Η αντιμετώπιση πολλών επιτιθέμενων είναι ένα από τα χειρότερα και πιο επικίνδυνα σενάρια πραγματικής βίας. Δεν μοιάζει με σκηνή ταινίας, δεν έχει κανόνες, δεν έχει δίκαιο παιχνίδι και δεν επιτρέπει ψευδαισθήσεις. Όταν οι δράστες είναι πολλοί, και ειδικά αν είναι οπλισμένοι, οι πιθανότητες επιβίωσης ή διαφυγής χωρίς σοβαρό τραυματισμό μειώνονται δραματικά.
Στο Combatives Group η θέση μας είναι καθαρή: η πρώτη επιλογή απέναντι σε τέτοια απειλή είναι πάντα τα 3-Α της ασφάλειας: Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση. Αν μπορούμε να μη βρεθούμε εκεί, δεν πηγαίνουμε. Αν μπορούμε να αποφύγουμε την κατάσταση, την αποφεύγουμε. Αν μπορούμε να φύγουμε, φεύγουμε.
Αν όλα αυτά αποτύχουν και δεν υπάρχει δίοδος διαφυγής, τότε η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακραίο περιστατικό επιβίωσης. Όχι ως αγώνας. Όχι ως επίδειξη τεχνικής. Όχι ως απόδειξη ανδρείας. Ως μάχη για να μείνει κανείς όρθιος αρκετά ώστε να αποδράσει.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε όσους θέλουν να καταλάβουν πόσο σοβαρή είναι μια επίθεση από πολλούς δράστες και γιατί τέτοιες καταστάσεις δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζονται με αφέλεια.
Αφορά ανθρώπους που έχουν ασκηθεί σε πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα και ίσως πιστεύουν ότι η τεχνική τους ικανότητα αρκεί για να αντιμετωπίσουν περισσότερους από έναν επιτιθέμενους.
Αφορά επίσης επαγγελματίες που μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με ομαδική βία: προσωπικό ασφαλείας, αστυνομικούς, επαγγελματίες πρώτης γραμμής, εργαζόμενους σε νυχτερινούς χώρους, οδηγούς, υγειονομικούς ή ανθρώπους που εκτίθενται σε περιβάλλοντα υψηλής έντασης.
Πάνω απ’ όλα, όμως, αφορά τον απλό πολίτη που πρέπει να καταλάβει κάτι κρίσιμο: απέναντι σε πολλούς επιτιθέμενους, η καλύτερη νίκη είναι να μη βρεθεί ποτέ εκεί. Και αν βρεθεί, να φύγει όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί η επίθεση από πολλούς επιτιθέμενους είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.
- Γιατί οι ταινίες και οι χορογραφίες δημιουργούν ψεύτικη εικόνα για τέτοιες καταστάσεις.
- Γιατί οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα συνήθως δεν προετοιμάζουν επαρκώς για ομαδική βία.
- Γιατί οι αριθμοί αλλάζουν ριζικά τις πιθανότητες.
- Γιατί η παρουσία όπλων κάνει την κατάσταση σχεδόν θανατηφόρα.
- Γιατί τα 3-Α, Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση, παραμένουν η πρώτη και λογικότερη επιλογή.
- Τι σημαίνει τακτική σκέψη όταν η απόδραση δεν είναι άμεσα διαθέσιμη.
- Γιατί η κίνηση, η μη στατικότητα και η δημιουργία διόδου διαφυγής είναι κρίσιμες.
- Γιατί η ομαδική βία δημιουργεί ψυχολογία αγέλης και μειωμένη ατομική ευθύνη.
- Γιατί η εκπαίδευση σε τέτοια σενάρια πρέπει να γίνεται μόνο με σοβαρότητα, έλεγχο και νομική επίγνωση.
Βασικά σημεία
- Η επίθεση από πολλούς επιτιθέμενους δεν είναι απλώς «πιο δύσκολη» από την επίθεση ενός ατόμου. Είναι εντελώς διαφορετική κατηγορία κινδύνου.
- Οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα συνήθως δεν καλύπτουν ρεαλιστικά επιθέσεις ενέδρας, πολλούς ταυτόχρονους δράστες ή πολλούς οπλισμένους δράστες.
- Οι ταινίες παρουσιάζουν την αντιμετώπιση πολλών αντιπάλων ως εύκολη, επειδή πρόκειται για χορογραφία. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή.
- Ακόμη και ένας επιτιθέμενος είναι σοβαρή απειλή. Πολλοί επιτιθέμενοι αλλάζουν δραματικά τη σχέση κινδύνου.
- Εναντίον πολλών άοπλων δραστών, το σωρευτικό αποτέλεσμα των χτυπημάτων μπορεί να προκαλέσει βαριά ζημιά.
- Εναντίον πολλών οπλισμένων δραστών, η πιθανότητα σοβαρού ή θανάσιμου τραυματισμού αυξάνεται εξαιρετικά.
- Αν κάποιος εμπλακεί σε τέτοιο περιστατικό, πρέπει να εξεταστεί ιατρικά άμεσα, ακόμη κι αν πιστεύει ότι τα τραύματά του είναι μικρά.
- Η πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας είναι η παρατήρηση του περιβάλλοντος.
- Τα 3-Α της ασφάλειας, Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση, είναι η λογικότερη και ασφαλέστερη προσέγγιση.
- Αν δεν υπάρχει άμεση διαφυγή, ο σκοπός δεν είναι να «νικήσουμε» την ομάδα. Ο σκοπός είναι να δημιουργήσουμε ευκαιρία απόδρασης.
- Η στατικότητα είναι επικίνδυνη. Η κίνηση, η πλευρική μετατόπιση και η αποφυγή περικύκλωσης είναι κρίσιμες.
- Όταν είμαστε με φίλους, πρέπει να παραμένουμε ενωμένοι. Η απομόνωση ενός ατόμου από την ομάδα είναι καταστροφική.
- Η ψυχολογία του όχλου μειώνει την αίσθηση ατομικής ευθύνης. Αυτό κάνει τα μέλη της ομάδας πιο επικίνδυνα.
- Η χρήση δύναμης σε τέτοιες συνθήκες έχει σοβαρές νομικές συνέπειες. Η άμυνα πρέπει να συνδέεται με πραγματική απειλή και ανάγκη διαφυγής.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Το σενάριο που δεν συγχωρεί αυταπάτες
Η επίθεση από πολλούς επιτιθέμενους είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα σενάρια αυτοάμυνας. Δεν είναι κατάσταση για τεχνική επίδειξη, για εγωισμό ή για φαντασιώσεις κινηματογραφικού ήρωα. Οι αριθμοί έχουν σημασία. Και όταν οι αριθμοί είναι εναντίον μας, η κατάσταση γίνεται αμέσως πολύ πιο δύσκολη.
Αν οι επιτιθέμενοι είναι και οπλισμένοι, τα πράγματα περνούν από το επικίνδυνο στο πιθανώς θανατηφόρο μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Γιατί οι ταινίες λένε ψέματα
Οι ταινίες δείχνουν έναν ήρωα να αντιμετωπίζει δέκα ή δώδεκα αντιπάλους με άνεση. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι χορογραφία. Οι ηθοποιοί και οι κασκαντέρ δεν προσπαθούν πραγματικά να βλάψουν ο ένας τον άλλο. Όλοι γνωρίζουν τη σειρά, τον ρυθμό, την απόσταση και το αποτέλεσμα.
Στον δρόμο, κανείς δεν συνεργάζεται για να λειτουργήσει η τεχνική μας. Οι επιτιθέμενοι δεν περιμένουν τη σειρά τους. Δεν επιτίθενται ένας-ένας. Δεν σταματούν επειδή πέσαμε κάτω. Αντιθέτως, εκεί είναι που ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται.
Γιατί οι πολεμικές τέχνες δεν αρκούν
Οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα έχουν αξία μέσα στο πλαίσιό τους. Όμως το πλαίσιο αυτό είναι αθλητικό. Υπάρχουν κανόνες, διαιτητές, κατηγορίες, επιτρεπόμενες και απαγορευμένες ενέργειες.
Η ομαδική επίθεση δεν έχει τίποτε από αυτά. Μπορεί να περιλαμβάνει ενέδρα, πολλούς δράστες, όπλα, πλευρικές επιθέσεις, χτυπήματα στο έδαφος και πλήρη απουσία ελέγχου.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση πρέπει να είναι διαφορετική. Πρέπει να περιλαμβάνει ρεαλιστικά σενάρια, πίεση, κίνηση, αποφυγή περικύκλωσης και κυρίως κατανόηση ότι ο βασικός στόχος είναι η απόδραση.
Τα 3-Α παραμένουν η πρώτη επιλογή
Η πιο λογική τακτική απέναντι σε πολλούς επιτιθέμενους είναι να μη βρεθούμε εκεί.
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Αν μπορούμε να αποφύγουμε το μέρος, το αποφεύγουμε. Αν μπορούμε να μη συμμετάσχουμε στη σύγκρουση, δεν συμμετέχουμε. Αν μπορούμε να φύγουμε, φεύγουμε.
Η αυτοάμυνα δεν είναι θέμα περηφάνιας. Είναι θέμα επιβίωσης.
Όταν η διαφυγή δεν είναι άμεσα διαθέσιμη
Αν η κατάσταση έχει ήδη ξεκινήσει και δεν υπάρχει άμεση έξοδος, τότε ο σκοπός δεν είναι να «κερδίσουμε» μια μάχη εναντίον πολλών. Ο σκοπός είναι να δημιουργήσουμε δρόμο διαφυγής.
Αυτό απαιτεί κίνηση, αποφασιστικότητα, τακτική σκέψη και αποφυγή περικύκλωσης. Η στατικότητα είναι επικίνδυνη. Το να μείνει κάποιος στη μέση μιας ομάδας είναι από τα χειρότερα πράγματα που μπορεί να συμβούν.
Η βασική λογική είναι να κινηθεί κανείς έτσι ώστε να μην μπορεί η ομάδα να τον χτυπήσει ταυτόχρονα από πολλές πλευρές. Ο σκοπός είναι να περιοριστεί προσωρινά η πρόσβαση των πολλών και να δημιουργηθεί ευκαιρία εξόδου.
Όταν δεν είμαστε μόνοι
Αν έχουμε έναν ή περισσότερους φίλους μαζί μας, οι αριθμοί μπορούν να βοηθήσουν και εμάς. Όμως μόνο αν παραμείνουμε ενωμένοι.
Η απομόνωση είναι καταστροφική. Αν η ομάδα διασπαστεί και ο καθένας βρεθεί μόνος του, οι επιτιθέμενοι μπορούν να περικυκλώσουν και να καταβάλουν τους αμυνόμενους έναν-έναν.
Η σωστή λογική είναι η συνοχή, η αμοιβαία κάλυψη, η κίνηση προς τη διαφυγή και η αποφυγή πολλαπλών μετώπων.
Η ψυχολογία του όχλου
Ο όχλος γίνεται επικίνδυνος επειδή τα μέλη του νιώθουν προστασία μέσα στους αριθμούς. Κανείς δεν αισθάνεται πλήρως υπεύθυνος. Ο καθένας πιστεύει ότι η ευθύνη μοιράζεται.
Αυτό μειώνει την ατομική συνείδηση και αυξάνει τη βία. Γι’ αυτό ο όχλος μπορεί να γίνει απρόβλεπτος, χαοτικός και εξαιρετικά επικίνδυνος.
Το τελικό συμπέρασμα
Εναντίον πολλών, η αυτοάμυνα δεν είναι τεχνική φαντασία. Είναι ζήτημα πρόληψης, απόδρασης, επιβίωσης και σκληρής κατανόησης της πραγματικότητας.
Όποιος πιστεύει ότι μπορεί εύκολα να αντιμετωπίσει πολλούς επιτιθέμενους, ειδικά οπλισμένους, ζει σε επικίνδυνη αυταπάτη.
Η πραγματική ερώτηση δεν είναι: «Μπορώ να τους νικήσω;»
Η πραγματική ερώτηση είναι: «Μπορώ να μη βρεθώ εκεί; Και αν βρεθώ, μπορώ να φύγω ζωντανός;»
Εναντίον πολλών επιτιθέμενων
Αλλοίμονο σε όσους νομίζουν ότι μπορούν εύκολα να αντιμετωπίσουν πολλούς επιτιθέμενους.
Το θέμα των πολλών επιτιθέμενων δεν καλύπτεται ουσιαστικά στις περισσότερες πολεμικές τέχνες ή στα μαχητικά αθλήματα. Είναι κατανοητό, γιατί και τα δύο λειτουργούν μέσα σε κανόνες και αθλητικό ήθος. Αυτά όμως απουσιάζουν εντελώς από μια τέτοια επίθεση.
Σε αγώνες δεν βλέπουμε έναν αθλητή να αντιμετωπίζει πραγματικά πολλούς αντιπάλους ταυτόχρονα. Δεν βλέπουμε ενέδρες. Δεν βλέπουμε οπλισμένη ομάδα. Δεν βλέπουμε ανεξέλεγκτη επίθεση δρόμου.
Ακόμη και μια κατάσταση αυτοάμυνας με έναν μόνο επιτιθέμενο είναι ήδη σοβαρή, επειδή η πραγματική βία είναι απρόβλεπτη ως προς τη φύση και την έκβασή της.
Όταν όμως οι επιτιθέμενοι είναι πολλοί, και μάλιστα οπλισμένοι, οι πιθανότητες στρέφονται έντονα εναντίον μας.
Στο Combatives Group θεωρούμε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεφύγει κανείς αλώβητος από τέτοιες καταστάσεις.
Το ψέμα των ταινιών
Οι ταινίες δείχνουν μια άλλη ιστορία. Κάνουν την αντιμετώπιση πολλών αντιπάλων να φαίνεται εύκολη.
Ο ήρωας αντιμετωπίζει μια ντουζίνα κακούς, τους δέρνει χωρίς κόπο και κερδίζει λόγω των ανώτερων δεξιοτήτων του στις πολεμικές τέχνες.
Και έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.
Είναι εύκολο να ξεχάσουμε ότι όλα αυτά είναι άψογα εκτελεσμένη χορογραφία. Οι ηθοποιοί, οι κασκαντέρ και οι κομπάρσοι επιστρέφουν στο σπίτι τους χωρίς να έχει υποστεί κανείς πραγματική ζημιά, γιατί ουσιαστικά κανείς δεν ήθελε να κάνει κακό στον άλλον.
Ο πραγματικός κόσμος είναι πολύ διαφορετικός.
Μια επίθεση με πολλούς επιτιθέμενους είναι τρομακτική και συχνά μοιραία εμπειρία. Αν δεν καταφέρουμε να ξεφύγουμε, η κατάληξη μπορεί να είναι φρικτή.
Οι λέξεις αυτές είναι σκόπιμα σκληρές. Δεν υπάρχει τίποτα εύκολο ή αβίαστο εδώ. Πρόκειται για κατάσταση που μπορεί πολύ γρήγορα να γίνει εφιάλτης.
Το έχουμε δει σε βίντεο, στα μέσα ενημέρωσης και σε πραγματικά περιστατικά. Ο άνθρωπος που βρίσκεται στο έδαφος απέναντι σε ομάδα δεν αντιμετωπίζει πια «τεχνική». Αντιμετωπίζει σωρευτική βία.
Συμβαίνει και στην Ελλάδα
Τέτοιες καταστάσεις δεν ανήκουν μόνο σε άλλες χώρες ή σε ακραία περιβάλλοντα.
Έχει ακουστεί περιστατικό στο κέντρο της Αθήνας, σε δημόσιο λεωφορείο. Δύο νεαροί ενήλικες παρενοχλούσαν μια νεαρή γυναίκα. Ένας 50χρονος επιβάτης παρενέβη και απαίτησε να την αφήσουν ήσυχη.
Όταν κατέβηκε στη στάση του, οι δύο άνδρες κατέβηκαν μαζί του, τον ακολούθησαν και του επιτέθηκαν στον δρόμο. Τον χτύπησαν μέχρι θανάτου.
Μια διερχόμενη μονάδα δίκυκλων της αστυνομίας έγινε μάρτυρας της σκηνής. Μέχρι να κατέβουν οι αστυνομικοί από τα οχήματά τους, ο 50χρονος ήταν ήδη θανάσιμα τραυματισμένος.
Δεν πιστεύω απαραίτητα ότι αυτός ήταν ο αρχικός σκοπός τους.
Αλλά έγινε.
Και αυτό δείχνει πόσο εύκολο είναι να συμβεί το κακό όταν ένας άνθρωπος βρεθεί σε ενέδρα από αποφασισμένους επιτιθέμενους.
Ήδη ακούω κάποιους δασκάλους πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων να λένε ότι ο 50χρονος μάλλον δεν είχε λάβει εκπαίδευση.
Η απάντηση είναι απλή:
- Πόσοι ασκούμενοι πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων ασκούνται σε επιθέσεις ενέδρας;
- Πόσοι ασκούνται σε επιθέσεις ενέδρας με πολλούς αντιπάλους;
- Πόσοι κάνουν σκληρές προπονήσεις με πολλούς αντιπάλους ταυτόχρονα;
- Και πόσοι κάνουν σκληρές προπονήσεις με πολλούς οπλισμένους αντιπάλους ταυτόχρονα;
Αν η απάντηση είναι «σχεδόν κανείς», τότε πρέπει να είμαστε ειλικρινείς για το κενό ανάμεσα στην αθλητική προπόνηση και την πραγματική βία.
Γιατί οι πολλοί αλλάζουν τα πάντα
Κατά την άποψή μου, αν σε τέτοιες καταστάσεις καταφέρουμε να ξεφύγουμε μόνο με επιφανειακά τραύματα, μπορούμε να θεωρούμε τον εαυτό μας εξαιρετικά τυχερό.
Ο λόγος είναι απλός: εναντίον πολλών δραστών, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το κάθε μεμονωμένο χτύπημα. Είναι το σωρευτικό αποτέλεσμα των πολλών χτυπημάτων στο σώμα και στο κεφάλι.
Όταν προστίθενται όπλα στην εξίσωση, η πιθανότητα επιβίωσης μειώνεται ακόμη περισσότερο.
Εναντίον πολλών οπλισμένων δραστών, η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σχεδόν θανατηφόρα απειλή.
Αν ποτέ βιώσετε περιστατικό με πολλούς επιτιθέμενους, ακόμη κι αν καταφέρετε να φύγετε, πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο για έλεγχο. Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα εσωτερικής αιμορραγίας ή τραυματισμού που δεν έχετε αντιληφθεί λόγω αδρεναλίνης.
Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που μαχαιρώθηκαν και, επειδή δεν ένιωσαν αμέσως τον πόνο ή επειδή το τραύμα φαινόταν μικρό, δεν κατάλαβαν ότι κινδύνευαν. Σκεφτείτε ένα τραύμα από κατσαβίδι. Μπορεί εξωτερικά να φαίνεται μικρό, αλλά εσωτερικά να είναι καταστροφικό.
Για μία ακόμη φορά, όπως επιμένουμε στα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, η παρατήρηση του περιβάλλοντος είναι η πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας.
Αν μπορούμε να αποφύγουμε τελείως το πρόβλημα, το αποφεύγουμε.
Ο χειρότερος εφιάλτης μας
Τέρμα τα ψέματα. Οι αριθμοί μετράνε. Και μετράνε πολύ.
Ας θέσουμε μερικά απλά ερωτήματα:
Μπορώ να τα βάλω με έναν επιτιθέμενο που έχει το ίδιο μέγεθος και βάρος με εμένα;
Ίσως κάποιος απαντήσει «ναι».
Τι γίνεται αν είναι σωματικά μεγαλύτερος, βαρύτερος και δυνατότερος;
Ακόμη «ναι»;
Τι γίνεται αν είναι δύο;
Αν είναι τρεις ή περισσότεροι;
Και τι γίνεται αν είναι και οπλισμένοι;
Δεν είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσουμε την αλήθεια. Τα πράγματα μπορούν να πάνε από το κακό στο θανατηφόρο μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Το βάρος των αριθμών μάς θέτει αυτόματα σε πολύ μειονεκτική θέση.
Κατά τη γνώμη του Combatives Group, τα 3-Α της ασφάλειας, δηλαδή Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση, είναι οι λογικές επιλογές απέναντι σε έναν ή περισσότερους αντιπάλους.
Τι γνωρίζουμε για αυτούς τους ανθρώπους;
Πέρα από την πρόθεσή τους, απολύτως τίποτα.
Ο σώφρων άνθρωπος πρέπει να καταλαβαίνει ότι εδώ επικρατεί η κοινή λογική, όχι το πόσο «μάγκας» νομίζει ότι είναι.
Αποφύγετε τη συμπλοκή
Το βασικότερο πράγμα που μαθαίνει ένας ασκούμενος μαζί μας είναι ο πρώτος και σημαντικότερος κανόνας επιβίωσης:
Να φτάσει στο σπίτι του ασφαλής.
Αν οι επιλογές Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση δεν είναι διαθέσιμες, για οποιονδήποτε λόγο, τότε έχουμε ήδη βρεθεί σε πολύ κακή θέση.
Ποια είναι τότε τα επόμενα βήματα;
Η απάντηση δεν είναι να μείνουμε στατικοί, να δεχθούμε την περικύκλωση ή να προσπαθήσουμε να «μονομαχήσουμε» με όλη την ομάδα. Ο σκοπός είναι να κινηθούμε έτσι ώστε να δημιουργηθεί ευκαιρία διαφυγής.
Η βασική λογική είναι:
- Να μη μείνουμε στο κέντρο της ομάδας.
- Να μη δεχθούμε επίθεση από όλες τις πλευρές.
- Να κινηθούμε προς έξοδο ή ανοιχτό χώρο.
- Να αναγκάσουμε, όσο γίνεται, τους επιτιθέμενους να μην μπορούν να μας προσεγγίσουν όλοι ταυτόχρονα.
- Να δημιουργήσουμε χρονικό και χωρικό παράθυρο απόδρασης.
Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι αυτό θα λειτουργήσει πάντα.
Όμως η στατικότητα και η περικύκλωση είναι σχεδόν πάντα χειρότερες επιλογές.
Τα πιθανά θετικά μιας τέτοιας τακτικής σκέψης είναι:
- Αντί να δεχθούμε ταυτόχρονη πίεση από πολλούς, περιορίζουμε προσωρινά την πρόσβαση των πολλών.
- Κερδίζουμε χρόνο.
- Βρίσκουμε ή δημιουργούμε δίοδο διαφυγής.
- Διατηρούμε μεγαλύτερη πιθανότητα να μη βρεθούμε στο έδαφος.
Σε τέτοιες συνθήκες, θα χρειαστούμε αποφασιστικότητα, επιμονή, σκληρότητα, θάρρος και απόλυτη προσήλωση στη διαφυγή.
Αυτό είναι από τα χειρότερα σενάρια. Αν δεν αντιμετωπιστεί ως τέτοιο, μπορεί να αποβεί μοιραίο.
Η σκληρή αλήθεια είναι ότι οι ομαδικές επιθέσεις έχουν τη δυναμική να αφήνουν πίσω τους πολύ βαριά τραυματίες ή και νεκρούς.
Η ψυχολογία του όχλου
Η δύναμη των αριθμών δίνει ακόμη και στον πιο δειλό άνθρωπο του όχλου το θάρρος να κάνει πράγματα που μόνος του ίσως δεν θα τολμούσε.
Ο όχλος γίνεται επικίνδυνος επειδή προσφέρει προστασία και ανωνυμία. Κανείς δεν νιώθει ότι το δικό του χτύπημα μπορεί να είναι το μοιραίο. Κανείς δεν θεωρεί ότι φέρει μόνος του την ευθύνη.
«Όλοι μαζί συμμετείχαν, άρα όλοι μαζί φταίνε».
Αυτή η αίσθηση διαμοιρασμένης ευθύνης μειώνει την ατομική συνείδηση. Ο άνθρωπος μέσα στον όχλο μπορεί να διαπράξει πράξεις που ίσως δεν θα έκανε μόνος του.
Η συμπεριφορά του όχλου είναι χαοτική, απρόβλεπτη και συχνά βίαιη. Μπορεί να υπάρξει πλήρης απώλεια ατομικής ευθύνης και η ομάδα να φτάσει σε πράξεις ακραίας σκληρότητας.
Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που η αποφυγή και η απόδραση είναι τόσο κρίσιμες.
Τα νομικά όρια δεν εξαφανίζονται
Σε μια απρόκλητη ομαδική επίθεση, ειδικά αν υπάρχει εγκληματικός σκοπός, όπως ληστεία, υπάρχει προφανώς σοβαρό επιχείρημα υπέρ της άμυνας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται χωρίς όριο.
Η χρήση βίας πρέπει να συνδέεται με πραγματική απειλή και με την ανάγκη να σταματήσει ο κίνδυνος ή να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής. Αν η απειλή έχει τελειώσει και συνεχίζουμε, τότε κινδυνεύουμε να περάσουμε νομικά από τη θέση του αμυνόμενου στη θέση του θύτη.
Σε ακραία περίπτωση, όπου μια ομάδα δραστών είναι οπλισμένη και η ζωή απειλείται άμεσα, η κατάσταση είναι διαφορετική σε επίπεδο κινδύνου. Ακόμη κι εκεί, όμως, η λογική παραμένει ίδια: σκοπός είναι να σωθούμε και να φύγουμε, όχι να εκδικηθούμε.
Υπό τέτοιες συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολο να σκέφτεται κανείς ψύχραιμα και λογικά. Αυτό ισχύει ακόμη και για καλά εκπαιδευμένους ανθρώπους, αν και σε μικρότερο βαθμό.
Η θέση μας είναι ότι το γνωστό:
«Καλύτερα να κριθεί κανείς από έξι παρά να τον κουβαλάνε έξι»
έχει νόημα μόνο σε ακραίες συνθήκες, όπου η ζωή απειλείται άμεσα και δεν υπάρχει δίοδος απόδρασης.
Σε οποιαδήποτε άλλη περίσταση, είναι επικίνδυνο σύνθημα ελαφρόμυαλων ανθρώπων.
Και ας μη ξεχνάμε: τα 3-Α της ασφάλειας παραμένουν πάντα η πρώτη επιλογή.
Είμαστε δύο, είμαστε τρεις…
Το να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας ομαδική επίθεση είναι από τα χειρότερα σενάρια.
Η αλήθεια είναι ότι όταν έχουμε έναν ή περισσότερους φίλους στο πλευρό μας, νιώθουμε περισσότερο θάρρος. Αυτό είναι φυσικό. Κάποιος καλύπτει την πλάτη μας, κάποιος μοιράζεται την πίεση, κάποιος μπορεί να βοηθήσει στη διαφυγή.
Όμως αυτό ισχύει μόνο αν μείνουμε ενωμένοι.
Αν οι επιτιθέμενοι καταφέρουν να μας απομονώσουν, τότε η κατάσταση γίνεται πολύ πιο επικίνδυνη. Δεν πρέπει να αφήνουμε τον όχλο να μας χωρίσει, να μας περικυκλώσει ή να μας αναγκάσει να πολεμάμε σε πολλά μέτωπα.
Η εικόνα της φάλαγγας είναι χρήσιμη ως αρχή συνοχής. Στην αρχαία μάχη, η φάλαγγα λειτουργούσε επειδή οι άνδρες έμεναν ενωμένοι. Κάθε άνδρας προστάτευε τον διπλανό του.
Το ίδιο πνεύμα ισχύει και εδώ, χωρίς να μεταφέρουμε μηχανικά πολεμικούς σχηματισμούς στον δρόμο. Η αρχή είναι απλή:
Μείνετε μαζί.
Καλύψτε ο ένας τον άλλον.
Μην απομονωθείτε.
Μη δεχθείτε περικύκλωση.
Κινηθείτε προς τη διαφυγή.
Αν είμαστε δύο και έχουμε απέναντί μας δύο ή περισσότερους, η προτεραιότητα δεν είναι να αποδείξουμε κάτι. Είναι να μείνουμε ενωμένοι, να αποφύγουμε πολλαπλά μέτωπα και να κινηθούμε προς έξοδο.
Η στρατηγική όταν οι αριθμοί αυξάνονται
Όσο αυξάνονται οι αριθμοί, είτε από τη δική μας πλευρά είτε από την πλευρά των επιτιθέμενων, η βασική στρατηγική παραμένει η ίδια:
Κίνηση.
Συνοχή.
Αποφυγή περικύκλωσης.
Δημιουργία διόδου διαφυγής.
Ποτέ δεν είναι καλό να είμαστε λιγότεροι. Είναι πάντα καλύτερο να υπερτερούμε αριθμητικά και σωματικά. Όμως στην πραγματική βία σπάνια επιλέγουμε εμείς τις συνθήκες.
Γι’ αυτό η τακτική πρέπει να βασίζεται στην κινητικότητα. Η ταχύτητα και η θέση μάς δίνουν τη δυνατότητα να μη δεχθούμε ταυτόχρονη πίεση από όλους.
Αν είμαστε ομάδα, κινούμαστε ως ομάδα. Δεν διαλυόμαστε. Δεν αφήνουμε ανοιχτή την πλάτη μας. Δεν επιτρέπουμε στους επιτιθέμενους να μας απομονώσουν.
Αν οι επιτιθέμενοι είναι οπλισμένοι και υπάρχει δυνατότητα νόμιμης προστασίας ή χρήσης πρόσφορων μέσων άμυνας μέσα στα όρια του νόμου και της ανάγκης, αυτό είναι ζήτημα που απαιτεί τεράστια προσοχή. Η νομική πλευρά δεν είναι δευτερεύουσα. Μπορεί να κρίνει το μέλλον μας μετά το περιστατικό.
Σε κάθε περίπτωση, οι βασικές απαγορεύσεις παραμένουν:
- Να μη μείνουμε στατικοί.
- Να μη δεχθούμε περικύκλωση.
- Να μη ξεχάσουμε ότι ο στόχος είναι η απόδραση.
Τα νομικά επακόλουθα
Οι νομικές συνέπειες σε τέτοιες περίπλοκες καταστάσεις είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Οι αντιδράσεις των συμμετεχόντων είναι άγνωστες, η ένταση είναι μεγάλη και η εικόνα μπορεί να είναι χαοτική.
Η έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης σε σενάρια πολλών επιτιθέμενων, μαζί με μεγάλη απειρία, μπορεί να οδηγήσει είτε σε ανεπαρκή αντίδραση είτε σε υπερβολική αντίδραση.
Και τα δύο είναι επικίνδυνα.
Το Combatives Group πραγματοποιεί ασκήσεις πολλών επιτιθέμενων όχι επειδή πιστεύουμε ότι τέτοια περιστατικά είναι συχνά στην Ελλάδα, αλλά επειδή ο ασκούμενος πρέπει να αντιληφθεί αμέσως πόσο δύσκολη είναι η αντιμετώπιση τέτοιας κατάστασης και πόσο γρήγορα πρέπει να αποδράσει.
Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι ένα περιστατικό ομαδικής βίας θα ελεγχθεί νομικά. Θα υπάρξουν συνέπειες για τους εμπλεκόμενους, είτε οι δράστες ήταν άοπλοι είτε οπλισμένοι.
Αν εμείς ήμασταν λιγότεροι σε αριθμό, δεν προκαλέσαμε τη σύγκρουση και λειτουργήσαμε πραγματικά αμυντικά, το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει την κατάσταση διαφορετικά.
Όμως όλα αυτά με μία προϋπόθεση:
Να μπορεί να αποδειχθεί.
Γι’ αυτό χρειάζεται στοχοποιημένη εκπαίδευση, σωστή κρίση και κατανόηση του κανόνα:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Τακτικές επίθεσης ή τακτικές αυτοκτονίας;
Πόσο σημαντική είναι η τακτική;
Μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει πολλούς επιτιθέμενους μόνο με τεχνικές;
Υπάρχουν μυστικοί τρόποι αντιμετώπισης πολλών επιτιθέμενων;
Είστε πραγματικά έτοιμοι να αντιμετωπίσετε μια ακραία κατάσταση ή νομίζετε ότι είστε;
Η απάντηση ξεκινά από την παραδοχή ότι η εμπλοκή με υπεράριθμο αντίπαλο είναι έσχατη λύση.
Αν η σύγκρουση δεν έχει αρχίσει, καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια για Απουσία και Αποφυγή.
Αν η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει, καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια για Απόδραση.
Αν η απόδραση δεν είναι άμεσα εφικτή, τότε η κίνηση και η αποφυγή περικύκλωσης γίνονται κρίσιμες. Η προσπάθεια να κινηθούμε προς την πλευρά της ομάδας, ειδικά προς έξοδο ή άνοιγμα, μπορεί να περιορίσει για λίγες στιγμές την πρόσβαση των πολλών.
Αυτό δεν είναι μαγική λύση.
Είναι προσπάθεια να δημιουργηθεί χρόνος.
Και ο χρόνος μπορεί να γίνει απόδραση.
Υπάρχουν σημαντικές τεχνικές λεπτομέρειες που συνοδεύουν αυτές τις τακτικές και πρέπει να μελετηθούν μόνο υπό καθοδήγηση, σε κατάλληλη εκπαίδευση και με έλεγχο. Η άγνοιά τους μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές.
Η ηγεσία μέσα στην αγέλη
Σε μια ομάδα υπάρχει συχνά κάποιος που οδηγεί, σπρώχνει, προκαλεί ή δίνει τον τόνο.
Οι υπόλοιποι, συνειδητά ή ασυνείδητα, ακολουθούν. Αυτό συμβαίνει σε πολλές κοινωνικές δυναμικές και γίνεται ακόμη πιο έντονο σε συνθήκες όχλου.
Αν αυτός που οδηγεί την ομάδα χάσει την αποφασιστικότητά του, η ομάδα μπορεί να επηρεαστεί. Αν όμως κάποιος άλλος θελήσει να πάρει τη θέση του, η κατάσταση μπορεί να συνεχιστεί ή να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη.
Αυτό δείχνει πόσο ρευστές είναι αυτές οι καταστάσεις.
Δεν υπάρχουν βεβαιότητες.
Δεν υπάρχει «αν κάνεις αυτό, θα συμβεί σίγουρα εκείνο».
Υπάρχουν μόνο αρχές, πιθανότητες, τακτική σκέψη και ανάγκη γρήγορης προσαρμογής.
Περισσότεροι από τρεις
Όταν οι επιτιθέμενοι είναι περισσότεροι από τρεις, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη.
Εδώ τα 3-Α δεν είναι απλώς καλή συμβουλή. Είναι ζωτική ανάγκη.
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Αν η σύγκρουση δεν έχει αρχίσει, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μη βρεθούμε μέσα της.
Αν έχει ήδη αρχίσει, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να φύγουμε.
Αν δεν υπάρχει άμεση διαφυγή, η κίνηση και η προσπάθεια αποφυγής περικύκλωσης είναι από τα λίγα πράγματα που μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες.
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε περικύκλωση από όχλο σαν να βρισκόμαστε σε ταινία. Όποιος ισχυρίζεται ότι αυτό είναι εύκολο ή ασφαλές, καλλιεργεί επικίνδυνες αυταπάτες.
Η πιθανότητα να γλιτώσουμε χωρίς τραυματισμό σε ακραία επίθεση όχλου αγγίζει τα όρια του θαύματος.
Γι’ αυτό στο Combatives Group προσπαθούμε να βεβαιωθούμε ότι οι ασκούμενοι:
- αντιλαμβάνονται την επικινδυνότητα μιας τέτοιας κατάστασης και φροντίζουν να μη βρεθούν ποτέ μπλεγμένοι σε αυτή,
- έχουν δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες ασκήσεις πίεσης ώστε να καταλάβουν πόσο δύσκολη είναι η πραγματικότητα,
- κατανοούν ότι η πρόληψη είναι πάντα ανώτερη από την καταστολή,
- αναπτύσσουν νοοτροπία επιβίωσης και όχι ψευδαίσθηση αθλητικής υπεροχής.
Είστε πραγματικά έτοιμοι;
Γνωρίζουμε ότι όλα αυτά μπορεί να φαντάζουν ακραία σε κάποιους. Ίσως και να είναι σπάνια στην Ελλάδα, ειδικά για ανθρώπους που δεν αναζητούν προβλήματα και δεν κινούνται σε περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου.
Όμως το ότι κάτι είναι σπάνιο δεν σημαίνει ότι είναι αδύνατο.
Και αν συμβεί;
Είστε πραγματικά έτοιμοι να αντιμετωπίσετε μια τέτοια κατάσταση;
Ή απλώς νομίζετε ότι είστε;
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη φαντασία και στη ρεαλιστική αυτοπροστασία.
Στο Combatives Group δεν προσπαθούμε να πείσουμε τον άνθρωπο ότι είναι άτρωτος. Προσπαθούμε να τον βοηθήσουμε να καταλάβει πόσο επικίνδυνη είναι η πραγματική βία και πόσο σημαντικό είναι να αποφύγει, να αποδράσει και, μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, να δράσει αποφασιστικά για να σώσει τη ζωή του.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει πολλούς επιτιθέμενους;
Θεωρητικά μπορεί να υπάρξουν περιπτώσεις όπου κάποιος καταφέρνει να επιβιώσει ή να διαφύγει από πολλούς επιτιθέμενους. Πρακτικά, όμως, πρόκειται για εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση με πολύ χαμηλές πιθανότητες αλώβητης διαφυγής, ειδικά αν οι δράστες είναι οπλισμένοι.
Ποια είναι η καλύτερη τακτική εναντίον πολλών επιτιθέμενων;
Η καλύτερη τακτική είναι να μη βρεθεί κανείς εκεί. Τα 3-Α, Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση, είναι η πρώτη επιλογή. Αν η σύγκρουση έχει ήδη ξεκινήσει, ο σκοπός είναι να δημιουργηθεί άμεσα ευκαιρία διαφυγής, όχι να «κερδηθεί» μια μάχη εναντίον ομάδας.
Γιατί οι πολλοί επιτιθέμενοι είναι τόσο επικίνδυνοι;
Επειδή μπορούν να επιτεθούν από πολλές πλευρές, να προκαλέσουν σωρευτικά χτυπήματα, να περικυκλώσουν τον αμυνόμενο και να συνεχίσουν τη βία όταν εκείνος πέσει στο έδαφος. Η παρουσία όπλων αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο σοβαρού ή θανάσιμου τραυματισμού.
Βοηθούν οι πολεμικές τέχνες εναντίον πολλών επιτιθέμενων;
Μπορούν να βοηθήσουν σε φυσική κατάσταση, ισορροπία, ψυχραιμία και βασική μαχητική εμπειρία. Όμως οι περισσότερες πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα δεν εκπαιδεύουν ρεαλιστικά για ενέδρες, πολλούς ταυτόχρονους δράστες, όπλα, όχλο και απόδραση από χαοτικές συνθήκες.
Τι πρέπει να κάνω μετά από επίθεση πολλών ατόμων;
Πρέπει να απομακρυνθείτε άμεσα από τον κίνδυνο, να καλέσετε βοήθεια και να εξεταστείτε ιατρικά. Ακόμη κι αν τα τραύματα φαίνονται μικρά, μπορεί να υπάρχει εσωτερική αιμορραγία ή τραυματισμός που δεν γίνεται αμέσως αντιληπτός λόγω αδρεναλίνης.
Είναι σωστό να εμπλακώ για να βοηθήσω κάποιον άλλον;
Η βοήθεια προς τρίτο πρόσωπο μπορεί να είναι ηθικά κατανοητή, αλλά πρέπει να γίνει με τεράστια προσοχή. Η παρέμβαση σε περιστατικό με πολλούς δράστες μπορεί να μετατρέψει τον βοηθό σε στόχο. Η ασφαλέστερη πρώτη ενέργεια είναι συχνά η κλήση βοήθειας, η παρατήρηση, η δημιουργία απόστασης και η αποφυγή απερίσκεπτης εμπλοκής.
Τι σημαίνουν τα 3-Α της ασφάλειας;
Τα 3-Α είναι Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση. Σημαίνουν ότι η καλύτερη αυτοπροστασία είναι να μη βρεθούμε σε επικίνδυνο σημείο, να αποφύγουμε την κλιμάκωση και, αν ο κίνδυνος εμφανιστεί, να φύγουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Γιατί η ψυχολογία του όχλου είναι τόσο επικίνδυνη;
Επειδή μέσα στον όχλο μειώνεται η ατομική ευθύνη. Τα μέλη της ομάδας νιώθουν προστασία από τους αριθμούς και μπορεί να γίνουν πιο βίαια από ό,τι θα ήταν μόνα τους.
Τι πρέπει να αποφεύγω σε ομαδική επίθεση;
Πρέπει να αποφεύγετε τη στατικότητα, την περικύκλωση, την πτώση στο έδαφος, την απομόνωση από φίλους ή συνοδούς και την εμπλοκή χωρίς σαφή δυνατότητα διαφυγής. Πρέπει επίσης να αποφεύγετε κάθε ενέργεια που υπερβαίνει την ανάγκη άμυνας και σας εκθέτει νομικά.
Γιατί χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για τέτοια σενάρια;
Επειδή η ομαδική βία δημιουργεί διαφορετικές απαιτήσεις από μια συνηθισμένη τεχνική άσκηση. Χρειάζεται παρατήρηση, κίνηση, διαχείριση φόβου, αποφυγή περικύκλωσης, τακτική σκέψη, έλεγχος αναπνοής και άμεση αναζήτηση εξόδου.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τα 3-Α της ασφάλειας, που αποτελούν την πρώτη και σημαντικότερη επιλογή απέναντι σε ομαδική βία. - Αυτοάμυνα Εναντίων Πολλών – Είμαστε δυο, είμαστε τρεις…
Σχετικό με την παρουσία φίλων, τη συνοχή ομάδας και τη δυσκολία αντιμετώπισης πολλών δραστών. - Η επίθεση κατά πολλών είναι αυτοκτονία ή μπορεί και να γίνει…
Σχετικό με τη χρήση τακτικής, την αποφυγή περικύκλωσης και τη δημιουργία ευκαιρίας διαφυγής. - Αντιμετώπιση
Σχετικό με τη στάση του Combatives Group απέναντι σε ένοπλους ή πολλούς δράστες και την ανάγκη αποφυγής, απόδρασης και επιβίωσης. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με τις βασικές δεξιότητες αυτοπροστασίας, την αξιολόγηση κινδύνου και την προ-συμπλοκή. - Η Αυτοάμυνα πρέπει να γίνει με κοινή λογική και ορθή κρίση
Σχετικό με τη νομική και πρακτική ανάγκη να σταματά η χρήση δύναμης όταν ο κίνδυνος έχει λήξει. - Οι Αρετές του Combatives, Ταχύτητα
Σχετικό με την ταχύτητα αναγνώρισης, απόφασης και δράσης σε συμπλοκή επιβίωσης.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί οδηγία εμπλοκής σε βία. Η επίθεση από πολλούς δράστες είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να αποφεύγεται πλήρως. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η απομάκρυνση, η κλήση βοήθειας και η αποφυγή κλιμάκωσης.
Η πρακτική εκπαίδευση σε τέτοια σενάρια πρέπει να γίνεται μόνο υπό την επίβλεψη έμπειρων εκπαιδευτών, με κατάλληλα προστατευτικά, σαφείς κανόνες ασφαλείας και πλήρη επίγνωση των νομικών συνεπειών.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση αυτοπροστασίας, αυτοάμυνας και ρεαλιστικής προετοιμασίας απέναντι σε πραγματικές συνθήκες βίας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην παρατήρηση του περιβάλλοντος, στην αποφυγή, στην απόδραση, στη σωστή κρίση και στην επιβίωση, όχι στην επίδειξη τεχνικής ή στη φαντασίωση υπεροχής.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη τη διαφορά ανάμεσα στη θεωρητική αυτοάμυνα και στη ρεαλιστική προετοιμασία απέναντι σε πραγματική βία, η απλή ανάγνωση δεν αρκεί.
Η πραγματική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, ελεγχόμενη πίεση, σωστή επανάληψη και σοβαρή πρακτική εφαρμογή.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα αυτοπροστασίας.