Το βίαιο έγκλημα σπάνια είναι ένα τυχαίο γεγονός που εμφανίζεται χωρίς καμία προηγούμενη ένδειξη. Πολύ συχνά ακολουθεί αναγνωρίσιμες φάσεις, ακόμη κι αν ο μέσος πολίτης δεν έχει μάθει να τις βλέπει.
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, οι βασικές φάσεις που εξετάζουμε είναι: Πρόθεση, Τοποθέτηση, Συνέντευξη, Επίθεση και Αντίδραση. Οι τρεις πρώτες είναι ιδιαίτερα σημαντικές, γιατί εκεί υπάρχει συνήθως χρόνος να αναγνωρίσουμε ότι κάτι δεν πάει καλά και να εφαρμόσουμε αυτοπροστασία πριν φτάσουμε στη βία.
Η βασική ιδέα είναι απλή: ο βίαιος δράστης δεν θέλει να αποτύχει. Πριν δεσμευτεί σε μια επίθεση, συχνά προσπαθεί να επιλέξει στόχο, να πάρει καλύτερη θέση, να ελέγξει την αντίδραση του πιθανού θύματος και να βεβαιωθεί ότι έχει πιθανότητες επιτυχίας. Αν ο πολίτης γνωρίζει αυτά τα στάδια, μπορεί να δει την απειλή νωρίτερα.
Το ίδιο ισχύει και για το τρίπτυχο Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα. Αν ένας άνθρωπος έχει λόγο να δράσει, έχει την ευκαιρία να το κάνει και έχει τα μέσα να το πετύχει, τότε ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά. Αν λείπει ένας από τους τρεις παράγοντες, η πιθανότητα βίαιης πράξης μειώνεται.
Η σοβαρή αυτοπροστασία δεν βασίζεται στην παράνοια. Βασίζεται στην ήρεμη εγρήγορση, στην παρατήρηση, στην επίγνωση, στη σωστή απόσταση, στην αποφυγή και στην απόδραση. Όσο νωρίτερα αναγνωρίσουμε τις φάσεις του εγκλήματος, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχουμε να μη φτάσουμε ποτέ στη συμπλοκή.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε πολίτες που θέλουν να καταλάβουν πώς εξελίσσεται μια πιθανή βίαιη εγκληματική πράξη πριν φτάσει στο σημείο της επίθεσης.
Αφορά ανθρώπους που έχουν νιώσει ότι κάποιος τους παρακολουθεί, τους πλησιάζει περίεργα, τους δοκιμάζει λεκτικά, τους κοιτάζει επίμονα, προσπαθεί να τους απομονώσει ή κινείται με τρόπο που δημιουργεί αίσθηση κινδύνου.
Αφορά επίσης ασκούμενους πολεμικών τεχνών, μαχητικών αθλημάτων και συστημάτων αυτοάμυνας που έχουν μάθει τι να κάνουν όταν η επίθεση έχει ήδη ξεκινήσει, αλλά δεν έχουν μάθει αρκετά καλά πώς να αναγνωρίζουν τα στάδια που προηγούνται.
Είναι χρήσιμο για γονείς, γυναίκες που θέλουν πρακτική αυτοπροστασία, άνδρες που χρειάζεται να ελέγχουν τον εγωισμό τους, επαγγελματίες ασφαλείας, ανθρώπους που εργάζονται με κοινό, οδηγούς, ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και εκπαιδευτές που θέλουν να διδάσκουν αυτοπροστασία με πραγματική δομή.
Πάνω απ’ όλα, απευθύνεται στον υπεύθυνο πολίτη που θέλει να καταλάβει ότι η ασφάλεια δεν αρχίζει όταν δεχθεί την επίθεση. Αρχίζει όταν βλέπει έγκαιρα τις ενδείξεις ότι κάποιος ίσως τον έχει βάλει στο στόχαστρο.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί το βίαιο έγκλημα έχει συχνά αναγνωρίσιμες φάσεις.
- Γιατί η εγκληματικότητα δεν είναι πάντα «ξαφνική», αλλά συχνά εξελίσσεται ως διαδικασία.
- Ποιες είναι οι πέντε βασικές φάσεις: Πρόθεση, Τοποθέτηση, Συνέντευξη, Επίθεση και Αντίδραση.
- Γιατί οι τρεις πρώτες φάσεις είναι οι πιο σημαντικές για την αυτοπροστασία.
- Πώς η παρατήρηση και η επίγνωση βοηθούν να εντοπιστεί μια πιθανή απειλή.
- Γιατί ο δράστης συχνά προσπαθεί πρώτα να βεβαιωθεί ότι μπορεί να πετύχει.
- Πώς διαφέρει ο καβγατζής από τον εγκληματία.
- Γιατί η χρήση βίας χωρίς νόμιμη αιτιολόγηση μετατρέπεται σε βιαιοπραγία.
- Γιατί η αυτοπροστασία πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις νομικές συνέπειες.
- Τι σημαίνει το τρίπτυχο Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα.
- Γιατί η ευκαιρία είναι συχνά το στοιχείο που μπορούμε περισσότερο να επηρεάσουμε.
- Γιατί τα μέσα δεν είναι μόνο όπλα, αλλά και σωματική υπεροχή, αριθμοί, περιβάλλον ή αιφνιδιασμός.
- Γιατί η υπερβολική αυτοπεποίθηση μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
- Γιατί τα 3Α — Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση — παραμένουν η πρώτη επιλογή.
- Γιατί η ήρεμη εγρήγορση είναι καλύτερη από την παράνοια.
- Πώς το Combatives Group χρησιμοποιεί αυτά τα στάδια ως εργαλείο διάκρισης και απόφασης.
Βασικά σημεία
- Η εγκληματικότητα δεν είναι πάντα τυχαία. Συχνά έχει αναγνωρίσιμα στάδια.
- Η βία και το έγκλημα είναι διαδικασίες με κοινό παρονομαστή τον χρόνο.
- Στη βία, ο χρόνος εμφανίζεται συχνά ως κλιμάκωση.
- Στο έγκλημα, ο χρόνος εμφανίζεται συχνά ως σχεδιασμός, επιλογή στόχου και αναζήτηση ευκαιρίας.
- Οι πέντε βασικές φάσεις είναι: Πρόθεση, Τοποθέτηση, Συνέντευξη, Επίθεση και Αντίδραση.
- Οι τρεις πρώτες φάσεις προσφέρουν συνήθως τις καλύτερες ευκαιρίες πρόληψης.
- Ο πιθανός δράστης προσπαθεί να διαπιστώσει αν μπορεί να επιτύχει αυτό που θέλει πριν δεσμευτεί στην επίθεση.
- Η πρόθεση δεν φαίνεται πάντα καθαρά, αλλά συχνά εκδηλώνεται μέσα από συμπεριφορά, κίνηση, τοποθέτηση και προσέγγιση.
- Η τοποθέτηση είναι η προσπάθεια του δράστη να πάρει πλεονεκτική θέση.
- Η συνέντευξη είναι η διαδικασία δοκιμής του πιθανού θύματος.
- Στη διαπροσωπική βία, η «συνέντευξη» μπορεί να πάρει μορφή βρισιών, φωνών, επίμονου βλέμματος ή προκλητικής στάσης.
- Στην εγκληματική βία, η «συνέντευξη» μπορεί να είναι πιο ύπουλη: προσέγγιση από τυφλό σημείο, πρόσχημα για βοήθεια, ερώτηση, παγίδευση ή διάσπαση προσοχής.
- Η επίθεση από καβγατζή και η επίθεση από εγκληματία έχουν διαφορετική λογική.
- Ο καβγατζής συχνά δρα από θυμό, εγωισμό ή ανάγκη επιβολής.
- Ο εγκληματίας δρα συχνά για στόχο: χρήματα, αντικείμενα, έλεγχο, σεξουαλική βία ή άλλο αποτέλεσμα.
- Η αντίδραση μετά την επίθεση διαφέρει ανάλογα με τον δράστη, το θύμα και το αποτέλεσμα.
- Το τρίπτυχο Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα βοηθά στην αξιολόγηση κινδύνου.
- Αν υπάρχουν και τα τρία στοιχεία, ο κίνδυνος αυξάνεται.
- Αν εντοπιστεί ένα στοιχείο, πρέπει να αναζητηθούν τα άλλα δύο.
- Αν εντοπιστούν δύο, ο συναγερμός πρέπει να ανέβει.
- Αν εντοπιστούν και τα τρία, πρέπει να εφαρμόζονται άμεσα Απουσία, Αποφυγή ή Απόδραση.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Το έγκλημα έχει φάσεις
Το βίαιο έγκλημα δεν είναι πάντα ξαφνικό. Συχνά έχει φάσεις που μπορούν να αναγνωριστούν, αν κάποιος έχει εκπαιδευτεί να παρατηρεί.
Το Combatives Group χρησιμοποιεί αυτές τις φάσεις ως εργαλείο διάκρισης. Ο στόχος δεν είναι να ζει ο άνθρωπος φοβισμένος. Ο στόχος είναι να μπορεί να καταλαβαίνει πότε μια κατάσταση αρχίζει να παίρνει λάθος πορεία.
Οι πέντε βασικές φάσεις είναι:
Πρόθεση.
Τοποθέτηση.
Συνέντευξη.
Επίθεση.
Αντίδραση.
Οι τρεις πρώτες είναι ιδιαίτερα σημαντικές, γιατί σε αυτές μπορεί συχνά να ανακοπεί η εξέλιξη πριν φτάσουμε στην επίθεση.
Πρόθεση
Η πρόθεση είναι το σημείο όπου ο πιθανός δράστης έχει αρχίσει να σκέφτεται εμάς ως πιθανό στόχο.
Νομικά, δεν μπορούμε να αποδείξουμε εύκολα τι συμβαίνει στο μυαλό κάποιου. Δεν μπορούμε να πούμε «σκέφτηκε αυτό» και να το θεωρήσουμε γεγονός.
Όμως η πρόθεση συχνά αφήνει σημάδια.
Αλλάζει η συμπεριφορά.
Αλλάζει η στάση.
Αλλάζει η κίνηση.
Αλλάζει η προσοχή του άλλου προς εμάς.
Ο άνθρωπος που προετοιμάζεται για βία μπορεί να δείξει ενδείξεις μέσα από τον τρόπο που πλησιάζει, κοιτάζει, στέκεται ή ελέγχει το περιβάλλον.
Το δύσκολο δεν είναι μόνο να τις δούμε. Είναι να τις ερμηνεύσουμε σωστά χωρίς υπερβολή και χωρίς αφέλεια.
Τοποθέτηση
Η τοποθέτηση είναι η προσπάθεια του δράστη να πάρει καλύτερη θέση.
Κανείς δεν θέλει να μπει σε δύσκολη συμπλοκή χωρίς πλεονέκτημα. Ούτε ο καβγατζής ούτε ο εγκληματίας.
Ο καβγατζής θέλει να επιβληθεί χωρίς να τραυματιστεί σοβαρά.
Ο εγκληματίας θέλει να πετύχει τον στόχο του γρήγορα, να μειώσει την αντίσταση και να φύγει.
Άρα θα προσπαθήσει να στηθεί καλύτερα.
Μπορεί να κλείνει δρόμο.
Μπορεί να πλησιάζει από γωνία.
Μπορεί να παρακολουθεί.
Μπορεί να προσπαθεί να μας απομονώσει.
Μπορεί να κρύβει χέρια.
Μπορεί να κοιτάζει γύρω του για μάρτυρες, εξόδους ή συνεργούς.
Αν «βρωμάει» η κατάσταση, πρέπει να το πάρουμε σοβαρά.
Συνέντευξη
Η συνέντευξη είναι η δοκιμή.
Στη διαπροσωπική βία, μπορεί να είναι λεκτική πρόκληση, βρισιές, φωνές, επίμονο βλέμμα, απειλητική στάση ή χειρονομίες. Ο καβγατζής θέλει να δει αν θα υποταχθούμε, αν θα φοβηθούμε, αν θα απαντήσουμε, αν θα μπούμε στο παιχνίδι του.
Στην εγκληματική βία, η συνέντευξη μπορεί να είναι πιο ύπουλη. Ο εγκληματίας μπορεί να ζητήσει πληροφορία, φωτιά, την ώρα, κατεύθυνση ή άλλη μικρή βοήθεια. Μπορεί να χρησιμοποιήσει πρόσχημα για να μειώσει την απόσταση και να αξιολογήσει την αντίδρασή μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που ζητά βοήθεια είναι απειλή.
Σημαίνει ότι πρέπει να μπορούμε να διακρίνουμε το πλαίσιο.
Πού είμαστε;
Πόσο κοντά έρχεται;
Τι κάνουν τα χέρια του;
Υπάρχουν άλλοι;
Έχουμε έξοδο;
Το περιβάλλον ταιριάζει με την προσέγγιση;
Επίθεση
Η επίθεση είναι το σημείο όπου ο δράστης δεσμεύεται στην πράξη.
Ο καβγατζής μπορεί να επιτεθεί για να τιμωρήσει, να εκδικηθεί, να επιβληθεί ή να αποδείξει κάτι. Συχνά η αρχική του πρόθεση δεν είναι ανθρωποκτονία, αλλά η βία μπορεί να ξεφύγει και να οδηγήσει σε βαριά βλάβη ή θάνατο.
Ο εγκληματίας, αντίθετα, συνήθως επιτίθεται επειδή έχει αποφασίσει ότι οι συνθήκες είναι υπέρ του. Θέλει να πάρει αυτό που επιδιώκει: χρήματα, αντικείμενα, έλεγχο, σεξουαλική κυριαρχία, πρόσβαση ή κάτι άλλο.
Η επίθεση μπορεί να έχει σκοπό το σοκ, την έκπληξη και την υποταγή.
Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να μη φτάσουμε απροετοίμαστοι σε αυτή τη φάση.
Αντίδραση
Μετά την επίθεση, ο δράστης αντιδρά ανάλογα με τον χαρακτήρα του, το αποτέλεσμα, την αντίσταση του θύματος και την κατάσταση.
Ο καβγατζής μπορεί να σταματήσει, να απολογηθεί, να φύγει ή να συνεχίσει από εγωισμό και να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
Ο εγκληματίας μπορεί να νιώσει ενδυναμωμένος αν το θύμα υποταχθεί. Αν όμως το θύμα αντισταθεί και τον απειλήσει πρακτικά, μπορεί να κλιμακώσει για να διατηρήσει τον έλεγχο ή να αποφύγει σύλληψη και τραυματισμό.
Αυτό δημιουργεί δύσκολο ερώτημα:
Μήπως είναι καλύτερο να μην αντιστέκεται το θύμα;
Η απάντηση δεν είναι απλή. Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλα. Το σημαντικότερο είναι να μη βρεθούμε εξαρχής σε θέση όπου ο εγκληματίας έχει ήδη κερδίσει πρόθεση, τοποθέτηση και συνέντευξη.
Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα
Το τρίπτυχο Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα είναι απλό και χρήσιμο.
Κίνητρο είναι ο λόγος που μπορεί κάποιος να θέλει να δράσει.
Ευκαιρία είναι οι συνθήκες που του επιτρέπουν να δράσει.
Μέσα είναι η ικανότητα, το εργαλείο, η σωματική υπεροχή, οι αριθμοί ή το πλεονέκτημα που του επιτρέπει να πετύχει.
Αν υπάρχουν και τα τρία, ο κίνδυνος αυξάνεται.
Αν λείπει ένα, η πράξη γίνεται δυσκολότερη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε πάντα να ελέγξουμε το κίνητρο του άλλου. Μπορούμε όμως συχνά να επηρεάσουμε την ευκαιρία.
Να μην απομονωθούμε.
Να μη μείνουμε χωρίς έξοδο.
Να μη δώσουμε άσκοπα απόσταση.
Να μη χάσουμε την επίγνωση.
Να μη γίνουμε εύκολος στόχος.
Το τελικό συμπέρασμα
Η γνώση των φάσεων του βίαιου εγκλήματος μάς δίνει χρόνο.
Και ο χρόνος δίνει επιλογές.
Αν δούμε μόνο την επίθεση, αργήσαμε.
Αν δούμε την πρόθεση, την τοποθέτηση ή τη συνέντευξη, έχουμε πιθανότητα να εφαρμόσουμε Απουσία, Αποφυγή ή Απόδραση.
Η αυτοπροστασία δεν είναι να περιμένουμε την επίθεση και μετά να δούμε τι θα κάνουμε.
Είναι να αναγνωρίζουμε τη διαδικασία πριν κλείσει η παγίδα.
Ποιες είναι οι φάσεις του βίαιου εγκλήματος;
Υπάρχουν φάσεις στο βίαιο έγκλημα, ακόμη κι αν οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τις γνωρίζουν.
Αυτό είναι το πρώτο σημείο που πρέπει να καταλάβουμε.
Η εγκληματικότητα δεν είναι κάτι που απλώς συμβαίνει από το πουθενά. Συχνά έχει αναγνωρίσιμα στάδια, τα οποία τείνουν να ακολουθούν το ένα το άλλο με αρκετά προβλέψιμη εξέλιξη.
Δεν υπάρχει κανένα μυστήριο σε αυτό.
Η βία έχει μελετηθεί από εγκληματολόγους, ανθρώπους της ασφάλειας, εκπαιδευτές, αστυνομικούς, ψυχολόγους και ανθρώπους που έχουν ζήσει ή ερευνήσει πραγματικά περιστατικά.
Στο Combatives Group, αυτά τα στοιχεία έχουν ενσωματωθεί στη διδακτέα ύλη των εκπαιδευτών και στην πρακτική μεθοδολογία αυτοπροστασίας.
Ο στόχος είναι απλός:
Να μπορεί ο πολίτης να καταλάβει αν βρίσκεται ή όχι στο στόχαστρο πιθανής βίας ή εγκληματικής πράξης.
Όχι να φαντάζεται εχθρούς παντού.
Όχι να ζει φοβισμένος.
Αλλά να μπορεί να δει εγκαίρως πότε μια κατάσταση δεν είναι φυσιολογική.
Η εγκληματικότητα ως διαδικασία
Το πρώτο βασικό σημείο είναι ότι η βία και η εγκληματικότητα είναι διαδικασίες.
Έχουν στάδια.
Έχουν χρόνο.
Έχουν προετοιμασία.
Έχουν κίνηση.
Έχουν δοκιμή.
Έχουν τελική απόφαση.
Στην περίπτωση της διαπροσωπικής βίας, ο χρόνος εμφανίζεται συνήθως ως κλιμάκωση.
Κάτι ξεκινά μικρό.
Ένα βλέμμα.
Μια κουβέντα.
Ένα σπρώξιμο.
Μια προσβολή.
Μια λεκτική αντιπαράθεση.
Αν δεν κοπεί, μπορεί να εξελιχθεί.
Στην περίπτωση του εγκλήματος, ο χρόνος εμφανίζεται συχνά ως σχεδιασμός ή ως αναζήτηση ευκαιρίας.
Ο εγκληματίας μπορεί να επιλέγει στόχο.
Να παρατηρεί.
Να πλησιάζει.
Να δοκιμάζει.
Να περιμένει καλύτερη στιγμή.
Να υπολογίζει αν μπορεί να πετύχει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε έγκλημα είναι ψυχρά προσχεδιασμένο για μέρες ή εβδομάδες. Μερικές φορές η απόφαση λαμβάνεται γρήγορα, επειδή η ευκαιρία εμφανίστηκε ξαφνικά.
Ακόμη κι έτσι, όμως, υπάρχουν φάσεις.
Η μέθοδος διάκρισης του Combatives Group
Με βάση τη μελέτη, την πρακτική εμπειρία και τις δοκιμές, το Combatives Group έχει αναπτύξει ένα σύστημα διάκρισης.
Το σύστημα αυτό χρησιμοποιείται από τους ασκούμενους για να αξιολογούν αν βρίσκονται πιθανώς στο στόχαστρο βίας ή εγκλήματος.
Δεν πρόκειται για θεωρητικό παιχνίδι.
Η πρακτική αξία του βρίσκεται στο ότι αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος σκέφτεται, παρατηρεί και αποφασίζει.
Πολλοί ασκούμενοι αναφέρουν ότι η εκπαίδευση αυτή επηρεάζει την καθημερινή τους λειτουργία. Βελτιώνει τον τρόπο σκέψης, τη νοοτροπία, τις δεξιότητες παρατήρησης, τις αναλυτικές ικανότητες και τη λήψη αποφάσεων.
Αυτό είναι σημαντικό.
Διότι η σοβαρή αυτοπροστασία δεν είναι μόνο μια τεχνική αντίδραση.
Είναι τρόπος παρατήρησης της πραγματικότητας.
Στο Combatives Group δίνεται μεγάλη έμφαση στην παρατήρηση, στην επίγνωση του περιβάλλοντος και στην επίγνωση της κατάστασης. Παράλληλα, διδάσκονται από την αρχή τα 3Α της ασφάλειας: Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση.
Αυτά αποτελούν κύρια μέσα ασφάλειας και αυτοπροστασίας για πολίτες.
Γιατί δεν αρκεί μόνο η παρατήρηση
Η παρατήρηση είναι απαραίτητη.
Αλλά από μόνη της δεν αρκεί.
Πρέπει να ξέρουμε τι παρατηρούμε.
Πρέπει να ξέρουμε πώς να το ερμηνεύουμε.
Πρέπει να ξέρουμε πότε να αυξήσουμε την εγρήγορση.
Πρέπει να ξέρουμε πότε να φύγουμε.
Πρέπει να ξέρουμε πότε η κατάσταση έχει περάσει σε επικίνδυνο επίπεδο.
Γι’ αυτό χρειάζονται πρωτόκολλα.
Στο Combatives Group τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων είναι σχεδιασμένα ώστε να είναι απλά και σαφή.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Υπό πίεση, οι πολύπλοκες σκέψεις καταρρέουν.
Ο άνθρωπος χρειάζεται ξεκάθαρα κριτήρια.
Χρειάζεται απλές ερωτήσεις.
Χρειάζεται πρακτική μεθοδολογία.
Και επειδή η χρήση βίας μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες, τα πρωτόκολλα πρέπει να προστατεύουν τον ασκούμενο όχι μόνο σωματικά αλλά και νομικά.
Γιατί έχει σημασία ο νόμος
Η χρήση βίας σχεδόν πάντα μπορεί να έχει συνέπειες.
Ακόμη και αν ο άνθρωπος πιστεύει ότι είχε δίκιο.
Ακόμη και αν πραγματικά φοβήθηκε.
Ακόμη και αν ένιωσε απειλή.
Αν δεν μπορεί να αποδείξει ότι αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει βία για λόγους αυτοάμυνας, τότε μπορεί να θεωρηθεί ότι απλώς βιαιοπράγησε.
Και η βιαιοπραγία είναι παράνομη.
Αν χρησιμοποιηθεί αδικαιολόγητο επίπεδο βίας, οι συνέπειες μπορεί να είναι αυστηρές. Μπορεί να υπάρξουν ποινικές συνέπειες, αστικές ευθύνες, πρόστιμα, αποζημιώσεις και νομικά έξοδα.
Αυτός είναι ο λόγος που σοβαρή αυτοάμυνα χωρίς νομική σκέψη δεν υπάρχει.
Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει όχι μόνο αν δικαιολογείται να χρησιμοποιήσει δεξιότητες αυτοάμυνας, αλλά και πότε και πόσο.
Αυτές οι λέξεις είναι κρίσιμες:
Αν.
Πότε.
Πόσο.
Η αυτοάμυνα δεν είναι ανεξέλεγκτη βία.
Είναι νόμιμη, αναγκαία και εύλογη αντίδραση σε πραγματική απειλή.
Οι πέντε φάσεις
Σύμφωνα με τη μεθοδολογία που παρουσιάζεται στο αρχικό άρθρο, υπάρχουν πέντε βασικές φάσεις που χωρίζονται σε δύο μεγάλα τμήματα.
Οι φάσεις είναι:
- Πρόθεση
- Τοποθέτηση
- Συνέντευξη
- Επίθεση
- Αντίδραση
Οι τρεις πρώτες φάσεις ανήκουν ουσιαστικά στην προετοιμασία.
Οι δύο τελευταίες ανήκουν στην εκτέλεση και στον απόηχο της πράξης.
Η εμπειρία του Combatives Group είναι ότι η βία μπορεί συχνά να προληφθεί κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων φάσεων.
Γιατί;
Επειδή σε αυτές ο δράστης προσπαθεί ακόμη να διαπιστώσει αν μπορεί να πετύχει αυτό που σχεδιάζει.
Δεν έχει δεσμευτεί πλήρως.
Δεν έχει επιτεθεί ακόμη.
Ελέγχει.
Ζυγίζει.
Δοκιμάζει.
Αν ο πιθανός στόχος αντιληφθεί την κατάσταση νωρίς και αλλάξει τα δεδομένα, ο δράστης μπορεί να χάσει το πλεονέκτημα ή να αναζητήσει ευκολότερη λεία.
Α. Προετοιμασία
1. Πρόθεση
Η πρόθεση είναι το πρώτο στάδιο.
Είναι η στιγμή όπου ο εν δυνάμει δράστης έχει διασχίσει ένα νοητικό όριο. Έχει αρχίσει να μας βλέπει ως πιθανό στόχο.
Νομικά, αυτό είναι δύσκολο.
Δεν μπορούμε να αποδείξουμε εύκολα τι συμβαίνει στο μυαλό ενός ανθρώπου.
Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα:
«Σκέφτηκε να μου επιτεθεί».
Αυτό δεν είναι από μόνο του νομικό γεγονός.
Όμως η πρόθεση συχνά παράγει συμπεριφορά.
Και η συμπεριφορά μπορεί να παρατηρηθεί.
Ο άνθρωπος που προετοιμάζεται για επίθεση μπορεί να εμφανίσει σημάδια προ-επίθεσης. Μπορεί να αλλάξει στάση, κίνηση, προσοχή, απόσταση ή τοποθέτηση.
Μπορεί να μοιάζει με ζώο που προετοιμάζεται να επιτεθεί.
Όχι επειδή πρέπει να κάνουμε απλοϊκές συγκρίσεις, αλλά επειδή η προ-επιθετική συμπεριφορά συχνά έχει σωματικές ενδείξεις.
Το δύσκολο μέρος είναι η ερμηνεία.
Δεν πρέπει να βλέπουμε πρόθεση εκεί όπου δεν υπάρχει.
Αλλά δεν πρέπει και να αγνοούμε καθαρές ενδείξεις επειδή φοβόμαστε μήπως φανούμε υπερβολικοί.
Η ισορροπία μαθαίνεται.
Η απόκρυψη της πρόθεσης
Το εγκληματικό στοιχείο συχνά γνωρίζει πώς να κρύβει την πρόθεση.
Μπορεί να χρησιμοποιήσει μη απειλητικές λέξεις.
Μπορεί να δείξει προσποιητή αθωότητα.
Μπορεί να ζητήσει κάτι απλό.
Μπορεί να πλησιάσει με αφορμή.
Μπορεί να παριστάνει ότι χρειάζεται βοήθεια.
Μπορεί να χαμογελά.
Μπορεί να φαίνεται ήρεμο.
Αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού.
Ένας δράστης που θέλει να μειώσει την αντίσταση του πιθανού θύματος δεν θα εμφανιστεί πάντα σαν καρικατούρα κακοποιού.
Μπορεί να είναι πειστικός.
Μπορεί να είναι ευγενικός.
Μπορεί να είναι ηθοποιός.
Γι’ αυτό η παρατήρηση δεν αφορά μόνο τα λόγια.
Αφορά το σύνολο.
Λόγια.
Απόσταση.
Χέρια.
Στάση.
Περιβάλλον.
Χρονική στιγμή.
Επιλογή προσέγγισης.
Έξοδοι.
Πιθανοί συνεργοί.
Συνδυασμός ενδείξεων.
2. Τοποθέτηση
Η τοποθέτηση είναι η φάση όπου ο εν δυνάμει δράστης προσπαθεί να βάλει τον εαυτό του σε καλύτερη θέση.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Κανείς δεν θέλει να ρισκάρει άσκοπα.
Ούτε ο καβγατζής ούτε ο εγκληματίας.
Ο καβγατζής θέλει να επιβληθεί, να εκδικηθεί ή να τιμωρήσει για μια πραγματική ή φανταστική προσβολή, αλλά δεν θέλει να τραυματιστεί σοβαρά.
Ο εγκληματίας θέλει κάτι ακόμη πιο πρακτικό: να πετύχει τον στόχο του γρήγορα και να φύγει από τη σκηνή.
Γι’ αυτό και οι δύο χρειάζονται πλεονεκτική θέση.
Εδώ συχνά η κακή πρόθεση γίνεται πιο εμφανής.
Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει θέση.
Να κλείσει δρόμο.
Να πλησιάσει από γωνία.
Να μας περιορίσει.
Να μας οδηγήσει σε σημείο χωρίς έξοδο.
Να πλησιάσει με κρυμμένα χέρια.
Να κοιτάξει γύρω του για μάρτυρες.
Να ελέγξει αν είμαστε μόνοι.
Να δημιουργήσει απόσταση που τον ευνοεί.
Να μας αναγκάσει να κινηθούμε εκεί που θέλει.
Αν η συμπεριφορά, η τοποθεσία ή η στάση του άλλου αλλάζει με τρόπο που μειώνει τις δικές μας επιλογές, πρέπει να αυξήσουμε αμέσως την εγρήγορση.
Αν «βρωμάει» κάτι, πιθανόν υπάρχει λόγος.
Η τοποθέτηση δεν είναι πάντα θεατρική
Η τοποθέτηση δεν χρειάζεται να είναι εμφανής ή θεατρική.
Μπορεί να γίνει σταδιακά.
Μισό βήμα εδώ.
Μικρή γωνία εκεί.
Μια κίνηση που μας φέρνει κοντά σε τοίχο.
Μια προσέγγιση που μας βγάζει από φωτεινό σημείο.
Μια συζήτηση που μας σταματά δίπλα σε αυτοκίνητο, είσοδο ή στενό πέρασμα.
Ένας άνθρωπος που μας πλησιάζει ενώ κοιτάζει γύρω του, όχι εμάς.
Ένα χέρι που παραμένει κρυμμένο.
Μια δεύτερη φιγούρα που εμφανίζεται πλάγια.
Η ασφάλεια συχνά κερδίζεται ή χάνεται πριν πέσει το πρώτο χτύπημα.
Όποιος δεν καταλαβαίνει την τοποθέτηση, αντιλαμβάνεται την απειλή πολύ αργά.
3. Συνέντευξη
Η συνέντευξη είναι η φάση της δοκιμής.
Ο πιθανός δράστης θέλει να δει τι είμαστε.
Εύκολος στόχος;
Προσεκτικός άνθρωπος;
Φοβισμένος;
Απρόσεκτος;
Απομονωμένος;
Έτοιμος να φύγει;
Πιθανός μάρτυρας προβλήματος;
Άνθρωπος που θα αντισταθεί;
Στη διαπροσωπική βία, η συνέντευξη μπορεί να εμφανιστεί ως βρισιές, προκλήσεις, φωνές, απειλητικό βλέμμα, χειρονομίες ή σωματικό «ποζάρισμα».
Ο καβγατζής μπορεί να θέλει να μας ψαρώσει.
Να μας υποτάξει ψυχολογικά.
Να μας προκαλέσει να απαντήσουμε.
Να μας τραβήξει στον δικό του κόσμο.
Να μετατρέψει μια παρεξήγηση σε καβγά.
Η δυναμική παρουσία, η ομιλία αρπακτικού και η συμπεριφορική δοκιμή συνδέονται με αυτό το στάδιο, όπως παρουσιάζεται και σε σχετικό άρθρο του combatives.gr.
Η συνέντευξη στην εγκληματική βία
Στην εγκληματική βία, η συνέντευξη μπορεί να είναι πιο ύπουλη.
Ο εγκληματίας δεν θέλει απαραίτητα να φαίνεται απειλητικός.
Μπορεί να θέλει να φαίνεται φυσιολογικός.
Μπορεί να πλησιάσει από τυφλό σημείο.
Μπορεί να ζητήσει οδηγίες.
Μπορεί να ζητήσει την ώρα.
Μπορεί να ζητήσει φωτιά.
Μπορεί να ρωτήσει κάτι ασήμαντο.
Μπορεί να προσποιηθεί ότι χρειάζεται βοήθεια.
Μπορεί να δημιουργήσει μικρή κοινωνική υποχρέωση, ώστε να σταματήσουμε, να γυρίσουμε, να απαντήσουμε ή να μειώσουμε την απόσταση.
Εδώ χρειάζεται ψυχραιμία.
Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που ζητά πληροφορία είναι εγκληματίας.
Σημαίνει ότι πρέπει να εξετάζουμε το πλαίσιο.
Γιατί τώρα;
Γιατί εδώ;
Γιατί τόσο κοντά;
Γιατί από αυτή τη γωνία;
Γιατί κοιτάζει γύρω του;
Γιατί το χέρι του δεν φαίνεται;
Γιατί υπάρχουν κι άλλοι κοντά;
Γιατί δεν κρατά φυσιολογική κοινωνική απόσταση;
Αυτό είναι επίγνωση.
Όχι παράνοια.
Β. Εκτέλεση
1. Επίθεση
Η επίθεση είναι το σημείο όπου η προετοιμασία περνά στην πράξη.
Εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο διαφορετικές λογικές.
Η επίθεση από καβγατζή είναι διαφορετική από την επίθεση από εγκληματία.
Ο καβγατζής συχνά επιτίθεται για να πραγματοποιήσει προηγούμενη λεκτική απειλή, να τιμωρήσει, να εκδικηθεί, να επιβληθεί ή να ενισχύσει τον εγωισμό του.
Συνήθως δεν ξεκινά με σκοπό την ανθρωποκτονία.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να καταλήξει εκεί.
Ένα χτύπημα μπορεί να οδηγήσει σε πτώση.
Μια πτώση μπορεί να οδηγήσει σε βαριά κάκωση.
Ένας καβγάς μπορεί να βγάλει όπλο.
Μια ομάδα μπορεί να μπει στη μέση.
Ο θυμός μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη βία.
Η εγκληματική βία, από την άλλη, έχει διαφορετική δομή.
Ο εγκληματίας επιτίθεται όταν πιστεύει ότι έχει πλέον αρκετό πλεονέκτημα. Όταν αισθάνεται ότι μπορεί να πάρει αυτό που θέλει χωρίς μεγάλο κίνδυνο για τον ίδιο.
Η επίθεση έχει σκοπό να δημιουργήσει σοκ, έκπληξη και υποταγή.
Αν το θύμα παγώσει, ο εγκληματίας αποκτά έλεγχο.
Αν αποκτήσει έλεγχο, μπορεί να πάρει αυτό που θέλει.
Αυτό μπορεί να είναι υλικό αγαθό.
Μπορεί να είναι σεξουαλική βία.
Μπορεί να είναι σωματικός έλεγχος.
Μπορεί να είναι η ζωή του θύματος.
Μπορεί να είναι συνδυασμός αυτών.
Η εγκληματική βία δεν είναι καβγάς, όπως εξηγεί και σχετικό άρθρο του combatives.gr.
2. Αντίδραση
Η αντίδραση είναι το στάδιο μετά την επίθεση.
Εδώ τα πράγματα μπορεί να εξελιχθούν με πολλούς τρόπους.
Ο καβγατζής μπορεί να σταματήσει.
Μπορεί να φύγει.
Μπορεί να απολογηθεί.
Μπορεί να συνεχίσει.
Μπορεί να ταπεινώσει.
Μπορεί να τραυματίσει περισσότερο.
Μπορεί να σημαδέψει, να σακατέψει ή να εξευτελίσει το θύμα αν η συμπεριφορά του ξεφύγει.
Αν από τη βία προκύψει κρίσιμη βλάβη ή θάνατος, ο καβγατζής μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον νόμο σαν κοινός εγκληματίας.
Γιατί;
Διότι το αποτέλεσμα και οι συνθήκες έχουν σημασία.
Από την άλλη, ο εγκληματίας λειτουργεί διαφορετικά.
Η αντίδρασή του μετά την πράξη μπορεί να εξαρτάται από το πώς αισθάνεται, αν πέτυχε τον στόχο του, αν το θύμα αντιστάθηκε, αν κινδυνεύει να συλληφθεί ή αν αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο.
Αν το θύμα υποταχθεί, μπορεί να αισθανθεί ενδυνάμωση.
Αν το θύμα αντισταθεί και τον απειλήσει πρακτικά, μπορεί να κλιμακώσει.
Όχι επειδή σκέφτεται λογικά.
Αλλά επειδή θέλει να διατηρήσει έλεγχο, να αποφύγει τραυματισμό ή σύλληψη, ή επειδή αντιλαμβάνεται την αντίσταση ως απειλή για τον ίδιο.
Αυτό δημιουργεί το δύσκολο ερώτημα:
Μήπως είναι καλύτερο να μην αντιστέκεται το θύμα;
Η σωστή απάντηση δεν μπορεί να είναι απόλυτη.
Δεν υπάρχουν απαντήσεις που ισχύουν για όλα τα περιστατικά.
Η βασική θέση του Combatives Group είναι ότι είναι πάντα καλύτερα να μην πιαστεί κανείς εξαπίνης εξαρχής.
Η πρόληψη είναι ανώτερη από τη διαχείριση της παγίδας αφού έχει ήδη κλείσει.
Γ. Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα
Εκτός από τις πέντε φάσεις, υπάρχει και ένα ακόμη χρήσιμο εργαλείο αξιολόγησης:
Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα, δηλαδή Κ.Ε.Μ.
Αυτά τα τρία στοιχεία δεν εμφανίζονται πάντα με συγκεκριμένη σειρά.
Μερικές φορές το κίνητρο προηγείται.
Άλλες φορές η ευκαιρία δημιουργεί ξαφνικά κίνητρο.
Κάποιος μπορεί να μη σκεφτόταν να δράσει, αλλά μια περίσταση να του φανεί τέλεια.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε εγκληματικές ή βίαιες προσωπικότητες.
Η ευκαιρία μπορεί να ενεργοποιήσει την πρόθεση.
Γι’ αυτό πρέπει να εξετάζουμε και τα τρία.
Αν υπάρχουν Κίνητρο, Ευκαιρία και Μέσα, η πιθανότητα εγκληματικής πράξης αυξάνεται.
Αν λείπει ένα από τα τρία, η πράξη γίνεται δυσκολότερη.
Κίνητρο
Το κίνητρο είναι ο λόγος.
Γιατί να κάνει κάποιος κάτι;
Γιατί να επιτεθεί;
Γιατί να κλέψει;
Γιατί να εκφοβίσει;
Γιατί να ακολουθήσει;
Γιατί να απομονώσει;
Γιατί να παρενοχλήσει;
Για έναν ανακριτή, το κίνητρο είναι συχνά κεντρικό ζήτημα.
Για ένα πιθανό θύμα, όμως, είναι δύσκολο να το γνωρίζει.
Δεν μπορούμε πάντα να καταλάβουμε τι θέλει ο άλλος.
Μπορεί να θέλει χρήματα.
Μπορεί να θέλει έλεγχο.
Μπορεί να θέλει σεξουαλική κυριαρχία.
Μπορεί να θέλει εκδίκηση.
Μπορεί να θέλει να ξεσπάσει.
Μπορεί να θέλει να αισθανθεί ισχυρός.
Μπορεί να έχει στρεβλή νοοτροπία που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε λογικά.
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Δεν χρειάζεται να ξέρουμε πλήρως το κίνητρο για να προστατευτούμε.
Χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει πιθανό κίνητρο και να αξιολογήσουμε αν υπάρχουν και τα άλλα δύο στοιχεία.
Ευκαιρία
Η ευκαιρία είναι το στοιχείο που συχνά μπορούμε περισσότερο να επηρεάσουμε.
Ο εγκληματίας μπορεί να έχει κίνητρο, αλλά χρειάζεται ευκαιρία.
Χρειάζεται απομόνωση.
Χρειάζεται απροσεξία.
Χρειάζεται κατάλληλη στιγμή.
Χρειάζεται απόσταση.
Χρειάζεται έλλειψη μαρτύρων.
Χρειάζεται αδυναμία διαφυγής.
Χρειάζεται πλεονέκτημα.
Εδώ πρέπει να είμαστε αυστηροί με τον εαυτό μας.
Μήπως δίνουμε ευκαιρία;
Είμαστε μόνοι σε λάθος σημείο;
Έχουμε χάσει την επίγνωση;
Έχουμε ακουστικά και δεν ακούμε;
Κοιτάζουμε μόνο το κινητό;
Δεν έχουμε έξοδο;
Έχουμε επιτρέψει σε κάποιον να κλείσει πολύ την απόσταση;
Έχουμε μπει σε χώρο όπου δεν μπορεί να μας βοηθήσει κανείς;
Έχουμε αφήσει τον άλλον να μας οδηγήσει εκεί που θέλει;
Δεν φταίει το θύμα για την εγκληματική πρόθεση του δράστη.
Όμως η αυτοπροστασία έχει να κάνει με το πώς μειώνουμε την ευκαιρία.
Αυτό είναι πρακτικό.
Δεν είναι ηθική κατηγορία.
Μέσα
Τα μέσα είναι η ικανότητα να πραγματοποιηθεί η πράξη.
Τα μέσα δεν είναι μόνο όπλο.
Μπορεί να είναι σωματική υπεροχή.
Μπορεί να είναι μέγεθος.
Μπορεί να είναι δύναμη.
Μπορεί να είναι αριθμητική υπεροχή.
Μπορεί να είναι συνεργοί.
Μπορεί να είναι όχημα.
Μπορεί να είναι απομονωμένο περιβάλλον.
Μπορεί να είναι αιφνιδιασμός.
Μπορεί να είναι ψυχολογική πίεση.
Μπορεί να είναι αντικείμενο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο.
Πάρα πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι είναι ικανότεροι από όσο πραγματικά είναι.
Ένα σεμινάριο δεν κάνει κάποιον ασφαλή.
Μερικές τεχνικές δεν αρκούν.
Μερικά διπλώματα δεν αλλάζουν τη σκληρή πραγματικότητα.
Η πραγματική βία είναι γρήγορη, άσχημη, μπερδεμένη και συχνά άδικη.
Αν ο άλλος έχει κίνητρο, ευκαιρία και μέσα, ο συναγερμός πρέπει να χτυπά.
Πώς χρησιμοποιούμε το Κ.Ε.Μ. στην πράξη
Το Κ.Ε.Μ. είναι απλό εργαλείο.
Αν δούμε ένα στοιχείο, αναζητούμε τα άλλα δύο.
Αν δούμε δύο στοιχεία, αυξάνουμε σοβαρά την εγρήγορση.
Αν δούμε και τα τρία, πρέπει να κινηθούμε προς ασφάλεια.
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Αν δεν υπάρχει κάτι ανησυχητικό, δεν χρειάζεται πανικός.
Παραμένουμε σε ήρεμη εγρήγορση.
Αυτό είναι το σημείο ισορροπίας.
Δεν θέλουμε παράνοια.
Δεν θέλουμε αφέλεια.
Θέλουμε ήρεμη εγρήγορση.
Η ενότητα Ψυχολογία του combatives.gr περιλαμβάνει πολλά σχετικά άρθρα για τη δυναμική παρουσία, την επίγνωση, τον φόβο, την ομιλία αρπακτικού και τις αντιδράσεις σε κίνδυνο.
Η πρόληψη είναι ισχυρότερη από τη θεραπεία
Υπάρχει μια γνωστή φράση:
«Ένα γραμμάριο πρόληψης είναι καλύτερο από ένα κιλό θεραπείας».
Στην αυτοπροστασία αυτό είναι απολύτως σωστό.
Αν μπορούμε να μη βρεθούμε στη λάθος θέση, αυτό είναι καλύτερο από το να χρειαστεί να πολεμήσουμε.
Αν μπορούμε να αναγνωρίσουμε την πρόθεση, αυτό είναι καλύτερο από το να αντιμετωπίσουμε την επίθεση.
Αν μπορούμε να δούμε την τοποθέτηση, αυτό είναι καλύτερο από το να παγιδευτούμε.
Αν μπορούμε να καταλάβουμε τη συνέντευξη, αυτό είναι καλύτερο από το να δοκιμαστούμε μέσα στη βία.
Και όπως λέει η γνωστή ελληνική φράση:
«Του φευγάτου η μάνα δεν έκλαψε ποτέ».
Αυτό δεν είναι δειλία.
Είναι στρατηγική.
Σύνοψη
Οι φάσεις του βίαιου εγκλήματος είναι πρακτικό εργαλείο αυτοπροστασίας.
Δεν χρειάζεται να είμαστε εγκληματολόγοι για να τις καταλάβουμε.
Χρειάζεται να μάθουμε να παρατηρούμε.
Να αξιολογούμε.
Να μη δικαιολογούμε περίεργες συμπεριφορές από αμηχανία.
Να μη βλέπουμε απειλές παντού.
Να μπορούμε όμως να αναγνωρίζουμε πότε μια κατάσταση έχει αρχίσει να κινείται προς επικίνδυνη κατεύθυνση.
Οι πέντε φάσεις — Πρόθεση, Τοποθέτηση, Συνέντευξη, Επίθεση, Αντίδραση — μας δίνουν πλαίσιο.
Το Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα μάς δίνει απλό φίλτρο αξιολόγησης.
Τα 3Α — Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση — μάς δίνουν πρώτη γραμμή δράσης.
Η σωστή αυτοπροστασία δεν ξεκινά με χτυπήματα.
Ξεκινά με την ικανότητα να βλέπουμε τη διαδικασία πριν κλείσει πάνω μας.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες είναι οι φάσεις του βίαιου εγκλήματος;
Οι βασικές φάσεις είναι Πρόθεση, Τοποθέτηση, Συνέντευξη, Επίθεση και Αντίδραση. Οι τρεις πρώτες είναι ιδιαίτερα σημαντικές, γιατί εκεί υπάρχει συχνά χρόνος για πρόληψη, αποφυγή ή απόδραση.
Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε αυτές τις φάσεις;
Επειδή μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε την απειλή πριν εκδηλωθεί. Αν περιμένουμε να αρχίσει η επίθεση, έχουμε ήδη χάσει πολύτιμο χρόνο.
Τι σημαίνει πρόθεση;
Πρόθεση είναι το στάδιο όπου ο πιθανός δράστης αρχίζει να μας βλέπει ως πιθανό στόχο. Δεν μπορούμε πάντα να αποδείξουμε τι σκέφτεται, αλλά μπορούμε να παρατηρήσουμε συμπεριφορές που δείχνουν προετοιμασία ή ενδιαφέρον.
Τι σημαίνει τοποθέτηση;
Τοποθέτηση είναι η προσπάθεια του δράστη να πάρει καλύτερη θέση. Μπορεί να προσπαθεί να κλείσει την απόσταση, να μας περιορίσει, να μας απομονώσει ή να αποκτήσει πλεονέκτημα.
Τι είναι η συνέντευξη;
Η συνέντευξη είναι η δοκιμή του πιθανού θύματος. Μπορεί να γίνει με βρισιές, φωνές, επίμονη ματιά, προσποιητή ερώτηση, πρόσχημα βοήθειας ή άλλη προσέγγιση που επιτρέπει στον δράστη να μας αξιολογήσει.
Ποια είναι η διαφορά καβγατζή και εγκληματία;
Ο καβγατζής συνήθως δρα από θυμό, εγωισμό ή ανάγκη επιβολής. Ο εγκληματίας δρα συχνά με στόχο: κέρδος, έλεγχο, πρόσβαση, σεξουαλική βία ή άλλο αποτέλεσμα.
Τι είναι το Κ.Ε.Μ.;
Το Κ.Ε.Μ. σημαίνει Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα. Αν υπάρχουν και τα τρία, αυξάνεται η πιθανότητα να εκδηλωθεί εγκληματική πράξη.
Μπορούμε να ελέγξουμε το κίνητρο του δράστη;
Συνήθως όχι. Μπορούμε όμως να μειώσουμε την ευκαιρία, να κρατήσουμε απόσταση, να παραμείνουμε σε εγρήγορση και να μη δώσουμε πλεονεκτική θέση.
Τι πρέπει να κάνουμε αν εντοπίσουμε Κίνητρο, Ευκαιρία και Μέσα;
Πρέπει να κινηθούμε προς ασφάλεια. Η πρώτη επιλογή είναι Απουσία, Αποφυγή ή Απόδραση, ανάλογα με την κατάσταση.
Είναι η εγρήγορση το ίδιο με την παράνοια;
Όχι. Η παράνοια βλέπει απειλές παντού. Η ήρεμη εγρήγορση παρατηρεί, αξιολογεί και δρα όταν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Ποιές είναι οι φάσεις του εγκλήματος και γιατί πρέπει να τις γνωρίζουμε;
Σχετικό με το παρόν άρθρο και τη βασική ανάλυση των φάσεων του βίαιου εγκλήματος. - Η Εγκληματική βία δεν είναι καυγάς αλλά επίθεση ευκαιρίας
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στον καβγά και στην εγκληματική βία, που αποτελεί βασικό σημείο του άρθρου. - Η Δυναμική Παρουσία και η «Ομιλία» Αρπακτικού
Σχετικό με τη φάση της συνέντευξης, όπου ο πιθανός δράστης μπορεί να δοκιμάζει, να ελέγχει ή να προσεγγίζει το θύμα. - Πανικός – Φυγή – Μάχη ή Πάγωμα
Σχετικό με τις φυσιολογικές αντιδράσεις του ανθρώπου όταν η απειλή έχει γίνει άμεση ή όταν η επίθεση έχει αρχίσει. - Επίγνωση του περιβάλλοντος και της κατάστασης
Σχετικό με την ανάγκη παρατήρησης, επίγνωσης και έγκαιρης αναγνώρισης ότι κάτι δεν ταιριάζει. - Δυναμική Παρουσία – Το ένστικτο και κίνηση του αρπακτικού
Σχετικό με τη συμπεριφορά, την κίνηση και την προεπιθετική δυναμική ενός πιθανού δράστη. - Προσωπικός κύκλος
Σχετικό με την απόσταση, την προσωπική ζώνη και την ανάγκη να μην επιτρέπεται εύκολη προσέγγιση. - Η σημασία της ανάγνωσης της γλώσσας του σώματος
Σχετικό με την αναγνώριση λεκτικών και σωματικών ενδείξεων που μπορεί να προηγούνται μιας σωματικής αντιπαράθεσης.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί οδηγό εγκληματικής συμπεριφοράς, δεν παρέχει τεχνικές επίθεσης, δεν προτρέπει σε βία και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Η ανάλυση των φάσεων του βίαιου εγκλήματος γίνεται αποκλειστικά για λόγους αυτοπροστασίας, πρόληψης και έγκαιρης αναγνώρισης κινδύνου.
Η πρώτη επιλογή του πολίτη πρέπει να είναι η παρατήρηση, η εγρήγορση, η απόσταση, η αποφυγή, η απουσία και η απόδραση. Η χρήση βίας είναι έσχατη επιλογή, μόνο όταν υπάρχει άμεση απειλή και δεν υπάρχει άλλη νόμιμη και πρακτική λύση.
Για πραγματική νομική αξιολόγηση οποιουδήποτε περιστατικού απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο δικηγόρο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην αναγνώριση των φάσεων του βίαιου εγκλήματος, στην παρατήρηση, στην επίγνωση, στα 3Α της ασφάλειας, στο Κίνητρο – Ευκαιρία – Μέσα, στη διάκριση καβγά και εγκληματικής βίας, και στη νομικά υπεύθυνη απόφαση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια απειλή.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη πώς αναγνωρίζονται οι φάσεις μιας πιθανής απειλής πριν γίνει επίθεση, η θεωρία δεν αρκεί.
Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, πίεση και σοβαρή ανάλυση του τι λειτουργεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια απειλή.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.