Το μαχαίρι είναι όπλο ενέδρας – επιθέσεις με μαχαίρι: γιατί βασιλεύει η παραπληροφόρηση

Προσοχή, βασιλεύει η παραπληροφόρηση!

Στις επιθέσεις με μαχαίρι βασιλεύει η παραπληροφόρηση. Το άρθρο εξηγεί γιατί η πραγματική επίθεση δεν μοιάζει με μονομαχία, γιατί πολλές τεχνικές άμυνας είναι ύποπτες υπό πίεση και γιατί η πρόληψη, η απόσταση, η επίγνωση και η απόδραση είναι πιο σημαντικές από την τεχνική.
Περιεχόμενα άρθρου
Το μαχαίρι είναι όπλο ενέδρας

Στις επιθέσεις με μαχαίρι βασιλεύει η παραπληροφόρηση, επειδή πολλοί άνθρωποι φαντάζονται ένα σενάριο που μοιάζει με μονομαχία: δύο άνθρωποι αντικριστά, σε απόσταση, με χρόνο να δουν, να αποφασίσουν, να εφαρμόσουν τεχνική και να κινηθούν όπως έχουν διδαχθεί στην αίθουσα. Η πραγματικότητα είναι συνήθως πολύ πιο άσχημη.

Μια πραγματική επίθεση με μαχαίρι μπορεί να εμφανιστεί ως απειλή που κλιμακώνεται ή ως ενέδρα που ξεσπά ξαφνικά. Στην ενέδρα, το θύμα δέχεται την επίθεση στην πιο αδύναμη στιγμή του. Δεν υπάρχει προειδοποίηση. Δεν υπάρχει τέλειο στήσιμο. Δεν υπάρχει χρόνος για καθαρή τεχνική. Δεν υπάρχει «μάχη» όπως τη φαντάζεται ο ασκούμενος σε μια σχολή.

Για το Combatives Group, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο το μαχαίρι. Είναι η ψευδαίσθηση γύρω από το μαχαίρι. Είναι οι δήθεν «μάστερ» που διδάσκουν τεχνικές τις οποίες δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ σε πραγματικές συνθήκες, με σθεναρά αντιστεκόμενο άνθρωπο, με σοκ, σύγχυση, αιφνιδιασμό, φόβο και χαοτική πίεση.

Η σωστή προσέγγιση δεν είναι να μάθουμε όμορφες τεχνικές μονομαχίας. Είναι να καταλάβουμε την πραγματική φύση της απειλής, να αποφύγουμε την εγγύτητα, να αναγνωρίσουμε την κλιμάκωση, να αποδράσουμε όπου γίνεται και να εκπαιδευτούμε με ρεαλισμό, όχι με μύθους.

Για ποιον είναι αυτό το άρθρο

Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ακούσει ή έχουν διδαχθεί τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι και θέλουν να καταλάβουν γιατί πολλές από αυτές δεν αντέχουν στην πραγματικότητα.

Αφορά ασκούμενους πολεμικών τεχνών, μαχητικών αθλημάτων, Krav Maga, Kali, Systema ή άλλων συστημάτων που έχουν δει εντυπωσιακές τεχνικές αφοπλισμού και αναρωτιούνται αν αυτές μπορούν να λειτουργήσουν απέναντι σε πραγματική επίθεση.

Αφορά επίσης πολίτες που φοβούνται το ενδεχόμενο επίθεσης με μαχαίρι και μπορεί να παρασυρθούν από σχολές, σεμινάρια ή εκπαιδευτές που πουλούν βεβαιότητες εκεί όπου στην πραγματικότητα υπάρχουν μόνο πιθανότητες.

Είναι χρήσιμο για εκπαιδευτές, γονείς, επαγγελματίες ασφαλείας, αστυνομικούς, ανθρώπους που εργάζονται με κοινό και όσους θέλουν να ξεχωρίσουν τη σοβαρή αυτοπροστασία από τη φαντασίωση της «τεχνικής λύσης».

Πάνω απ’ όλα, απευθύνεται στον άνθρωπο που προτιμά την αλήθεια από την παρηγοριά. Η αλήθεια απέναντι στο μαχαίρι δεν είναι ευχάριστη. Είναι όμως απαραίτητη.

Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο

  • Γιατί η επίθεση με μαχαίρι είναι απρόβλεπτη.
  • Γιατί η ενέδρα είναι διαφορετική από τη φαντασιακή μονομαχία.
  • Γιατί πολλοί εκπαιδευτές και μαθητές πολεμικών τεχνών «χάνουν την μπάλα» στο θέμα του μαχαιριού.
  • Γιατί οι πραγματικές επιθέσεις σπάνια μοιάζουν με σχολικές ασκήσεις.
  • Γιατί οι δήθεν «ειδικοί» συχνά βασίζονται στην άγνοια και στη φαντασία των μαθητών.
  • Ποια χαρακτηριστικά συνδέονται με ανθρώπους που έχουν πραγματική σχέση με μαχαίρι ως όπλο.
  • Γιατί δεν πρέπει να εξιδανικεύουμε τέτοιους ανθρώπους.
  • Γιατί η προσομοίωση πραγματικής ενέδρας είναι εξαιρετικά δύσκολη.
  • Γιατί η εκπαίδευση σε ελεγχόμενο περιβάλλον δεν μπορεί να αναπαράγει πλήρως τον φόβο του θανάτου.
  • Πώς η ανάλυση πραγματικών περιστατικών βοηθά στην απομυθοποίηση.
  • Γιατί οι περισσότερες τεχνικές που διδάσκονται δημόσια για μαχαίρι είναι ύποπτες στην καλύτερη περίπτωση.
  • Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται σε αρχές ασφάλειας και όχι σε τεχνικές μακελειού.
  • Γιατί η πρόληψη, η απόσταση και η απόδραση παραμένουν πιο σημαντικές από τον αφοπλισμό.

Βασικά σημεία

  • Το πιο προβλέψιμο στοιχείο σε μια επίθεση είναι το απρόβλεπτο.
  • Η επίθεση με μαχαίρι είναι ακόμη πιο απρόβλεπτη όταν πρόκειται για ενέδρα.
  • Ενέδρα σημαίνει επίθεση εξαπίνης, στην πιο αδύναμη στιγμή του θύματος.
  • Στην πραγματική ενέδρα δεν υπάρχει χρόνος για τεχνική όπως τη φαντάζεται ο μαθητής στην αίθουσα.
  • Πολλοί εκπαιδευτές που διδάσκουν «άμυνα στο μαχαίρι» βασίζονται σε φαντασιακά σενάρια μονομαχίας.
  • Η πραγματική επίθεση με μαχαίρι δεν είναι μονομαχία μαχαιριών.
  • Οι άνθρωποι που έχουν πραγματική πρόθεση χρήσης μαχαιριού δεν κάνουν επίδειξη, δεν μιλούν πολύ και δεν λειτουργούν με αθλητική λογική.
  • Το θύμα συχνά μπορεί να νιώσει το μαχαίρι πριν το δει.
  • Η άγρια, βίαιη και αιφνιδιαστική φύση τέτοιας επίθεσης είναι σχεδόν αδύνατο να αναπαραχθεί πλήρως σε ασφαλή εκπαίδευση.
  • Ακόμη και η σοβαρή προσομοίωση δεν μπορεί να αντιγράψει τον πραγματικό φόβο του επικείμενου θανάτου.
  • Η ανάλυση καταγεγραμμένων πραγματικών επιθέσεων βοηθά τους ασκούμενους να δουν τι συμβαίνει έξω από τη φαντασία της σχολής.
  • Η αντίστροφη μηχανική πραγματικών περιστατικών είναι δύσκολη, αλλά αποκαλύπτει χρήσιμες αλήθειες.
  • Τα περισσότερα που πιστεύουν οι άνθρωποι για το μαχαίρι είναι μύθος.
  • Πολλοί αυτοαποκαλούμενοι «μάστερ» διδάσκουν τεχνικές που δεν έχουν εφαρμόσει ποτέ σε πραγματικές συνθήκες.
  • Η επικέντρωση σε τεχνικές μακελειού αντί για αρχές ασφάλειας είναι επικίνδυνη και ανήθικη.
  • Η καλύτερη γραμμή απέναντι στο μαχαίρι παραμένει: απουσία, αποφυγή, απόσταση, απόδραση.

Συνοπτική εκδοχή του άρθρου

Το απρόβλεπτο είναι το μόνο προβλέψιμο

Σε κάθε επίθεση υπάρχει ένα στοιχείο που πρέπει να θεωρούμε δεδομένο: το απρόβλεπτο.

Όσο κι αν κάποιος έχει φανταστεί το περιστατικό, όσο κι αν έχει κάνει ασκήσεις, όσο κι αν έχει διδαχθεί τεχνικές, η πραγματική επίθεση δεν υποχρεούται να ακολουθήσει το σενάριο της αίθουσας.

Αν μάλιστα μιλάμε για ενέδρα με θανάσιμο όπλο, το απρόβλεπτο γίνεται ακόμη πιο έντονο. Η ενέδρα δεν δίνει στον αμυνόμενο τις ιδανικές συνθήκες που χρειάζονται πολλές τεχνικές για να λειτουργήσουν.

Τι σημαίνει ενέδρα

Ενέδρα σημαίνει επίθεση εξαπίνης.

Σημαίνει ότι η επίθεση γίνεται στην πιο αδύναμη στιγμή του ανθρώπου. Από τυφλή πλευρά, από μικρή απόσταση, με παραπλάνηση, με αιφνιδιασμό ή όταν η προσοχή του θύματος είναι αλλού.

Σε τέτοια κατάσταση, ο άνθρωπος δεν έχει το πλεονέκτημα της προειδοποίησης. Δεν έχει χρόνο να προετοιμαστεί. Δεν έχει την πολυτέλεια να σταθεί σωστά, να δει το όπλο, να επιλέξει τεχνική και να εφαρμόσει μια καθαρή ακολουθία.

Αυτό είναι το σημείο όπου καταρρέουν πολλές σχολικές τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι.

Ο μύθος της μονομαχίας με μαχαίρια

Πολλοί δήθεν ειδικοί χτίζουν τη διδασκαλία τους πάνω σε μια φαντασιακή ιδέα: ότι ο μαθητής θα βρεθεί σε μονομαχία μαχαιριών.

Ο ένας απέναντι στον άλλον.

Ορατό όπλο.

Καθαρή απόσταση.

Προβλέψιμη επίθεση.

Χρόνος αντίδρασης.

Τεχνική απάντηση.

Αυτό το σενάριο είναι βολικό για διδασκαλία. Είναι όμως επικίνδυνα παραπλανητικό.

Οι πραγματικές επιθέσεις με μαχαίρι, ειδικά όταν υπάρχει πρόθεση σοβαρής βλάβης, δεν μοιάζουν με αθλητική ανταλλαγή ή με κινηματογραφική μονομαχία. Είναι σύντομες, βίαιες, χαοτικές και συχνά αιφνιδιαστικές.

Τι χαρακτηρίζει τους πραγματικά επικίνδυνους ανθρώπους με μαχαίρι

Οι άνθρωποι που έχουν πραγματική εμπειρία ή πραγματική πρόθεση χρήσης μαχαιριού δεν μοιάζουν με τους φωνακλάδες του διαδικτύου.

Συνήθως δεν διαφημίζουν τις ικανότητές τους. Δεν κάνουν επίδειξη. Δεν παρουσιάζουν το μαχαίρι σαν τέχνη για χειροκρότημα.

Αντίθετα, η πραγματική χρήση μαχαιριού ως όπλου συνδέεται με εξαπάτηση, κρυφή προσέγγιση, αιφνιδιασμό, απλότητα και ακραία βία.

Αυτό δεν το αναφέρουμε για να τους θαυμάσουμε. Το αναφέρουμε για να καταλάβουμε ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι πολύ πιο σκοτεινό από ό,τι παρουσιάζεται σε πολλά σεμινάρια.

Τι μπορεί να περιμένει το θύμα

Η σκληρή αλήθεια είναι ότι το θύμα μπορεί να νιώσει το μαχαίρι πριν το δει.

Δεν θα υπάρξει αθλητική προειδοποίηση.

Δεν θα υπάρξει έλεος επειδή ο άλλος κατάλαβε ότι «κέρδισε».

Δεν θα υπάρξει ασφαλές περιβάλλον.

Αν η επίθεση είναι πραγματική, η κατάληξη μπορεί να είναι βαριά βλάβη ή θάνατος.

Αυτή η αλήθεια είναι δυσάρεστη. Όμως είναι καλύτερη από τα ψέματα που κάνουν τον άνθρωπο να πιστεύει ότι μια όμορφη τεχνική αρκεί.

Γιατί η εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιγράψει πλήρως την πραγματικότητα

Στην εκπαίδευση μπορούμε να προσομοιώσουμε σοκ, αιφνιδιασμό, αποπροσανατολισμό και σύγχυση.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ρόλους, σενάρια, αντίσταση, πίεση και ανορθόδοξα τεχνάσματα.

Όμως ακόμη και τότε, κάτι λείπει.

Λείπει η πραγματική βεβαιότητα ότι ο άλλος θέλει να μας σκοτώσει.

Λείπει ο πλήρης φόβος του επικείμενου θανάτου.

Λείπει η αληθινή λεπίδα.

Λείπει το ανεξέλεγκτο της πραγματικής βίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εκπαίδευση είναι άχρηστη. Σημαίνει ότι πρέπει να είναι ταπεινή και ρεαλιστική. Πρέπει να γνωρίζει τα όριά της.

Η αξία της ανάλυσης πραγματικών περιστατικών

Η μελέτη καταγεγραμμένων πραγματικών επιθέσεων έχει μεγάλη αξία. Όχι για να ικανοποιήσει περιέργεια, αλλά για να εκπαιδεύσει το μάτι και τη σκέψη.

Όταν αναλύουμε πραγματικά περιστατικά, βλέπουμε μοτίβα που δεν φαίνονται στις σχολικές τεχνικές. Βλέπουμε απόσταση, κίνηση, αιφνιδιασμό, λανθασμένες αντιδράσεις, καθυστερήσεις, σύγχυση και κλιμάκωση.

Η αντίστροφη μηχανική μιας επίθεσης δεν είναι εύκολη. Όμως βοηθά να ξεχωρίσουμε τις αρχές που έχουν αξία από τις τεχνικές που λειτουργούν μόνο σε συνεργάσιμο περιβάλλον.

Το τελικό συμπέρασμα

Στο θέμα του μαχαιριού, βασιλεύει ο μύθος.

Πολλοί διδάσκουν πράγματα που δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ στην πραγματικότητα. Πολλοί δείχνουν τεχνικές απέναντι σε συνεργάσιμο αντίπαλο και τις παρουσιάζουν ως λύσεις απέναντι σε δολοφονική ενέδρα. Πολλοί μιλούν για ασφάλεια, αλλά στην πράξη διδάσκουν φαντασίωση μακελειού.

Η σοβαρή προσέγγιση είναι διαφορετική.

Δεν ξεκινά από την τεχνική.

Ξεκινά από την αλήθεια.

Και η αλήθεια είναι ότι απέναντι στο μαχαίρι, η καλύτερη λύση είναι να μη βρεθείς εκεί.

Προσοχή, βασιλεύει η παραπληροφόρηση

Είναι βολικό να πιστεύουμε ότι, αν μας συμβεί μια επίθεση, θα έχουμε την πολυτέλεια όλα να γίνουν όπως τα έχουμε φανταστεί.

Ότι θα δούμε εγκαίρως τον κίνδυνο.

Ότι θα σταθούμε σωστά.

Ότι θα αναγνωρίσουμε το όπλο.

Ότι θα εφαρμόσουμε την τεχνική που μας έδειξε ο εκάστοτε master.

Ότι ο επιτιθέμενος θα κινηθεί όπως κινείται ο συνεργάσιμος συνασκούμενος στην αίθουσα.

Ότι όλα θα έχουν σειρά.

Όμως η πραγματικότητα δεν έχει υποχρέωση να μας εξυπηρετήσει.

Χρησιμοποιώ συχνά την εξής φράση:

«Αν υπάρχει ένα πράγμα που είναι προβλέψιμο σε επίθεση οποιουδήποτε είδους, είναι το απρόβλεπτο».

Αυτό ισχύει γενικά για τη βία.

Ισχύει ακόμη περισσότερο όταν μιλάμε για ενέδρα με θανάσιμο όπλο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, ο παράγοντας του απρόβλεπτου είναι τόσο έντονος ώστε είναι πρακτικά αδύνατο να πούμε με βεβαιότητα πώς θα καταλήξει η κατάσταση.

Μπορούμε να αναλύσουμε μοτίβα.

Μπορούμε να μελετήσουμε περιστατικά.

Μπορούμε να εκπαιδευτούμε σε αρχές.

Μπορούμε να βελτιώσουμε πιθανότητες.

Αλλά δεν μπορούμε να εγγυηθούμε αποτέλεσμα.

Και όποιος το κάνει, πουλάει παραπληροφόρηση.

Τι σημαίνει πραγματικά ενέδρα

Πρέπει να θυμόμαστε κάτι απλό:

Ενέδρα σημαίνει επίθεση εξαπίνης, στην πιο αδύναμη στιγμή μας.

Δεν είναι συμφωνημένη μονομαχία.

Δεν είναι τεχνικό παιχνίδι.

Δεν είναι αθλητικός αγώνας.

Δεν είναι άσκηση όπου ο ένας δίνει το χέρι του για να εφαρμοστεί τεχνική.

Στην ενέδρα, δεν έχουμε το πλεονέκτημα της προειδοποίησης.

Δεν έχουμε χρόνο για προετοιμασία.

Δεν έχουμε τέλειες συνθήκες.

Δεν έχουμε καθαρή απόσταση.

Δεν έχουμε κατ’ ανάγκη οπτική επαφή με το όπλο.

Δεν έχουμε πάντα την πολυτέλεια να καταλάβουμε τι συμβαίνει μέχρι να είναι ήδη αργά.

Αυτό είναι που κάνει την ενέδρα τόσο επικίνδυνη.

Και αυτό είναι που κάνει πολλές τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι τόσο ύποπτες.

Διότι οι περισσότερες διδάσκονται σαν να έχουμε ήδη δει, καταλάβει και προετοιμαστεί.

Η ενέδρα δεν λειτουργεί έτσι.

Ο μύθος της μονομαχίας μαχαιριών

Είναι προφανές ότι πολλοί από τους δήθεν ειδικούς που πουλούν φύκια για μεταξωτές κορδέλες στηρίζουν τη φαντασία τους σε ένα συγκεκριμένο ψέμα:

Ότι ο μαθητής θα βρεθεί σε μονομαχία μαχαιριών.

Δηλαδή, ότι θα υπάρχει ένας αντίπαλος απέναντί του, με ορατό μαχαίρι, σε σχετικά καθαρή απόσταση, με χρόνο να δει, να αποφασίσει και να εφαρμόσει τεχνική.

Αυτή η εικόνα είναι βολική για την αίθουσα.

Είναι βολική για σεμινάρια.

Είναι βολική για βίντεο.

Είναι βολική για τον εκπαιδευτή που θέλει να παρουσιάσει καθαρές ακολουθίες.

Όμως είναι παραπλανητική.

Η πραγματική επίθεση με μαχαίρι, όταν ο επιτιθέμενος έχει πρόθεση να προκαλέσει σοβαρή βλάβη, δεν χρειάζεται να μοιάζει με μονομαχία.

Μπορεί να γίνει από κοντά.

Μπορεί να γίνει από τυφλό σημείο.

Μπορεί να γίνει μέσα σε σπρώξιμο, κουβέντα, συνωστισμό ή παραπλάνηση.

Μπορεί το μαχαίρι να είναι κρυμμένο μέχρι τη στιγμή της χρήσης.

Μπορεί ο αμυνόμενος να μην καταλάβει αμέσως ότι έχει κοπεί ή μαχαιρωθεί.

Η φαντασία της μονομαχίας είναι επικίνδυνη, επειδή κάνει τον ασκούμενο να περιμένει λάθος πρόβλημα.

Και όταν περιμένεις λάθος πρόβλημα, εκπαιδεύεσαι για λάθος λύση.

Οι πραγματικά επικίνδυνοι άνθρωποι δεν κάνουν επίδειξη

Χρειάζεται να μιλήσουμε καθαρά.

Οι πραγματικοί εμπειρογνώμονες του μαχαιριού, εφόσον μιλάμε για ανθρώπους που έχουν πραγματική σχέση με τέτοια βία, δεν μοιάζουν με τους θορυβώδεις «μάστερ» των σεμιναρίων.

Δεν τους πιάνει λογοδιάρροια για τις ικανότητές τους.

Δεν διαφημίζουν ότι είναι θανάσιμοι.

Δεν παρουσιάζουν περίπλοκες τεχνικές για να εντυπωσιάσουν κοινό.

Δεν λειτουργούν με λογική αθλητικής αντιπαράθεσης.

Η πραγματική χρήση μαχαιριού ως όπλου συνδέεται συχνά με σιωπή, κρυφή προσέγγιση, εξαπάτηση, αιφνιδιασμό και ακραία απλότητα.

Δεν το λέμε αυτό για να εξιδανικεύσουμε τέτοιους ανθρώπους.

Δεν υπάρχει τίποτα αξιέπαινο στην εγκληματική χρήση μαχαιριού.

Το λέμε για να καταλάβουμε ότι το πρόβλημα είναι πολύ πιο άγριο, βίαιο και πρακτικό από ό,τι παρουσιάζεται συνήθως.

Ο πραγματικά επικίνδυνος άνθρωπος δεν ενδιαφέρεται να παίξει τεχνικό παιχνίδι.

Δεν ενδιαφέρεται να σου δώσει ευκαιρία.

Δεν ενδιαφέρεται να δεις το μαχαίρι.

Δεν ενδιαφέρεται να φανεί δίκαιος.

Ενδιαφέρεται να πετύχει τον σκοπό του.

Και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Τι μπορεί να περιμένει το θύμα

Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι το θύμα μπορεί να νιώσει το μαχαίρι πριν το δει.

Μπορεί να μην υπάρξει καθαρή απειλή.

Μπορεί να μην υπάρξει εμφανές τράβηγμα όπλου.

Μπορεί να μην υπάρξει στάση μονομαχίας.

Μπορεί να μην υπάρξει έλεος.

Αν η επίθεση είναι πραγματική και έχει σκοπό σοβαρή βλάβη ή θανάτωση, το θύμα μπορεί να βρεθεί μέσα σε μια κατάσταση που δεν μοιάζει καθόλου με άσκηση.

Αυτό είναι το σημείο όπου πολλοί εκπαιδευτές και μαθητές πολεμικών τεχνών χάνουν την μπάλα.

Διότι αναρωτιόμαστε:

Πώς μπορεί κάποιος να αναπαράγει αυτή την εξαιρετικά άγρια, βίαιη και βάναυση επίθεση στην εκπαίδευση;

Η απάντηση είναι δύσκολη.

Μπορείς να την προσεγγίσεις.

Μπορείς να δημιουργήσεις σοκ.

Μπορείς να δημιουργήσεις πίεση.

Μπορείς να δημιουργήσεις σύγχυση.

Μπορείς να δοκιμάσεις ανθρώπους σε ακανόνιστες αντιδράσεις.

Αλλά δεν μπορείς να αναπαράγεις πλήρως την πραγματική πρόθεση θανάτωσης μέσα σε ασφαλές εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Και αυτό πρέπει να το παραδεχόμαστε.

Γιατί οι τεχνικές αθλητικών συλλόγων συχνά αποτυγχάνουν

Όσοι δοκιμάσουν τις κλασικές τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι υπό πιο ρεαλιστική πίεση, συχνά διαπιστώνουν κάτι δυσάρεστο:

Πολλά από αυτά που διδάσκονται από τους δήθεν masters δεν λειτουργούν.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν σταθερό χέρι.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν καθαρή επίθεση.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν συνεργασία.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν χρόνο.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν ότι ο επιτιθέμενος θα αντιδράσει όπως θέλει ο εκπαιδευτής.

Δεν λειτουργούν επειδή προϋποθέτουν ότι το θύμα δεν θα παγώσει, δεν θα μπερδευτεί, δεν θα αιφνιδιαστεί και δεν θα χάσει τη μηχανική του σώματός του από το σοκ.

Η έλλειψη ρεαλισμού σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα σπάνια δίνει στον ασκούμενο την πραγματική εικόνα του τι και πώς νιώθει μια τέτοια σύγκρουση.

Και εδώ είναι το πρόβλημα:

Αν η εκπαίδευση δεν δείχνει στον άνθρωπο την αλήθεια της πίεσης, τότε μπορεί να του δίνει θάρρος χωρίς βάση.

Αυτό δεν είναι εκπαίδευση.

Είναι ψευδαίσθηση.

Ρεαλιστική εκπαίδευση και τα όριά της

Στις αίθουσες του Combatives Group προσπαθούμε με διάφορα ανορθόδοξα τεχνάσματα, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια να αναπαράγουμε στοιχεία σοκ, έκπληξης, αποπροσανατολισμού και σύγχυσης. Η ίδια η ιστοσελίδα του Combatives Group περιγράφει την αξία των ρόλων, εξομοιώσεων και σεναρίων ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Όμως ακόμη και όταν πλησιάζουμε αρκετά την αίσθηση της πίεσης, γνωρίζουμε κάτι σημαντικό:

Ο συνασκούμενός μας δεν κρατά αληθινό μαχαίρι.

Δεν θέλει πραγματικά να μας σκοτώσει.

Δεν υπάρχει αληθινή πρόθεση θανάτωσης.

Δεν υπάρχει η πλήρης απειλή του επικείμενου θανάτου.

Άρα η εκπαίδευση, όσο καλή και αν είναι, έχει όρια.

Η σοβαρότητα βρίσκεται στο να αναγνωρίζουμε αυτά τα όρια.

Όχι να προσποιούμαστε ότι η προσομοίωση είναι ίδια με την πραγματικότητα.

Η ρεαλιστική εκπαίδευση έχει τεράστια αξία όταν δοκιμάζει τεχνικές υπό αντίσταση, πίεση και διαφορετικές κατευθύνσεις. Το ίδιο το combatives.gr τονίζει ότι οι τεχνικές πρέπει να έχουν δοκιμαστεί με αντίπαλο που αντιστέκεται σθεναρά και σε διαφορετικές θέσεις ή κατευθύνσεις, ώστε να διαπιστωθεί αν λειτουργούν σε πραγματικές συνθήκες.

Αλλά καμία σοβαρή εκπαίδευση δεν πρέπει να υπόσχεται απόλυτη ασφάλεια απέναντι σε μαχαίρι.

Η αξία της μελέτης πραγματικών επιθέσεων

Στην προσπάθειά μας να βοηθήσουμε τους μαθητές μας, η μελέτη καταγεγραμμένων πραγματικών επιθέσεων έχει αποδειχθεί ανεκτίμητο εργαλείο ρεαλισμού.

Δεν γίνεται για περιέργεια.

Δεν γίνεται για θέαμα.

Δεν γίνεται για να συνηθίσει κάποιος στη βία με λάθος τρόπο.

Γίνεται για να δούμε την πραγματικότητα όπως εμφανίζεται.

Σε πραγματικά περιστατικά βλέπουμε πράγματα που σπάνια φαίνονται στις σχολικές ασκήσεις:

Πόσο γρήγορα κλείνει η απόσταση.

Πόσο αργά αντιλαμβάνεται κάποιος το όπλο.

Πώς λειτουργεί η εξαπάτηση.

Πώς αποτυγχάνει η αντίδραση όταν ο άνθρωπος αιφνιδιάζεται.

Πώς η λεκτική αντιπαράθεση μπορεί να καλύψει μια επικείμενη επίθεση.

Πώς ο επιτιθέμενος μπορεί να στοχεύει, να αξιολογεί, να επιλέγει και να δρα πριν το θύμα καταλάβει ότι βρίσκεται ήδη μέσα στη διαδικασία.

Το combatives.gr έχει σχετικό άρθρο για τις πιθανότερες επιθέσεις με μαχαίρι, όπου τονίζεται ότι τέτοιες επιθέσεις δεν συμβαίνουν απλώς τυχαία, αλλά προηγούνται διαδικασίες παρακολούθησης, στόχευσης, αξιολόγησης, επιλογής και δράσης.

Αυτό έχει εκπαιδευτική αξία.

Μας βγάζει από τον μύθο.

Μας βάζει στην παρατήρηση.

Η αντίστροφη μηχανική της επίθεσης

Στα μαθήματα, η ανάλυση διαφορετικών περιβαλλόντων και συνθηκών πραγματικών περιστατικών είναι κρίσιμη.

Δεν αρκεί να δούμε το βίντεο και να πούμε:

«Θα έκανα αυτό».

Αυτό είναι εύκολο.

Το δύσκολο είναι να αναλύσουμε:

Πότε ξεκίνησε πραγματικά η επίθεση;

Ποια ήταν τα προειδοποιητικά σημάδια;

Πού χάθηκε η απόσταση;

Πού σταμάτησε η επίγνωση;

Ποιο σημείο ήταν η τελευταία πραγματική ευκαιρία αποφυγής;

Πώς χρησιμοποιήθηκε η παραπλάνηση;

Πώς κινήθηκαν τα χέρια;

Πού ήταν η έξοδος;

Τι μπορούσε ρεαλιστικά να γίνει;

Τι δεν μπορούσε να γίνει;

Αυτό είναι αντίστροφη μηχανική.

Και δεν είναι εύκολο.

Χρειάζεται εμπειρία, ψυχραιμία, επανάληψη και ειλικρίνεια.

Πολλές φορές, η απάντηση δεν είναι ευχάριστη.

Πολλές φορές, η απάντηση είναι ότι το θύμα έχασε την ευκαιρία πολύ πριν εμφανιστεί καθαρά το μαχαίρι.

Άλλες φορές, η απάντηση είναι ότι η κατάσταση ήταν ήδη εξαιρετικά δύσκολη.

Και μερικές φορές, η απάντηση είναι ότι δεν υπήρχε καλή λύση, μόνο λιγότερο κακή.

Αυτή είναι η πραγματική αυτοπροστασία.

Όχι η ψευδαίσθηση.

Ο μύθος βασιλεύει

Μέσα από αυτή τη διαδικασία γίνεται οδυνηρά φανερό ότι πολλά από όσα πιστεύουν οι άνθρωποι είναι μύθος.

Μύθος ότι θα δεις πάντα το μαχαίρι.

Μύθος ότι θα έχεις χρόνο.

Μύθος ότι θα κάνεις τέλειο αφοπλισμό.

Μύθος ότι ο επιτιθέμενος θα δώσει το χέρι του.

Μύθος ότι μια τεχνική λύνει το πρόβλημα.

Μύθος ότι η μονομαχία είναι το συνηθισμένο σενάριο.

Μύθος ότι ο ασκούμενος θα λειτουργήσει στην πραγματικότητα όπως λειτουργεί στην αίθουσα.

Μύθος ότι ο εκπαιδευτής που δείχνει όμορφες τεχνικές έχει πραγματική γνώση της βίας με μαχαίρι.

Με λίγα λόγια:

Βασιλεύει ο μύθος.

Και όταν ο μύθος αφορά μαχαίρι, δεν είναι απλώς αστείο.

Είναι επικίνδυνο.

Το πρόβλημα με τους αυτοαποκαλούμενους ειδικούς

Το συμπέρασμα για τη σημερινή σκηνή πολεμικών τεχνών και αυτοάμυνας είναι δυσάρεστο:

Πάρα πολλοί αυτοαποκαλούμενοι «ειδικοί» και «μάστερ» διδάσκουν τεχνικές αυτοάμυνας και επίθεσης με μαχαίρι που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ στην πραγματικότητα.

Δεν έχουν δοκιμάσει τις ιδέες τους απέναντι σε άνθρωπο που αντιστέκεται σθεναρά.

Δεν έχουν ελέγξει αν λειτουργούν υπό σοβαρή πίεση.

Δεν έχουν βιώσει το σοκ, τη σύγχυση, την τυφλή πλευρά, την παραπλάνηση και την πραγματική ακαταστασία μιας βίαιης επίθεσης.

Και όμως διδάσκουν.

Αυτό είναι επικίνδυνο για τους ίδιους.

Αλλά είναι ακόμη πιο ανήθικο για τους μαθητές τους.

Διότι ο μαθητής μπορεί να πιστέψει ότι έχει ικανότητα που δεν έχει.

Μπορεί να μείνει εκεί που έπρεπε να φύγει.

Μπορεί να καθυστερήσει επειδή πιστεύει σε τεχνική.

Μπορεί να πλησιάσει αντί να απομακρυνθεί.

Μπορεί να βρεθεί μέσα στο «μπλέντερ» επειδή κάποιος του πούλησε αυτοπεποίθηση χωρίς βάση.

Τεχνικές μακελειού ή αρχές ασφάλειας;

Το πιο βαθύ πρόβλημα είναι ότι πολλοί επικεντρώνονται σε δήθεν τεχνικές μακελειού και όχι σε αρχές ασφάλειας.

Διδάσκουν πώς να «αντιμετωπίσεις» το μαχαίρι, αλλά δεν διδάσκουν αρκετά πώς να μη βρεθείς εκεί.

Δείχνουν αφοπλισμούς, αλλά όχι αρκετά την αξία της απόστασης.

Δείχνουν απαντήσεις, αλλά όχι αρκετά τα προειδοποιητικά σημάδια.

Δείχνουν σκληρότητα, αλλά όχι αρκετά την αναγκαιότητα της απόδρασης.

Μιλούν για ρεαλισμό, αλλά συχνά δουλεύουν με συνεργάσιμο αντίπαλο.

Μιλούν για ασφάλεια, αλλά πουλούν βία.

Αυτό είναι λάθος κατεύθυνση.

Στο θέμα του μαχαιριού, οι αρχές ασφάλειας πρέπει να προηγούνται κάθε τεχνικής.

Απουσία.

Αποφυγή.

Απόσταση.

Έγκαιρη αναγνώριση.

Έλεγχος χεριών.

Έξοδος.

Μη εμπλοκή στον εγωισμό.

Κατανόηση ότι η εμπλοκή μπορεί να έχει τραγικό κόστος.

Αυτά είναι πιο σημαντικά από την τεχνική.

Η τεχνική είναι τελευταία γραμμή ανάγκης.

Όχι κεντρικό αφήγημα.

Η εφαρμογή υπό πραγματική πίεση είναι ύποπτη

Η εφαρμογή της πλειοψηφίας των εντυπωσιακών τεχνικών υπό την πίεση πραγματικών συνθηκών είναι ύποπτη στην καλύτερη περίπτωση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τεχνική είναι άχρηστη.

Σημαίνει ότι πρέπει να δοκιμάζεται με κριτήρια πραγματικότητας.

Λειτουργεί όταν ο άλλος δεν συνεργάζεται;

Λειτουργεί όταν κινείται γρήγορα;

Λειτουργεί όταν υπάρχει σύγχυση;

Λειτουργεί όταν δεν ξέρεις ποιο χέρι έχει όπλο;

Λειτουργεί όταν είσαι κουρασμένος;

Λειτουργεί όταν αιφνιδιάζεσαι;

Λειτουργεί όταν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω;

Λειτουργεί όταν είσαι στριμωγμένος;

Λειτουργεί όταν ο άλλος δεν σταματά;

Λειτουργεί όταν δεν υπάρχει χρόνος;

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε πρέπει να το πούμε.

Καλύτερα μια σκληρή αλήθεια στην αίθουσα, παρά ένα ψέμα στον δρόμο.

Η σωστή στάση απέναντι στο μαχαίρι

Η σωστή στάση απέναντι στο μαχαίρι δεν είναι πανικός.

Δεν είναι τρόμος.

Δεν είναι φαντασίωση.

Δεν είναι λατρεία του όπλου.

Δεν είναι σεμινάρια μακελειού.

Η σωστή στάση είναι σοβαρότητα.

Το μαχαίρι είναι εργαλείο και όπλο.

Στα χέρια ανθρώπου με πρόθεση βλάβης, είναι τρομερά επικίνδυνο.

Δεν πρέπει να το υποτιμούμε.

Δεν πρέπει να το εξιδανικεύουμε.

Δεν πρέπει να το μετατρέπουμε σε παιχνίδι σχολής.

Πρέπει να το αντιμετωπίζουμε ως πραγματική απειλή που απαιτεί κυρίως πρόληψη, απόσταση και απόδραση.

Η φυσική εμπλοκή είναι η τελευταία και χειρότερη επιλογή.

Αν κάποιος εκπαιδεύεται σοβαρά, πρέπει να το ξέρει από την πρώτη μέρα.

Σύνοψη

Στο θέμα των επιθέσεων με μαχαίρι, η παραπληροφόρηση είναι τεράστιο πρόβλημα.

Πολλοί άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν ότι η σωστή τεχνική θα τους σώσει.

Πολλοί εκπαιδευτές θέλουν να πουλήσουν αυτή την τεχνική.

Πολλές σχολές θέλουν να παρουσιάσουν το μαχαίρι ως μυστική, σκληρή ή εντυπωσιακή γνώση.

Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Η επίθεση με μαχαίρι είναι απρόβλεπτη.

Η ενέδρα είναι φρικτή.

Η μονομαχία είναι μύθος.

Η προσομοίωση έχει όρια.

Η τεχνική χωρίς ρεαλιστική δοκιμή είναι ύποπτη.

Η αυτοπεποίθηση χωρίς αλήθεια είναι επικίνδυνη.

Η σωστή προσέγγιση ξεκινά από την αποφυγή, την επίγνωση, την απόσταση και την απόδραση.

Στο Combatives Group δεν μας ενδιαφέρει να πουλήσουμε φαντασίωση.

Μας ενδιαφέρει να μειώσουμε τις αυταπάτες.

Και στο μαχαίρι, η μείωση των αυταπατών μπορεί να είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί λέτε ότι στις επιθέσεις με μαχαίρι βασιλεύει η παραπληροφόρηση;

Επειδή πολλοί εκπαιδευτές και μαθητές φαντάζονται την επίθεση με μαχαίρι σαν καθαρή μονομαχία ή τεχνική ανταλλαγή. Στην πραγματικότητα, πολλές επιθέσεις είναι αιφνιδιαστικές, χαοτικές, κοντινές και απρόβλεπτες.

Τι σημαίνει ενέδρα με μαχαίρι;

Σημαίνει επίθεση εξαπίνης, σε στιγμή που το θύμα είναι απροετοίμαστο ή ευάλωτο. Μπορεί να γίνει από τυφλή πλευρά, από πολύ κοντά ή με παραπλάνηση.

Είναι συνηθισμένη η μονομαχία με μαχαίρια;

Όχι ως βασικό σενάριο πολιτικής αυτοπροστασίας. Η ιδέα ότι δύο άνθρωποι θα σταθούν αντικριστά και θα «μονομαχήσουν» με μαχαίρια είναι συχνά φαντασιακή και εκπαιδευτικά παραπλανητική.

Γιατί πολλές τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι δεν λειτουργούν;

Επειδή διδάσκονται σε συνθήκες συνεργασίας, προβλεψιμότητας και χαμηλής πίεσης. Η πραγματική επίθεση μπορεί να είναι γρήγορη, κοντινή, βίαιη, επαναλαμβανόμενη και χαοτική.

Μπορεί η εκπαίδευση να αναπαράγει πραγματική επίθεση με μαχαίρι;

Μπορεί να προσεγγίσει ορισμένα στοιχεία, όπως σοκ, σύγχυση, πίεση και αιφνιδιασμό. Δεν μπορεί όμως να αναπαράγει πλήρως την πραγματική πρόθεση θανάτωσης και τον φόβο του επικείμενου θανάτου.

Γιατί είναι χρήσιμη η ανάλυση πραγματικών περιστατικών;

Επειδή δείχνει πώς συμβαίνουν πραγματικά οι επιθέσεις: πώς κλείνει η απόσταση, πώς χρησιμοποιείται η παραπλάνηση, πόσο αργά γίνεται αντιληπτό το όπλο και πόσο δύσκολη είναι η αντίδραση.

Τι είναι η αντίστροφη μηχανική μιας επίθεσης;

Είναι η διαδικασία ανάλυσης ενός περιστατικού από το αποτέλεσμα προς τα πίσω, ώστε να εντοπιστούν τα σημεία προειδοποίησης, οι χαμένες ευκαιρίες αποφυγής, τα λάθη απόστασης και οι πιθανές επιλογές αντίδρασης.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος στην εκπαίδευση απέναντι σε μαχαίρι;

Το μεγαλύτερο λάθος είναι να διδάσκεται τεχνική χωρίς ρεαλιστική δοκιμή, χωρίς πίεση, χωρίς αντίσταση και χωρίς έμφαση στην αποφυγή, την απόσταση και την απόδραση.

Ποια είναι η καλύτερη άμυνα απέναντι σε μαχαίρι;

Η καλύτερη άμυνα είναι να μη βρεθείς μέσα στην επικίνδυνη απόσταση. Η πρόληψη, η επίγνωση, η αποφυγή, η απόσταση και η απόδραση προηγούνται κάθε τεχνικής.

Τι πρέπει να προσέχει ο πολίτης όταν ακούει «ειδικούς» στο μαχαίρι;

Πρέπει να ρωτά τι έχουν πραγματικά δοκιμάσει, υπό ποιες συνθήκες, με τι αντίσταση, με ποια νομική κατανόηση και αν η εκπαίδευση δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια ή απλώς πουλά εντυπωσιακές τεχνικές.

Σχετικά άρθρα

Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr

Σημείωση ασφαλείας

Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί οδηγία χρήσης μαχαιριού, δεν παρέχει τεχνικές επίθεσης, δεν προτρέπει σε οπλοφορία και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.

Οι επιθέσεις με μαχαίρι είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και μπορεί να οδηγήσουν σε βαριά σωματική βλάβη, αναπηρία ή θάνατο. Η πρώτη επιλογή πρέπει να είναι η αποφυγή, η απόσταση, η αποκλιμάκωση και η απόδραση, όπου αυτό είναι δυνατόν.

Η πρακτική εκπαίδευση σε θέματα απειλής με μαχαίρι πρέπει να γίνεται μόνο υπό έμπειρη καθοδήγηση, με προστατευτικά μέτρα, αυστηρά όρια ασφαλείας και πλήρη σεβασμό προς τον νόμο.

Σημείωση εμπειρίας

Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.

Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην αποδόμηση των μύθων γύρω από το μαχαίρι, στη μελέτη πραγματικών περιστατικών, στη χρήση ρόλων, εξομοιώσεων και σεναρίων, στην αναγνώριση των ορίων της προσομοίωσης και στην προτεραιότητα της αποφυγής έναντι της εμπλοκής.

Επικοινωνία

Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη τι σημαίνει ρεαλιστική αυτοπροστασία απέναντι σε απειλές κοντινής απόστασης, η θεωρία δεν αρκεί.

Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, σενάρια, προσομοιώσεις, πίεση και σοβαρή ανάλυση των νομικών, ψυχολογικών και πρακτικών ορίων.

Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.

19/08/2018
Συγγραφέας: Καπανταϊδάκης Ζαχαρίας

Μοίρασέ το:

Σχετικά άρθρα

Όπλα κοντινής εμβέλειας

Ποιά είναι τα πιο συνηθισμένα όπλα κοντινής εμβέλειας; Πόση γνώση χρειάζεσαι για να μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις αποτελεσματικά; Χρειάζεται να είσαι «μάστερ» ή απλώς να έχεις θέληση; Χρειάζεται να μάθεις πώς να χρησιμοποιείς παράνομα όπλα;

Ο Κίνδυνος της Διδασκαλίας Χρήσης Όπλων

Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά ας αρχίσουμε με το γεγονός ότι οι νόμοι στην χώρα μας είναι πολύ αυστηροί σχετικά με την οπλοκατοχή και οπλοφορία. Δεν συζητάμε καν την οπλοχρησία (δεν υπάρχει νόμος που να την επιτρέπει).

Το μπαστούνι αυτοάμυνας

Το μπαστούνι είναι ένα από τα παλαιότερα εργαλεία του ανθρώπου: βοήθημα βάδισης, στήριγμα, σύμβολο αξιοπρέπειας και, σε έσχατη ανάγκη, αντικείμενο αυτοπροστασίας. Δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζεται ως φαντασίωση ένοπλης σύγκρουσης. Η αξία του βρίσκεται στην απόσταση, στην αποτροπή, στη σταθερότητα, στη διακριτικότητα και στη δυνατότητα να βοηθήσει τον πολίτη να δημιουργήσει χρόνο και διέξοδο διαφυγής.

ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Με την αποστολή της φόρμας συμμετοχής στο σεμινάριο, δηλώνω ότι συμφωνώ με τους όρους και τις προϋποθέσεις που παρατίθενται εδώ:

  • Οι αιτήσεις συμμετοχής θα κλείσουν 2 ημέρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου.
  • Υποχρεωτικός εξοπλισμός: Σαγιονάρες, Πετσέτα προσώπου
  • Προαιρετικός εξοπλισμός: Κάσκα, Μασέλα, Σπασουάρ.
  • Οι συμμετέχοντες οφείλουν να είναι οικονομικά εντάξει πριν την έναρξη του σεμιναρίου. Παρέχονται τραπεζικός λογαριασμός και PayPal, μέσω email. Απόδειξη λαμβάνεται ηλεκτρονικά. Εδώ αναγράφονται οι τρόποι πληρωμής.
  • Οι συμμετέχοντες θα λάβουν Βεβαίωση Συμμετοχής.

Πληρωμή σεμιναρίου:

Οι πληρωμές συμμετοχής θα καταβάλλονται τουλάχιστον 24 ώρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου στη γραμματεία ή μέσω Paypal μέσω του ακόλουθου συνδέσμου (πληρωμή σεμιναρίου), στη διοργανώτρια εταιρεία Ανθρώπινη Ανάπτυξη ΑΜΚΕ – Human Development NPO. Μη πληρωμένες αιτήσεις θα θεωρηθούν άκυρες.

Η απόδειξη πληρωμής θα σταλεί ηλεκτρονικά στο δηλωμένο e-mail μετά το πέρας του σεμιναρίου. Πλήρης επιστροφή του καταβληθέντος ποσού γίνεται για ακυρώσεις συμμετοχής τουλάχιστον 24 ώρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου. Η ακύρωση πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά με σχετικό email ή τηλεφωνικά.

ΟΡΟΙ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Η ακύρωση πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά, μέσω της Φόρμας Ακύρωσης Συμμετοχής. Εναλλακτικά, καλέστε μας στο 210.80.47.244, εγκαίρως. Θυμηθείτε ότι η γραμματεία λειτουργεί καθημερινές, από τις 10:00 έως τις 16:00.