Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς.
Δεν είναι αθλητικός αγώνας. Δεν είναι ανταλλαγή τεχνικών. Δεν είναι «εσύ, εγώ, εσύ, εγώ» μέχρι να φανεί ποιος είναι καλύτερος. Δεν έχει ίσους όρους, διαιτητή, κανόνες, κοινή έναρξη ή συμφωνημένο τέλος.
Ο εγκληματίας δεν ενδιαφέρεται να σας αντιμετωπίσει δίκαια. Δεν ενδιαφέρεται να σας δώσει χρόνο να προετοιμαστείτε. Δεν ενδιαφέρεται να σας επιτρέψει να «παίξετε» την αυτοάμυνά σας. Ο στόχος του είναι συνήθως να αφαιρέσει από το θύμα δύο πράγματα:
- τη θέληση να αντισταθεί,
- τη δυνατότητα να αντισταθεί.
Αυτό γίνεται πριν προχωρήσει στον πραγματικό του σκοπό. Ο σκοπός μπορεί να είναι οικονομικός, όπως κλοπή ή ληστεία. Μπορεί να είναι εκδικητικός, όπως σοβαρή επίθεση ή ανθρωποκτονία. Μπορεί να είναι παθολογικός, όπως σεξουαλική βία ή άλλη ακραία εγκληματική συμπεριφορά. Σε κάθε περίπτωση, η βία είναι συχνά μέσο για τον απώτερο στόχο.
Αυτή είναι η ουσία.
Η εγκληματική βία δεν ξεκινά πάντα όταν πέσει το πρώτο χτύπημα. Μπορεί να έχει ξεκινήσει νωρίτερα: με επιλογή θύματος, παρατήρηση, προσέγγιση, εξαπάτηση, απομόνωση, εκφοβισμό, απόσπαση προσοχής ή κλείσιμο απόστασης. Ο πολίτης που περιμένει «να ξεκινήσει ο καυγάς» μπορεί να βρίσκεται ήδη πίσω.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση αυτοπροστασίας δεν μπορεί να περιοριστεί σε μαχητικά αθλήματα ή τεχνικές πολεμικών τεχνών. Αυτά μπορούν να έχουν αξία, αλλά δεν καλύπτουν από μόνα τους την εγκληματική πρόθεση, την ενέδρα, τον αιφνιδιασμό, το σοκ, τον αποπροσανατολισμό, τη σύγχυση, το πιθανό όπλο και την προσπάθεια του δράστη να μην επιτρέψει αντίσταση.
Η λύση δεν είναι να γίνουμε παρανοϊκοί. Η λύση είναι να γίνουμε πιο δύσκολοι στόχοι.
Εγρήγορση. Παρατήρηση. Ετοιμότητα. Απόσταση. Αποφυγή. Απόδραση. Ρεαλιστική εκπαίδευση. Δεξιότητες που λειτουργούν υπό πίεση. Καθαρή κατανόηση ότι η εγκληματική βία δεν είναι παιχνίδι, δεν είναι αγώνας και δεν είναι καυγάς.
Ο εγκληματίας δεν παίζει με τους κανόνες σας.
Γι’ αυτό εσείς δεν πρέπει να μπείτε αφελώς στο δικό του παιχνίδι.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε πολίτες που θέλουν να καταλάβουν γιατί η εγκληματική βία διαφέρει ριζικά από έναν συνηθισμένο καυγά ή έναν αθλητικό αγώνα. Απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ακούσει ότι «αν ξέρεις μια πολεμική τέχνη ή ένα μαχητικό άθλημα, είσαι καλυμμένος» και θέλουν να δουν αν αυτό ισχύει απέναντι σε εγκληματική πρόθεση.
Απευθύνεται επίσης σε ασκούμενους πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων. Δεν γράφεται για να μειώσει τον αθλητισμό ή την τέχνη. Ο αθλητισμός μπορεί να χτίσει φυσική κατάσταση, επαφή, αντοχή, ψυχραιμία, δύναμη και ανταγωνιστική εμπειρία. Οι πολεμικές τέχνες μπορούν να δώσουν πειθαρχία, αυτοβελτίωση, παράδοση και τεχνική ανάπτυξη. Όμως αυτά δεν είναι από μόνα τους πλήρης προετοιμασία για εγκληματική βία.
Απευθύνεται ακόμη σε γονείς, εκπαιδευτές, ανθρώπους ασφαλείας και όσους θέλουν να κατανοήσουν γιατί η αυτοπροστασία πρέπει να ξεκινά πριν από τη σωματική επαφή. Αν ένας άνθρωπος μάθει να παρατηρεί, να αναγνωρίζει κλιμάκωση, να κρατά απόσταση, να αποφεύγει ύποπτες προσεγγίσεις και να φεύγει εγκαίρως, έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες ασφάλειάς του.
Το άρθρο δεν διδάσκει εγκληματικές τακτικές. Δεν εξηγεί πώς στήνεται μια επίθεση και δεν δίνει οδηγίες χρήσης βίας. Εξηγεί γιατί ο πολίτης πρέπει να καταλάβει ότι η εγκληματική βία είναι διαφορετικό φαινόμενο από τον καυγά.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στη θεματική της Ψυχολογίας, της Εγκληματικής Βίας, της Αυτοπροστασίας και της Ρεαλιστικής Εκπαίδευσης Αυτοάμυνας. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς άρθρα που αναλύουν πώς διαφέρει η εγκληματική βία, γιατί η ανάκτηση ελέγχου είναι τόσο σημαντική για τον εγκληματία και γιατί η αυτοπροστασία προηγείται της αυτοάμυνας.
Ο μοναδικός ρόλος αυτού του άρθρου είναι να ξεκαθαρίσει μια βασική παρεξήγηση:
Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς.
Ο καυγάς συχνά έχει συναισθηματική κλιμάκωση. Μπορεί να υπάρχει προσβολή, θυμός, εγωισμός, λογομαχία, σπρώξιμο, φωνές και σταδιακή ένταση. Η εγκληματική βία μπορεί να μη δώσει τίποτα από αυτά. Μπορεί να εμφανιστεί αιφνιδιαστικά, με πρόθεση ελέγχου, με ανισορροπία πληροφοριών, με πλεονέκτημα χρόνου, με όπλο ή με συνεργούς.
Άλλα άρθρα μπορούν να αναλύουν τις φυσικοψυχολογικές επιδράσεις της βίας, τη διαχείριση φόβου, τα σενάρια και τους ρόλους, τη διαφορά αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας ή τη σχέση πολεμικών τεχνών και αυτοάμυνας. Εδώ το επίκεντρο είναι απλό:
Αν εκπαιδεύεσαι για καυγά, αλλά το πρόβλημα είναι εγκληματική βία, τότε εκπαιδεύεσαι για λάθος πρόβλημα.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς.
- Γιατί ο εγκληματίας επιδιώκει να αφαιρέσει τη θέληση και τη δυνατότητα αντίστασης.
- Τι σημαίνει «ικανός και πρόθυμος» στην αυτοπροστασία.
- Γιατί το κίνητρο του δράστη αλλάζει τη φύση της βίας.
- Γιατί η εγκληματική βία μπορεί να συνδέεται με οικονομικό κέρδος, εκδίκηση ή παθολογική ικανοποίηση.
- Γιατί ο εγκληματίας δεν θα επιτρέψει εύκολα στο θύμα να προετοιμάσει την υπεράσπισή του.
- Γιατί ο αιφνιδιασμός, το σοκ, η σύγχυση και ο αποπροσανατολισμός παίζουν σημαντικό ρόλο.
- Γιατί οι αυθεντικές τέχνες πολέμου δεν πρέπει να συγχέονται με αθλητικά μαθήματα αυτοάμυνας.
- Γιατί ο στρατιώτης και ο εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιούν παρόμοια πλεονεκτήματα, αλλά για τελείως διαφορετικό σκοπό.
- Γιατί η αθλητική έννοια του αγώνα δεν καλύπτει την εγκληματική βία.
- Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει εγρήγορση, παρατήρηση, ετοιμότητα και δεξιότητες υπό πίεση.
- Τι σημαίνει να γίνεσαι «σκληρός στόχος».
- Γιατί ο στόχος δεν είναι να ζεις φοβισμένος, αλλά να μη γίνεσαι εύκολο θύμα.
Βασικά σημεία
- Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς, αγώνας ή αμοιβαία αντιπαράθεση.
- Ο εγκληματίας συχνά επιδιώκει πρώτα έλεγχο.
- Για να αποκτήσει έλεγχο, προσπαθεί να μειώσει τη θέληση και τη δυνατότητα αντίστασης του θύματος.
- Η βία μπορεί να είναι μέσο για άλλον στόχο: κλοπή, ληστεία, εκδίκηση, σεξουαλική βία ή άλλη εγκληματική πράξη.
- Η εγκληματική επίθεση δεν ξεκινά πάντα με εμφανή κλιμάκωση.
- Ο αιφνιδιασμός, το σοκ, η σύγχυση και ο αποπροσανατολισμός μειώνουν την ικανότητα αντίδρασης.
- Ο αθλητικός αγώνας έχει κανόνες, πλαίσιο και αμοιβαιότητα. Η εγκληματική βία όχι.
- Τα μαχητικά αθλήματα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν καλύπτουν μόνα τους την εγκληματική πρόθεση.
- Οι πολεμικές τέχνες ως αυθεντικές τέχνες πολέμου δεν πρέπει να συγχέονται με αθλητική εκπαίδευση πολιτών.
- Ο στρατιώτης και ο εγκληματίας μπορεί να χρησιμοποιούν την τακτική υπεροχή για διαφορετικούς σκοπούς: ο πρώτος στο πλαίσιο αποστολής, ο δεύτερος για προσωπικό εγκληματικό όφελος.
- Η αυτοπροστασία πρέπει να διδάσκει εγρήγορση, παρατήρηση, ετοιμότητα, αποφυγή και διαφυγή.
- Σκοπός του πολίτη είναι να γίνει δύσκολος στόχος, όχι να μπει σε «αγώνα» με τον εγκληματία.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς. Αυτή είναι η βασική αλήθεια που πολλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν, επειδή έχουν μάθει να σκέφτονται τη βία μέσα από αθλητικό ή κοινωνικό πλαίσιο. Σε έναν καυγά, συνήθως υπάρχει κάποια κλιμάκωση: λόγια, προσβολές, εγωισμός, θυμός, σπρωξίματα, αμοιβαία ένταση. Σε έναν αγώνα, υπάρχει ακόμη πιο καθαρό πλαίσιο: κανόνες, διαιτητής, χρόνος, χώρος, έναρξη και τέλος.
Η εγκληματική βία λειτουργεί διαφορετικά. Ο εγκληματίας δεν θέλει απαραίτητα καυγά. Θέλει έλεγχο. Θέλει να μειώσει τη θέληση του θύματος να αντισταθεί και τη δυνατότητά του να αντισταθεί. Αυτό μπορεί να γίνει πριν το θύμα προλάβει να σκεφτεί, να οργανωθεί ή να αντιδράσει.
Ο απώτερος στόχος του εγκληματία μπορεί να είναι οικονομικός, όπως κλοπή ή ληστεία. Μπορεί να είναι εκδικητικός, όπως βαριά επίθεση ή ανθρωποκτονία. Μπορεί να είναι παθολογικός, όπως σεξουαλική βία ή άλλη ακραία εγκληματική πράξη. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η βία δεν είναι πάντα το τέλος. Είναι μέσο για να φτάσει ο δράστης στον στόχο του.
Αυτό σημαίνει ότι ο εγκληματίας συχνά δεν θα επιτρέψει στο θύμα να προετοιμάσει την υπεράσπισή του. Δεν θα δώσει χρόνο για «φόρτιση», θυμό, ψυχολογική προετοιμασία ή ανταλλαγή τεχνικών. Μπορεί να βασιστεί σε αιφνιδιασμό, σοκ, αποπροσανατολισμό, σύγχυση, αριθμητικό πλεονέκτημα ή όπλο. Ο πολίτης που περιμένει να δει «καθαρή» επίθεση μπορεί να καθυστερήσει πολύ.
Εδώ φαίνεται η μεγάλη αδυναμία της αθλητικής σκέψης όταν παρουσιάζεται ως πλήρης αυτοάμυνα. Η εκμάθηση αγώνα ή μαχητικού αθλήματος δεν είναι άχρηστη. Μπορεί να δώσει φυσική κατάσταση, επαφή, αντοχή, τεχνική και ψυχραιμία. Όμως ο αγώνας βασίζεται σε αμοιβαία αντιπαράθεση. Η εγκληματική βία βασίζεται συχνά στην άρνηση αυτής της αμοιβαιότητας. Ο δράστης δεν θέλει «εσύ-εγώ». Θέλει «εγώ, εγώ, εγώ» μέχρι να επιτύχει τον σκοπό του.
Η σύγκριση με τον στρατιώτη βοηθά μόνο αν γίνει προσεκτικά. Ένας στρατιώτης μπορεί να χρησιμοποιεί αιφνιδιασμό, τακτική υπεροχή και βία στο πλαίσιο νόμιμης αποστολής, εντολής και πολεμικής ανάγκης. Ο εγκληματίας χρησιμοποιεί ανάλογα πλεονεκτήματα εναντίον αβοήθητου πολίτη για προσωπικό κέρδος, έλεγχο ή παθολογικό σκοπό. Η εξωτερική μορφή κάποιων πλεονεκτημάτων μπορεί να μοιάζει. Το κίνητρο και το νομικό πλαίσιο είναι τελείως διαφορετικά.
Γι’ αυτό στο Combatives Group δίνεται έμφαση σε εγρήγορση, παρατήρηση, ετοιμότητα και δεξιότητες που εφαρμόζονται υπό πίεση. Ο σκοπός δεν είναι να γίνει ο πολίτης εγκληματίας ούτε να σκέφτεται σαν εγκληματίας με νοσηρό τρόπο. Ο σκοπός είναι να καταλάβει ότι υπάρχουν άνθρωποι με αρπακτική ή εγκληματική νοοτροπία και να μην παρουσιαστεί ως εύκολος στόχος.
Η καλύτερη αυτοπροστασία απέναντι στην εγκληματική βία είναι να μη μπεις στο σενάριο του δράστη. Να δεις νωρίς. Να κρατήσεις απόσταση. Να φύγεις όταν πρέπει. Να μη δώσεις πρόσβαση. Να μη παγώσεις επειδή περίμενες καυγά ενώ δέχθηκες εγκληματική επίθεση.
Ο στόχος είναι να γίνεις σκληρός στόχος.
Όχι επιθετικός άνθρωπος. Όχι φοβισμένος άνθρωπος. Όχι παρανοϊκός άνθρωπος.
Σκληρός στόχος.
Εισαγωγή: Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς
Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς. Αυτή η φράση πρέπει να μπει στην αρχή, γιατί από αυτήν εξαρτάται ολόκληρη η κατανόηση του θέματος.
Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται τη βία σαν αμοιβαία αντιπαράθεση. Δύο άνθρωποι τσακώνονται. Ο ένας προσβάλλει τον άλλον. Υπάρχει κλιμάκωση. Υπάρχει ένταση. Κάποια στιγμή τα πράγματα ξεφεύγουν. Αυτό είναι καυγάς, σύγκρουση εγωισμών ή κοινωνική βία.
Η εγκληματική βία μπορεί να μην έχει τίποτα από αυτά.
Ο εγκληματίας μπορεί να μη θέλει να τσακωθεί. Μπορεί να μη θέλει να σας αντιμετωπίσει. Μπορεί να μη θέλει να δει αν είστε καλύτερος, δυνατότερος ή πιο τεχνικός. Μπορεί να θέλει απλώς να σας ελέγξει, να σας αποδυναμώσει, να σας αιφνιδιάσει και να προχωρήσει στον στόχο του.
Αυτή η διαφορά είναι τεράστια.
Αν εκπαιδεύεστε για καυγά, αλλά το πρόβλημα που θα αντιμετωπίσετε είναι εγκληματική βία, τότε η εκπαίδευσή σας μπορεί να απαντά σε λάθος ερώτηση.
Ικανός και πρόθυμος
Ο στόχος του εγκληματία είναι συχνά να αφαιρέσει από το θύμα δύο κρίσιμα στοιχεία:
- τη θέληση να αντισταθεί,
- τη δυνατότητα να αντισταθεί.
Με άλλα λόγια, θέλει να επηρεάσει το αν το θύμα είναι ικανό και πρόθυμο να αντιδράσει.
Αν το θύμα δεν θέλει να αντισταθεί, επειδή φοβάται, έχει σοκαριστεί, έχει μπερδευτεί ή έχει πιστέψει ότι η αντίσταση είναι μάταιη, ο δράστης έχει κερδίσει σημαντικό πλεονέκτημα. Αν το θύμα δεν μπορεί να αντισταθεί, επειδή έχει αιφνιδιαστεί, έχει απομονωθεί, έχει ακινητοποιηθεί, έχει τραυματιστεί ή έχει χάσει την ισορροπία του, το πλεονέκτημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο.
Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε πριν μιλήσουμε για τεχνικές.
Η εγκληματική βία συχνά δεν αρχίζει με «τεχνική». Αρχίζει με έλεγχο της κατάστασης. Ο δράστης θέλει να φέρει το θύμα σε θέση όπου η αντίσταση είναι ψυχολογικά ή πρακτικά δύσκολη.
Αν ο πολίτης το καταλάβει αυτό, αλλάζει τον τρόπο που βλέπει την αυτοπροστασία. Δεν περιμένει να ξεκινήσει ο καυγάς. Προσπαθεί να μη δώσει στον δράστη την ευκαιρία να του αφαιρέσει θέληση και δυνατότητα αντίστασης.
Το κίνητρο αλλάζει τη βία
Η εγκληματική βία καθορίζεται από κίνητρο. Το κίνητρο μπορεί να είναι οικονομικό, όπως κλοπή ή ληστεία. Μπορεί να είναι εκδικητικό, όπως βίαιη επίθεση ή ανθρωποκτονία. Μπορεί να είναι παθολογικό, όπως σεξουαλική βία ή άλλη ακραία εγκληματική συμπεριφορά.
Το κίνητρο έχει σημασία, γιατί καθορίζει τι θέλει ο δράστης και μέχρι πού είναι διατεθειμένος να πάει. Ένας μεθυσμένος που τσακώνεται επειδή προσβλήθηκε δεν έχει απαραίτητα την ίδια πρόθεση με έναν ληστή που έχει ήδη αποφασίσει ότι θα πάρει αυτό που θέλει. Ένας καυγάς εγωισμών δεν είναι ίδιος με μια επίθεση που έχει σκοπό τον έλεγχο, την απομόνωση ή τη μετακίνηση του θύματος.
Η αυτοπροστασία πρέπει να διαβάζει το πλαίσιο.
Τι θέλει ο άλλος;
Γιατί πλησιάζει;
Τι προσπαθεί να κερδίσει;
Μας θέλει μέσα σε καυγά ή μας θέλει σε θέση ελέγχου;
Υπάρχει δυνατότητα απομάκρυνσης;
Υπάρχει δεύτερο άτομο;
Υπάρχει εμπόδιο;
Υπάρχει έξοδος;
Δεν χρειάζεται να γίνουμε εγκληματολόγοι για να προστατευτούμε. Χρειάζεται όμως να καταλάβουμε ότι η βία δεν έχει πάντα το ίδιο νόημα.
Ο εγκληματίας δεν θα σας αφήσει να ετοιμαστείτε
Σε πολλές αθλητικές ή τεχνικές προπονήσεις υπάρχει μια άρρητη συμφωνία: και οι δύο ξέρουν ότι τώρα αρχίζει η άσκηση. Υπάρχει στάση, απόσταση, οπτική επαφή, προετοιμασία και πλαίσιο. Ακόμη και όταν η προπόνηση είναι σκληρή, ο ασκούμενος ξέρει ότι βρίσκεται μέσα σε άσκηση.
Η εγκληματική βία δεν λειτουργεί έτσι.
Ο εγκληματίας δεν έχει λόγο να σας επιτρέψει να ετοιμαστείτε. Δεν έχει λόγο να σας δώσει χρόνο να θυμώσετε, να φορτίσετε το πνεύμα σας, να μπείτε σε “μάχη” ή να θυμηθείτε τις τεχνικές σας. Αν είναι αποφασισμένος, θα προσπαθήσει να ξεκινήσει από πλεονέκτημα.
Αυτό μπορεί να σημαίνει αιφνιδιασμό. Μπορεί να σημαίνει εξαπάτηση. Μπορεί να σημαίνει προσέγγιση με αθώα πρόφαση. Μπορεί να σημαίνει απομόνωση. Μπορεί να σημαίνει επίθεση όταν το θύμα κοιτά αλλού, είναι κουρασμένο, απορροφημένο ή κοινωνικά διστακτικό.
Δεν περιγράφουμε αυτά για να διδάξουμε εγκληματία. Τα περιγράφουμε για να καταλάβει ο πολίτης ότι η αυτοπροστασία αρχίζει πριν από τη σωματική επαφή.
Αν περιμένετε να «ξεκινήσει ο καυγάς», μπορεί να έχετε αργήσει.
Σοκ, αποπροσανατολισμός και σύγχυση
Η εγκληματική επίθεση μπορεί να στηρίζεται σε τρεις πολύ δυσάρεστους παράγοντες: σοκ, αποπροσανατολισμό και σύγχυση.
Το σοκ παγώνει ή καθυστερεί την αντίδραση.
Ο αποπροσανατολισμός κάνει τον άνθρωπο να μη ξέρει τι συμβαίνει, από πού έρχεται ο κίνδυνος ή τι πρέπει να κάνει.
Η σύγχυση μειώνει την ικανότητα απόφασης.
Αυτοί οι παράγοντες είναι ισχυρότεροι όταν το θύμα είναι απροετοίμαστο, αφηρημένο, κοινωνικά αιφνιδιασμένο ή ψυχολογικά απρόθυμο να πιστέψει ότι «αυτό συμβαίνει τώρα». Ο εγκληματίας μπορεί να έχει ήδη αποδεχθεί τη βία. Το θύμα μπορεί να προσπαθεί ακόμη να καταλάβει αν πρόκειται για παρεξήγηση.
Αυτό είναι μεγάλο πλεονέκτημα για τον δράστη.
Η ρεαλιστική εκπαίδευση πρέπει να μειώνει αυτή την καθυστέρηση. Όχι με παράνοια, αλλά με εγρήγορση, παρατήρηση και σενάρια που διδάσκουν στον άνθρωπο να αναγνωρίζει πότε μια κατάσταση αλλάζει φύση.
Το πιθανό όπλο και η ανισορροπία
Σε εγκληματικές καταστάσεις, πρέπει πάντα να υπάρχει στο μυαλό μας η πιθανότητα όπλου ή αντικειμένου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος είναι οπλισμένος. Σημαίνει ότι η αφελής υπόθεση «είμαστε άοπλοι και οι δύο» μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Στον αγώνα, γνωρίζουμε το πλαίσιο. Στον δρόμο, όχι.
Ο άλλος μπορεί να έχει αντικείμενο. Μπορεί να έχει συνεργό. Μπορεί να έχει επιλέξει το σημείο, τον χρόνο και την απόσταση. Μπορεί να έχει αποφασίσει τι θα κάνει πριν εσείς καταλάβετε ότι υπάρχει απειλή.
Αυτή η ανισορροπία είναι βασικό χαρακτηριστικό της εγκληματικής βίας. Δεν υπάρχει υποχρέωση ισότητας. Δεν υπάρχει αθλητικό ήθος. Δεν υπάρχει διαιτητής να σταματήσει τη φάση.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην απόσταση, στην παρατήρηση χεριών, στην έξοδο, στην αποφυγή εγκλωβισμού και στην άμεση απομάκρυνση όπου είναι δυνατόν.
Η καλύτερη αντιμετώπιση οπλισμένης ή πιθανώς οπλισμένης απειλής είναι να μη βρεθείς εντός της.
Αυθεντικές τέχνες πολέμου και αθλητικές πολεμικές τέχνες
Υπάρχει συχνά σύγχυση ανάμεσα στις αυθεντικές τέχνες πολέμου και σε αυτό που πλασάρεται σήμερα ως πολεμική τέχνη σε αθλητικούς συλλόγους, ακαδημίες ή μαχητικά αθλήματα.
Ιστορικά, μια τέχνη πολέμου είχε σχέση με σύγκρουση, αποστολή, επιβίωση, έλεγχο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θανάσιμη βία. Δεν ήταν δραστηριότητα αυτοβελτίωσης με τη σημερινή έννοια. Δεν ήταν αγώνας με κανόνες. Δεν ήταν χόμπι.
Η σύγχρονη πολεμική τέχνη ή το μαχητικό άθλημα μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμο ως άθληση, αυτοβελτίωση, πειθαρχία, επαφή και τεχνική ανάπτυξη. Όμως δεν πρέπει να συγχέεται με την πραγματικότητα της εγκληματικής βίας.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο πολίτης πιστεύει ότι επειδή κάνει αγώνα ή προπονείται σε σύλλογο, έχει εκπαιδευτεί για ενέδρα, αιφνιδιασμό, εγκληματική πρόθεση, σοκ, σύγχυση, πιθανό όπλο και προ-σύγκρουση.
Μπορεί να έχει πάρει χρήσιμα εργαλεία.
Αλλά ίσως δεν έχει προετοιμαστεί για το σωστό πρόβλημα.
Στρατιώτης και εγκληματίας: ίδια πλεονεκτήματα, διαφορετικός σκοπός
Μερικές φορές, ο τρόπος με τον οποίο περιγράφεται η εγκληματική βία θυμίζει στρατιωτική λογική: αιφνιδιασμός, πλεονέκτημα, έλεγχος, αποπροσανατολισμός, τακτική υπεροχή. Αυτή η ομοιότητα μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση, αλλά χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Ο στρατιώτης λειτουργεί σε πλαίσιο αποστολής, εντολής, ιεραρχίας, πολεμικού δικαίου και συλλογικής ευθύνης. Ο σκοπός του είναι να ολοκληρώσει μια αποστολή που του έχει ανατεθεί από επίσημη αρχή. Δεν ενεργεί, ιδανικά, για προσωπικό κέρδος, εκδίκηση ή παθολογική ικανοποίηση.
Ο εγκληματίας χρησιμοποιεί πλεονεκτήματα εναντίον πολίτη για προσωπικό σκοπό. Το κίνητρο είναι ιδιωτικό, εγωκεντρικό, παράνομο και βλαπτικό. Η χρήση αυτών των πλεονεκτημάτων εναντίον αβοήθητου πολίτη είναι ακριβώς αυτό που κάνει την πράξη εγκληματική.
Γι’ αυτό η σύγκριση πρέπει να μένει στο επίπεδο της κατανόησης του κινδύνου. Δεν εξισώνει τον στρατιώτη με τον εγκληματία. Αντίθετα, δείχνει πόσο σοβαρό είναι όταν τακτικά πλεονεκτήματα χρησιμοποιούνται παράνομα εναντίον πολιτών.
Γιατί ο αγώνας δεν αρκεί
Η εκμάθηση του να αγωνίζεται κανείς δεν έχει καμία πλήρη αντιστοιχία με την εγκληματική βία. Ο αγώνας, για τους περισσότερους, σημαίνει αμοιβαία αντιπαράθεση υπό ίσους ή περίπου ίσους όρους. Υπάρχει ανταλλαγή. Ο ένας κινείται, ο άλλος απαντά. Υπάρχει «εσύ, εγώ, εσύ, εγώ».
Η εγκληματική βία δεν λειτουργεί απαραίτητα έτσι.
Για τον εγκληματία μπορεί να είναι «εγώ, εγώ, εγώ» μέχρι να τελειώσει το θύμα ως εμπόδιο. Αυτό ακούγεται σκληρό, αλλά περιγράφει τη διαφορά νοοτροπίας. Ο δράστης δεν ενδιαφέρεται να σας δώσει σειρά. Δεν ενδιαφέρεται να ανταλλάξει. Δεν ενδιαφέρεται να παίξει τίμια.
Η αθλητική εκπαίδευση που αγνοεί έκπληξη, ενέδρα, σοκ, αποπροσανατολισμό, σύγχυση και πιθανό όπλο αφήνει τον ασκούμενο με κενό. Μπορεί να είναι καλός σε ανταλλαγή. Αλλά η εγκληματική βία μπορεί να μη του δώσει ανταλλαγή.
Η αυτοπροστασία πρέπει να εκπαιδεύει αυτό το κενό.
Η φόρτιση πνεύματος χρειάζεται κλιμάκωση
Σε πολλούς καυγάδες υπάρχει κλιμάκωση. Λόγια, ένταση, εγωισμός, θυμός, φωνές, πλησίασμα. Αυτό δίνει χρόνο στον άνθρωπο να φορτίσει ψυχολογικά. Να θυμώσει. Να μπει σε κατάσταση αντιπαράθεσης. Να προετοιμάσει το σώμα και το μυαλό του.
Στην εγκληματική βία, αυτό μπορεί να μη συμβεί.
Αν η επίθεση είναι αιφνιδιαστική, ο πολίτης δεν έχει χρόνο να «φορτίσει». Δεν έχει χρόνο να θυμώσει. Δεν έχει χρόνο να μπει σε ρόλο μαχητή. Μπορεί να περάσει από καθημερινή χαλαρότητα σε σοκ μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου.
Αυτό είναι τεράστια διαφορά.
Η εκπαίδευση που βασίζεται μόνο σε εμφανή κλιμάκωση δεν επαρκεί. Χρειάζεται εκπαίδευση στην αναγνώριση προειδοποιητικών ενδείξεων, στην εγρήγορση, στη διατήρηση απόστασης, στην αποφυγή προσέγγισης και στην απόφαση απομάκρυνσης πριν το πρόβλημα κλειδώσει.
Η καλύτερη στιγμή να αντιδράσεις είναι πριν σε αιφνιδιάσουν.
Εγρήγορση, παρατήρηση, ετοιμότητα
Στις αίθουσες του Combatives Group θεσπίζουμε και καλλιεργούμε ιδιότητες που έχουν άμεση σχέση με την αυτοπροστασία:
- εγρήγορση,
- παρατήρηση,
- ετοιμότητα,
- έλεγχο απόστασης,
- ψυχραιμία υπό πίεση,
- απλές δεξιότητες προστασίας,
- ικανότητα διαφυγής,
- λειτουργία σε σενάρια.
Αυτές οι ιδιότητες δεν υπάρχουν για να κάνουν τον πολίτη επιθετικό. Υπάρχουν για να τον κάνουν λιγότερο ελκυστικό στόχο για τον άνθρωπο που ψάχνει εύκολο θύμα.
Ο εγκληματίας συχνά προτιμά το εύκολο. Προτιμά τον αφηρημένο, τον μόνο, τον απομονωμένο, τον μεθυσμένο, τον κοινωνικά διστακτικό, τον απροετοίμαστο, τον άνθρωπο που δεν βλέπει τι συμβαίνει. Αν δείχνετε εγρήγορση, αν κρατάτε απόσταση, αν παρατηρείτε, αν αλλάζετε θέση, αν φεύγετε έγκαιρα, μπορεί να μην είστε η πιο βολική επιλογή.
Αυτό σημαίνει «σκληρός στόχος».
Όχι άτρωτος.
Δύσκολος.
Σκληρός στόχος, όχι σκληροτράχηλη φαντασίωση
Η έννοια του «σκληρού στόχου» συχνά παρεξηγείται. Δεν σημαίνει ότι περπατάμε επιθετικά, προκαλούμε, ψάχνουμε ένταση ή δείχνουμε ότι θέλουμε καυγά. Αυτό μπορεί να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Σκληρός στόχος σημαίνει ότι δεν είμαστε εύκολοι. Δεν είμαστε αφηρημένοι. Δεν είμαστε απομονωμένοι χωρίς λόγο. Δεν δείχνουμε χαμένοι. Δεν αφήνουμε άγνωστους να κλείνουν απόσταση χωρίς λόγο. Δεν μπαίνουμε σε παιχνίδια λόγων. Δεν ντρεπόμαστε να φύγουμε. Δεν μένουμε σε λάθος χώρο για να μη φανούμε αγενείς.
Σκληρός στόχος σημαίνει ότι κάνουμε τον δράστη να σκεφτεί:
«Ίσως όχι αυτός. Ίσως όχι εδώ. Ίσως όχι τώρα.»
Αυτό δεν εγγυάται ασφάλεια. Τίποτα δεν εγγυάται ασφάλεια. Αλλά αυξάνει την πιθανότητα να μη γίνουμε η πιο εύκολη επιλογή.
Και στην αυτοπροστασία, αυτό έχει τεράστια αξία.
Δεν γινόμαστε θηρευτές για να αντιμετωπίσουμε θηρευτές
Ένα σημαντικό σημείο πρέπει να ειπωθεί καθαρά: δεν χρειάζεται να γίνουμε εγκληματίες για να καταλάβουμε την εγκληματική βία. Δεν χρειάζεται να υιοθετήσουμε αρπακτική νοοτροπία. Δεν χρειάζεται να γίνουμε βίαιοι, αντικοινωνικοί ή παρανοϊκοί.
Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν.
Η εκπαίδευση αυτοπροστασίας δεν πρέπει να μετατρέπει τον πολίτη σε θηρευτή. Πρέπει να τον προστατεύει από θηρευτές. Η διαφορά είναι τεράστια. Ο πολίτης εκπαιδεύεται για να αποφύγει, να αποδράσει, να προστατεύσει τον εαυτό του νόμιμα και να διατηρήσει τη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του.
Δεν εκπαιδεύεται για να κυριαρχεί σε άλλους ανθρώπους.
Δεν εκπαιδεύεται για να τιμωρεί.
Δεν εκπαιδεύεται για να επιτίθεται.
Δεν εκπαιδεύεται για να απολαμβάνει τη βία.
Εκπαιδεύεται για να μην γίνει θύμα.
Και, αν όλα αποτύχουν, να μπορέσει να δράσει αρκετά ώστε να φύγει.
Σύνοψη
Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς. Δεν είναι αγώνας. Δεν είναι αθλητική αντιπαράθεση. Δεν είναι καθαρή ανταλλαγή τεχνικών.
Είναι συχνά προσπάθεια αφαίρεσης της θέλησης και της δυνατότητας αντίστασης, ώστε ο δράστης να πετύχει τον σκοπό του. Ο σκοπός μπορεί να είναι οικονομικός, εκδικητικός, παθολογικός ή άλλος. Η βία μπορεί να είναι το μέσο, όχι το τέλος.
Αυτό αλλάζει τον τρόπο που πρέπει να σκεφτόμαστε την αυτοπροστασία. Δεν αρκεί να ξέρουμε να αγωνιζόμαστε. Δεν αρκεί να έχουμε τεχνικές. Δεν αρκεί να πιστεύουμε ότι «αν γίνει κάτι, θα αντιδράσω».
Πρέπει να μάθουμε να βλέπουμε πριν.
Να κρατάμε απόσταση.
Να αναγνωρίζουμε αλλαγές.
Να αποφεύγουμε.
Να φεύγουμε.
Να μη δίνουμε στον δράστη το πλεονέκτημα.
Να γινόμαστε σκληροί στόχοι.
Η αυτοπροστασία δεν είναι φόβος.
Είναι καθαρή κατανόηση της πραγματικότητας.
Και η πραγματικότητα είναι ότι ο εγκληματίας δεν σας καλεί σε καυγά.
Σας θέλει απροετοίμαστους.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί λέμε ότι η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς;
Επειδή ο καυγάς συνήθως έχει αμοιβαία κλιμάκωση, λόγια, θυμό και κάποια μορφή ανταλλαγής. Η εγκληματική βία μπορεί να ξεκινήσει αιφνιδιαστικά, με στόχο τον έλεγχο του θύματος πριν αυτό προλάβει να αντιδράσει.
Τι θέλει να αφαιρέσει ο εγκληματίας από το θύμα;
Συχνά θέλει να αφαιρέσει τη θέληση και τη δυνατότητα αντίστασης. Αν το θύμα δεν θέλει ή δεν μπορεί να αντισταθεί, ο δράστης έχει μεγαλύτερο έλεγχο.
Τι σημαίνει «ικανός και πρόθυμος»;
Σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να έχει και την πρακτική δυνατότητα και την ψυχική πρόθεση να προστατευτεί. Η εγκληματική βία συχνά προσπαθεί να καταστρέψει και τα δύο.
Ποια μπορεί να είναι τα κίνητρα της εγκληματικής βίας;
Μπορεί να είναι οικονομικό κέρδος, εκδίκηση, έλεγχος, σεξουαλική βία, ανθρωποκτονική πρόθεση ή άλλη παθολογική ή εγκληματική επιδίωξη.
Γιατί ο αθλητισμός δεν αρκεί απέναντι σε εγκληματική βία;
Ο αθλητισμός λειτουργεί μέσα σε κανόνες, χώρο, χρόνο και αμοιβαία συμμετοχή. Η εγκληματική βία μπορεί να περιλαμβάνει αιφνιδιασμό, εξαπάτηση, όπλο, συνεργούς και πρόθεση να μη δοθεί στο θύμα ευκαιρία αντίδρασης.
Είναι άχρηστα τα μαχητικά αθλήματα;
Όχι. Μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες δεξιότητες: φυσική κατάσταση, επαφή, αντοχή, ισορροπία και εμπειρία πίεσης. Αλλά δεν καλύπτουν από μόνα τους την εγκληματική πρόθεση και την προ-σύγκρουση.
Τι σημαίνει «σκληρός στόχος»;
Σημαίνει άνθρωπος που δεν φαίνεται εύκολος, αφηρημένος, απομονωμένος ή απροετοίμαστος. Ένας σκληρός στόχος παρατηρεί, κρατά απόσταση, αποφεύγει και δεν δίνει εύκολα πρόσβαση στον δράστη.
Πρέπει να σκεφτόμαστε σαν εγκληματίες;
Όχι. Πρέπει να κατανοούμε ότι υπάρχει εγκληματική νοοτροπία, χωρίς να την υιοθετούμε. Ο στόχος είναι η προστασία, όχι η επιθετικότητα.
Τι πρέπει να διδάσκει η ρεαλιστική αυτοπροστασία;
Εγρήγορση, παρατήρηση, εκτίμηση κινδύνου, απόσταση, αποφυγή, απόδραση, απλές δεξιότητες υπό πίεση, σενάρια και νόμιμη προστατευτική δράση ως έσχατη επιλογή.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Μη συγχέετε την εγκληματική βία με τον καυγά ή τον αγώνα. Ο εγκληματίας δεν θέλει δίκαιη αντιπαράθεση. Θέλει έλεγχο. Η αυτοπροστασία αρχίζει πριν αποκτήσει αυτόν τον έλεγχο.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Πώς διαφέρει η εγκληματική βία;
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα στη συνηθισμένη βία και στη βία που χρησιμοποιείται ως μέσο ελέγχου. - Ποιοι είναι οι στόχοι ενός εγκληματία όταν επιτίθεται;
Σχετικό με την ανάγκη του εγκληματία να αποκτήσει έλεγχο πάνω στο θύμα. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποιά είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη πριν από την επίθεση και στη φυσική αντίδραση. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με τη σημασία της εκπαίδευσης σε πίεση, σενάρια και ρόλους. - Τα Σενάρια Αυτοάμυνας στήνουν το σκηνικό ενδεχόμενης επίθεσης
Σχετικό με την προετοιμασία για συνθήκες που προσεγγίζουν πραγματική απειλή. - “Street-fighting” και Αυτοάμυνα
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα στην οδομαχία, τον καυγά και τη νόμιμη αυτοάμυνα. - Η αυτοάμυνα και οι πολεμικές τέχνες είναι το ίδιο πράγμα;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην τέχνη, την άθληση και την επιβίωση. - Εκτίμηση Κινδύνου
Σχετικό με την αξιολόγηση απειλής, συμπεριφοράς και επιπέδου κινδύνου. - Ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοάμυνας
Σχετικό με την ανάγκη εκπαίδευσης βασισμένης σε πραγματικές συνθήκες απειλής και βίας. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με τις δεξιότητες που χρειάζεται ένας πολίτης πριν, κατά και μετά από μια απειλή.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί οδηγό εγκληματικής τακτικής, ούτε τεχνικό εγχειρίδιο χρήσης βίας. Οι αναφορές σε αιφνιδιασμό, σοκ, αποπροσανατολισμό και έλεγχο υπάρχουν μόνο για να βοηθήσουν τον πολίτη να κατανοήσει την απειλή και να την αποφύγει εγκαίρως.
Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή, όταν υπάρχει άμεση και πραγματική απειλή και όταν η αποφυγή, η απόσταση, η απόδραση ή η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι διαθέσιμες. Κάθε προστατευτική δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και περιορισμένη στον σκοπό της ασφάλειας.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία δεν αντιμετωπίζεται ως αθλητικός καυγάς, αλλά ως συνολική προετοιμασία απέναντι σε πραγματικές συνθήκες απειλής και βίας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην εγρήγορση, στην παρατήρηση, στην ετοιμότητα, στην εκτίμηση κινδύνου, στην αποφυγή, στην απόδραση, στα σενάρια, στη ρεαλιστική εκπαίδευση και στην ικανότητα του πολίτη να γίνεται δύσκολος στόχος χωρίς να γίνεται επιθετικός ή παράνομος.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να κατανοήσετε στην πράξη γιατί η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται καθοδηγούμενη εκπαίδευση, σενάρια, ρόλοι, πίεση, παρατήρηση, επίγνωση και ρεαλιστική κατανόηση του πώς λειτουργεί η απειλή πριν γίνει σωματική.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.