Η άσκηση βίας στην αυτοάμυνα έχει συνέπειες.
Δεν είναι παιχνίδι. Δεν είναι θέμα εγωισμού. Δεν είναι χώρος για φαντασιώσεις, κινηματογραφικές ατάκες ή δασκάλους που πουλάνε το «δεν υπάρχουν κανόνες στον δρόμο». Για τον πολίτη, κανόνες υπάρχουν. Τους θέτει ο νόμος, η πραγματικότητα, η αναγκαιότητα, η αναλογία και οι συνέπειες που ακολουθούν μετά το περιστατικό.
Η βασική αρχή είναι απλή:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Αρκετό για να σταματήσει η άμεση απειλή.
Αρκετό για να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Αρκετό για να επιστρέψουμε στην ασφάλεια.
Όχι αρκετό για να τιμωρήσουμε.
Όχι αρκετό για να εκδικηθούμε.
Όχι αρκετό για να αποδείξουμε ότι είμαστε σκληροί.
Αν ξεπεράσουμε το αναγκαίο και ανάλογο μέτρο, η αυτοάμυνα μπορεί να πάψει να είναι αυτοάμυνα.
Αυτό είναι το πραγματικό μυστικό της άσκησης βίας για πολίτες: η ικανότητα δεν είναι μόνο να δράσεις. Είναι να ξέρεις γιατί δρας, πόσο δρας, πότε σταματάς και πώς φεύγεις.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο είναι για ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν την πραγματική πλευρά της αυτοάμυνας, όχι τη θεατρική.
Είναι για όσους έχουν ακούσει φράσεις όπως «στον δρόμο δεν υπάρχουν κανόνες», «τελείωσέ τον», «χτύπα μέχρι να μην ξανασηκωθεί» ή «σε πραγματική βία κάνεις ό,τι χρειαστεί» και θέλουν να δουν γιατί τέτοιες φράσεις, όταν δίνονται σε πολίτες χωρίς νομικό και πρακτικό πλαίσιο, είναι επικίνδυνες.
Είναι επίσης για ασκούμενους που θέλουν να καταλάβουν γιατί το Combatives Group δίνει τόση σημασία στην απλότητα, στις λίγες καλά εκπαιδευμένες δεξιότητες, στην πίεση, στη νοοτροπία επιβίωσης, αλλά και στα όρια της νόμιμης προστατευτικής δράσης.
Το άρθρο δεν είναι τεχνικό εγχειρίδιο βίας.
Δεν εξηγεί δημόσια πώς να τραυματίσει κάποιος άλλον άνθρωπο. Εξηγεί γιατί η βία στην αυτοάμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως έσχατο εργαλείο προστασίας, με σοβαρότητα, μέτρο και πλήρη επίγνωση συνεπειών.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Το άρθρο αυτό ανήκει στον πυρήνα της μεθοδολογίας Combatives.
Συνδέεται με τα άρθρα για την Προ-Σύγκρουση, τη Σύγκρουση και τη Μετά-Σύγκρουση, αλλά εστιάζει σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα:
Πόση βία είναι αρκετή;
Η απάντηση δεν είναι συναισθηματική. Δεν είναι αθλητική. Δεν είναι στρατιωτική. Δεν είναι κινηματογραφική. Για τον πολίτη, η απάντηση πρέπει να είναι νομικά και πρακτικά καθαρή:
Όση είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Το άρθρο επίσης τοποθετεί τη μεθοδολογία Civilian Combatives απέναντι σε τρεις συγχύσεις:
- τη σύγχυση ανάμεσα σε πολεμική τέχνη και αυτοπροστασία,
- τη σύγχυση ανάμεσα σε άθλημα και πραγματική βία,
- και τη σύγχυση ανάμεσα σε στρατιωτική λογική και νόμιμη αυτοάμυνα πολίτη.
Το Combatives Group δεν παρουσιάζει τη βία ως θέαμα.
Τη βλέπει ως πρόβλημα με συνέπειες.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε:
- γιατί η άσκηση βίας στην αυτοάμυνα έχει βαριές και ποικιλόμορφες συνέπειες,
- γιατί η αυτοάμυνα δεν είναι αυτό που νομίζει ο καθένας, αλλά αυτό που μπορεί να σταθεί μέσα στο νόμιμο πλαίσιο,
- τι σημαίνει «το μόλις αρκετό αρκεί»,
- γιατί η υπερβολική βία μπορεί να μετατρέψει τον αμυνόμενο σε κατηγορούμενο,
- γιατί οι πολίτες δεν πρέπει να εκπαιδεύονται με στρατιωτική λογική καταστροφής,
- γιατί οι πολλές τεχνικές μπορούν να δημιουργήσουν καθυστέρηση και σύγχυση,
- γιατί οι λίγες, απλές, καλά εκπαιδευμένες δεξιότητες είναι πιο πρακτικές,
- γιατί η πίεση αποκαλύπτει το πραγματικό επίπεδο της εκπαίδευσης,
- τι σημαίνει «Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό»,
- γιατί ο στόχος δεν είναι να καταστρέψουμε τον επιτιθέμενο, αλλά να τον κάνουμε απρόθυμο ή ανίκανο να συνεχίσει την άμεση απειλή,
- και γιατί μετά τη διακοπή της απειλής φεύγουμε προς την ασφάλεια.
Το κεντρικό ερώτημα είναι απλό:
Έχεις εκπαιδευτεί για να προστατευθείς ή για να δημιουργήσεις προβλήματα που δεν μπορείς να ελέγξεις μετά;
Βασικά σημεία
- Η άσκηση βίας έχει σωματικές, νομικές, ψυχολογικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
- Για πολίτες, η αυτοάμυνα πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
- Το «δεν υπάρχουν κανόνες στον δρόμο» είναι επικίνδυνη μισή αλήθεια. Το κράτος και ο νόμος έχουν κανόνες.
- Το μόλις αρκετό αρκεί.
- Όταν η άμεση απειλή σταματήσει, σταματά και η προστατευτική δράση.
- Η αυτοάμυνα δεν είναι εκδίκηση, τιμωρία ή εγωιστική επίδειξη.
- Η στρατιωτική ή μιλιταριστική λογική δεν μεταφέρεται αυτούσια στον πολίτη.
- Οι πολλές τεχνικές μπορούν να αυξήσουν τον χρόνο απόφασης και να μειώσουν την πρακτική αποτελεσματικότητα.
- Λίγες καλά εκπαιδευμένες δεξιότητες υπό πίεση είναι συχνά πιο χρήσιμες από εκατοντάδες τεχνικές.
- Το Combatives Group ακολουθεί τη λογική: Λίγα = Πολλά.
- Το δόγμα είναι: Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό.
- Ο σκοπός είναι να σταματήσει η δυνατότητα ή η πρόθεση συνέχισης της άμεσης απειλής.
- Μόλις δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής, φεύγουμε.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η βία στην αυτοάμυνα είναι σοβαρό εργαλείο και όχι πεδίο εγωισμού.
Πολλοί εκπαιδευτές, σχολές και «μάστερ» μιλούν για τον δρόμο σαν να είναι χώρος χωρίς κανόνες. Αυτό μπορεί να ακούγεται σκληρό, αλλά για τον πολίτη είναι επικίνδυνα ελλιπές. Ο δρόμος μπορεί να είναι χαοτικός, αλλά μετά υπάρχει νόμος. Υπάρχουν ανακριτές, εισαγγελείς, δικαστές, μάρτυρες, κάμερες, ιατρικές εκθέσεις, μηνύσεις και συνέπειες.
Γι’ αυτό, η βασική αρχή είναι ότι η προστατευτική δράση πρέπει να είναι όσο χρειάζεται — και όχι περισσότερο.
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Αν η απειλή μπορεί να αποφευχθεί, την αποφεύγουμε. Αν μπορεί να αποκλιμακωθεί, την αποκλιμακώνουμε. Αν μπορούμε να φύγουμε, φεύγουμε. Αν όμως η απειλή γίνει άμεση και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή, τότε η δράση πρέπει να είναι αποφασιστική, απλή και αποτελεσματική, αλλά πάντα συνδεδεμένη με τον σκοπό της προστασίας.
Το Combatives Group δίνει έμφαση σε λίγες βασικές δεξιότητες που εκπαιδεύονται χιλιάδες φορές υπό πίεση. Όχι επειδή η γνώση είναι κακή, αλλά επειδή σε πραγματικό στρες ο άνθρωπος δεν έχει χρόνο να διαλέξει ανάμεσα σε εκατοντάδες τεχνικές. Όσο περισσότερες επιλογές έχει χωρίς βαθιά εκπαίδευση, τόσο περισσότερο μπορεί να καθυστερήσει.
Η πρακτική αυτοπροστασία χρειάζεται απλότητα.
Όχι για να είναι φτωχή.
Αλλά για να μπορεί να λειτουργήσει όταν ο χρόνος, ο φόβος, η σύγχυση και η απειλή πιέζουν ταυτόχρονα.
Εισαγωγή: Η άσκηση βίας έχει συνέπειες
Συχνά ο κόσμος αφήνει τον εγωισμό του να τον καθοδηγεί και ανακαλύπτει αργότερα ότι οι συνέπειες της βίας είναι βαριές και ποικιλόμορφες.
Η βία μπορεί να αφήσει τραυματισμούς. Μπορεί να φέρει ποινικές συνέπειες. Μπορεί να δημιουργήσει αστικές απαιτήσεις, αποζημιώσεις, δικαστήρια, έξοδα, κοινωνική έκθεση, ψυχολογικό βάρος και χρόνια ταλαιπωρίας. Μπορεί επίσης να καταστρέψει οικογένειες και από τις δύο πλευρές.
Αυτό πρέπει να το γνωρίζει κάθε πολίτης πριν ενθουσιαστεί με τη φαντασίωση της «σκληρής αυτοάμυνας».
Το Combatives Group ασχολείται με τη βία ως πραγματικό πρόβλημα. Όχι ως θέαμα. Όχι ως αθλητική επίδοση. Όχι ως πολιτιστική παράδοση. Όχι ως προσωπική ταυτότητα. Ως πρόβλημα που, αν δεν αποφευχθεί, πρέπει να λυθεί γρήγορα, νόμιμα και με τις λιγότερες δυνατές συνέπειες.
Η βία δεν είναι μόνο αυτό που γίνεται στο σώμα.
Είναι και ό,τι έρχεται μετά.
Από την αποκλιμάκωση στη φυσική σύγκρουση
Στα προηγούμενα στάδια της μεθοδολογίας, ο στόχος ήταν να μη φτάσουμε στη φυσική σύγκρουση.
Πρόληψη.
Προ-Σύγκρουση.
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Φράγμα.
Αποκλιμάκωση.
Εκτροπή του προβλήματος.
Όμως υπάρχει περίπτωση όλα αυτά να αποτύχουν. Υπάρχει περίπτωση ο άλλος να επιμένει, να κλείνει την απόσταση, να περνά από την απειλή στη φυσική πράξη ή να δημιουργεί άμεσο κίνδυνο για τη σωματική μας ακεραιότητα.
Σε εκείνο το σημείο, η αυτοπροστασία μπορεί να απαιτήσει σκληρές δεξιότητες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τη λογική. Δεν σημαίνει ότι περνάμε σε ανεξέλεγκτη βία. Δεν σημαίνει ότι ό,τι ακολουθεί είναι εκτός νόμου.
Αντίθετα, εκεί ακριβώς χρειάζεται η μεγαλύτερη καθαρότητα.
Γιατί όσο πιο σοβαρή γίνεται η στιγμή, τόσο πιο σοβαρές γίνονται οι συνέπειες.
Πόση βία είναι αρκετή;
Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα.
Πόση βία είναι αρκετή;
Οι ανεύθυνοι απαντούν εύκολα. Μιλούν με συνθήματα, υπερβολές και φαντασιώσεις. Πουλάνε στο κοινό την ιδέα ότι σε μια πραγματική κατάσταση πρέπει να «τους τελειώσουμε», να «τους καταστρέψουμε» ή να «μην αφήσουμε τίποτα όρθιο».
Αυτό μπορεί να εντυπωσιάζει ανθρώπους που δεν έχουν σκεφτεί τις συνέπειες.
Αλλά δεν είναι σοβαρή εκπαίδευση πολίτη.
Για τον πολίτη, η σωστή απάντηση είναι:
Όση βία είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη για να σταματήσει η άμεση απειλή.
Όχι λιγότερη, αν αυτό αφήνει την απειλή να συνεχίσει.
Όχι περισσότερη, αν η απειλή έχει ήδη σταματήσει.
Όχι από εκδίκηση.
Όχι από θυμό.
Όχι για να αποδείξουμε κάτι.
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Αυτή η αρχή δεν είναι αδυναμία. Είναι πειθαρχία.
Το «δεν υπάρχουν κανόνες» είναι επικίνδυνη μισή αλήθεια
Μερικοί άνθρωποι λένε ότι στον δρόμο δεν υπάρχουν κανόνες.
Από την πλευρά του επιτιθέμενου, αυτό μπορεί να είναι αλήθεια. Ένας άνθρωπος που θέλει να βλάψει μπορεί να μην ενδιαφέρεται για κανόνες, αξιοπρέπεια, αναλογία ή συνέπειες. Μπορεί να αιφνιδιάσει, να πει ψέματα, να φέρει συνεργούς, να χρησιμοποιήσει αντικείμενα, να κλιμακώσει χωρίς προειδοποίηση.
Αλλά για τον πολίτη που θα κριθεί μετά, κανόνες υπάρχουν.
Υπάρχει αστικό και ποινικό δίκαιο. Υπάρχουν δικαστές. Υπάρχουν εισαγγελείς. Υπάρχουν μάρτυρες. Υπάρχουν κάμερες. Υπάρχουν ιατρικά ευρήματα. Υπάρχουν λόγια που ειπώθηκαν πριν και μετά. Υπάρχει το ερώτημα αν υπήρχε άμεση απειλή. Υπάρχει το ερώτημα αν η δράση ήταν αναγκαία. Υπάρχει το ερώτημα αν ήταν ανάλογη.
Άρα, η φράση «δεν υπάρχουν κανόνες» είναι επικίνδυνη όταν δίνεται ως οδηγός συμπεριφοράς.
Η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή:
Ο επιτιθέμενος μπορεί να μη σεβαστεί κανόνες.
Εσύ όμως θα κριθείς από κανόνες.
Όταν υπερβείς το όριο, μπορεί να πάψει να είναι αυτοάμυνα
Η αυτοάμυνα δεν είναι αυτό που νομίζει ο καθένας τη στιγμή της έντασης.
Είναι αυτό που μπορεί να εξηγηθεί και να σταθεί μετά, μέσα στο πραγματικό πλαίσιο του περιστατικού.
Αν η δράση ήταν αναγκαία για να σταματήσει άμεση απειλή, βρίσκεται σε ένα πλαίσιο. Αν συνεχίστηκε όταν η απειλή είχε σταματήσει, μπορεί να περάσει σε άλλο. Αν η δύναμη που χρησιμοποιήθηκε ήταν δυσανάλογη σε σχέση με την απειλή, μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα. Αν η γλώσσα, η συμπεριφορά ή οι πράξεις μετά δείχνουν τιμωρία ή εκδίκηση, η εικόνα αλλάζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να παγώνει από φόβο μήπως κριθεί. Σημαίνει ότι πρέπει να έχει από πριν καθαρό σκοπό.
Ο σκοπός είναι η προστασία.
Όχι η επικράτηση ως εγωιστικό γεγονός.
Όχι η παραδειγματική τιμωρία.
Όχι η καταστροφή του άλλου.
Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
Αυτό είναι το όριο που διαχωρίζει την αυτοπροστασία από την υπέρβαση.
Γιατί το Civilian Combatives δεν είναι στρατιωτική μάχη σώμα με σώμα
Η μεθοδολογία του Combatives έχει ιστορικές ρίζες σε περιβάλλοντα όπου η βία αντιμετωπίστηκε με αστυνομική, στρατιωτική και επιχειρησιακή σοβαρότητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας πολίτης πρέπει να εκπαιδεύεται σαν στρατιώτης σε αποστολή καταστροφής.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι απαραίτητος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε τέτοιες γνώσεις. Γνωρίζουμε που πρέπει να κυριαρχεί ο νόμος.
Ο στρατιώτης μπορεί να λειτουργεί σε πολεμικό πλαίσιο. Ο αστυνομικός μπορεί να έχει θεσμική υποχρέωση ελέγχου, σύλληψης ή παραμονής. Ο πολίτης έχει άλλο πλαίσιο. Θέλει να προστατεύσει τη ζωή του, τη σωματική του ακεραιότητα και τους ανθρώπους του, και να φύγει από τον κίνδυνο με όσο το δυνατόν λιγότερες συνέπειες.
Η μεταφορά στρατιωτικής λογικής στον πολίτη χωρίς προσαρμογή είναι επικίνδυνη.
Μπορεί να δημιουργήσει ανθρώπους που γνωρίζουν βίαιες λύσεις αλλά δεν γνωρίζουν πότε επιτρέπεται να τις χρησιμοποιήσουν, πότε πρέπει να σταματήσουν και πώς θα εξηγήσουν τις πράξεις τους μετά.
Το Civilian Combatives πρέπει να είναι πρακτικό, αλλά και νομικά ενήλικο.
Σκληρό όταν χρειάζεται.
Αλλά όχι ανόητο.
Οι σκληρές δεξιότητες έχουν θέση μόνο όταν απέτυχαν τα προηγούμενα στάδια
Οι σκληρές δεξιότητες υπάρχουν για την περίπτωση που η απειλή γίνει άμεση και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
Δεν είναι η πρώτη επιλογή. Είναι η επιλογή όταν η αποκλιμάκωση, η εκτροπή, η αποφυγή ή η διαφυγή δεν επαρκούν. Είναι το σημείο όπου η απειλή δεν είναι πια θεωρητική. Είναι παρούσα.
Ακόμη και τότε, δεν εγκαταλείπεται η αναλογία.
Η προστατευτική δράση μπορεί να κλιμακωθεί μόνο στον βαθμό που απαιτείται από την ίδια την απειλή. Αν η απειλή μειωθεί, μειώνεται και η ανάγκη δράσης. Αν η απειλή σταματήσει, σταματά και η δράση. Αν δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής, ο σκοπός έχει επιτευχθεί.
Το σώμα μπορεί να χρειαστεί να δράσει αποφασιστικά.
Αλλά το μυαλό πρέπει να παραμένει δεμένο στον σκοπό: διακοπή της άμεσης απειλής και έξοδος.
Οι πολλές τεχνικές δεν σημαίνουν καλύτερη αυτοπροστασία
Ένα από τα μεγάλα λάθη στην αυτοάμυνα είναι η λατρεία των πολλών τεχνικών.
Πολλά συστήματα παρουσιάζουν εκατοντάδες ή χιλιάδες απαντήσεις για αμέτρητες πιθανές καταστάσεις. Στην πλευρά της τέχνης, της παράδοσης ή της μακρόχρονης ενασχόλησης, αυτό μπορεί να έχει ενδιαφέρον. Στην πραγματική αυτοπροστασία όμως, το ερώτημα είναι διαφορετικό.
Πόσες επιλογές μπορεί να ανακαλέσει και να εφαρμόσει ένας άνθρωπος μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, υπό φόβο, πίεση, σύγχυση, πόνο και αβεβαιότητα;
Η απάντηση είναι: πολύ λιγότερες απ’ όσες φαντάζεται στην αίθουσα.
Η πραγματική σύγκρουση δεν δίνει χρόνο για κατάλογο τεχνικών. Δεν σου επιτρέπει να ξεφυλλίσεις νοητικά το σύστημα. Δεν σε περιμένει να επιλέξεις την ιδανική απάντηση για την ιδανική γωνία.
Γι’ αυτό η υπερφόρτωση επιλογών μπορεί να γίνει εχθρός.
Η γνώση χωρίς λειτουργική οργάνωση δεν είναι ικανότητα.
Είναι αποθήκη. Συχνά αχρείαστη.
Λίγα = Πολλά
Η προσέγγιση του Combatives Group είναι:
Λίγα = Πολλά.
Καλύτερα λίγες δεξιότητες που έχουν εκπαιδευτεί βαθιά, υπό πίεση και με καθαρό σκοπό, παρά αμέτρητες τεχνικές που έχουν εκτελεστεί επιφανειακά και σπάνια.
Αυτό δεν είναι αντιδιανοητική στάση. Δεν σημαίνει ότι η γνώση είναι κακή. Σημαίνει ότι η πρακτική αυτοπροστασία χρειάζεται επιλογές που λειτουργούν όταν το σύστημα του ανθρώπου βρίσκεται σε στρες.
Η σύγκριση με την πυγμαχία έχει αξία. Ο πυγμάχος δεν χρειάζεται χιλιάδες τεχνικές για να είναι επικίνδυνος και αποτελεσματικός. Έχει λίγα εργαλεία, αλλά τα έχει δουλέψει αμέτρητες φορές, σε πίεση, με αντίσταση, με κούραση, με ρυθμό και με πραγματική ανατροφοδότηση.
Η ίδια λογική υπάρχει και εδώ.
Λίγα εργαλεία.
Πολλή δουλειά.
Πίεση.
Αυτοματοποίηση.
Καθαρός σκοπός.
Αυτό είναι πρακτική οικονομία.
Και στην αυτοπροστασία, η οικονομία είναι δύναμη.
Ο νόμος Hick-Hyman και η καθυστέρηση της επιλογής
Στο αρχικό άρθρο γίνεται αναφορά στον νόμο Hick-Hyman, δηλαδή στην ιδέα ότι όσο αυξάνονται οι διαθέσιμες επιλογές, τόσο αυξάνεται και ο χρόνος που χρειάζεται ένας άνθρωπος για να πάρει απόφαση.
Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε αυτό το σημείο σε ακαδημαϊκή διάλεξη για να καταλάβουμε την αξία του.
Σε συνθήκες πίεσης, κάθε επιπλέον επιλογή μπορεί να αυξήσει τη σύγχυση. Αν ο ασκούμενος έχει μάθει δεκάδες απαντήσεις για δεκάδες μικροδιαφορές, αλλά δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιες είναι οι πραγματικά βασικές αρχές, μπορεί να καθυστερήσει.
Και σε μια βίαιη απειλή, η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει.
Η λύση δεν είναι να μη μαθαίνει τίποτα ο άνθρωπος. Η λύση είναι να οργανώνει την εκπαίδευση γύρω από λίγες βασικές, επαναλαμβανόμενες, εφαρμόσιμες δεξιότητες και απλές αποφάσεις.
Όταν η κατάσταση είναι χαοτική, η πολυπλοκότητα καταρρέει.
Η απλότητα μένει.
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό
Το δόγμα του Combatives Group είναι:
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό.
Απλό, γιατί η πίεση καταστρέφει την πολυτέλεια της λεπτομέρειας.
Άμεσο, γιατί όταν υπάρχει άμεση απειλή, ο χρόνος δεν είναι θεωρητικό μέγεθος. Είναι ζήτημα ασφάλειας.
Αποτελεσματικό, γιατί μια αντίδραση που δεν αλλάζει την κατάσταση δεν λύνει το πρόβλημα. Το παρατείνει.
Η απλότητα δεν σημαίνει πρόχειρη εκπαίδευση. Αντίθετα, απαιτεί μεγάλη σοβαρότητα. Είναι εύκολο να προσθέτεις. Είναι δύσκολο να αφαιρείς ό,τι δεν αντέχει στην πίεση.
Η μεθοδολογία πρέπει να ξεχωρίζει τι είναι χρήσιμο υπό πραγματικές συνθήκες και τι είναι διακόσμηση.
Η αυτοπροστασία δεν χρειάζεται εντυπωσιασμό.
Χρειάζεται λειτουργική αλήθεια.
Βαριές κινητικές δεξιότητες και πίεση
Υπό έντονο φυσιολογικό και ψυχολογικό στρες, το σώμα δεν λειτουργεί όπως στην ήρεμη αίθουσα.
Η λεπτή ακρίβεια, οι σύνθετες αλληλουχίες και οι περίτεχνες λεπτομέρειες δυσκολεύουν. Το σώμα τείνει να επιστρέφει σε πιο απλές, χονδρικές, δυναμικές και καλά εκπαιδευμένες κινήσεις. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που το Combatives Group δίνει έμφαση σε βαριές κινητικές δεξιότητες και όχι σε υπερβολικά σύνθετες τεχνικές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η τεχνική δεν έχει σημασία.
Σημαίνει ότι η τεχνική πρέπει να είναι συμβατή με την πραγματική πίεση.
Αν μια δεξιότητα απαιτεί ιδανική ισορροπία, καθαρή απόσταση, ήρεμο μυαλό, λεπτή κίνηση και συνεργάσιμο αντίπαλο, μπορεί να είναι όμορφη αλλά ακατάλληλη για τον μέσο πολίτη σε πραγματική απειλή.
Η προπόνηση πρέπει να ρωτά:
Θα λειτουργήσει όταν φοβάμαι;
Θα λειτουργήσει όταν κουράζομαι;
Θα λειτουργήσει όταν ο άλλος αντιστέκεται;
Θα λειτουργήσει όταν δεν έχω χρόνο;
Θα λειτουργήσει όταν πρέπει μετά να εξηγήσω γιατί το έκανα;
Αν όχι, ίσως δεν είναι αυτοπροστασία.
Ίσως είναι απλώς τεχνική.
Το πρόβλημα της «λεπτομερίτιδας»
Πολλοί ασκούμενοι και εκπαιδευτές βαλτώνουν στη λεπτομέρεια.
«Κι αν κάνει αυτό;»
«Κι αν έρθει έτσι;»
«Κι αν κρατάει το χέρι αλλιώς;»
«Κι αν το πόδι είναι εκεί;»
«Κι αν είναι λίγο πιο κοντά;»
«Κι αν είναι λίγο πιο μακριά;»
Τα «κι αν» δεν τελειώνουν ποτέ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ερωτήσεις είναι άχρηστες. Σημαίνει ότι πρέπει να έχουν όριο. Αν κάθε πιθανότητα δημιουργεί νέα τεχνική, τότε το σύστημα φουσκώνει μέχρι να γίνει αδύνατο να χρησιμοποιηθεί σε πραγματικό χρόνο.
Η αυτοπροστασία χρειάζεται αρχές που προσαρμόζονται, όχι ατελείωτες απαντήσεις για ατελείωτες υποπεριπτώσεις.
Χρειάζεται ο άνθρωπος να μπορεί να κινηθεί, να προστατευθεί, να δημιουργήσει χρόνο, να διακόψει την άμεση απειλή και να φύγει.
Όχι να προσπαθεί να θυμηθεί το κεφάλαιο 47 μιας θεωρητικής βιβλιοθήκης.
Η λεπτομέρεια έχει θέση στην εκπαίδευση.
Αλλά δεν πρέπει να σκοτώνει την απόφαση.
Οι άνθρωποι πέφτουν στο επίπεδο της εκπαίδευσής τους
«Ένας άνθρωπος που βρίσκεται υπό συνθήκες στρες ζωής και θανάτου θα επιμείνει σε αυτό που έχει εκπαιδευτεί καλά.» – Ζακ Καπανταϊδάκης
Αν η προπόνηση είναι χαλαρή, αποσπασματική και χωρίς πίεση, αυτό θα φανεί. Αν ο ασκούμενος δουλεύει πάντα στο 40% των δυνατοτήτων του, δεν πρέπει να περιμένει ότι σε πραγματική πίεση θα ανέβει μαγικά στο 100%.
Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο.
Η πραγματική πίεση μειώνει την απόδοση. Γι’ αυτό η προπόνηση πρέπει να περιλαμβάνει σταδιακή ψυχοσωματική πίεση, ρόλους, σενάρια, αντίσταση, κούραση, αποτίμηση και νόμιμη κρίση. Όχι για να γίνει ο άνθρωπος άγριος, αλλά για να μη διαλυθεί όταν η κατάσταση γίνει άγρια.
Η αυτοπεποίθηση χωρίς πίεση είναι εύθραυστη.
Η ικανότητα χτίζεται όταν η τεχνική δοκιμάζεται.
Απρόθυμος ή ανίκανος να συνεχίσει
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία του άρθρου είναι ο σκοπός της προστατευτικής δράσης.
Ο στόχος δεν είναι να σκοτώσουμε.
Δεν είναι να καταστρέψουμε.
Δεν είναι να δώσουμε μάθημα.
Δεν είναι να ικανοποιήσουμε θυμό.
Ο στόχος είναι να καταστήσουμε τον δράστη απρόθυμο ή ανίκανο να ξεκινήσει ή να συνεχίσει την άμεση απειλή.
Αυτή η διατύπωση έχει αξία, αλλά πρέπει να κατανοηθεί σωστά.
«Απρόθυμος» σημαίνει ότι η πρόθεσή του να συνεχίσει σπάει. Μπορεί να υποχωρήσει, να σταματήσει, να χάσει το θάρρος του ή να επιλέξει να φύγει.
«Ανίκανος» σημαίνει ότι προσωρινά δεν μπορεί να συνεχίσει την άμεση απειλή, στον βαθμό που απαιτείται για να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Σε καμία περίπτωση αυτό δεν σημαίνει ότι παραμένουμε για να συνεχίσουμε τη βία.
Μόλις η απειλή σταματήσει, φεύγουμε προς την ασφάλεια.
Αυτό είναι το κέντρο της πολιτικής αυτοπροστασίας.
Η ακραία βία είναι εξαίρεση, όχι δόγμα
Υπάρχουν ακραίες καταστάσεις όπου η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα απειλούνται σοβαρά. Υπάρχουν επιθέσεις με όπλα, πολλοί δράστες, βαριά πρόθεση βλάβης ή συνθήκες όπου οι επιλογές ενός ανθρώπου μειώνονται τραγικά.
Αλλά για τον μέσο πολίτη, αυτές οι καταστάσεις είναι εξαιρέσεις, όχι καθημερινός κανόνας.
Είναι ανεύθυνο να χτίζεται ολόκληρη η εκπαίδευση πολιτών πάνω στην πιο ακραία πιθανότητα, σαν να είναι το φυσιολογικό σενάριο της καθημερινότητας. Αυτό δημιουργεί φόβο, υπερβολή και λάθος νοοτροπία.
Η σωστή προσέγγιση είναι διαφορετική.
Εκπαιδευόμαστε για σοβαρές απειλές, αλλά δεν ζούμε μέσα στη φαντασίωση ότι κάθε παρεξήγηση είναι μάχη ζωής και θανάτου. Κρατάμε κοινή λογική. Κρατάμε αναλογία. Κρατάμε επίγνωση. Κρατάμε έξοδο.
Οι εξαιρέσεις υπάρχουν.
Αλλά η εκπαίδευση πολίτη πρέπει να ξεκινά από την πραγματικότητα, όχι από το φυλαχτό (όπλα) των εμπόρων του φόβου.
Η βία είναι σπάνια μόνο σωματικό πρόβλημα
Ακόμη και όταν η βία μοιάζει σωματική, στην πραγματικότητα είναι πολυεπίπεδο πρόβλημα.
Έχει ψυχολογία. Έχει νόμο. Έχει κοινωνικό περιβάλλον. Έχει μάρτυρες. Έχει αποδεικτικά στοιχεία. Έχει μετά-σύγκρουση. Έχει πιθανότητα αντιποίνων. Έχει κόστος. Έχει ανθρώπους που μπορεί να εξαρτώνται από εμάς.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση που περιορίζεται μόνο στο «τι κάνω στο σώμα του άλλου» είναι ανεπαρκής.
Η σοβαρή αυτοπροστασία πρέπει να διδάσκει τι κάνω πριν, τι κάνω κατά τη διάρκεια και τι κάνω μετά. Πρέπει να ενώνει την προ-σύγκρουση, τη σύγκρουση και τη μετά-σύγκρουση. Πρέπει να συνδέει τις σκληρές δεξιότητες με τη νομική κρίση.
Αλλιώς δημιουργεί ανθρώπους που μπορεί να ξέρουν πώς να δράσουν, αλλά όχι πώς να ζήσουν με τις συνέπειες της δράσης τους.
Η βία δεν είναι τεχνικό πρόβλημα μόνο.
Είναι πρόβλημα ζωής.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει «άσκηση βίας» στην αυτοάμυνα;
Σημαίνει τη χρήση φυσικής προστατευτικής δράσης όταν υπάρχει άμεση, πραγματική απειλή και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή. Δεν σημαίνει εκδίκηση, τιμωρία ή ανεξέλεγκτη επίθεση. Για τον πολίτη, η δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
Πόση βία είναι αρκετή στην αυτοάμυνα;
Όση χρειάζεται για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής. Η βασική αρχή είναι: το μόλις αρκετό αρκεί. Αν συνεχίσουμε όταν η απειλή έχει σταματήσει, μπορεί να περάσουμε σε υπέρβαση.
Τι σημαίνει «το μόλις αρκετό αρκεί»;
Σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο το αναγκαίο και ανάλογο επίπεδο προστατευτικής δράσης για να σταματήσει η παρούσα απειλή. Δεν χρησιμοποιούμε βία για να τιμωρήσουμε, να εκδικηθούμε ή να αποδείξουμε υπεροχή.
Υπάρχουν κανόνες στον δρόμο;
Ο επιτιθέμενος μπορεί να μη σέβεται κανόνες. Όμως ο πολίτης που θα κριθεί μετά από ένα περιστατικό βρίσκεται μέσα σε νομικό πλαίσιο. Υπάρχουν νόμοι, μάρτυρες, κάμερες, ανακριτές, εισαγγελείς και δικαστές. Άρα για τον πολίτη, κανόνες υπάρχουν.
Γιατί το Combatives Group δίνει έμφαση σε λίγες τεχνικές;
Επειδή σε πραγματική πίεση ο χρόνος είναι ελάχιστος και οι πολλές επιλογές μπορούν να καθυστερήσουν την απόφαση. Λίγες καλά εκπαιδευμένες δεξιότητες, δουλεμένες υπό πίεση, έχουν μεγαλύτερη πρακτική αξία από πολλές τεχνικές που γνωρίζονται επιφανειακά.
Τι σημαίνει «Λίγα = Πολλά»;
Σημαίνει ότι λίγες βασικές δεξιότητες, όταν εκπαιδευτούν χιλιάδες φορές με πίεση, αντίσταση και σωστό πλαίσιο, είναι πιο αποτελεσματικές από έναν τεράστιο κατάλογο τεχνικών που ο ασκούμενος δεν μπορεί να ανακαλέσει υπό στρες.
Τι σημαίνει «Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό»;
Είναι το δόγμα ότι η αυτοπροστασία και η αυτοάμυνα πρέπει να βασίζεται σε απλές, άμεσες και λειτουργικές αντιδράσεις που μπορούν να εφαρμοστούν υπό πίεση. Όχι σε περίπλοκες τεχνικές που απαιτούν ιδανικές συνθήκες.
Τι είναι οι σκληρές δεξιότητες;
Είναι οι φυσικές δεξιότητες που μπορεί να χρειαστούν όταν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή. Στο πλαίσιο πολιτικής αυτοπροστασίας, πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για να διακοπεί η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Γιατί η υπερβολική βία είναι επικίνδυνη;
Επειδή μπορεί να μετατρέψει τον αμυνόμενο σε κατηγορούμενο. Αν η δράση συνεχιστεί όταν η απειλή έχει σταματήσει ή αν είναι δυσανάλογη με την απειλή, μπορεί να υπάρξουν σοβαρές νομικές και προσωπικές συνέπειες.
Τι σημαίνει να κάνουμε τον δράστη απρόθυμο ή ανίκανο να συνεχίσει;
Σημαίνει ότι ο σκοπός της προστατευτικής δράσης είναι να σταματήσει η δυνατότητα ή η πρόθεση του δράστη να συνεχίσει την άμεση απειλή. Μόλις αυτό επιτευχθεί και υπάρχει δυνατότητα διαφυγής, η δράση σταματά και απομακρυνόμαστε.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
Φάση 1: Προ-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Βάζει το πλαίσιο πριν από τη βία: επίγνωση, σχέδιο δράσης, Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση.
Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Συνδέεται άμεσα με το παρόν άρθρο, επειδή αναλύει τη στιγμή όπου η απειλή γίνεται άμεση και χρειάζεται φράγμα, αποκλιμάκωση και νόμιμη προστατευτική δράση.
Φάση 3: Μετά-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Απαραίτητο άρθρο για να κατανοηθεί ότι η βία έχει συνέχεια: έξοδος, νομική προστασία, αποδεικτικά στοιχεία και πιθανότητα αντιποίνων.
Τι είναι και τι δεν είναι η αυτοάμυνα
Σχετικό άρθρο για τη διάκριση ανάμεσα στην πραγματική αυτοάμυνα, την εκδίκηση, την τιμωρία και την παράνομη υπέρβαση.
Θέτοντας όρια στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα
Συνδέεται με την κεντρική αρχή «το μόλις αρκετό αρκεί» και εξηγεί γιατί τα όρια προστατεύουν και σωματικά και νομικά.
Προτεινόμενα νέα άρθρα
Το μόλις αρκετό αρκεί στην αυτοάμυνα
Ένα ξεχωριστό άρθρο αφιερωμένο αποκλειστικά στην αναλογία, την αναγκαιότητα και την παύση της προστατευτικής δράσης.
Λίγα = Πολλά: γιατί η αυτοπροστασία χρειάζεται απλότητα
Θα αναλύει τη μεθοδολογική αξία των λίγων καλά εκπαιδευμένων δεξιοτήτων έναντι της υπερφόρτωσης τεχνικών.
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό: το δόγμα του Combatives Group
Άρθρο-πυλώνας για το βασικό δόγμα της μεθοδολογίας και τη σύνδεσή του με πίεση, χρόνο και πρακτική εφαρμογή.
Πολεμικές τέχνες, μαχητικά αθλήματα και αυτοπροστασία
Θα ξεκαθαρίζει τη διαφορά ανάμεσα στην τέχνη, το άθλημα, τη στρατιωτική λογική και τη νόμιμη αυτοπροστασία πολίτη.
Γιατί οι πολλές τεχνικές μπορεί να σε καθυστερήσουν
Άρθρο για την υπερφόρτωση επιλογών, τον χρόνο απόφασης και την ανάγκη για πρακτική απλότητα στην αυτοάμυνα.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο αυτό δεν παρέχει οδηγίες για χτυπήματα, στόχους, ακολουθίες τεχνικών ή πρόκληση τραυματισμού.
Η δημόσια ύλη εξηγεί αρχές: νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση, απλότητα, πίεση, όρια, παύση και διαφυγή. Η πρακτική εκπαίδευση σε σκληρές δεξιότητες πρέπει να γίνεται μόνο σε κατάλληλο περιβάλλον, με έμπειρη επίβλεψη, προστατευτικό εξοπλισμό, προοδευτικότητα και σαφές νομικό πλαίσιο.
Η λάθος εφαρμογή βίας μπορεί να τραυματίσει, να σκοτώσει ή να καταστρέψει ζωές.
Η αυτοπροστασία δεν είναι παιχνίδι.
Νομική σημείωση
Η αυτοάμυνα πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
Η προστατευτική δράση δικαιολογείται μόνο απέναντι σε άμεση, πραγματική απειλή και μόνο στον βαθμό που απαιτείται για να σταματήσει αυτή η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
Η υπέρβαση, η εκδίκηση, η τιμωρία, η καυχησιολογία και η συνέχιση της βίας μετά την παύση του κινδύνου μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρές νομικές συνέπειες.
Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Για συγκεκριμένο περιστατικό, απαιτείται επικοινωνία με δικηγόρο.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η αυτοάμυνα δεν είναι «να τους σκοτώσουμε όλους».
Δεν είναι κινηματογραφική βία. Δεν είναι στρατιωτική επιχείρηση για πολίτες. Δεν είναι αφορμή να ξεσπάσει κάποιος τα συμπλέγματά του. Δεν είναι χώρος για μαγικές τεχνικές, ατελείωτες λύσεις ή φαντασιώσεις παντοδυναμίας.
Η σοβαρή αυτοπροστασία είναι πολύ πιο απαιτητική.
Πρέπει να ξέρεις να αποφεύγεις.
Πρέπει να ξέρεις να αποκλιμακώνεις.
Πρέπει να ξέρεις να δράσεις όταν δεν υπάρχει άλλη λύση.
Πρέπει να ξέρεις να σταματήσεις.
Πρέπει να ξέρεις να φύγεις.
Πρέπει να ξέρεις ότι μετά υπάρχουν συνέπειες.
Η φαντασίωση αγαπά την υπερβολή.
Η αυτοπροστασία απαιτεί μέτρο.
Σημείωση εμπειρίας
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η άσκηση βίας δεν αντιμετωπίζεται ως ανεξέλεγκτη σκληρότητα. Αντιμετωπίζεται ως προστατευτικό εργαλείο έσχατης ανάγκης, που πρέπει να εκπαιδεύεται μέσα σε πλαίσιο επίγνωσης, αποκλιμάκωσης, πίεσης, σεναρίων, ρόλων, νομικής ευθύνης και παύσης.
Οι σκληρές δεξιότητες έχουν αξία μόνο όταν υπηρετούν καθαρό σκοπό: να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Η προπόνηση πρέπει να δείχνει στον ασκούμενο όχι μόνο πώς να ενεργεί, αλλά και γιατί, πότε και πότε πρέπει να σταματήσει.
Αυτό είναι που διαχωρίζει την πρακτική αυτοπροστασία από τη βίαιη φαντασίωση.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η επίγνωση, η αποκλιμάκωση, οι σκληρές δεξιότητες, η απλότητα, η πίεση, η νόμιμη προστατευτική δράση και η παύση συνδέονται σε ένα σοβαρό πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Χρειάζεται πρακτική εφαρμογή.
Χρειάζονται ρόλοι και σενάρια.
Χρειάζεται εκπαίδευση υπό πίεση.
Χρειάζεται καθαρό νομικό και ηθικό πλαίσιο.
Χρειάζεται να μάθετε όχι μόνο πόσο μπορείτε να κάνετε, αλλά πόσο αρκεί.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.
Η βία έχει συνέπειες.
Γι’ αυτό η σοβαρή αυτοπροστασία δεν τη λατρεύει.
Τη διαχειρίζεται.