Η εγκληματική βία διαφέρει ριζικά από τη βία που μπορεί να ασκήσει ένας συνηθισμένος πολίτης σε έναν καβγά, σε μια παρεξήγηση ή σε μια στιγμιαία έκρηξη θυμού. Ο συνηθισμένος πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει βία επειδή προσβλήθηκε, φοβήθηκε, θύμωσε, ένιωσε ότι αδικείται ή παρασύρθηκε από τον εγωισμό του. Η βία του συχνά είναι συναισθηματική, αντιδραστική και συνδεδεμένη με την ένταση της στιγμής.
Η εγκληματική βία είναι διαφορετική. Δεν είναι απλώς ξέσπασμα. Δεν είναι απαραίτητα καβγάς. Δεν είναι αγώνας. Δεν είναι ανταλλαγή τεχνικών. Είναι συνήθως εργαλείο ελέγχου.
Ο σκληραγωγημένος εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βία για να επιβάλει κυριαρχία, να προκαλέσει φόβο, να διαλύσει την αντίσταση, να υποτάξει το θύμα και να αποκτήσει τον έλεγχο που χρειάζεται για να πετύχει τον πραγματικό του σκοπό. Η βία, σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι πάντα ο τελικός στόχος. Είναι το μέσο για κάτι άλλο: ληστεία, εκβιασμό, σεξουαλική επίθεση, απαγωγή, εξευτελισμό, έλεγχο χώρου, εκφοβισμό ή οποιαδήποτε άλλη εγκληματική ενέργεια.
Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά.
Στον αθλητικό αγώνα, η κυριαρχία και η υποταγή είναι τρόποι να τελειώσει ένας αγώνας και να υπάρξει νίκη, τίτλος, αναγνώριση ή βραβείο. Στην εγκληματική βία, η κυριαρχία και η υποταγή μπορεί να είναι το σημείο όπου αρχίζει το έγκλημα. Ο δράστης δεν ενδιαφέρεται να σας «κερδίσει» δίκαια. Ενδιαφέρεται να σας ελέγξει αρκετά ώστε να πετύχει αυτό που θέλει.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία απέναντι στην εγκληματική βία δεν μπορεί να βασίζεται σε φαντασιώσεις αθλητικής ανταλλαγής κινήσεων. Δεν αρκεί να γνωρίζει κάποιος τεχνικές. Πρέπει να κατανοεί νοοτροπία, πρόθεση, εξαπάτηση, αιφνιδιασμό, προ-σύγκρουση, περιβάλλον, διαφυγή, φόβο, πίεση και την πιθανότητα ότι ο άλλος δεν παίζει το ίδιο παιχνίδι.
Ο εγκληματίας δεν σας καλεί σε αγώνα.
Σας χρησιμοποιεί ως εμπόδιο ή ως στόχο.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν συνηθισμένο καβγά και σε μια πραγματική εγκληματική επίθεση. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για πολίτες που πιστεύουν ότι, επειδή έχουν κάποια εμπειρία σε πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα, είναι αυτομάτως έτοιμοι να αντιμετωπίσουν εγκληματικά στοιχεία. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Απευθύνεται επίσης σε γονείς, γυναίκες, εφήβους, επαγγελματίες ασφαλείας, ασκούμενους αυτοάμυνας και ανθρώπους που κυκλοφορούν σε αστικά περιβάλλοντα και θέλουν να καταλάβουν γιατί η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο θέμα τεχνικής. Είναι θέμα αντίληψης κινδύνου, συμπεριφοράς, πρόληψης και κατανόησης του τρόπου που σκέφτεται ο δράστης.
Το άρθρο δεν έχει σκοπό να διδάξει εγκληματικές τακτικές. Δεν είναι τεχνικό εγχειρίδιο. Σκοπός του είναι να ξεκαθαρίσει ότι η εγκληματική βία δεν λειτουργεί με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν στον αθλητισμό, στο dojo, στο γυμναστήριο ή σε έναν συνηθισμένο διαπροσωπικό καβγά.
Απευθύνεται, τέλος, σε εκπαιδευτές που θέλουν να διδάσκουν αυτοάμυνα με σοβαρότητα. Αν η εκπαίδευση δεν προετοιμάζει τον ασκούμενο για αιφνιδιασμό, εξαπάτηση, πίεση, φόβο, περιβάλλον, πολλαπλές μεταβλητές και άμεση ανάγκη διαφυγής, τότε δεν προετοιμάζει επαρκώς για εγκληματική βία.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στη θεματική της Αυτοπροστασίας, της Διαχείρισης Απειλής, της Ψυχολογίας της Βίας και της διάκρισης ανάμεσα σε πολεμικές τέχνες, μαχητικά αθλήματα και ρεαλιστική αυτοάμυνα. Δεν είναι άρθρο που εξηγεί πώς να αντιδράσει κάποιος τεχνικά σε κάθε εγκληματικό σενάριο. Αυτό θα ήταν ανεύθυνο και παραπλανητικό.
Ο ρόλος του είναι να εξηγήσει γιατί η εγκληματική βία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διαφορετικό φαινόμενο από τον καβγά ή τον αγώνα. Ο αναγνώστης πρέπει να καταλάβει ότι ο εγκληματίας μπορεί να έχει άλλη νοοτροπία, άλλο σκοπό, άλλη σχέση με τη βία και άλλο επίπεδο αναστολών.
Άλλα άρθρα μπορούν να αναλύουν την εκτίμηση κινδύνου, τη γλώσσα του σώματος, τους ρόλους και τα σενάρια, τη φυσικοψυχολογική επίδραση της βίας ή τη διαφορά αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας. Εδώ το επίκεντρο είναι η εγκληματική πρόθεση.
Το κεντρικό ερώτημα του άρθρου είναι:
Γιατί η εγκληματική βία δεν είναι απλώς «πιο σκληρή βία», αλλά διαφορετική βία ως προς τη νοοτροπία, την πρόθεση και τον σκοπό της;
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στη συνηθισμένη βία και στην εγκληματική βία.
- Γιατί η εγκληματική βία συχνά λειτουργεί ως μέσο ελέγχου.
- Γιατί η κυριαρχία και η υποταγή έχουν άλλη έννοια στον αγώνα και άλλη στην εγκληματική επίθεση.
- Γιατί ο εγκληματίας δεν ενδιαφέρεται για δίκαιο αγώνα.
- Γιατί η βία μπορεί να είναι μόνο το πρώτο στάδιο ενός εγκληματικού σκοπού.
- Γιατί η τεχνική ικανότητα σε πολεμικές τέχνες δεν αρκεί απαραίτητα απέναντι σε εγκληματική πρόθεση.
- Γιατί η σκέψη, η στρατηγική και η τακτική του εγκληματία διαφέρουν από το αθλητικό πλαίσιο.
- Γιατί ο αιφνιδιασμός, η εξαπάτηση και η πίεση είναι κρίσιμα στοιχεία στην αυτοπροστασία.
- Γιατί το θύμα πρέπει να καταλάβει ότι μπορεί να βρίσκεται ήδη «από το μείον».
- Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει κλιμάκωση, σενάρια, ρόλους και πραγματική πίεση.
- Γιατί ο στόχος της αυτοπροστασίας δεν είναι να «κερδίσεις» τον εγκληματία, αλλά να μην του δώσεις έλεγχο και να φύγεις.
- Γιατί η εγκληματική βία απαιτεί προληπτική σκέψη και όχι αθλητική φαντασία.
Βασικά σημεία
- Η εγκληματική βία δεν είναι συνηθισμένος καβγάς.
- Ο συνηθισμένος πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει βία από θυμό, φόβο, προσβολή ή εγωισμό.
- Ο εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιήσει βία ως εργαλείο κυριαρχίας, υποταγής και ελέγχου.
- Η βία του εγκληματία συχνά δεν είναι το τέλος. Είναι μέσο για άλλον σκοπό.
- Στον αγώνα, κυριαρχία και υποταγή τελειώνουν την αντιπαράθεση. Στην εγκληματική βία μπορεί να την αρχίζουν.
- Ο εγκληματίας δεν ενδιαφέρεται για δίκαιο πλαίσιο, κανόνες ή ανταλλαγή τεχνικών.
- Η εγκληματική επίθεση απέχει από έναν αγώνα όσο απέχει η πραγματική απειλή από την αθλητική δοκιμασία.
- Οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα μπορούν να δώσουν χρήσιμες δεξιότητες, αλλά δεν αρκούν αν δεν υπάρχει κατανόηση εγκληματικής πρόθεσης.
- Η σκέψη του εγκληματία είναι συχνά να επιβληθεί πριν μπορέσει το θύμα να αντισταθεί.
- Η αυτοπροστασία πρέπει να διδάσκει προ-σύγκρουση, αναγνώριση κινδύνου, αποφυγή, διαφυγή και πίεση.
- Η εκπαίδευση χωρίς σενάρια αιφνιδιασμού, έντασης και πραγματικής αντίστασης αφήνει κενά.
- Ο στόχος δεν είναι να μπεις σε αγώνα με τον εγκληματία. Είναι να μη του επιτρέψεις έλεγχο και να φύγεις προς την ασφάλεια.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η εγκληματική βία διαφέρει σημαντικά από τη βία ενός συνηθισμένου πολίτη. Ένας πολίτης μπορεί να ασκήσει βία επειδή νιώθει προσβεβλημένος, φοβισμένος, θυμωμένος ή επειδή παρασύρθηκε από την ένταση της στιγμής. Η βία του μπορεί να είναι αντιδραστική και συναισθηματική. Αυτό δεν την κάνει ακίνδυνη, αλλά η πρόθεση και ο σκοπός της συχνά διαφέρουν από την εγκληματική βία.
Ο σκληραγωγημένος εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βία με άλλο τρόπο. Για εκείνον, η βία μπορεί να είναι εργαλείο κυριαρχίας, υποταγής και ελέγχου. Δεν θέλει απαραίτητα να «παλέψει». Δεν θέλει να αποδείξει ότι είναι καλύτερος τεχνικά. Θέλει να μειώσει την αντίσταση του θύματος ώστε να πετύχει τον επόμενο σκοπό του.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο: στην εγκληματική βία, η βία μπορεί να μην είναι το τέλος. Μπορεί να είναι το μέσο.
Στον αθλητικό αγώνα, λέξεις όπως κυριαρχία και υποταγή έχουν συγκεκριμένο πλαίσιο. Περιγράφουν έναν τρόπο με τον οποίο τελειώνει ένας αγώνας, υπάρχει νικητής, τίτλος, βραβείο ή αναγνώριση. Στην εγκληματική βία όμως, η κυριαρχία και η υποταγή μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Ο εγκληματίας θέλει έλεγχο για να συνεχίσει σε αυτό που πραγματικά επιδιώκει.
Αυτή η διαφορά κάνει πολλές κοινές αντιλήψεις για την αυτοάμυνα ανεπαρκείς. Σε πολλούς χώρους πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων κυκλοφορεί η ιδέα ότι, αν κάποιος γνωρίζει τεχνικές, μπορεί να αντιμετωπίσει εγκληματικά στοιχεία που δεν έχουν τέτοια εκπαίδευση. Αυτό ακούγεται καθησυχαστικό, αλλά δεν είναι απαραίτητα ακριβές.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι τεχνικές. Είναι η σκέψη, η στρατηγική, η πρόθεση και η τακτική. Ο εγκληματίας μπορεί να μη θέλει να σας δώσει χρόνο να αντισταθείτε. Μπορεί να χρησιμοποιήσει εξαπάτηση, αιφνιδιασμό, πίεση, ομάδα, απειλή ή περιβάλλον πριν καν αντιληφθείτε ότι είστε μέσα σε επίθεση. Δεν μπαίνει απαραίτητα σε ανταλλαγή τεχνικών. Προσπαθεί να σας στερήσει τη δυνατότητα να αντιδράσετε.
Γι’ αυτό η ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοπροστασίας πρέπει να διαφέρει από τη συμβατική αθλητική προπόνηση. Πρέπει να περιλαμβάνει προ-σύγκρουση, κλιμάκωση, αιφνιδιασμό, σενάρια, πίεση, έντονη επαφή σε ασφαλές πλαίσιο, λήψη αποφάσεων υπό φόβο και διαχείριση πολλαπλών μεταβλητών. Όχι για να τρομάζει τους ασκούμενους, αλλά για να τους δείχνει τι πραγματικά σημαίνει να βρίσκεσαι σε μειονεκτική θέση.
Η ωμή αλήθεια είναι ότι απέναντι σε σοβαρή εγκληματική βία, ειδικά όταν υπάρχουν πολλοί δράστες ή όπλα, οι πιθανότητες καθαρής διαφυγής μειώνονται δραματικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι η εκπαίδευση είναι άχρηστη. Το αντίθετο. Σημαίνει ότι η εκπαίδευση πρέπει να είναι τίμια, ρεαλιστική και προληπτική. Να διδάσκει στον άνθρωπο πώς να μη βρεθεί εκεί, πώς να αναγνωρίσει τα σημάδια, πώς να φύγει νωρίς και πώς να αντιδράσει μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η εγκληματική βία δεν είναι αγώνας.
Είναι προσπάθεια ελέγχου.
Και η αυτοπροστασία αρχίζει πριν ο εγκληματίας αποκτήσει αυτόν τον έλεγχο.
Εισαγωγή: Τι κάνει την εγκληματική βία διαφορετική;
Η εγκληματική βία διαφέρει από τη συνηθισμένη διαπροσωπική βία σε πολλά επίπεδα. Δεν είναι μόνο θέμα έντασης. Δεν είναι απλώς «πιο σκληρή» βία. Είναι συχνά διαφορετική ως προς τη νοοτροπία, την πρόθεση, τον σκοπό και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Ένας συνηθισμένος πολίτης μπορεί να εμπλακεί σε βία επειδή προσβλήθηκε, φοβήθηκε, θύμωσε, αδικήθηκε, παρασύρθηκε από τον εγωισμό του ή έχασε τον έλεγχο. Αυτό είναι επικίνδυνο και μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Όμως συχνά η βία του είναι συνδεδεμένη με το συγκεκριμένο περιστατικό, το συναίσθημα της στιγμής ή την ανάγκη να επιβληθεί σε μια κοινωνική αντιπαράθεση.
Ο εγκληματίας μπορεί να λειτουργεί διαφορετικά. Η βία του μπορεί να έχει εργαλειακό χαρακτήρα. Δηλαδή μπορεί να χρησιμοποιείται όχι απλώς για να εκτονωθεί ή να «νικήσει», αλλά για να πετύχει κάτι άλλο. Να αποκτήσει έλεγχο. Να κάμψει αντίσταση. Να προκαλέσει φόβο. Να απομονώσει. Να υποτάξει. Να δημιουργήσει συνθήκες στις οποίες το θύμα δεν μπορεί να σκεφτεί, να αντισταθεί ή να φύγει.
Αυτό αλλάζει τα πάντα.
Η βία, στην εγκληματική της μορφή, μπορεί να είναι μέσο για το τέλος, όχι το ίδιο το τέλος.
Νοοτροπία, πρόθεση και στόχος
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στη νοοτροπία, στην πρόθεση και στον στόχο. Ο εγκληματίας δεν βλέπει απαραίτητα τη βία όπως τη βλέπει ένας πολίτης. Για τον πολίτη, η βία μπορεί να είναι έκρηξη, αντίδραση ή κακή επιλογή. Για τον εγκληματία, μπορεί να είναι εργαλείο.
Αν ο στόχος είναι κλοπή, ληστεία, σεξουαλική επίθεση, εκβιασμός, απαγωγή, εξευτελισμός ή έλεγχος, τότε η βία λειτουργεί ως μέσο για να ανοίξει ο δρόμος προς αυτόν τον στόχο. Δεν έχει σημασία αν ο εγκληματίας «ξέρει πολεμική τέχνη». Δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι τεχνικά εκπαιδευμένος. Χρειάζεται να έχει πρόθεση, πονηριά, αιφνιδιασμό, έλλειψη αναστολών και διάθεση να κάνει πράγματα που ο συνηθισμένος άνθρωπος δυσκολεύεται καν να φανταστεί.
Αυτό είναι που κάνει την εγκληματική βία τόσο επικίνδυνη. Ο πολίτης συχνά σκέφτεται μέσα σε πλαίσιο κοινωνικών κανόνων. Ο εγκληματίας μπορεί να κινείται έξω από αυτό το πλαίσιο.
Εσείς μπορεί να νομίζετε ότι βρίσκεστε σε ένταση.
Εκείνος μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία ελέγχου.
Κυριαρχία και υποταγή: άλλη έννοια στον αγώνα, άλλη στο έγκλημα
Στα μαχητικά αθλήματα, και ειδικά στον χώρο του ΜΜΑ και της πάλης, όροι όπως κυριαρχία και υποταγή είναι συνηθισμένοι. Περιγράφουν θέσεις, τεχνικές, στρατηγική και τρόπους με τους οποίους τελειώνει ένας αγώνας. Ο στόχος είναι η νίκη μέσα σε πλαίσιο κανόνων. Ο νικητής παίρνει αναγνώριση, τίτλο, βραβείο ή απλώς την ικανοποίηση της αθλητικής επιτυχίας.
Στην εγκληματική βία, οι ίδιοι όροι αποκτούν εντελώς διαφορετική σημασία. Η κυριαρχία και η υποταγή δεν είναι το τέλος της αντιπαράθεσης. Μπορεί να είναι η αρχή του εγκλήματος. Ο δράστης θέλει να ελέγξει το θύμα, επειδή ο έλεγχος του επιτρέπει να συνεχίσει.
Αυτό είναι θεμελιώδες.
Στον αγώνα, η υποταγή μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος χτυπάει το χέρι του στο στρώμα και ο διαιτητής σταματά την αναμέτρηση. Στην εγκληματική βία, δεν υπάρχει διαιτητής. Δεν υπάρχει προστατευτικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι ο δράστης θα σταματήσει επειδή το θύμα υποτάχθηκε. Αντίθετα, η υποταγή μπορεί να είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεται για να προχωρήσει.
Επομένως, η αθλητική ορολογία δεν πρέπει να μας μπερδεύει. Οι λέξεις μπορεί να μοιάζουν. Η πραγματικότητα δεν μοιάζει καθόλου.
Η εγκληματική επίθεση δεν είναι αγώνας
Μια εγκληματική επίθεση απέχει από έναν αγώνα σε dojo, γυμναστήριο ή αγωνιστικό χώρο όσο απέχει η πραγματική απειλή από την ελεγχόμενη δοκιμασία. Στον αγώνα υπάρχουν κανόνες, χώρος, χρόνος, συμφωνημένη έναρξη, διαιτητής, κοινό πλαίσιο και κάποια ελάχιστη αμοιβαία αποδοχή ότι οι δύο πλευρές συμμετέχουν σε κοινή δραστηριότητα.
Στην εγκληματική επίθεση δεν ισχύουν αυτά. Το θύμα δεν συμφώνησε να συμμετάσχει. Δεν γνωρίζει απαραίτητα ότι η κατάσταση έχει ήδη ξεκινήσει. Δεν έχει ίσες πληροφορίες. Δεν έχει εγγύηση ότι ο άλλος είναι άοπλος, μόνος ή λογικός. Δεν έχει βεβαιότητα ότι ο δράστης ενδιαφέρεται απλώς να τον «νικήσει».
Ο εγκληματίας μπορεί να επιλέξει χρόνο, τόπο, τρόπο και συνθήκες. Μπορεί να χρησιμοποιήσει εξαπάτηση. Μπορεί να πλησιάσει φιλικά. Μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Μπορεί να επιτεθεί όταν το θύμα δεν έχει προλάβει να ενεργοποιηθεί.
Αυτό είναι διαφορετικό πρόβλημα από έναν αγώνα.
Άρα χρειάζεται διαφορετική προετοιμασία.
Η βία ως μέσο, όχι ως τέλος
Η φράση «η εγκληματική βία είναι μέσο για το τέλος» είναι κεντρική. Σε έναν συνηθισμένο καβγά, η βία μπορεί να είναι το ίδιο το γεγονός. Δύο άνθρωποι συγκρούονται, χτυπιούνται, εκτονώνονται, τραυματίζονται ή χωρίζονται. Η βία είναι το κύριο συμβάν.
Στην εγκληματική βία, η βία μπορεί να είναι μόνο το εργαλείο. Ο δράστης τη χρησιμοποιεί για να πετύχει κάτι επόμενο. Να πάρει αντικείμενο. Να εξαναγκάσει. Να απομονώσει. Να μετακινήσει. Να υποτάξει. Να σπάσει ψυχολογική αντίσταση. Να δημιουργήσει φόβο.
Αν ο πολίτης δεν καταλαβαίνει αυτό, μπορεί να αντιδράσει λάθος. Μπορεί να μπει σε λογική «καβγά» ενώ ο άλλος έχει λογική «ελέγχου». Μπορεί να περιμένει ανταλλαγή τεχνικών ενώ ο άλλος έχει ήδη οργανώσει πλεονέκτημα. Μπορεί να πιστέψει ότι, αν δείξει υποχωρητικότητα, όλα θα τελειώσουν, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις η υποταγή μπορεί να αυξήσει τον έλεγχο του δράστη.
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλα. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.
Γι’ αυτό χρειαζόμαστε εκπαίδευση στην κρίση, όχι μόνο στην τεχνική.
Γιατί οι τεχνικές δεν είναι το κύριο ζήτημα
Όταν μιλάμε για εγκληματική βία, πολλοί θέλουν να μιλήσουν αμέσως για τεχνικές. Τι κάνεις αν σε πιάσει έτσι; Τι κάνεις αν σε απειλήσει έτσι; Τι κάνεις αν έχει αυτό; Αυτές οι ερωτήσεις έχουν θέση στην πρακτική εκπαίδευση, αλλά δεν είναι το πρώτο και σημαντικότερο επίπεδο.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ποια φυσική τεχνική χρησιμοποιεί ο δράστης. Είναι η νοοτροπία και η πρόθεση με την οποία κινείται. Είναι το πότε ξεκινά η διαδικασία. Είναι το πώς πλησιάζει. Είναι το πώς επιλέγει θύμα. Είναι το πώς δημιουργεί πλεονέκτημα. Είναι το πώς χρησιμοποιεί φόβο, αιφνιδιασμό ή πίεση.
Ένας άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει τεχνικές και παρ’ όλα αυτά να αιφνιδιαστεί. Μπορεί να είναι αθλητικά ικανός και παρ’ όλα αυτά να μην αντιληφθεί ότι η επίθεση άρχισε πριν από τη σωματική επαφή. Μπορεί να έχει δύναμη και παρ’ όλα αυτά να βρεθεί ήδη σε θέση μειονεκτήματος.
Η αυτοπροστασία αρχίζει πριν από την τεχνική.
Ο μύθος ότι οι πολεμικές τέχνες αρκούν απέναντι σε εγκληματίες
Σε πολλούς κύκλους πολεμικών τεχνών ακούγεται ότι, αν γνωρίζετε κάποια πολεμική τέχνη, μπορείτε να αμυνθείτε αποτελεσματικά απέναντι σε εγκληματικά στοιχεία που δεν διαθέτουν τέτοιες δεξιότητες. Η σκέψη είναι βολική και καθησυχαστική. Δίνει στον ασκούμενο αίσθηση υπεροχής.
Όμως μπορεί να είναι ανακριβής και επικίνδυνη.
Ο εγκληματίας δεν χρειάζεται να ξέρει kata, τεχνική ορολογία, κανόνες αγώνα ή σωστή φόρμα. Μπορεί να έχει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο: εγκληματική πρόθεση, αιφνιδιασμό, εμπειρία δρόμου, έλλειψη αναστολών, προθυμία να βλάψει, ικανότητα εξαπάτησης και απόφαση να κινηθεί πριν το θύμα καταλάβει τι συμβαίνει.
Ο ασκούμενος μπορεί να είναι καλύτερος σε καθαρή τεχνική. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα προλάβει να την εφαρμόσει. Αν εκπαιδεύτηκε κυρίως σε αθλητική ανταλλαγή, σε συνεργάσιμο περιβάλλον ή σε τεχνικές που αρχίζουν όταν «ξεκινά ο αγώνας», μπορεί να έχει κενό στην προ-σύγκρουση.
Και η εγκληματική βία συχνά κερδίζει εκεί: πριν ο πολίτης καταλάβει ότι μπήκε σε παιχνίδι.
Σκέψη, στρατηγική και τακτική του εγκληματία
Τα κακά νέα είναι ότι η σκέψη, η στρατηγική και η τακτική του εγκληματία μπορεί να απέχουν πολύ από αυτό που διδάσκεται σε πολλές συμβατικές σχολές πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων. Εκεί η εκπαίδευση συχνά αρχίζει από συμφωνημένη απόσταση, με γνωστό αντίπαλο, καθαρό πλαίσιο και κάποια αμοιβαιότητα.
Ο εγκληματίας δεν χρειάζεται να λειτουργήσει έτσι. Μπορεί να επιλέξει πλεονέκτημα. Μπορεί να περιμένει αδυναμία. Μπορεί να κρύψει πρόθεση. Μπορεί να πλησιάσει με λόγο, ερώτηση, βοήθεια, σύγχυση ή διάσπαση προσοχής. Μπορεί να επιδιώξει να σας βλάψει πριν μπορέσετε να οργανώσετε αντίσταση.
Το σημείο δεν είναι να τρομοκρατήσουμε τον αναγνώστη. Το σημείο είναι να του αφαιρέσουμε την αφελή αθλητική φαντασία. Η εγκληματική επίθεση δεν λειτουργεί πάντα σαν «πάμε να παίξουμε ξύλο». Μπορεί να λειτουργεί σαν διαδικασία αρπακτικού.
Και απέναντι σε αυτό, η προπόνηση ανταλλαγής τεχνικών είναι μόνο ένα μικρό κομμάτι του παζλ.
Η πρόθεση να σας κάνει κακό πριν αντισταθείτε
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία είναι ότι η πρόθεση του εγκληματία μπορεί να είναι να σας κάνει κακό πριν μπορέσετε να αντισταθείτε. Όχι αφού μπείτε σε καθαρή μάχη. Όχι αφού ανταλλάξετε τεχνικές. Όχι αφού καταλάβετε πλήρως τι συμβαίνει.
Πριν.
Αυτό σημαίνει ότι η αυτοπροστασία πρέπει να δίνει τεράστια σημασία στο στάδιο πριν από τη σωματική εμπλοκή. Ποιος πλησιάζει; Γιατί πλησιάζει; Τι ζητά; Πού βρίσκονται τα χέρια του; Υπάρχουν άλλοι; Πού είναι η έξοδος; Γιατί αισθάνομαι ότι κάτι δεν πάει καλά; Μπορώ να φύγω τώρα; Μπορώ να μη δώσω πρόσβαση;
Αυτά τα ερωτήματα είναι συχνά πιο σημαντικά από το «ποια τεχνική θα κάνω αν με πιάσει».
Αν επιτρέψετε στον εγκληματία να αποκτήσει έλεγχο, βρίσκεστε ήδη πολύ πίσω. Στην ορολογία που χρησιμοποιούμε συχνά, ξεκινάτε από το μείον.
Και το μείον είναι επικίνδυνο.
Γιατί η συμβατική εκπαίδευση συχνά δεν αρκεί
Πολλές συμβατικές σχολές πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων δεν εκπαιδεύουν συστηματικά σε κλιμάκωση, αιφνιδιασμό, εξαπάτηση, προ-σύγκρουση, περιβαλλοντική επίγνωση, πολλαπλές μεταβλητές, επιλογή θύματος και λήψη αποφάσεων υπό πραγματικό φόβο. Δεν είναι απαραίτητα δική τους «αποτυχία». Απλώς δεν είναι αυτό το κύριο αντικείμενό τους.
Ένας αθλητικός σύλλογος εκπαιδεύει αθλητικό πλαίσιο. Μια πολεμική τέχνη εκπαιδεύει τέχνη, παράδοση, τεχνική, πειθαρχία ή αγωνιστικό σύστημα. Η αυτοπροστασία απέναντι στην εγκληματική βία απαιτεί επιπλέον επίπεδα.
Χρειάζεται εκπαίδευση στην ανάγνωση απειλής. Χρειάζεται ρόλους και σενάρια. Χρειάζεται ψυχολογική πίεση. Χρειάζεται εκπαίδευση από θέση μειονεκτήματος. Χρειάζεται να καταλάβει ο ασκούμενος ότι μπορεί να μη ξεκινήσει ποτέ από «δίκαιη» θέση.
Αν δεν το έχει ζήσει έστω ελεγχόμενα στην εκπαίδευση, μπορεί να σοκαριστεί όταν συμβεί.
Γιατί το Combatives Group εκπαιδεύει διαφορετικά
Στο Combatives Group δεν ακολουθούμε τη συμβατική λογική της τεχνικής ανταλλαγής. Η εκπαίδευση πρέπει να φέρνει τον ασκούμενο πιο κοντά στη φύση της πραγματικής απειλής, χωρίς να τον τραυματίζει και χωρίς να καλλιεργεί φαντασιώσεις βίας.
Γι’ αυτό δίνεται σημασία στην κλιμάκωση, στον αιφνιδιασμό, στην πίεση, στη δυνατή αλλά ελεγχόμενη επαφή, στους ρόλους, στις προσομοιώσεις και στα σενάρια. Όχι επειδή θέλουμε να κάνουμε την εκπαίδευση θεατρικά σκληρή. Αλλά επειδή ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίσει πώς αντιδρά όταν δεν ελέγχει απόλυτα την κατάσταση.
Η εκπαίδευση δεν πρέπει να κολακεύει τον ασκούμενο. Πρέπει να του δείχνει τα κενά του. Πού παγώνει. Πού καθυστερεί. Πού παρασύρεται. Πού χάνει το περιβάλλον. Πού πιστεύει ότι έχει χρόνο ενώ δεν έχει.
Αυτός είναι ο λόγος που η ρεαλιστική εκπαίδευση μπορεί να φαίνεται πιο άβολη από τη συμβατική προπόνηση. Δεν στοχεύει να είναι ευχάριστη. Στοχεύει να είναι χρήσιμη.
Η δύσκολη αλήθεια για πολλούς δράστες ή όπλα
Υπάρχει μια αλήθεια που πρέπει να ειπωθεί χωρίς υπερβολές και χωρίς ηρωικές φαντασιώσεις: όταν υπάρχουν πολλοί δράστες, όπλα ή και τα δύο, οι πιθανότητες καθαρής και αλώβητης διαφυγής μειώνονται δραματικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραιτηθεί κανείς. Σημαίνει ότι πρέπει να πάψει να πιστεύει σε εύκολες λύσεις.
Η σοβαρή εκπαίδευση δεν υπόσχεται ότι θα βγείτε αλώβητοι από κάθε κατάσταση. Αυτό θα ήταν ψέμα. Αντίθετα, δείχνει πόσο επικίνδυνες είναι τέτοιες καταστάσεις και γιατί η προληπτική αυτοπροστασία είναι τόσο σημαντική.
Αν κάποιος μέσα στην εκπαίδευση έρθει αντιμέτωπος, έστω ελεγχόμενα, με την πίεση πολλαπλών μεταβλητών, καταλαβαίνει κάτι πολύτιμο: δεν θέλει να βρεθεί εκεί στην πραγματικότητα.
Και αυτή η συνειδητοποίηση είναι μορφή σοφίας.
Η καλύτερη νίκη απέναντι σε σοβαρή εγκληματική βία είναι να μην επιτρέψετε στην κατάσταση να φτάσει εκεί.
Ρεαλισμός χωρίς κινδυνολογία
Κάποιοι μπορεί να πουν ότι αυτή η προσέγγιση είναι ακραία. Όμως χρειάζεται διάκριση. Άλλο πράγμα είναι η κινδυνολογία, άλλο ο ρεαλισμός. Η κινδυνολογία θέλει να τρομάξει τον άνθρωπο. Ο ρεαλισμός θέλει να τον προετοιμάσει.
Δεν λέμε ότι κάθε δρόμος κρύβει εγκληματία. Δεν λέμε ότι κάθε άγνωστος είναι αρπακτικό. Δεν λέμε ότι ο πολίτης πρέπει να ζει σε συνεχή καχυποψία. Αυτό θα ήταν ανθυγιεινό.
Λέμε ότι υπάρχουν πραγματικές, έστω σπάνιες, καταστάσεις όπου η εγκληματική βία λειτουργεί διαφορετικά από τον καβγά και τον αγώνα. Όταν συμβούν, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές. Γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση στην επίγνωση, στην αποφυγή, στην αναγνώριση κινδύνου, στην απόδραση και στην άμεση προστατευτική δράση μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Ο φόβος παραλύει.
Η γνώση οργανώνει.
Τι πρέπει να κρατήσει ο πολίτης
Ο πολίτης δεν χρειάζεται να μπει στο μυαλό κάθε εγκληματία. Χρειάζεται όμως να καταλάβει ορισμένες βασικές αρχές.
Πρώτον, η εγκληματική βία μπορεί να αρχίσει πριν από τη σωματική επαφή.
Δεύτερον, ο εγκληματίας μπορεί να μη θέλει αγώνα, αλλά έλεγχο.
Τρίτον, η υποταγή δεν τελειώνει πάντα την απειλή. Μπορεί να επιτρέπει το επόμενο στάδιο.
Τέταρτον, η τεχνική ικανότητα δεν αρκεί αν λείπει η επίγνωση.
Πέμπτον, η καλύτερη αυτοπροστασία είναι να μην επιτρέψει κανείς στον δράστη να αποκτήσει πλεονέκτημα.
Έκτον, η διαφυγή είναι επιτυχία, όχι ντροπή.
Αυτά είναι απλά, αλλά όχι εύκολα. Χρειάζονται εκπαίδευση και αλλαγή νοοτροπίας.
Σύνοψη
Η εγκληματική βία διαφέρει επειδή έχει διαφορετική νοοτροπία, διαφορετική πρόθεση και διαφορετικό σκοπό. Δεν είναι απλώς πιο σκληρή μορφή καβγά. Δεν είναι αγώνας χωρίς κανόνες. Δεν είναι τεχνική ανταλλαγή σε πιο άσχημο περιβάλλον.
Είναι συχνά εργαλείο ελέγχου.
Ο εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βία για να επιβάλει κυριαρχία και υποταγή, ώστε να πετύχει κάτι άλλο. Αυτό σημαίνει ότι η αυτοπροστασία πρέπει να αρχίζει πριν από την επαφή. Πριν από την τεχνική. Πριν από το «τι θα κάνω αν μου επιτεθεί».
Πρέπει να αρχίζει με την ερώτηση:
Πώς αναγνωρίζω ότι κάποιος προσπαθεί να αποκτήσει έλεγχο επάνω μου;
Από εκεί ξεκινά η σοβαρή αυτοπροστασία. Από την επίγνωση. Από την αποφυγή. Από την απόσταση. Από τη μη συνεργασία με το σενάριο του δράστη. Από τη διαφυγή. Και μόνο όταν όλα αυτά δεν είναι διαθέσιμα, από τη φυσική αυτοάμυνα.
Ο εγκληματίας δεν παίζει το δικό σας παιχνίδι.
Γι’ αυτό εσείς πρέπει να μάθετε να μην μπαίνετε στο δικό του.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η εγκληματική βία;
Εγκληματική βία είναι η βία που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο εγκληματικής πρόθεσης. Συχνά δεν είναι απλώς ξέσπασμα θυμού, αλλά εργαλείο ελέγχου, εκφοβισμού, κυριαρχίας ή υποταγής για την επίτευξη άλλου σκοπού.
Πώς διαφέρει από έναν συνηθισμένο καβγά;
Σε έναν καβγά, η βία μπορεί να είναι αποτέλεσμα θυμού, προσβολής ή εγωισμού. Στην εγκληματική βία, η βία μπορεί να χρησιμοποιείται σκόπιμα για να αποκτήσει ο δράστης έλεγχο πάνω στο θύμα.
Γιατί λέμε ότι η εγκληματική βία είναι μέσο και όχι τέλος;
Επειδή ο δράστης μπορεί να χρησιμοποιεί τη βία για να πετύχει κάτι επόμενο, όπως ληστεία, εξαναγκασμό, έλεγχο, σεξουαλική επίθεση ή άλλο εγκληματικό σκοπό.
Γιατί δεν αρκεί η γνώση πολεμικών τεχνών;
Επειδή η εγκληματική βία δεν λειτουργεί απαραίτητα ως καθαρή τεχνική αντιπαράθεση. Περιλαμβάνει αιφνιδιασμό, εξαπάτηση, επιλογή θύματος, περιβάλλον, φόβο, πίεση και πρόθεση ελέγχου.
Είναι άχρηστα τα μαχητικά αθλήματα;
Όχι. Μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες δεξιότητες όπως επαφή, αντοχή, ισορροπία, πίεση και ψυχραιμία. Όμως δεν καλύπτουν πάντα την προ-σύγκρουση, την εγκληματική πρόθεση και το πλαίσιο της πραγματικής επίθεσης.
Τι σημαίνει κυριαρχία και υποταγή στην εγκληματική βία;
Στην εγκληματική βία, κυριαρχία και υποταγή μπορεί να σημαίνουν ότι ο δράστης αποκτά τον έλεγχο που χρειάζεται για να προχωρήσει στον εγκληματικό του σκοπό. Δεν σημαίνουν απαραίτητα το τέλος της σύγκρουσης.
Γιατί η προ-σύγκρουση είναι τόσο σημαντική;
Επειδή πολλές εγκληματικές επιθέσεις αρχίζουν πριν από τη σωματική επαφή. Η επιλογή θύματος, το πλησίασμα, η εξαπάτηση και η δημιουργία πλεονεκτήματος μπορεί να έχουν ήδη ξεκινήσει.
Τι πρέπει να διδάσκει η ρεαλιστική αυτοπροστασία;
Πρέπει να διδάσκει επίγνωση, αναγνώριση κινδύνου, απόσταση, αποφυγή, απόδραση, διαχείριση φόβου, σενάρια, ρόλους, πίεση και φυσική αυτοάμυνα μόνο ως έσχατη επιλογή.
Μπορεί κάποιος να ξεφύγει από πολλούς ή ένοπλους δράστες χωρίς τραυματισμό;
Δεν υπάρχει εγγύηση. Τέτοιες καταστάσεις είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Η εκπαίδευση βοηθά να αυξηθούν οι πιθανότητες, αλλά η καλύτερη στρατηγική είναι η έγκαιρη αναγνώριση και αποφυγή.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Η εγκληματική βία δεν είναι αγώνας. Είναι συχνά εργαλείο ελέγχου. Η αυτοπροστασία πρέπει να αρχίζει πριν ο δράστης αποκτήσει αυτόν τον έλεγχο.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποιά είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη πριν από την επίθεση και στη φυσική αντίδραση όταν η απειλή έχει ήδη ξεκινήσει. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με την ανάγκη εκπαίδευσης σε ρεαλιστικό πλαίσιο, πίεση και λήψη αποφάσεων. - “Street-fighting” και Αυτοάμυνα
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα στον καβγά, την οδομαχία και τη νόμιμη αυτοάμυνα. - Η αυτοάμυνα και οι πολεμικές τέχνες είναι το ίδιο πράγμα;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην αυτοβελτίωση των πολεμικών τεχνών και στην επιβίωση της αυτοάμυνας. - Η αλήθεια για τις πολεμικές τέχνες και την αυτοάμυνα
Σχετικό με τους μύθους γύρω από το αν οι πολεμικές τέχνες αρκούν για πραγματική αυτοάμυνα. - Πώς οι «ειδικοί» των πολεμικών τεχνών εξαπατούν τους ανίδεους
Σχετικό με ψευδείς ισχυρισμούς, αδοκίμαστες μεθόδους και παραπλανητική αυτοπεποίθηση. - Οι Ρόλοι σε ασκήσεις του Combatives συντελούν στην ψυχική απευαισθητοποίηση
Σχετικό με την εξοικείωση του ασκούμενου με ρόλους, πίεση και διαφορετικές μορφές συμπεριφοράς. - Τα Σενάρια Αυτοάμυνας στήνουν το σκηνικό ενδεχόμενης επίθεσης
Σχετικό με την προετοιμασία για πιθανές συνθήκες επίθεσης σε ελεγχόμενο εκπαιδευτικό πλαίσιο. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με τις δεξιότητες που χρειάζεται ένας πολίτης για να προστατευτεί πριν, κατά και μετά από μια απειλή. - Ποιες είναι οι φυσικοψυχολογικές επιπτώσεις σε βίαιες επιθέσεις;
Σχετικό με το πώς φόβος, στρες και αδρεναλίνη επηρεάζουν την αντίληψη και την αντίδραση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί τεχνικό εγχειρίδιο αντιμετώπισης εγκληματικής επίθεσης, ούτε νομική συμβουλή. Κάθε πραγματικό περιστατικό είναι διαφορετικό και μπορεί να έχει σοβαρές σωματικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και νομικές συνέπειες.
Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή. Η προτεραιότητα είναι η αναγνώριση κινδύνου, η αποφυγή, η απόσταση, η απόδραση, η αναζήτηση βοήθειας και η νόμιμη προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία δεν αντιμετωπίζεται ως απλή ανταλλαγή τεχνικών, αλλά ως συνολική εκπαίδευση στην αναγνώριση απειλής, στην προ-σύγκρουση, στην πίεση, στους ρόλους, στις προσομοιώσεις, στα σενάρια, στη διαφυγή και στη ρεαλιστική κατανόηση της βίας.
Η θέση του άρθρου είναι ότι η εγκληματική βία πρέπει να κατανοείται ως διαφορετικό φαινόμενο από τον καβγά ή τον αγώνα. Όποιος δεν κατανοεί αυτή τη διαφορά μπορεί να εκπαιδεύεται για λάθος πρόβλημα.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να κατανοήσετε στην πράξη πώς διαφέρει η εγκληματική βία από έναν καβγά ή έναν αγώνα, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί. Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, σενάρια, ρόλους, πίεση, αναγνώριση κινδύνου και ρεαλιστική αυτοπροστασία.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.