Πολλοί άνθρωποι λένε ότι είναι σκληροί.
Πολλοί λένε ότι είναι εκπαιδευμένοι.
Πολλοί λένε ότι είναι ικανοί.
Μερικοί λένε ακόμη ότι είναι πρόθυμοι να κάνουν οτιδήποτε χρειαστεί σε μια σύγκρουση.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο δύσκολη.
Άλλο είναι να μιλάς για βία.
Άλλο είναι να έχεις φανταστεί τον εαυτό σου σε βία.
Άλλο είναι να έχεις προπονηθεί σε ασφαλές περιβάλλον.
Άλλο είναι να έχεις δοκιμαστεί υπό πίεση.
Άλλο είναι να μπορείς πραγματικά να λειτουργήσεις όταν υπάρχει φόβος, πόνος, χάος και άμεση απειλή.
Και κάτι ακόμη πιο σημαντικό:
άλλο είναι να είσαι ικανός για βία και άλλο να είσαι πρόθυμος να τη χρησιμοποιήσεις όταν δεν υπάρχει άλλη ασφαλής επιλογή.
Στην πολιτική αυτοπροστασία, η λέξη «βία» πρέπει να χρησιμοποιείται με μεγάλη προσοχή. Δεν μιλάμε για επιθετικότητα, επίδειξη, εκδίκηση ή τιμωρία. Μιλάμε για αναγκαία προστατευτική δράση όταν υπάρχει άμεση και αναπόφευκτη απειλή, με σκοπό να σταματήσει ο κίνδυνος και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν πραγματικά να εμπλακούν σε σωματική βία. Και αυτό είναι καλό. Αν οι περισσότεροι άνθρωποι ήταν πραγματικά πρόθυμοι να χρησιμοποιούν βία εύκολα, η κοινωνία θα ήταν χαοτική.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί φαντάζονται πως είναι πρόθυμοι, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουν δοκιμαστεί ποτέ. Άλλοι νομίζουν ότι επειδή έχουν μάθει τεχνικές, έχουν αυτόματα και την ψυχική δυνατότητα να τις εφαρμόσουν υπό ακραία πίεση. Άλλοι διηγούνται ιστορίες. Άλλοι παίζουν τον σκληρό. Άλλοι αγαπούν να ακούνε τη φωνή τους.
Οι πραγματικά σκληροί, εκπαιδευμένοι, ικανοί και πρόθυμοι άνθρωποι σπάνια χρειάζεται να το διαφημίσουν.
Συνήθως είναι ήσυχοι.
Ελεγχόμενοι.
Παρατηρητικοί.
Λιγομίλητοι.
Και όταν πρέπει να δράσουν, δεν χρειάζονται θέατρο.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε όσους θέλουν να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα στη φαντασίωση της βίας και στην πραγματική ικανότητα αυτοπροστασίας.
Απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ακούσει μεγάλες κουβέντες σε γυμναστήρια, πολεμικές τέχνες, παρέες, σχολές αυτοάμυνας ή διαδικτυακές συζητήσεις.
Απευθύνεται σε ασκούμενους που θέλουν να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους.
Απευθύνεται επίσης σε εκπαιδευτές. Η ευθύνη του εκπαιδευτή δεν είναι να ταΐζει φαντασιώσεις. Είναι να βοηθά τον ασκούμενο να καταλάβει τι μπορεί, τι δεν μπορεί, τι έχει δοκιμάσει, τι δεν έχει δοκιμάσει και τι σημαίνει πραγματική λειτουργία υπό πίεση.
Το άρθρο δεν είναι εξύμνηση της βίας.
Είναι αποδόμηση των μύθων γύρω από τη βία.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Ψυχολογία και συνδέεται άμεσα με τα άρθρα για την Ομιλία Αρπακτικού, την αυτοκυριαρχία, την προστατευτική αποφασιστικότητα, τη δράση απέναντι στον φόβο και τη ρεαλιστική εκπαίδευση.
Ο ρόλος του είναι να ξεκαθαρίσει τέσσερις λέξεις που συχνά χρησιμοποιούνται πρόχειρα:
σκληρός, εκπαιδευμένος, ικανός, πρόθυμος.
Αν δεν τις ξεχωρίσουμε, δημιουργείται επικίνδυνη σύγχυση.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι σκληρός αλλά όχι εκπαιδευμένος.
Μπορεί να είναι εκπαιδευμένος αλλά όχι ψυχολογικά πρόθυμος.
Μπορεί να είναι τεχνικά ικανός αλλά να παγώσει.
Μπορεί να είναι πρόθυμος αλλά άπειρος και επικίνδυνος για τον εαυτό του.
Μπορεί να είναι όλα αυτά σε κάποιο βαθμό, αλλά να μην έχει κρίση, νόμιμο πλαίσιο και αυτοκυριαρχία.
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, αυτές οι διακρίσεις έχουν σημασία. Η ρεαλιστική αυτοπροστασία και αυτοάμυνα δεν χτίζεται πάνω σε συνθήματα. Χτίζεται πάνω σε πραγματική αξιολόγηση.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί οι μεγάλες κουβέντες γύρω από τη βία είναι συνήθως αναξιόπιστες.
- Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον πραγματικά σκληρό άνθρωπο και στον φαντασμένο.
- Τι σημαίνει σκληρότητα σε σωματικό, διανοητικό και ψυχολογικό επίπεδο.
- Τι σημαίνει πραγματική εκπαίδευση.
- Γιατί η σκόπιμη ενασχόληση και η ποιοτική επανάληψη έχουν μεγαλύτερη αξία από την απλή επανάληψη.
- Γιατί «η τέλεια εξάσκηση σε κάνει καλύτερο», όχι η τυχαία εξάσκηση.
- Τι σημαίνει να είσαι ικανός για μια πράξη.
- Γιατί η ικανότητα δεν είναι ίδια με την προθυμία.
- Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι πραγματικά πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν σοβαρή βία.
- Γιατί ο όρος «φονικό ένστικτο» πρέπει να χρησιμοποιείται με μεγάλη φειδώ.
- Γιατί η πραγματική αυτοπροστασία απαιτεί και δεξιότητα και ψυχολογική ετοιμότητα και κρίση.
- Γιατί η νόμιμη πολιτική αυτοπροστασία δεν είναι πολεμική φαντασίωση.
Βασικά σημεία
- Πολλοί μιλούν για βία χωρίς να έχουν πραγματική εμπειρία βίας.
- Οι πραγματικά σκληροί άνθρωποι συνήθως δεν χρειάζεται να λένε ιστορίες για τον εαυτό τους.
- Η σκληρότητα δεν είναι μόνο σωματική. Είναι και ψυχική και διανοητική αντοχή.
- Η εκπαίδευση δεν είναι απλή επανάληψη. Είναι σκόπιμη, ποιοτική και καθοδηγούμενη διαδικασία.
- Το «πώς» χωρίς το «γιατί» είναι φτωχή εκπαίδευση.
- Η ικανότητα σημαίνει ότι έχεις τη δυνατότητα να κάνεις κάτι.
- Η προθυμία σημαίνει ότι μπορείς ψυχολογικά να το κάνεις όταν η κατάσταση το απαιτήσει.
- Πολλοί άνθρωποι είναι θεωρητικά ικανοί, αλλά όχι πραγματικά πρόθυμοι.
- Η κοινωνία λειτουργεί ακριβώς επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι πρόθυμοι να χρησιμοποιούν σοβαρή βία εύκολα.
- Ο όρος «φονικό ένστικτο» χρησιμοποιείται υπερβολικά και συχνά ανόητα.
- Η πολιτική αυτοπροστασία δεν ζητά φονικό ένστικτο. Ζητά νόμιμη, αναγκαία, ελεγχόμενη προστατευτική δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Μερικές φορές ακούμε ανθρώπους να λένε ότι είναι σκληροί, εκπαιδευμένοι, ικανοί και πρόθυμοι να συγκρουστούν. Κάποιοι φτάνουν να λένε ότι θα έκαναν ακραία πράγματα σε έναν αντίπαλο. Συνήθως, όσο πιο εύκολα τα λένε, τόσο λιγότερο πρέπει να τους πιστεύουμε.
Οι πραγματικά σκληροί άνθρωποι σπάνια χρειάζεται να διαφημίσουν τη σκληρότητά τους. Δεν αγαπούν να ακούν τη φωνή τους. Δεν διηγούνται ατελείωτες ιστορίες για το πόσο επικίνδυνοι είναι. Συχνά είναι ήρεμοι, λιγομίλητοι, ελεγχόμενοι και παρατηρητικοί. Η παρουσία τους δεν είναι θεατρική. Είναι σταθερή.
Η σκληρότητα όμως δεν είναι μόνο σωματική. Μπορεί κάποιος να είναι σωματικά σκληρός, δηλαδή να αντέχει πόνο, πίεση και καταπόνηση και να συνεχίζει να λειτουργεί. Μπορεί όμως να είναι και διανοητικά ή ψυχολογικά σκληρός. Ένας άνθρωπος που ζει και εργάζεται καθημερινά σε έντονο, ανταγωνιστικό και πιεστικό περιβάλλον μπορεί να έχει τεράστια ψυχική αντοχή, ακόμη και αν δεν μοιάζει με αθλητή ή μαχητή.
Η εκπαίδευση επίσης παρεξηγείται. Εκπαίδευση δεν σημαίνει απλώς να κάνεις κάτι πολλές φορές. Σημαίνει σκόπιμη ενασχόληση, ποιοτική επανάληψη, καθοδήγηση, ανάλυση, διόρθωση, κατανόηση, έρευνα, δοκιμή και πειθαρχία. Ένας πραγματικά εκπαιδευμένος άνθρωπος δεν ξέρει μόνο «πώς» να κάνει κάτι. Ξέρει και «γιατί», «πότε» και «πότε όχι».
Μια προσωπική ιστορία με πρωταθλητή τοξοβολίας δείχνει κάτι πολύ σημαντικό: η απλή εξάσκηση δεν αρκεί. Η τέλεια εξάσκηση, η προσοχή στη λεπτομέρεια, η πρόθεση, η συγκέντρωση και η ποιότητα της επανάληψης κάνουν τη διαφορά. Στο Combatives, αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, επειδή ο στόχος δεν είναι ο αγωνιστικός πόντος. Ο στόχος είναι η επιβίωση, η προστασία και η επιστροφή στο σπίτι.
Η ικανότητα είναι άλλο θέμα. Ικανός είναι αυτός που έχει την ιδιότητα ή τη δυνατότητα που απαιτείται για μια συγκεκριμένη εργασία. Πολλοί άνθρωποι μπορούν θεωρητικά να προκαλέσουν πόνο ή να εφαρμόσουν μια τεχνική. Το δύσκολο όμως δεν είναι πάντα η σωματική δυνατότητα. Το δύσκολο είναι η προθυμία.
Το να είσαι ικανός για βία είναι ένα πράγμα. Το να είσαι πρόθυμος να τη χρησιμοποιήσεις όταν η απειλή είναι πραγματική, άμεση και αναπόφευκτη είναι κάτι τελείως διαφορετικό.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν πραγματικά να βλάψουν άλλους ανθρώπους. Αυτό είναι καλό. Αν δεν ίσχυε, θα ζούσαμε σε πολύ πιο άγρια κοινωνία. Όμως στην αυτοάμυνα πρέπει να γνωρίζουμε αυτή την αλήθεια: μπορεί να μάθεις τεχνικές και, όταν έρθει η στιγμή, να μη θέλεις ή να μη μπορείς ψυχολογικά να τις εφαρμόσεις.
Γι’ αυτό η ρεαλιστική εκπαίδευση δεν πρέπει να ασχολείται μόνο με τεχνικές. Πρέπει να ασχολείται με φόβο, πάγωμα, κρίση, πρόθεση, νόμο, αναλογία, σενάρια, πίεση και ψυχολογική ετοιμότητα.
Ο όρος «φονικό ένστικτο» χρησιμοποιείται πολύ πρόχειρα. Οι περισσότεροι που τον χρησιμοποιούν για τον εαυτό τους λένε μεγάλες κουβέντες. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι άνθρωποι γενικά έχουν μεγάλη αντίσταση στο να προκαλέσουν σοβαρή ή θανατηφόρα βλάβη από κοντά. Όσο πιο κοντά είναι η επαφή, τόσο πιο δύσκολη γίνεται ψυχολογικά η πράξη.
Στην πολιτική αυτοπροστασία, δεν χρειαζόμαστε «φονικό ένστικτο». Χρειαζόμαστε προστατευτική αποφασιστικότητα. Δηλαδή την ικανότητα να κάνουμε ό,τι είναι νόμιμο, αναγκαίο και ανάλογο για να σταματήσει μια άμεση απειλή και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Η ερώτηση λοιπόν δεν είναι αν είσαι «σκληρός» στα λόγια.
Η ερώτηση είναι:
Έχεις εκπαιδευτεί σωστά;
Έχεις δοκιμαστεί υπό πίεση;
Ξέρεις γιατί κάνεις αυτό που κάνεις;
Ξέρεις πότε δεν πρέπει να το κάνεις;
Έχεις αυτοκυριαρχία;
Έχεις πραγματική προθυμία για προστατευτική δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή;
Μπορείς να σταματήσεις όταν η απειλή σταματήσει;
Αν όχι, τότε οι μεγάλες κουβέντες δεν έχουν αξία.
Εισαγωγή: είσαι ΚΑΙ ικανός ΚΑΙ πρόθυμος για βία;
Μερικές φορές ακούμε ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι είναι σκληροί, εκπαιδευμένοι, ικανοί και πρόθυμοι να συγκρουστούν. Κάποιοι λένε ακόμη ότι είναι έτοιμοι να κάνουν ακραία πράγματα σε έναν αντίπαλο.
Το ερώτημα είναι αν είναι πράγματι έτσι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι.
Πολλοί άνθρωποι μιλούν για βία επειδή η βία τούς φαίνεται συναρπαστική από απόσταση. Μιλούν για το τι θα έκαναν, πώς θα αντιδρούσαν, πώς δεν θα «μασούσαν», πώς θα διέλυαν τον άλλον. Αυτές οι κουβέντες συχνά έχουν περισσότερη σχέση με φαντασία παρά με πραγματικότητα.
Η πραγματική βία δεν είναι ιστορία καφενείου.
Δεν είναι κινηματογράφος.
Δεν είναι αθλητική ένταση.
Δεν είναι θεωρητικό σενάριο.
Είναι φόβος, πόνος, χάος, αβεβαιότητα, νομικές συνέπειες, ψυχολογικό φορτίο και πιθανότητα σοβαρού τραυματισμού.
Γι’ αυτό η ερώτηση «είσαι ικανός και πρόθυμος;» πρέπει να απαντηθεί με σοβαρότητα.
Οι φαντασμένοι και οι μη
Οι «κομάντο του καναπέ» υπάρχουν παντού.
Είναι οι άνθρωποι που αγαπούν τις ιστορίες. Τις δικές τους, των φίλων τους, κάποιου γνωστού ή κάποιου «παλιού» που έκανε πράγματα απίστευτα. Κάποιες ιστορίες μπορεί να έχουν αρχίσει από αληθινό περιστατικό. Όταν όμως ειπωθούν ξανά και ξανά, συχνά φουσκώνουν, στολίζονται και παίρνουν σχεδόν μυθικές διαστάσεις.
Μετά από λίγο, δεν ακούμε πλέον γεγονός.
Ακούμε μύθο.
Για τον λογικό και ρεαλιστή άνθρωπο, αυτές οι ιστορίες πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή. Πολλές είναι απλώς μπούρδες. Άλλες είναι μισές αλήθειες. Άλλες είναι προσπάθεια εντυπωσιασμού.
Οι πραγματικά σκληροί και ικανοί άνθρωποι σπάνια χρειάζονται τέτοιες αφηγήσεις.
Δεν έχουν ανάγκη να διαφημιστούν.
Δεν χρειάζεται να πείσουν την παρέα.
Δεν φωνάζουν την επικινδυνότητά τους.
Την κουβαλούν σιωπηλά.
Οι πραγματικά σκληροί άνθρωποι δεν κάνουν θόρυβο
Οι πραγματικά σκληροί, εκπαιδευμένοι, ικανοί και πρόθυμοι άνθρωποι συνήθως δεν μοιάζουν με το στερεότυπο που έχουμε στο μυαλό μας.
Δεν είναι απαραίτητα μεγαλόσωμοι.
Δεν είναι απαραίτητα μυώδεις.
Δεν είναι απαραίτητα θορυβώδεις.
Δεν μοιάζουν πάντα με κινηματογραφικούς στρατιώτες, μπράβους ή ήρωες δράσης.
Συχνά είναι ήσυχοι, συγκρατημένοι, ευφυείς, ολιγόμιλοι και πλήρως ελεγχόμενοι. Κινούνται χωρίς περιττή επίδειξη. Παρατηρούν περισσότερο απ’ όσο μιλούν. Το βλέμμα τους είναι σταθερό, όχι θεατρικά απειλητικό. Η παρουσία τους μπορεί να είναι ήρεμη αλλά βαριά.
Αυτό είναι που κάνει τη διαφορά.
Η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν χρειάζεται να κάνει φασαρία.
Το στερεότυπο του «σκληρού» είναι συχνά λάθος
Όταν ακούμε τη λέξη «σκληρός», το μυαλό μας μπορεί να πάει στον πυγμάχο, στον παλαιστή, στον άνθρωπο του πεζοδρομίου, στον ταραχοποιό, στον εγκληματία ή στον νταή.
Αυτές οι εικόνες είναι περιορισμένες.
Σκληρός δεν είναι μόνο αυτός που φαίνεται σκληρός.
Σκληρός μπορεί να είναι και ο άνθρωπος που αντέχει τεράστια πίεση χωρίς να καταρρέει.
Μπορεί να είναι σωματικά σκληρός.
Μπορεί να είναι διανοητικά σκληρός.
Μπορεί να είναι ψυχολογικά σκληρός.
Και αυτά δεν είναι πάντα το ίδιο.
Σωματική σκληρότητα
Η σωματική σκληρότητα δεν είναι απλώς δύναμη.
Ένας δυνατός άνθρωπος μπορεί να μην είναι σκληρός. Μπορεί να σηκώνει βάρη, αλλά να μην αντέχει πόνο, αιφνιδιασμό, κόπωση, πίεση ή πραγματική επαφή.
Η σωματική σκληρότητα σημαίνει ικανότητα να αντέχει κανείς σωματική καταπόνηση, πόνο, κούραση και πίεση και να συνεχίζει να λειτουργεί.
Δεν σημαίνει ότι είναι άτρωτος.
Σημαίνει ότι δεν διαλύεται εύκολα.
Αυτό χτίζεται μόνο με πράγματα που δημιουργούν τέτοια αντοχή. Όχι με θεωρία. Όχι με ιστορίες. Όχι με φαντασίωση.
Με πραγματική, προοδευτική και σοβαρή έκθεση σε σωματική δυσκολία.
Διανοητική και ψυχολογική σκληρότητα
Η σκληρότητα όμως δεν είναι μόνο σωματική.
Ένας άνθρωπος μπορεί να μην είναι μαχητής και παρ’ όλα αυτά να είναι εξαιρετικά σκληρός διανοητικά. Κάποιος που εργάζεται καθημερινά σε έντονα ανταγωνιστικό, πιεστικό, υψηλών απαιτήσεων περιβάλλον μπορεί να έχει τεράστια ψυχολογική αντοχή.
Πρέπει να παίρνει αποφάσεις.
Να δέχεται πίεση.
Να λειτουργεί με συνέπειες.
Να αποδίδει όταν άλλοι καταρρέουν.
Να αντέχει την αμφισβήτηση.
Να μένει ψύχραιμος όταν το διακύβευμα είναι υψηλό.
Αυτό είναι σκληρότητα.
Όχι βία.
Αντοχή στην κακουχία, σωματική ή ψυχική, είναι ένα βασικό στοιχείο που κάνει τον άνθρωπο ανθεκτικό.
Τι είναι πραγματική εκπαίδευση
Η εκπαίδευση παρεξηγείται όσο και η σκληρότητα.
Εκπαίδευση δεν είναι απλώς να κάνεις κάτι πολλές φορές.
Δεν είναι μόνο να επαναλαμβάνεις.
Δεν είναι μόνο να εμφανίζεσαι σε μια αίθουσα.
Δεν είναι μόνο να ιδρώνεις.
Η πραγματική εκπαίδευση είναι σκόπιμη ενασχόληση και ποιοτική επανάληψη δεξιοτήτων.
Περιλαμβάνει:
- κατεύθυνση,
- αλληλεπίδραση,
- ανάλυση,
- άσκηση με βάση την έρευνα,
- ανατροφοδότηση,
- διόρθωση,
- πειθαρχία,
- εμπειρία,
- δοκιμή,
- αποτυχία,
- επανάληψη.
Ο εκπαιδευμένος άνθρωπος έχει διδαχθεί από άλλον εκπαιδευμένο άνθρωπο. Έχει λάβει οδηγίες. Έχει ασκήσει όσα διδάχθηκε. Έχει αναλύσει τα λάθη του. Έχει συζητήσει θεωρία και πρακτική. Έχει δοκιμαστεί σε πλαίσιο που βελτιώνει την απόδοσή του.
Αυτό είναι οργανωμένη διαδικασία.
Όχι τυχαία δραστηριότητα.
Αν ξέρεις το γιατί, θα βρεις και το πώς
Το «πώς» είναι σημαντικό.
Αλλά δεν είναι αρκετό.
Ο καθένας μπορεί να δείξει σε κάποιον «κάνε αυτό». Το δύσκολο είναι να εξηγήσει γιατί, πότε, πότε όχι, σε ποιο πλαίσιο, με ποιον κίνδυνο και με ποια συνέπεια.
Η πραγματική εκπαίδευση δεν μεταδίδει μόνο κινήσεις.
Μεταδίδει τρόπο σκέψης.
Αν ξέρεις μόνο το πώς, εξαρτάσαι από συνταγές.
Αν ξέρεις το γιατί, μπορείς να προσαρμοστείς.
Στην αυτοπροστασία, η προσαρμογή είναι κρίσιμη.
Επειδή οι πραγματικές καταστάσεις δεν ακολουθούν πρόγραμμα εξετάσεων.
Η τέλεια εξάσκηση
Η γνωστή φράση λέει: «Η εξάσκηση σε κάνει τέλειο.»
Αλλά αυτό δεν είναι ακριβές.
Η κακή εξάσκηση κάνει κάποιον καλό στα λάθη του.
Η αφηρημένη εξάσκηση χτίζει αφηρημένες συνήθειες.
Η επιπόλαιη εξάσκηση χτίζει επιπόλαιη απόδοση.
Η σωστή αρχή είναι:
Η τέλεια εξάσκηση σε κάνει καλύτερο.
Η «τέλεια» εξάσκηση δεν σημαίνει ότι δεν κάνουμε λάθη. Σημαίνει ότι εξασκούμαστε με πρόθεση, συγκέντρωση, διόρθωση και ποιότητα.
Σημαίνει ότι κάθε επανάληψη έχει λόγο.
Σημαίνει ότι δεν προπονούμαστε απλώς για να περάσει η ώρα.
Στην αυτοπροστασία, η ποιότητα της επανάληψης έχει τεράστια σημασία, επειδή υπό πίεση θα εμφανιστούν οι συνήθειες που έχουμε χτίσει.
Η νοοτροπία του πρωταθλητή
Η εμπειρία μου με τον πρωταθλητή τοξοβολίας Dale J. Μου έδειξε την αξία της σκόπιμης ενασχόλησης.
Σε υψηλό επίπεδο, κάθε λεπτομέρεια έχει σημασία. Η στάση, η αναπνοή, η ένταση, η συγκέντρωση, ο χρόνος, η πρόθεση. Κάθε βέλος έχει σκοπό.
Η φράση «να ρίχνεις κάθε βέλος σαν να είναι το τελευταίο σου» δείχνει αυτή τη νοοτροπία.
Στο πλαίσιο του Combatives, μπορούμε να προσθέσουμε:
σαν να εξαρτάται η ζωή σου από αυτό.
Αυτό δεν είναι θεατρικότητα. Είναι υπενθύμιση ότι η αυτοπροστασία και η πιθανή ακόλουθη αυτοάμυνα δεν είναι χόμπι με την ίδια έννοια που είναι ένα άθλημα ή μια τέχνη αναψυχής.
Η ποιότητα της εκπαίδευσης μπορεί να έχει πραγματικές συνέπειες.
Πρόθεση και επιβίωση
Στην τοξοβολία, η πρόθεση είναι να πετύχεις τον στόχο.
Στο Combatives, η πρόθεση είναι η επιβίωση, η προστασία και η επιστροφή στο σπίτι.
Αυτό αλλάζει τη σοβαρότητα.
Δεν προπονούμαστε για να φαινόμαστε σκληροί.
Δεν προπονούμαστε για να έχουμε ιστορίες.
Δεν προπονούμαστε για να νιώθουμε ανώτεροι.
Προπονούμαστε για να λειτουργήσουμε αν χρειαστεί, να αποφύγουμε όταν μπορούμε, να φύγουμε όταν πρέπει και να προστατευτούμε μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη ασφαλής επιλογή.
Η πρόθεση καθορίζει την εκπαίδευση.
Αν η πρόθεση είναι φαντασίωση, η εκπαίδευση θα γίνει φαντασίωση.
Αν η πρόθεση είναι επιβίωση με ευθύνη, η εκπαίδευση γίνεται σοβαρή.
Τι σημαίνει ικανός
Ικανός είναι ο άνθρωπος που έχει την ιδιότητα ή την ικανότητα που απαιτείται για μια συγκεκριμένη εργασία.
Στο γενικότερο θέμα της αυτοπροστασίας, ικανότητα μπορεί να σημαίνει πολλά:
να αντέχει πίεση,
να κινείται σωστά,
να κρατά απόσταση,
να χρησιμοποιεί φωνή,
να αναγνωρίζει κίνδυνο,
να προστατεύεται,
να φεύγει,
να λειτουργεί υπό στρες,
να σταματά όταν πρέπει.
Πολλοί άνθρωποι που εκπαιδεύονται σε μαχητικά αθλήματα ή πολεμικές τέχνες έχουν σημαντικές ικανότητες. Μπορούν να χτυπήσουν δυνατά, να κινηθούν καλά, να ρίξουν, να παλέψουν, να αντέξουν επαφή.
Αυτά είναι σημαντικά.
Αλλά δεν απαντούν από μόνα τους στο ερώτημα της προθυμίας.
Ικανότητα δεν σημαίνει προθυμία
Το να μπορείς να κάνεις κάτι δεν σημαίνει ότι θα το κάνεις όταν παίζεται η υγειά και ζωή σου.
Αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά σημεία του άρθρου.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει σωματική δυνατότητα, αλλά να μη μπορεί ψυχολογικά να δράσει.
Μπορεί να ξέρει τεχνική, αλλά να παγώσει.
Μπορεί να έχει δύναμη, αλλά να διστάσει.
Μπορεί να έχει προπονηθεί, αλλά να μη θέλει πραγματικά να προκαλέσει βλάβη, ακόμη και όταν κινδυνεύει.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα ηθικό ελάττωμα. Για πολλούς ανθρώπους, η αντίσταση στη σοβαρή βία είναι φυσιολογική. Και σε μια πολιτισμένη κοινωνία, αυτό είναι θετικό.
Αλλά στην κατάσταση αυτοάμυνας πρέπει να το γνωρίζουμε.
Δεν αρκεί να ρωτήσουμε «μπορώ;»
Πρέπει να ρωτήσουμε και «θα μπορέσω όταν χρειαστεί;»
Η προθυμία είναι το δύσκολο μέρος
Η προθυμία για βία είναι δύσκολο θέμα.
Στην πολιτική αυτοάμυνα, δεν θέλουμε ανθρώπους που είναι πρόθυμοι να χρησιμοποιούν βία εύκολα. Θέλουμε ανθρώπους που είναι πρόθυμοι να προστατεύσουν τον εαυτό τους ή άλλους όταν η απειλή είναι άμεση, σοβαρή και δεν υπάρχει άλλη ασφαλής επιλογή.
Αυτή η διαφορά είναι τεράστια.
Η εύκολη προθυμία για βία είναι επικίνδυνη.
Η προστατευτική προθυμία υπό ανάγκη είναι άλλο πράγμα.
Ο πολίτης δεν χρειάζεται να γίνει βίαιος άνθρωπος.
Χρειάζεται να είναι ικανός να δράσει προστατευτικά όταν η κατάσταση το απαιτεί πραγματικά.
Αυτό απαιτεί εκπαίδευση, κρίση και αυτοκυριαρχία.
Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι αποφεύγουν τη βία
Οι περισσότεροι άνθρωποι, αν μπορούν να αποφύγουν τη σωματική σύγκρουση, θα το κάνουν.
Αυτό είναι φυσιολογικό.
Δεν είναι όλοι φτιαγμένοι για βία. Δεν θέλουν όλοι να βλάψουν. Δεν θέλουν όλοι να εμπλακούν. Δεν θέλουν όλοι να ζήσουν τις συνέπειες.
Αν οι περισσότεροι άνθρωποι ήταν πραγματικά πρόθυμοι να χρησιμοποιούν βία εύκολα, η κοινωνία θα ήταν πολύ πιο χαοτική.
Το πρόβλημα όμως είναι ότι υπάρχουν και άνθρωποι που θα επιτρέψουν σε έναν επιτιθέμενο να τους κάνει μεγάλο κακό επειδή δεν μπορούν να ξεπεράσουν το ψυχολογικό εμπόδιο της δράσης.
Εκεί η εκπαίδευση έχει ρόλο.
Όχι να δημιουργήσει βίαιο χαρακτήρα.
Να δημιουργήσει προστατευτική δυνατότητα.
Ο όρος «φονικό ένστικτο»
Ο όρος «φονικό ένστικτο» χρησιμοποιείται συχνά σε πολεμικές τέχνες, μαχητικά αθλήματα και συζητήσεις γύρω από τη βία.
Συνήθως χρησιμοποιείται υπερβολικά.
Πολλές φορές σημαίνει απλώς αποφασιστικότητα, ένταση, ανταγωνιστική επιθυμία ή ικανότητα να τελειώσει κάποιος έναν αγώνα. Αυτό δεν είναι πραγματικό «φονικό ένστικτο».
Το πραγματικό θέμα είναι πολύ πιο σκοτεινό και σπάνιο.
Υπάρχουν άνθρωποι που φαίνεται να έχουν πολύ μικρότερη ψυχολογική αντίσταση απέναντι στη σοβαρή βλάβη άλλου ανθρώπου. Υπάρχουν άνθρωποι με επιθετικές αντικοινωνικές ή ψυχοπαθητικές τάσεις. Υπάρχουν άνθρωποι με βαθιά μειωμένη ενσυναίσθηση και επικίνδυνη σχέση με τη βία.
Αλλά αυτοί δεν είναι ο κανόνας.
Και δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε τέτοιους όρους ελαφρά.
Απόσταση και ψυχολογική δυσκολία
Ένα σημαντικό σημείο στη μελέτη της βίας είναι ότι η απόσταση αλλάζει την ψυχολογία.
Για τον άνθρωπο είναι γενικά ευκολότερο να προκαλέσει βλάβη από απόσταση παρά πρόσωπο με πρόσωπο. Όσο πιο κοντά βρίσκεται το θύμα, τόσο πιο δύσκολο γίνεται ψυχολογικά για τους περισσότερους ανθρώπους.
Η άμεση, κοντινή, προσωπική βία είναι ψυχολογικά βαριά.
Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί μπορούν να φαντάζονται τη βία, αλλά δεν μπορούν να την εφαρμόσουν όταν η πραγματικότητα γίνεται κοντινή, σωματική και ανθρώπινη.
Η αυτοάμυνα πρέπει να λαμβάνει αυτό το στοιχείο υπόψη.
Η προθυμία για βία δεν είναι θεωρία.
Δοκιμάζεται στην εγγύτητα, στον φόβο και στην πίεση.
Ανθρωποκτονία, φόβος και απώλεια ελέγχου
Δεν πρέπει να μπερδεύουμε διαφορετικά φαινόμενα.
Μια ανθρωποκτονία μπορεί να προκύψει από φόβο, λάθος, πανικό, απώλεια ελέγχου ή στιγμιαία έκρηξη.
Η δολοφονία, ως προσχεδιασμένη πράξη, είναι άλλο πράγμα.
Το «φονικό ένστικτο» δεν εξηγεί τα πάντα.
Η πραγματική ανθρώπινη βία είναι πολύ πιο σύνθετη. Περιλαμβάνει φόβο, θυμό, ντροπή, εγωισμό, κοινωνική πίεση, ψυχοπαθολογία, ευκαιρία, περιβάλλον, όπλα, ομάδα, προηγούμενη εμπειρία και πολλές άλλες μεταβλητές.
Γι’ αυτό οι απλές φράσεις είναι επικίνδυνες.
Η σοβαρή αυτοπροστασία και αυτοάμυνα απαιτεί σοβαρή σκέψη.
Και ικανός και πρόθυμος
Τώρα φτάνουμε στο βασικό ερώτημα.
Ποιος είναι ΚΑΙ ικανός ΚΑΙ πρόθυμος;
Η απάντηση δεν είναι απλή.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι ικανός επειδή έχει δεξιότητες.
Μπορεί να είναι πρόθυμος επειδή έχει ψυχολογική δυνατότητα.
Μπορεί να έχει και τα δύο, αλλά να μην έχει κρίση.
Μπορεί να έχει κρίση, αλλά να μην έχει αρκετή πρακτική εκπαίδευση.
Μπορεί να είναι πρόθυμος σε φαντασία, αλλά όχι στην πραγματικότητα.
Ο πραγματικά επικίνδυνος άνθρωπος είναι αυτός που συνδυάζει ικανότητα, προθυμία, χαμηλή αναστολή και απουσία ηθικού φρένου. Αυτός είναι διαφορετική κατηγορία από τον μέσο πολίτη που προσπαθεί να προστατευτεί.
Ο πολίτης δεν πρέπει να επιδιώκει να γίνει τέτοιος άνθρωπος.
Πρέπει να επιδιώκει να γίνει ικανός, ψύχραιμος, εκπαιδευμένος και προστατευτικά αποφασιστικός όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Τι χρειάζεται στην πολιτική αυτοπροστασία
Η πολιτική αυτοπροστασία και αν χρειαστεί, αυτοάμυνα δεν ζητά ανθρώπους που αγαπούν τη βία.
Ζητά ανθρώπους που μπορούν:
να αποφύγουν,
να αποκλιμακώσουν,
να φύγουν,
να διαβάσουν κίνδυνο,
να κρατήσουν απόσταση,
να χρησιμοποιήσουν φωνή,
να προστατευτούν αν χρειαστεί,
να σταματήσουν όταν η απειλή σταματήσει,
να εξηγήσουν τι συνέβη.
Αυτό είναι διαφορετικό από το να φανταζόμαστε τον εαυτό μας ως «σκληρό».
Η αυτοάμυνα χρειάζεται ικανότητα και προθυμία, αλλά μέσα σε πλαίσιο νόμου, ανάγκης, αναλογίας και διαφυγής.
Χωρίς αυτό το πλαίσιο, η εκπαίδευση γίνεται επικίνδυνη.
Οι μεγάλες κουβέντες δεν είναι απόδειξη
Όσοι χρησιμοποιούν χαλαρά όρους όπως «φονικό ένστικτο» για τον εαυτό τους, συνήθως είναι υπερβολικοί.
Όσοι μιλούν συνέχεια για το τι θα έκαναν, συχνά δεν έχουν κάνει τίποτα παρόμοιο.
Όσοι λένε πολλές ιστορίες, συχνά χρειάζονται κοινό.
Η πραγματική ικανότητα δεν χρειάζεται υπερβολή.
Η πραγματική σκληρότητα δεν χρειάζεται διαφήμιση.
Η πραγματική εκπαίδευση δεν χρειάζεται μύθο.
Και η πραγματική προθυμία δεν αποδεικνύεται με λόγια.
Αποδεικνύεται υπό πίεση.
Σύνοψη
Το να είσαι ικανός για βία είναι ένα πράγμα.
Το να είσαι πρόθυμος να χρησιμοποιήσεις αναγκαία προστατευτική δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή είναι κάτι άλλο.
Το να μπορείς να το κάνεις νόμιμα, αναλογικά, ελεγχόμενα και με σκοπό τη διαφυγή είναι ακόμη δυσκολότερο.
Γι’ αυτό οι μεγάλες κουβέντες δεν έχουν αξία.
Αξία έχει η πραγματική εκπαίδευση.
Η σκόπιμη εξάσκηση.
Η ποιοτική επανάληψη.
Η αυτοκυριαρχία.
Η ψυχική αντοχή.
Η κατανόηση του «γιατί».
Η γνώση του «πότε» και του «πότε όχι».
Η προθυμία να προστατεύσεις τη ζωή σου χωρίς να γίνεις αυτό που προσπαθείς να αποφύγεις.
Η ρεαλιστική αυτοπροστασία δεν κάνει τον άνθρωπο βίαιο.
Τον κάνει ειλικρινή.
Και η ειλικρίνεια είναι η αρχή της πραγματικής ικανότητας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει «ικανός και πρόθυμος για βία»;
Σημαίνει ότι κάποιος όχι μόνο έχει τη δυνατότητα να δράσει σε κατάσταση βίας, αλλά και την ψυχολογική προθυμία να το κάνει όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Στην πολιτική αυτοπροστασία αυτό πρέπει να σημαίνει νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση.
Είναι κακό να μην είμαι πρόθυμος για βία;
Όχι. Η φυσική αποστροφή προς τη βία είναι ανθρώπινη και κοινωνικά υγιής. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η απειλή είναι άμεση και κάποιος δεν μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του ή άλλους.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην ικανότητα και την προθυμία;
Η ικανότητα είναι το «μπορώ». Η προθυμία είναι το «θα το κάνω αν χρειαστεί». Πολλοί έχουν το πρώτο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά όχι το δεύτερο υπό πραγματική πίεση.
Τι σημαίνει πραγματικά σκληρός άνθρωπος;
Όχι απαραίτητα μεγαλόσωμος ή θορυβώδης. Σκληρός είναι αυτός που αντέχει πίεση, πόνο, φόβο, καταπόνηση ή ψυχολογική ένταση και συνεχίζει να λειτουργεί.
Τι είναι πραγματική εκπαίδευση;
Σκόπιμη, ποιοτική, καθοδηγούμενη και αναλυτική επανάληψη δεξιοτήτων, με πειθαρχία, εμπειρία, διόρθωση και κατανόηση του γιατί, πότε και πότε όχι.
Είναι αρκετή η απλή επανάληψη;
Όχι. Η κακή επανάληψη χτίζει κακές συνήθειες. Η ποιοτική και σκόπιμη επανάληψη δημιουργεί πραγματική βελτίωση.
Τι σημαίνει «η τέλεια εξάσκηση σε κάνει καλύτερο»;
Σημαίνει ότι η εξάσκηση πρέπει να έχει πρόθεση, συγκέντρωση, ποιότητα, διόρθωση και σκοπό. Δεν αρκεί να κάνεις κάτι πολλές φορές.
Υπάρχει πραγματικό «φονικό ένστικτο»;
Ίσως σε πολύ μικρό αριθμό ανθρώπων με ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση. Όμως ο όρος χρησιμοποιείται υπερβολικά και συχνά ανόητα, ειδικά από ανθρώπους που μιλούν για τον εαυτό τους.
Χρειάζεται «φονικό ένστικτο» στην αυτοπροστασία;
Όχι. Ο πολίτης χρειάζεται προστατευτική αποφασιστικότητα, αυτοκυριαρχία, δεξιότητες, νόμιμη κρίση και δυνατότητα διαφυγής. Όχι μίσος ή φονική φαντασίωση.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Μη μπερδεύετε τις μεγάλες κουβέντες με την πραγματική ικανότητα. Η αυτοπροστασία απαιτεί σκληρή ειλικρίνεια: τι μπορείς, τι έχεις εκπαιδεύσει, τι αντέχεις και τι είσαι πραγματικά πρόθυμος να κάνεις όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Με επιθετικότητα στο νου
Σχετικό με την προστατευτική αποφασιστικότητα όταν η απειλή είναι άμεση. - Ομιλία Αρπακτικού
Σχετικό με τον εσωτερικό λόγο όταν πρέπει να σταματήσει η αρνητική σκέψη. - Η δράση θεραπεύει τον φόβο
Σχετικό με τη μετατροπή του φόβου σε λειτουργική δράση. - Αυτοκυριαρχία
Σχετικό με την ψυχραιμία, την αναπνοή και τον έλεγχο υπό πίεση. - Αυτοπεποίθηση
Σχετικό με τη διαφορά πραγματικής και προσποιητής αυτοπεποίθησης. - Η εγκληματική βία δεν είναι καβγάς
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα σε κοινωνική ένταση και πραγματική απειλή. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με το πώς δοκιμάζονται πραγματικά δεξιότητες, ψυχολογία και αποφάσεις. - Προετοιμασία για πραγματική βία
Σχετικό με την ανάγκη προετοιμασίας για πραγματική πίεση. - Πολεμικές τέχνες, μαχητική άθληση ή αυτοάμυνα;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα σε τέχνη, άθλημα και αυτοπροστασία. - Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό
Σχετικό με τη βασική μεθοδολογική αρχή του Combatives Group.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν διδάσκει τεχνικές βίας και δεν αποτελεί υποκατάστατο πρακτικής εκπαίδευσης αυτοπροστασίας.
Οι αναφορές σε ικανότητα και προθυμία δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως προτροπή για βία. Στο πολιτικό πλαίσιο, κάθε προστατευτική δράση πρέπει να είναι έσχατη, νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και προσανατολισμένη στην ασφάλεια και στη διαφυγή.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η αυτοπροστασία πρέπει πάντα να συνδέεται με νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη συμπεριφορά. Η αποφυγή, η απόσταση, η αποχώρηση, η αποκλιμάκωση και η αναζήτηση βοήθειας είναι προτιμότερες από τη φυσική εμπλοκή όταν είναι διαθέσιμες.
Οποιαδήποτε προστατευτική δράση πρέπει να σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η πραγματική εκπαίδευση δεν αντιμετωπίζεται ως συλλογή τεχνικών, αλλά ως συνδυασμός νοοτροπίας, σκόπιμης εξάσκησης, ποιοτικής επανάληψης, ψυχολογικής ετοιμότητας, αυτοκυριαρχίας, κρίσης και λειτουργίας υπό πίεση.
Η πραγματική ικανότητα δεν αποδεικνύεται με ιστορίες.
Αποδεικνύεται στην πράξη, υπό πίεση, με έλεγχο.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η ικανότητα, η προθυμία, η αυτοκυριαρχία, η ψυχολογική ετοιμότητα και η σκόπιμη εκπαίδευση συνδέονται με την πρακτική αυτοπροστασία, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται επίγνωση, δυναμική παρουσία, προσωπικό κύκλο, εκφώνηση, αυτοκυριαρχία, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια και ελεγχόμενη πίεση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.