σκοτεινό ή απομονωμένο σημείο και πότε κάτι αλλάζει.
Αυτός ο τρόπος προσοχής δεν βαραίνει τη ζωή. Αντιθέτως, την κάνει πιο συνειδητή. Η επίγνωση δεν είναι φυλακή. Είναι ελευθερία από την αφέλεια.
Η πολιτισμένη ζωή μάς έχει κάνει λιγότερο παρατηρητικούς
Ζούμε σε οργανωμένη κοινωνία και αυτό είναι ευτύχημα. Υπάρχουν νόμοι, αστυνομία, κοινωνικοί κανόνες, φωτισμός, γείτονες, κάμερες, καταστήματα και καθημερινές δομές που δημιουργούν ένα επίπεδο σχετικής ασφάλειας. Δεν ζούμε στη ζούγκλα και δεν χρειάζεται να συμπεριφερόμαστε σαν να ζούμε εκεί.
Όμως η σχετική ασφάλεια έχει και μια παρενέργεια: μας χαλαρώνει υπερβολικά. Πολλοί άνθρωποι κινούνται σαν να είναι δεδομένο ότι τίποτα δεν θα συμβεί. Περπατούν κοιτώντας το κινητό, φορούν ακουστικά που τους απομονώνουν πλήρως, μπαίνουν σε πάρκινγκ χωρίς να κοιτάξουν γύρω τους, κάθονται με την πλάτη σε σημεία που δεν ελέγχουν και αγνοούν το ένστικτό τους επειδή δεν θέλουν να φανούν αγενείς ή υπερβολικοί.
Η πολιτισμένη ζωή μειώνει πολλούς κινδύνους, αλλά δεν τους καταργεί. Και επειδή δεν τους καταργεί, ο άνθρωπος δεν πρέπει να εγκαταλείπει πλήρως την ικανότητά του να παρατηρεί. Η επίγνωση περιβάλλοντος είναι ο τρόπος να απολαμβάνουμε την ασφάλεια της κοινωνικής ζωής χωρίς να γινόμαστε αφελείς.
Δεν χρειάζεται να ζούμε σαν θηράματα. Χρειάζεται όμως να μη ζούμε σαν άνθρωποι που δεν αντιλαμβάνονται τίποτα μέχρι να είναι πολύ αργά.
Το ένστικτο συχνά βλέπει πριν εξηγήσει
Πολλές φορές ο άνθρωπος νιώθει ότι κάτι δεν είναι σωστό πριν μπορέσει να εξηγήσει ακριβώς γιατί. Μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που πλησιάζει με περίεργη επιμονή, ένα βλέμμα που μένει λίγο περισσότερο, μια ομάδα που αλλάζει συμπεριφορά όταν περνάτε, κάποιος που αλλάζει πορεία όταν αλλάζετε κι εσείς ή ένας χώρος που ξαφνικά φαίνεται λάθος.
Αυτό δεν είναι μυστικισμός. Συχνά είναι αποτέλεσμα μικρών πληροφοριών που ο εγκέφαλος έχει καταγράψει, αλλά δεν έχει ακόμη μετατρέψει σε καθαρή λογική σκέψη. Το σώμα και το μυαλό διαβάζουν πολύ περισσότερα από όσα προλαβαίνουμε να ονομάσουμε συνειδητά.
Το ένστικτο μπορεί να κάνει λάθος, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται. Αν κάτι δεν φαίνεται σωστό, δεν χρειάζεται να αποδείξετε ότι είναι επικίνδυνο για να πάρετε προληπτικά μέτρα. Δεν χρειάζεται να κατηγορήσετε κανέναν, να δημιουργήσετε σκηνή ή να εξηγήσετε την απόφασή σας. Μπορείτε απλώς να αλλάξετε πορεία, να κρατήσετε απόσταση, να μπείτε σε φωτεινότερο χώρο, να πλησιάσετε κόσμο ή να φύγετε.
Στην αυτοπροστασία δεν χρειάζεται πάντα βεβαιότητα. Συχνά χρειάζεται έγκαιρη και ήρεμη κίνηση πριν η κατάσταση απαιτήσει σωματική απάντηση.
Ο κίνδυνος δεν έρχεται πάντα από μπροστά
Επειδή τα μάτια μας κοιτούν μπροστά, είναι φυσικό να δίνουμε περισσότερη προσοχή σε ό,τι βρίσκεται ακριβώς μπροστά μας. Όμως ένας άνθρωπος που θέλει να αιφνιδιάσει σπάνια θα κινηθεί με τον τρόπο που μας βολεύει. Μπορεί να πλησιάσει από πλάγια γωνία, από πίσω, μέσα από πλήθος, από σκοτεινό σημείο, από είσοδο, από αυτοκίνητο ή από σημείο που δεν ελέγχουμε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γυρίζετε συνεχώς το κεφάλι με άγχος. Σημαίνει ότι πρέπει να έχετε συνήθεια χωρικής αντίληψης. Όταν μπαίνετε σε έναν χώρο, καλό είναι να ξέρετε πού είναι οι έξοδοι. Όταν στέκεστε, καλό είναι να αποφεύγετε τυφλά σημεία όταν υπάρχει καλύτερη επιλογή. Όταν περπατάτε, καλό είναι να έχετε μια γενική εικόνα του ποιος κινείται γύρω σας.
Η παρατήρηση δεν είναι θεατρική διαδικασία. Είναι μικρή, ήσυχη και συνεχής. Όσο περισσότερο γίνεται συνήθεια, τόσο λιγότερο σας κουράζει. Στο τέλος, δεν χρειάζεται να σκέφτεστε διαρκώς «πρέπει να προσέχω». Απλώς προσέχετε.
Αυτός είναι ο στόχος της εκπαίδευσης: να γίνει η επίγνωση φυσικό μέρος της συμπεριφοράς, όχι αγχώδης άσκηση.
Δεν είμαστε θηράματα, αλλά δεν πρέπει να είμαστε αφελείς
Στο Combatives Group η αυτοπροστασία δεν διδάσκεται για να κάνει τον άνθρωπο φοβικό. Δεν θέλουμε ανθρώπους που ζουν κλεισμένοι, καχύποπτοι ή εχθρικοί προς όλους. Δεν θέλουμε ανθρώπους που κινούνται σαν να απειλούνται κάθε στιγμή. Αυτό δεν είναι υγιής αυτοπροστασία.
Η σωστή αυτοπροστασία ξεκινά από μια συνειδητή θέση: δεν είμαστε θηράματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να κινούμαστε απρόσεκτα. Σημαίνει ότι δεν προσφέρουμε εύκολη πρόσβαση, εύκολο αιφνιδιασμό ή εύκολη επιλογή σε κάποιον που ψάχνει ευάλωτο στόχο.
Ένας άνθρωπος που έχει επίγνωση του χώρου του δεν χρειάζεται να δείχνει επιθετικός. Αρκεί να δείχνει παρών. Να μην φαίνεται απορροφημένος, χαμένος, απομονωμένος ή πλήρως απροετοίμαστος. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό από μόνο του αλλάζει την εικόνα του ως πιθανού στόχου.
Οι δράστες συχνά αναζητούν ευκολία. Η επίγνωση μειώνει την ευκολία.
Το μικρό τίμημα της παρατήρησης
Κάποιοι θα πουν ότι δεν είναι τρόπος αυτός να ζεις. Όμως αυτή η ένσταση βασίζεται σε λάθος εικόνα της επίγνωσης. Αν η επίγνωση σήμαινε μόνιμη ένταση, τότε πράγματι δεν θα ήταν βιώσιμη. Αλλά η επίγνωση δεν είναι μόνιμη ένταση. Είναι μικρές συνήθειες προσοχής.
Να κοιτάτε πριν μπείτε σε έναν χώρο. Να κοιτάτε πριν βγείτε από έναν χώρο. Να μη χάνεστε τελείως στο κινητό όταν περπατάτε. Να προσέχετε ποιος πλησιάζει. Να κρατάτε απόσταση όταν κάτι δεν σας αρέσει. Να μην αγνοείτε ένα ένστικτο μόνο και μόνο επειδή δεν μπορείτε ακόμη να το εξηγήσετε.
Αυτά είναι μικρά πράγματα. Δεν απαιτούν να αλλάξετε χαρακτήρα. Δεν απαιτούν να ζείτε με φόβο. Δεν απαιτούν να είστε αγενείς. Απαιτούν μόνο να είστε λίγο περισσότερο παρόντες.
Το τίμημα είναι μικρό. Το κέρδος μπορεί να είναι μεγάλο.
Πρακτικές συνήθειες επίγνωσης στην καθημερινότητα
Η επίγνωση περιβάλλοντος καλλιεργείται με καθημερινές συνήθειες, όχι με θεωρία μόνο. Όταν μπαίνετε σε έναν χώρο, ρίξτε μια σύντομη ματιά στους ανθρώπους, στις εξόδους και στη γενική διάταξη. Όταν περπατάτε, αποφύγετε την πλήρη απορρόφηση στο κινητό. Αν φοράτε ακουστικά, αφήστε αρκετή ακουστική επαφή με το περιβάλλον. Όταν πλησιάζετε το αυτοκίνητό σας, ειδικά σε πάρκινγκ ή βραδινή ώρα, κοιτάξτε γύρω και μέσα πριν ανοίξετε.
Όταν κάποιος αλλάζει πορεία μαζί σας, παρατηρήστε το. Όταν κάποιος πλησιάζει χωρίς σαφή λόγο, κρατήστε απόσταση. Όταν ένας χώρος σάς φαίνεται λάθος, φύγετε πριν χρειαστεί να εξηγήσετε γιατί. Όταν μια συμπεριφορά σάς κάνει να νιώθετε άβολα, μη την απορρίπτετε αυτόματα από ευγένεια.
Η αυτοπροστασία αποτελείται συχνά από τέτοιες μικρές αποφάσεις. Σπάνια είναι θεαματικές. Συνήθως είναι απλές. Αλλά ακριβώς επειδή είναι απλές, μπορούν να εφαρμοστούν από όλους.
Δεν χρειάζεται να είστε ειδικός για να παρατηρείτε καλύτερα. Χρειάζεται να το κάνετε συνειδητά μέχρι να γίνει φυσικό.
Η επίγνωση δεν είναι πρόκληση
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να παρατηρείτε και στο να προκαλείτε. Ο άνθρωπος που έχει επίγνωση δεν χρειάζεται να καρφώνει τους πάντες με επιθετικό βλέμμα, να παριστάνει τον σκληρό ή να εκπέμπει διάθεση σύγκρουσης. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα, γιατί τραβά προσοχή και μπορεί να δημιουργήσει ένταση.
Η σωστή επίγνωση είναι διακριτική. Βλέπετε χωρίς να προκαλείτε. Κρατάτε χώρο χωρίς να απειλείτε. Απομακρύνεστε χωρίς να προσβάλλετε. Παρατηρείτε χωρίς να δηλώνετε ότι παρατηρείτε. Μπορείτε να είστε ευγενικοί και ταυτόχρονα προσεκτικοί. Μπορείτε να είστε ήρεμοι και ταυτόχρονα έτοιμοι να φύγετε.
Η αυτοπροστασία δεν είναι αντικοινωνική συμπεριφορά. Είναι ώριμη διαχείριση του εαυτού σας μέσα στον χώρο. Σκοπός δεν είναι να δημιουργείτε ένταση. Σκοπός είναι να μη βρεθείτε παγιδευμένοι μέσα σε ένταση που μπορούσατε να είχατε δει νωρίτερα.
Η επίγνωση δίνει επιλογές
Η μεγαλύτερη αξία της επίγνωσης είναι ότι δημιουργεί επιλογές πριν η κατάσταση κλείσει. Αν αντιληφθείτε έναν πιθανό κίνδυνο νωρίς, μπορείτε να επιλέξετε. Αν τον αντιληφθείτε αργά, αναγκάζεστε να αντιδράσετε.
Αυτό είναι κρίσιμο. Η έγκαιρη αντίληψη μπορεί να μετατρέψει μια πιθανή επίθεση σε απλή αλλαγή διαδρομής. Μπορεί να μετατρέψει μια δύσκολη λεκτική κατάσταση σε απομάκρυνση. Μπορεί να μετατρέψει μια ύποπτη προσέγγιση σε διατήρηση απόστασης. Μπορεί να μετατρέψει έναν πιθανό αιφνιδιασμό σε αποτυχημένη προσπάθεια επιλογής θύματος.
Όσο νωρίτερα βλέπετε, τόσο λιγότερη βία χρειάζεται. Αυτό είναι αντίθετο με την εικόνα που έχουν πολλοί για την αυτοάμυνα. Νομίζουν ότι η αυτοάμυνα γίνεται καλύτερη όσο πιο δυναμική, σκληρή ή θεαματική είναι. Στην πραγματικότητα, η καλύτερη αυτοάμυνα συχνά δεν φαίνεται καθόλου, επειδή η κατάσταση δεν έφτασε ποτέ στο σημείο της σύγκρουσης.
Αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι επιτυχία.
Η επίγνωση στερεί από τον δράστη την εύκολη επιλογή
Ένας πιθανός δράστης, ειδικά όταν λειτουργεί ευκαιριακά, αναζητά ευκολία. Αναζητά άνθρωπο αφηρημένο, απομονωμένο, προβλέψιμο, διστακτικό ή χωρίς επαφή με τον χώρο. Δεν θέλει κόπο. Δεν θέλει να γίνει αντιληπτός νωρίς. Δεν θέλει να εκτεθεί πριν πλησιάσει αρκετά. Δεν θέλει να νιώσει ότι ο άλλος τον έχει ήδη δει.
Όταν ένας άνθρωπος δείχνει ότι βλέπει, ότι αντιλαμβάνεται, ότι κρατά απόσταση, ότι κινείται με σκοπό και ότι δεν είναι πλήρως απορροφημένος, παύει να είναι τόσο εύκολη επιλογή. Αυτό δεν αποκλείει κάθε κίνδυνο, αλλά αυξάνει το κόστος για όποιον θα ήθελε να εκμεταλλευτεί την αδράνεια ή την αφηρημάδα του.
Η επίγνωση λοιπόν δεν είναι μόνο εργαλείο αντίδρασης. Είναι εργαλείο αποτροπής. Πολλές φορές, το καλύτερο αποτέλεσμα είναι να μη μάθουμε ποτέ τι αποτρέψαμε, επειδή ο άλλος απλώς επέλεξε να μη συνεχίσει.
Η θέση του Combatives Group
Στο Combatives Group, η επίγνωση περιβάλλοντος θεωρείται βασικό χαρακτηριστικό της αυτοπροστασίας και όχι απλή θεωρητική συμβουλή. Χωρίς επίγνωση, η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση χάνουν μεγάλο μέρος της αξίας τους. Για να απουσιάσετε από έναν κίνδυνο, πρέπει πρώτα να αντιληφθείτε ότι υπάρχει. Για να τον αποφύγετε, πρέπει να τον δείτε νωρίς. Για να αποδράσετε, πρέπει να ξέρετε πού βρίσκεται η έξοδος και πότε η κατάσταση αρχίζει να κλείνει.
Η εκπαίδευση αυτοάμυνας που ξεκινά κατευθείαν από τη σωματική εμπλοκή ξεκινά πολύ αργά. Η σοβαρή αυτοπροστασία ξεκινά από την παρατήρηση, την αντίληψη και την έγκαιρη απόφαση. Ο άνθρωπος δεν είναι υποχρεωμένος να περιμένει να γίνει θύμα για να ενεργήσει. Μπορεί να ενεργήσει νωρίτερα, καθαρότερα και ασφαλέστερα.
Η επίγνωση δεν είναι φόβος. Είναι το πρώτο βήμα ελευθερίας από την αφέλεια. Είναι το χαρακτηριστικό που δίνει χρόνο, και ο χρόνος δίνει επιλογές.
Τελική σκέψη
Η αυτοσυντήρηση είναι 24ωρη δραστηριότητα, όχι επειδή η ζωή πρέπει να γίνει φοβική, αλλά επειδή η ζωή χρειάζεται παρουσία. Η επίγνωση περιβάλλοντος είναι η ικανότητα να είμαστε μέσα στον κόσμο με τα μάτια ανοιχτά, χωρίς να χάνουμε την ηρεμία μας και χωρίς να παραδίδουμε την ασφάλειά μας στην τύχη.
Δεν χρειάζεται να κινούμαστε σαν να μας καταδιώκουν. Χρειάζεται όμως να μη κινούμαστε σαν να είμαστε αόρατοι, άτρωτοι ή αποκομμένοι από την πραγματικότητα. Ο κόσμος είναι συνήθως αρκετά ασφαλής ώστε να ζούμε φυσιολογικά, αλλά όχι τόσο ασφαλής ώστε να εγκαταλείπουμε την προσοχή μας.
Η επίγνωση περιβάλλοντος είναι μικρό τίμημα για μεγάλο κέρδος. Μας βοηθά να βλέπουμε νωρίς, να αποφασίζουμε νωρίς και να φεύγουμε νωρίς. Μας βοηθά να στερούμε από έναν πιθανό δράστη το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Και κυρίως, μας θυμίζει ότι η αυτοάμυνα δεν αρχίζει με τη βία.
Αρχίζει με το να είμαστε παρόντες.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για να συνεχίσετε πάνω στην ίδια θεματική, διαβάστε τη σελίδα Τα απαιτούμενα καλλιεργημένα χαρακτηριστικά της κοινότητας Combatives Group και το άρθρο Χαρακτηριστικό 1 – Επίγνωση περιβάλλοντος.
- Για να δείτε πώς η επίγνωση συνδέεται με τη διαχείριση κινδύνου, διαβάστε το άρθρο Ένας καλά εκπαιδευμένος άνθρωπος δεν ασχολείται με διαχείριση φόβου, αλλά διαχείριση κινδύνου και το άρθρο Εκτίμηση Κινδύνου.
- Για την ανάγνωση ανθρώπων και συμπεριφορών, διαβάστε το άρθρο Ανάγνωση γλώσσας σώματος και το άρθρο Δώσε έμφαση στις Κοινωνικές Δεξιότητες Πρώτα!!.
- Για πρακτικά πρωτόκολλα αυτοπροστασίας, διαβάστε το άρθρο Πρωτόκολλα για ασφάλεια, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα και το άρθρο Πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής.
Σημείωση ασφαλείας
Η επίγνωση περιβάλλοντος δεν σημαίνει ότι αναζητούμε απειλές παντού ούτε ότι προκαλούμε με τη συμπεριφορά μας. Σημαίνει ότι διατηρούμε ήρεμη, διακριτική και σταθερή επαφή με τον χώρο, ώστε να μπορούμε να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις.
Νομική σημείωση
Η αυτοπροστασία προηγείται της αυτοάμυνας. Η αποφυγή, η απομάκρυνση και η αποκλιμάκωση είναι συχνά οι πιο ασφαλείς και νομικά καθαρές επιλογές όταν υπάρχει δυνατότητα.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η επίγνωση δεν κάνει κανέναν άτρωτο. Μειώνει όμως την πιθανότητα αιφνιδιασμού και αυξάνει τις διαθέσιμες επιλογές πριν μια κατάσταση γίνει σωματική.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί την επίγνωση περιβάλλοντος θεμελιώδη αρετή της αυτοπροστασίας. Η ρεαλιστική αυτοάμυνα δεν αρχίζει με τεχνική, αλλά με παρατήρηση, αντίληψη και έγκαιρη απόφαση.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς καλλιεργείται πρακτικά η επίγνωση περιβάλλοντος μέσα σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, επικοινωνήστε με το Combatives Group.