Η αυτοπροστασία δεν τελειώνει τη στιγμή που σταματά η φυσική απειλή.
Η Φάση 3, η μετά-σύγκρουση, είναι το στάδιο αμέσως μετά το περιστατικό. Εκεί όπου πρέπει να απομακρυνθείς από τον κίνδυνο, να ελέγξεις αν είσαι ασφαλής, να προστατεύσεις τους ανθρώπους σου, να ζητήσεις βοήθεια αν χρειάζεται, να σκεφτείς νομικά και να προσέξεις την πιθανότητα συνέχειας ή αντιποίνων.
Για έναν πολίτη, ο πρώτος κανόνας μετά τη σύγκρουση είναι η έξοδος από τον χώρο, εφόσον μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Δεν μένεις για να εξηγήσεις.
Δεν μένεις για να επιβεβαιώσεις ότι «κέρδισες».
Δεν μένεις για να συνεχίσεις.
Δεν μένεις για να κάνεις τον αστυνομικό, τον ανακριτή ή τον ήρωα.
Η δουλειά σου είναι να βγεις από τον κίνδυνο, να προστατεύσεις τον εαυτό σου και να διαχειριστείς τις συνέπειες με ψυχραιμία.
Η βίαιη συμπλοκή μπορεί να έχει δεύτερο κύμα.
Και η μετά-σύγκρουση είναι συχνά εκεί όπου ένας άνθρωπος χάνει αυτά που κατάφερε να σώσει στη σύγκρουση.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο είναι για ανθρώπους που καταλαβαίνουν ότι η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο το «τι κάνω τη στιγμή της επίθεσης».
Είναι για όσους θέλουν να καταλάβουν τι γίνεται μετά: πώς φεύγουμε, τι προσέχουμε, τι δεν αγγίζουμε, πότε ζητάμε βοήθεια, γιατί χρειαζόμαστε νομική καθοδήγηση και γιατί η απειλή μπορεί να μην έχει τελειώσει απλώς επειδή σταμάτησε η πρώτη επαφή.
Είναι επίσης για ασκούμενους που έχουν εκπαιδευτεί στη Φάση 1 και στη Φάση 2, αλλά δεν έχουν δώσει αρκετή προσοχή στη Φάση 3. Αυτό είναι σοβαρό κενό. Πολλοί σκέφτονται την αυτοάμυνα σαν να τελειώνει στο τελευταίο σωματικό γεγονός. Στην πραγματικότητα, οι συνέπειες μπορεί να αρχίζουν εκεί.
Το άρθρο είναι για πολίτες.
Όχι για ανθρώπους που έχουν επαγγελματική υποχρέωση σύλληψης, έρευνας, ελέγχου ή παραμονής στη σκηνή. Οι αστυνομικοί, οι στρατιωτικοί, το προσωπικό ασφαλείας και άλλοι επαγγελματίες λειτουργούν μέσα σε διαφορετικό θεσμικό και νομικό πλαίσιο. Για τον πολίτη, η προτεραιότητα είναι απλή: ασφάλεια, απομάκρυνση, βοήθεια, νόμος.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Το άρθρο αυτό ολοκληρώνει την τριπλή λογική των φάσεων της σύγκρουσης στο Combatives Group.
Η Φάση 1 είναι η Προ-Σύγκρουση. Εκεί κυριαρχούν η επίγνωση, το σχέδιο δράσης, η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση.
Η Φάση 2 είναι η Σύγκρουση. Εκεί, όταν η απειλή γίνει άμεση και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή, εξετάζονται το φράγμα, η αποκλιμάκωση, η παρατήρηση κινδύνων και η νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση.
Η Φάση 3 είναι η Μετά-Σύγκρουση. Εκεί το ζητούμενο είναι να μη χαθεί η ασφάλεια μετά το περιστατικό. Να μη μείνουμε εκτεθειμένοι. Να μη δεχτούμε δεύτερη επίθεση. Να μη χειριστούμε λάθος στοιχεία. Να μη μιλήσουμε χωρίς σκέψη. Να μη μετατρέψουμε την επιβίωση σε νομικό ή πρακτικό χάος.
Η μετά-σύγκρουση συνδέεται άμεσα με:
- έξοδο από τον χώρο,
- έλεγχο ασφάλειας,
- ιατρική βοήθεια όπου χρειάζεται,
- ειδοποίηση αρχών όπου απαιτείται,
- νομική καθοδήγηση,
- αποφυγή αλλοίωσης στοιχείων,
- προσοχή σε αντίποινα,
- και συνέχιση της επίγνωσης μετά το περιστατικό.
Η αυτοπροστασία δεν τελειώνει με την παύση της άμεσης απειλής.
Τελειώνει όταν έχεις επιστρέψει πραγματικά στην ασφάλεια.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε:
- τι σημαίνει μετά-σύγκρουση στην αυτοπροστασία,
- γιατί για τον πολίτη η έξοδος από τον χώρο είναι συνήθως η πρώτη προτεραιότητα,
- γιατί ο έλεγχος για όπλα δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως γενική οδηγία προς πολίτες,
- γιατί δεν πρέπει να χειριζόμαστε αντικείμενα ή πιθανές αποδείξεις χωρίς λόγο,
- γιατί η απομάκρυνση δεν σημαίνει εγκατάλειψη ευθύνης,
- πότε χρειάζεται ιατρική βοήθεια ή ειδοποίηση αρχών,
- γιατί πρέπει να ενημερωθεί δικηγόρος σε σοβαρό περιστατικό,
- γιατί χρειάζεται προσοχή στα λόγια μας μετά τη σύγκρουση,
- γιατί πρέπει να προσέχουμε τα νώτα μας μετά από ένα περιστατικό,
- και γιατί η καλύτερη λύση παραμένει η πρόληψη μέσω Απουσίας, Αποφυγής και Απόδρασης.
Το βασικό μήνυμα είναι απλό:
Μην επιβιώσεις από τη σύγκρουση για να καταστραφείς μετά από αυτήν.
Βασικά σημεία
- Η μετά-σύγκρουση είναι η φάση αμέσως μετά το περιστατικό.
- Για τον πολίτη, η πρώτη προτεραιότητα είναι η έξοδος από τον κίνδυνο.
- Δεν μένουμε στον χώρο για εγωισμό, εξηγήσεις, απειλές ή συνέχεια.
- Δεν χειριζόμαστε όπλα, αντικείμενα ή πιθανά αποδεικτικά στοιχεία χωρίς ανάγκη και χωρίς καθοδήγηση.
- Αν υπάρχει όπλο ή σοβαρό στοιχείο, η ασφαλέστερη επιλογή για πολίτες είναι να απομακρυνθούν, να προστατευθούν και να ενημερώσουν τις αρχές.
- Αν υπάρχουν τραυματισμοί, προτεραιότητα έχει η ιατρική βοήθεια.
- Σε σοβαρό περιστατικό, χρειάζεται άμεση νομική καθοδήγηση.
- Δεν κάνουμε εκτενείς δηλώσεις υπό σοκ, αδρεναλίνη ή φόβο.
- Η πιθανότητα αντιποίνων δεν πρέπει να αγνοείται.
- Η επίγνωση συνεχίζεται και μετά το περιστατικό.
- Η καλύτερη διαχείριση της μετά-σύγκρουσης είναι να μην έχει υπάρξει σύγκρουση εξαρχής.
- Γι’ αυτό η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση παραμένουν κεντρικές αρχές.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η Φάση 3 είναι η μετά-σύγκρουση. Είναι το στάδιο μετά από ένα περιστατικό βίας ή άμεσης απειλής, όταν η φυσική δράση έχει σταματήσει αλλά οι κίνδυνοι δεν έχουν απαραίτητα τελειώσει.
Για τον πολίτη, ο βασικός κανόνας είναι να εντοπίσει την έξοδο και να απομακρυνθεί από τον κίνδυνο, εφόσον μπορεί να το κάνει με ασφάλεια. Η παραμονή στον χώρο μπορεί να δημιουργήσει νέα απειλή, νέα παρεξήγηση, νομικό πρόβλημα ή δεύτερο κύμα επίθεσης.
Σε επαγγελματικά πλαίσια, όπως σε αστυνομική εργασία, μπορεί να υπάρχουν διαδικασίες ελέγχου, ακινητοποίησης, έρευνας ή διαχείρισης όπλων. Αυτά όμως δεν πρέπει να μεταφέρονται απλά στον πολίτη. Ο πολίτης δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ερευνητή σκηνής ή να χειρίζεται πιθανά αποδεικτικά στοιχεία χωρίς σοβαρό λόγο.
Αν υπάρχει τραυματισμός, ζητείται ιατρική βοήθεια. Αν υπάρχει σοβαρό περιστατικό, ενημερώνονται οι αρμόδιες αρχές και ζητείται νομική καθοδήγηση. Αν υπάρχουν κάμερες, μάρτυρες ή στοιχεία, πρέπει να προστατευθεί η αξία τους χωρίς να αλλοιωθούν.
Μετά τη σύγκρουση, χρειάζεται επίσης προσοχή στα νώτα. Ο άνθρωπος που απείλησε, η παρέα του ή το περιβάλλον του μπορεί να θελήσουν συνέχεια. Μπορεί να υπάρξουν αντίποινα. Μπορεί να υπάρξει μήνυση. Μπορεί να υπάρξει προσπάθεια αντιστροφής της ιστορίας.
Γι’ αυτό η καλύτερη στρατηγική παραμένει η ίδια:
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Και αν όλα αποτύχουν, νόμιμη προστατευτική δράση μόνο όσο χρειάζεται για να σταματήσει η άμεση απειλή και να επιστρέψουμε στην ασφάλεια.
Εισαγωγή: Η σύγκρουση δεν τελειώνει όταν σταματήσει η πρώτη απειλή
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στην αυτοπροστασία είναι να νομίζει κάποιος ότι το περιστατικό τελειώνει τη στιγμή που σταματά η φυσική επαφή.
Δεν είναι πάντα έτσι.
Μπορεί η άμεση απειλή να έχει παύσει, αλλά ο χώρος να παραμένει επικίνδυνος. Μπορεί να υπάρχουν συνεργοί. Μπορεί ο άλλος να σηκωθεί ξανά. Μπορεί να εμφανιστούν φίλοι του. Μπορεί να υπάρχουν όπλα που δεν είδαμε. Μπορεί να υπάρχουν μάρτυρες που δεν κατάλαβαν τι έγινε. Μπορεί να υπάρχουν κάμερες που κατέγραψαν μέρος του περιστατικού, αλλά όχι όλη την εξέλιξη. Μπορεί να αρχίζει πλέον το νομικό κομμάτι.
Η μετά-σύγκρουση είναι η φάση όπου ο άνθρωπος πρέπει να συνεχίσει να σκέφτεται.
Όχι να πανηγυρίζει.
Όχι να απειλεί.
Όχι να μένει στον χώρο.
Όχι να προσπαθεί να εξηγήσει τα πάντα μέσα στην αδρεναλίνη.
Η πρώτη δουλειά είναι να επιστρέψει στην ασφάλεια.
Αν αυτό δεν γίνει, η σύγκρουση μπορεί απλώς να αλλάξει μορφή.
Κανόνας 7: Εντόπισε την έξοδο
Για τον πολίτη, ο βασικός κανόνας μετά τη σύγκρουση είναι να εντοπίσει την έξοδο.
Αυτό πρέπει να γίνει άμεσα. Όχι πανικόβλητα, αλλά αποφασιστικά. Αν η άμεση απειλή έχει σταματήσει και υπάρχει ασφαλής δυνατότητα απομάκρυνσης, η παραμονή στον χώρο συνήθως δεν προσφέρει τίποτα καλό.
Η έξοδος δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπεις κάθε ευθύνη. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεσαι παράνομα. Δεν σημαίνει ότι αγνοείς τραυματισμούς ή σοβαρές υποχρεώσεις. Σημαίνει ότι δεν παραμένεις μέσα σε έναν χώρο όπου η κατάσταση μπορεί να ξανανοίξει.
Αν είσαι με οικογένεια, φίλους ή τρίτα πρόσωπα, τους παίρνεις μαζί σου αν μπορείς. Αν κάποιος χρειάζεται βοήθεια, ζητάς βοήθεια. Αν υπάρχει σοβαρό περιστατικό, ειδοποιείς τις αρμόδιες υπηρεσίες από ασφαλές σημείο.
Αυτό είναι πρακτική αυτοπροστασία.
Η έξοδος δεν είναι φυγή από την ευθύνη.
Είναι έξοδος από τον κίνδυνο.
Γιατί ο έλεγχος για όπλα δεν είναι γενική οδηγία για πολίτες
Στο εκπαιδευτικό πλαίσιο μας υπάρχει αναφορά σε έλεγχο για όπλα, κυρίως επειδή κατά καιρούς εκπαιδεύονται και άνθρωποι από επαγγελματικούς χώρους, όπως αστυνομικοί ή προσωπικό που μπορεί να έχει διαφορετικές υποχρεώσεις.
Αυτό πρέπει να διαχωριστεί καθαρά.
Ο πολίτης δεν έχει τον ίδιο ρόλο με έναν αστυνομικό. Δεν έχει την ίδια αποστολή, τον ίδιο εξοπλισμό, το ίδιο νομικό πλαίσιο ή την ίδια υποχρέωση παραμονής και ελέγχου. Γι’ αυτό δεν πρέπει να μεταφέρουμε επαγγελματικές διαδικασίες στον πολίτη σαν να είναι απλές οδηγίες αυτοάμυνας.
Αν υπάρχει υποψία όπλου, η προτεραιότητα για τον πολίτη είναι ασφάλεια, απόσταση, εμπόδιο, έξοδος και ειδοποίηση των αρχών.
Το να σκύψει κάποιος πάνω από έναν άνθρωπο που μόλις αποτέλεσε απειλή, να τον ψάξει ή να χειριστεί αντικείμενα που μπορεί να είναι όπλα ή αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να δημιουργήσει νέο κίνδυνο και νομική περιπλοκή.
Η σωστή δημόσια αρχή είναι απλή:
Μη χειρίζεσαι άσκοπα όπλα, αντικείμενα ή πιθανά αποδεικτικά στοιχεία.
Βγες σε ασφάλεια.
Ενημέρωσε τις αρχές.
Αναζήτησε νομική καθοδήγηση.
Η ασφάλεια προηγείται της περιέργειας.
Μην αλλοιώνεις τη σκηνή χωρίς λόγο
Μετά από ένα σοβαρό περιστατικό, ο χώρος μπορεί να έχει αποδεικτική αξία.
Μπορεί να υπάρχουν αντικείμενα, ίχνη, κάμερες, μάρτυρες, τραυματισμοί, θέσεις ανθρώπων και στοιχεία που εξηγούν τι έγινε. Αν ο πολίτης αρχίσει να μετακινεί πράγματα, να μαζεύει αντικείμενα ή να «τακτοποιεί» τη σκηνή, μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα.
Ακόμη και αν η πρόθεσή του είναι καλή, η εικόνα μπορεί να παρερμηνευθεί.
Σε σοβαρά περιστατικά, η καλύτερη πρακτική είναι να απομακρυνθεί από τον άμεσο κίνδυνο, να κρατήσει όσο γίνεται καθαρή μνήμη των γεγονότων, να εντοπίσει μάρτυρες ή κάμερες αν μπορεί χωρίς να εκτεθεί, και να ενημερώσει αρμόδιους ανθρώπους.
Αν υπάρχει αντικείμενο που αποτελεί άμεσο κίνδυνο, η ασφάλεια προέχει. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να μετατραπεί σε διαχειριστή αποδεικτικών στοιχείων.
Η σκηνή ενός περιστατικού δεν είναι χώρος αυτοσχεδιασμού.
Είναι πιθανός χώρος νομικής αξιολόγησης.
Κανόνας 8: Έξοδος από τη σκηνή
Μετά από μια σύγκρουση, πρέπει να φύγουμε από τη σκηνή όσο πιο γρήγορα και ασφαλώς γίνεται.
Αυτό δεν σημαίνει τρέχω στα τυφλά. Δεν σημαίνει αφήνω τραυματισμένους χωρίς βοήθεια. Δεν σημαίνει εξαφανίζομαι χωρίς να υπάρξει καμία επικοινωνία όταν υπάρχει σοβαρό περιστατικό. Σημαίνει ότι δεν παραμένω στο σημείο όπου η απειλή μπορεί να ξαναρχίσει.
Η έξοδος πρέπει να γίνει με επίγνωση.
Πού είναι η ασφαλής κατεύθυνση;
Υπάρχουν άλλοι άνθρωποι μαζί μου;
Υπάρχει πιθανός συνεργός;
Υπάρχει φωτισμένο σημείο;
Υπάρχει κατάστημα, υπηρεσία, κόσμος ή σημείο από όπου μπορώ να καλέσω βοήθεια;
Υπάρχουν κάμερες ή μάρτυρες που μπορεί να αποδειχθούν σημαντικοί;
Το να φύγεις σωστά δεν είναι το ίδιο με το να φύγεις πανικόβλητα.
Η σωστή έξοδος είναι οργανωμένη απομάκρυνση από τον κίνδυνο.
Αν υπάρχει τραυματισμός, ζητάμε βοήθεια
Η αυτοπροστασία δεν καταργεί την ανθρώπινη και νομική ευθύνη.
Αν υπάρχει σοβαρός τραυματισμός, χρειάζεται ιατρική βοήθεια. Αυτό ισχύει για εμάς, για ανθρώπους που είναι μαζί μας, αλλά και για οποιονδήποτε έχει τραυματιστεί στο περιστατικό. Η ακριβής συμπεριφορά εξαρτάται από την ασφάλεια της σκηνής, τη νομοθεσία, τη σοβαρότητα και τις συνθήκες. Όμως η πλήρης αδιαφορία μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά, ηθικά και νομικά προβλήματα.
Το σωστό είναι να ζητηθεί βοήθεια από ασφαλές σημείο.
Αν δεν μπορείς να παραμείνεις στον χώρο χωρίς κίνδυνο, απομακρύνεσαι και καλείς τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αν μπορείς να δώσεις πληροφορίες χωρίς να εκτεθείς, τις δίνεις. Αν χρειάζεσαι κι εσύ ιατρικό έλεγχο, δεν το αγνοείς.
Η αδρεναλίνη μπορεί να κρύψει τραυματισμούς.
Μετά από βίαιο περιστατικό, ο έλεγχος της σωματικής κατάστασης είναι μέρος της αυτοπροστασίας.
Ενημέρωσε δικηγόρο σε σοβαρό περιστατικό
Αν έχει γίνει σοβαρή σύγκρουση, αν υπάρχει τραυματισμός, αν χρησιμοποιήθηκε φυσική προστατευτική δράση ή αν υπάρχει πιθανότητα νομικής συνέχειας, χρειάζεται νομική καθοδήγηση.
Αυτό δεν είναι ένδειξη ενοχής.
Είναι ένδειξη σοβαρότητας.
Μετά από ένα βίαιο περιστατικό, ο άνθρωπος μπορεί να είναι σε σοκ. Μπορεί να μιλάει υπερβολικά. Μπορεί να χρησιμοποιήσει λάθος λέξεις. Μπορεί να εξηγήσει κάτι άτσαλα. Μπορεί να προσπαθήσει να φανεί σκληρός ή αδιάφορος και να καταστρέψει την εικόνα του. Μπορεί να πει πράγματα που αργότερα θα απομονωθούν από το πλαίσιο.
Ο δικηγόρος υπάρχει για να προστατεύσει τα δικαιώματά σου και να σε βοηθήσει να κινηθείς σωστά.
Ο νόμος μπορεί να έρθει με ερωτήσεις.
Οι ερωτήσεις μπορεί να είναι δύσκολες.
Οι απαντήσεις σου μπορεί να έχουν συνέπειες.
Γι’ αυτό η νομική καθοδήγηση δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι μέρος της μετά-σύγκρουσης.
Πρόσεχε τι λες μετά το περιστατικό
Μετά από μια σύγκρουση, οι λέξεις έχουν βάρος.
Δεν είναι σοφό να κάνεις δηλώσεις από θυμό, φόβο ή αδρεναλίνη. Δεν είναι σοφό να λες «τον διέλυσα», «καλά του έκανα», «θα το ξαναέκανα», «του άξιζε» ή οτιδήποτε δίνει εικόνα εκδίκησης ή τιμωρίας. Ακόμη και αν ειπωθεί πάνω στην ένταση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σου.
Το σωστό πλαίσιο είναι διαφορετικό.
Υπήρχε άμεση απειλή.
Προσπάθησα να αποφύγω.
Φοβήθηκα για την ασφάλειά μου ή για την ασφάλεια τρίτου.
Έδρασα για να σταματήσει η απειλή.
Σταμάτησα όταν μπορούσα να φύγω.
Ζήτησα βοήθεια.
-Τέλος-
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποστηθίζουμε φράσεις. Σημαίνει ότι καταλαβαίνουμε την αλήθεια της αυτοπροστασίας και δεν την καταστρέφουμε με ανόητη γλώσσα.
Η βία δεν χρειάζεται καυχησιολογία.
Χρειάζεται σοβαρή εξήγηση και νομική καθοδήγηση.
Μάρτυρες, κάμερες και αποδεικτική προστασία
Αν υπάρχουν μάρτυρες ή κάμερες, μπορεί να αποδειχθούν πολύ σημαντικοί.
Μάρτυρες μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι προσπάθησες να φύγεις, ότι σήκωσες τα χέρια, ότι δεν προκάλεσες, ότι ο άλλος πλησίαζε, ότι υπήρχε απειλή ή ότι σταμάτησες όταν έπρεπε.
Κάμερες μπορεί να δείξουν μέρος του περιστατικού, αν και συχνά δεν καταγράφουν ήχο, πρόθεση, όλο το πλαίσιο ή το τι έγινε πριν. Παρ’ όλα αυτά, μπορούν να έχουν αξία.
Μετά το περιστατικό, χωρίς να μένεις εκτεθειμένος στον κίνδυνο, είναι χρήσιμο να παρατηρήσεις αν υπάρχουν κάμερες ή άνθρωποι που είδαν τι έγινε. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνεις ανάκριση στον χώρο. Σημαίνει ότι κρατάς πληροφορίες που μπορεί να χρειαστούν αργότερα.
Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο σώμα.
Είναι και αποδεικτική καθαρότητα.
Κανόνας 9: Πρόσεχε τα νώτα σου
Η πιθανότητα αντιποίνων πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν θεωρούν ένα περιστατικό τελειωμένο επειδή σταμάτησε εκείνη τη στιγμή. Μπορεί να επιστρέψουν. Μπορεί να φέρουν φίλους. Μπορεί να αναζητήσουν εκδίκηση. Μπορεί να προσπαθήσουν να αντιστρέψουν την ιστορία. Μπορεί να κινηθούν νομικά εναντίον του ανθρώπου που αρχικά απείλησαν ή επιτέθηκαν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ζούμε με φόβο.
Σημαίνει ότι παραμένουμε σοβαροί.
Αν έχει υπάρξει σύγκρουση με άτομο που ανήκει σε παρέα, ομάδα, συμμορία ή περιβάλλον όπου η «προσβολή» και η εκδίκηση αντιμετωπίζονται ως ζήτημα κύρους, η προσοχή πρέπει να αυξηθεί. Το ίδιο ισχύει και για ανθρώπους με έντονο εγωισμό, ιστορικό βίας ή διάθεση να συνεχίσουν το θέμα με άλλους τρόπους.
Δεν χρειάζονται γενικεύσεις για ομάδες πληθυσμού. Η συμπεριφορά δεν ανήκει σε εθνικότητα ή καταγωγή. Ανήκει σε συγκεκριμένους ανθρώπους, συγκεκριμένα περιβάλλοντα και συγκεκριμένες δυναμικές βίας.
Η αρχή όμως παραμένει:
Μετά από σύγκρουση, δεν υποθέτουμε αφελώς ότι όλα τελείωσαν.
Αντίποινα δεν σημαίνουν μόνο δεύτερη επίθεση
Όταν μιλάμε για αντίποινα, πολλοί σκέφτονται μόνο τη φυσική επιστροφή του επιτιθέμενου με φίλους.
Αυτό είναι μία πιθανότητα, αλλά όχι η μόνη.
Αντίποινα μπορεί να είναι απειλές. Μπορεί να είναι παρακολούθηση. Μπορεί να είναι φθορά περιουσίας. Μπορεί να είναι δυσφήμιση. Μπορεί να είναι μήνυση. Μπορεί να είναι ψευδής περιγραφή του περιστατικού. Μπορεί να είναι προσπάθεια να παρουσιαστεί ο αμυνόμενος ως θύτης.
Γι’ αυτό η μετά-σύγκρουση δεν είναι απλώς «φεύγω και τελείωσε».
Είναι περίοδος προσοχής.
Κρατάμε στοιχεία. Ενημερώνουμε ανθρώπους που πρέπει να γνωρίζουν. Αποφεύγουμε να επιστρέψουμε άσκοπα στο ίδιο περιβάλλον. Δεν εμπλεκόμαστε σε διαδικτυακές ανταλλαγές. Δεν συνεχίζουμε με απειλές ή προκλήσεις. Δεν δίνουμε υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον μας.
Η καλύτερη απάντηση μετά τη σύγκρουση είναι ψυχραιμία, τεκμηρίωση και απόσταση.
Όχι συνέχιση του έργου.
Γιατί τα αποδεικτικά στοιχεία προστατεύουν
Επισημαίνουμε ότι μετά από ένα περιστατικό μπορεί να υπάρξει νομική συνέχεια.
Αυτό είναι πραγματικό.
Κάποιος που επιτέθηκε μπορεί αργότερα να εμφανιστεί ως θύμα. Κάποιος που προκάλεσε μπορεί να καταθέσει διαφορετική ιστορία. Κάποιος που τραυματίστηκε ενώ απειλούσε μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση. Κάποιοι μάρτυρες μπορεί να είδαν μόνο το τέλος και όχι την αρχή.
Γι’ αυτό τα αποδεικτικά στοιχεία έχουν σημασία.
Όχι επειδή θέλουμε να «στήσουμε» ιστορία. Αλλά επειδή θέλουμε να προστατεύσουμε την αλήθεια. Η αλήθεια χρειάζεται πλαίσιο. Ποιος πλησίασε; Ποιος απείλησε; Ποιος προσπάθησε να φύγει; Πού ήταν η έξοδος; Υπήρχαν μάρτυρες; Υπήρχε κάμερα; Υπήρξαν προηγούμενες απειλές; Υπήρχαν τραυματισμοί;
Αυτά μπορεί να έχουν αξία.
Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο να επιβιώσεις σωματικά.
Είναι να μπορείς να εξηγήσεις καθαρά γιατί έκανες ό,τι έκανες.
Η ψυχολογική μετά-σύγκρουση
Μετά από ένα βίαιο περιστατικό, ο άνθρωπος μπορεί να μη νιώθει αμέσως τις συνέπειες.
Μπορεί να τρέμει μετά. Μπορεί να θυμώσει αργότερα. Μπορεί να νιώσει ενοχή, φόβο, ντροπή ή υπερένταση. Μπορεί να ξαναπαίζει το περιστατικό στο μυαλό του. Μπορεί να δυσκολεύεται να κοιμηθεί. Μπορεί να θυμάται λεπτομέρειες αποσπασματικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αδύναμος.
Σημαίνει ότι το σώμα και το μυαλό επεξεργάζονται ένα γεγονός υψηλής έντασης.
Η σοβαρή αυτοπροστασία πρέπει να αναγνωρίζει και αυτή τη φάση. Αν χρειάζεται ιατρική, ψυχολογική ή νομική υποστήριξη, ζητείται. Δεν προσπαθούμε να παριστάνουμε ότι δεν έγινε τίποτα, ειδικά αν το περιστατικό ήταν σοβαρό.
Το σώμα μπορεί να φύγει από τον χώρο γρήγορα.
Το μυαλό μερικές φορές χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Γιατί η πρόληψη παραμένει η καλύτερη συμβουλή
Όσο περισσότερο εξετάζει κανείς τη μετά-σύγκρουση, τόσο πιο καθαρό γίνεται ένα πράγμα:
Η καλύτερη σύγκρουση είναι αυτή που δεν έγινε.
Μετά από ένα βίαιο περιστατικό, ακόμη κι αν κάποιος έκανε «όλα σωστά», μπορεί να έχει τραυματισμούς, φόβο, νομικό κόστος, μαρτυρίες, κάμερες, αστυνομία, δικηγόρους, πιθανές μηνύσεις και πιθανότητα αντιποίνων. Ακόμη και η επιτυχής αυτοπροστασία έχει κόστος.
Γι’ αυτό το Combatives Group επιμένει στην Απουσία, την Αποφυγή και την Απόδραση.
Όχι επειδή φοβόμαστε τη δράση.
Αλλά επειδή καταλαβαίνουμε τις συνέπειες.
Η βία δεν είναι ένα απομονωμένο γεγονός. Είναι αλυσίδα. Αρχίζει πριν τη σύγκρουση και μπορεί να συνεχιστεί πολύ μετά από αυτήν.
Η πρόληψη κόβει την αλυσίδα πριν δεθεί γύρω από τη ζωή σου.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η μετά-σύγκρουση στην αυτοπροστασία;
Η μετά-σύγκρουση είναι η φάση αμέσως μετά από ένα περιστατικό βίας ή άμεσης απειλής. Περιλαμβάνει την απομάκρυνση από τον χώρο, τον έλεγχο ασφάλειας, την ιατρική και νομική διαχείριση, την προστασία αποδεικτικών στοιχείων και την προσοχή σε πιθανή συνέχεια ή αντίποινα.
Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας πολίτης μετά από σύγκρουση;
Για τον πολίτη, η πρώτη προτεραιότητα είναι να βγει από τον κίνδυνο, εφόσον μπορεί να το κάνει με ασφάλεια. Η έξοδος από τον χώρο δεν σημαίνει εγκατάλειψη ευθύνης. Σημαίνει απομάκρυνση από πιθανή νέα απειλή και διαχείριση του περιστατικού από ασφαλέστερο σημείο.
Πρέπει ένας πολίτης να ψάξει τον επιτιθέμενο για όπλα;
Ως γενική δημόσια οδηγία, όχι. Ο πολίτης δεν έχει τον ρόλο αστυνομικού. Αν υπάρχει υποψία όπλου, η προτεραιότητα είναι απόσταση, ασφάλεια, εμπόδιο, έξοδος και ειδοποίηση των αρχών. Ο χειρισμός όπλων ή αντικειμένων μπορεί να δημιουργήσει νέο κίνδυνο και νομική περιπλοκή.
Πρέπει να φύγω από τη σκηνή ή να μείνω;
Εξαρτάται από τις συνθήκες, αλλά αν η παραμονή στον χώρο σε εκθέτει σε νέο κίνδυνο, η απομάκρυνση είναι προτεραιότητα. Από ασφαλές σημείο μπορείς να ζητήσεις ιατρική βοήθεια, να καλέσεις τις αρχές και να επικοινωνήσεις με δικηγόρο αν το περιστατικό είναι σοβαρό.
Γιατί χρειάζεται δικηγόρος μετά από περιστατικό αυτοάμυνας;
Επειδή μετά από ένα βίαιο περιστατικό μπορεί να υπάρξει νομική συνέχεια. Ο άνθρωπος μπορεί να είναι σε σοκ, να μιλήσει άτσαλα ή να χρησιμοποιήσει λάθος λέξεις. Ο δικηγόρος προστατεύει τα δικαιώματα του πολίτη και βοηθά ώστε οι ενέργειες και οι δηλώσεις του να γίνουν σωστά.
Πρέπει να καλέσω ιατρική βοήθεια;
Αν υπάρχει τραυματισμός ή πιθανός τραυματισμός, ναι. Η αδρεναλίνη μπορεί να κρύψει βλάβες. Αν άλλος άνθρωπος έχει τραυματιστεί σοβαρά, η κλήση βοήθειας από ασφαλές σημείο μπορεί να είναι σημαντική πρακτικά, ηθικά και νομικά.
Γιατί πρέπει να προσέχω τα νώτα μου μετά από σύγκρουση;
Επειδή η απειλή μπορεί να συνεχιστεί. Μπορεί να υπάρξει δεύτερη επίθεση, εμφάνιση συνεργών, απειλές, μήνυση, ψευδής περιγραφή του περιστατικού ή άλλου τύπου αντίποινα. Η επίγνωση δεν σταματά μόλις φύγει η πρώτη ένταση.
Τι ρόλο παίζουν οι μάρτυρες και οι κάμερες;
Μάρτυρες και κάμερες μπορεί να βοηθήσουν να αποδειχθεί το πλαίσιο του περιστατικού: ποιος πλησίασε, ποιος απείλησε, ποιος προσπάθησε να φύγει και πότε σταμάτησε η απειλή. Δεν πρέπει όμως να μένουμε εκτεθειμένοι στον κίνδυνο μόνο για να συλλέξουμε στοιχεία.
Τι δεν πρέπει να πω μετά από μια σύγκρουση;
Δεν πρέπει να κάνεις δηλώσεις εκδίκησης, καυχησιολογίας ή τιμωρίας. Φράσεις όπως «καλά του έκανα» ή «τον διέλυσα» μπορούν να σε βλάψουν. Η αυτοπροστασία πρέπει να εξηγείται ως ανάγκη διακοπής άμεσης απειλής και επιστροφής στην ασφάλεια.
Γιατί η πρόληψη είναι ακόμη η καλύτερη λύση;
Επειδή ακόμη και μια «επιτυχημένη» αυτοάμυνα μπορεί να φέρει τραυματισμούς, νομικές συνέπειες, ψυχολογική πίεση, κόστος και πιθανότητα αντιποίνων. Η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση παραμένουν οι ασφαλέστερες επιλογές.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
Φάση 1: Προ-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Το πρώτο άρθρο της αλυσίδας. Εξηγεί γιατί η επίγνωση, το σχέδιο δράσης και τα 3Α της ασφάλειας μπορούν να αποτρέψουν την ανάγκη εμπλοκής.
Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Το αμέσως προηγούμενο άρθρο. Αναλύει το φράγμα, την αποκλιμάκωση, την παρατήρηση κινδύνων και τη νόμιμη προστατευτική δράση όταν η απειλή γίνει άμεση.
Τι είναι και τι δεν είναι η αυτοάμυνα
Σχετικό άρθρο για να κατανοηθεί ότι η αυτοάμυνα δεν είναι εκδίκηση ή τιμωρία, αλλά προστατευτική δράση υπό άμεση απειλή και μέσα σε νόμιμα όρια.
Θέτοντας όρια στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα
Συνδέεται με το πότε σταματά η δράση, πότε αρχίζει η υπέρβαση και γιατί το μετά το περιστατικό έχει σοβαρή σημασία.
Κάνεις λάθος εκπαίδευση σεναρίων
Χρήσιμο άρθρο για να εξηγηθεί γιατί η μετά-σύγκρουση πρέπει να εκπαιδεύεται σε σενάρια και όχι να αφήνεται στην τύχη.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο αυτό δεν παρέχει οδηγίες έρευνας, ακινητοποίησης, χειρισμού όπλων ή διαχείρισης σκηνής περιστατικού.
Για πολίτες, η βασική αρχή μετά από σύγκρουση είναι η απομάκρυνση από τον κίνδυνο, η αναζήτηση βοήθειας όπου χρειάζεται, η αποφυγή αλλοίωσης στοιχείων και η επικοινωνία με αρμόδιους επαγγελματίες.
Αν υπάρχει όπλο, τραυματισμός ή σοβαρή απειλή, η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγάλη προσοχή.
Η δημόσια ύλη δίνει το πλαίσιο.
Η εφαρμογή και η διαχείριση σοβαρών περιστατικών χρειάζονται νόμιμη, υπεύθυνη και επαγγελματική καθοδήγηση.
Νομική σημείωση
Η αυτοάμυνα δεν τελειώνει νομικά επειδή σταμάτησε η φυσική σύγκρουση.
Κάθε περιστατικό μπορεί να εξεταστεί από τις αρχές, από δικαστήριο ή από ασφαλιστικές και νομικές διαδικασίες. Οι πράξεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το περιστατικό μπορεί να έχουν σημασία.
Η προστατευτική δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη. Πρέπει να σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή. Μετά το περιστατικό, χρειάζεται ψυχραιμία, αποφυγή απερίσκεπτων δηλώσεων, ιατρική βοήθεια όπου χρειάζεται και νομική καθοδήγηση σε σοβαρές περιπτώσεις.
Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Για συγκεκριμένο περιστατικό, απαιτείται επικοινωνία με δικηγόρο.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η μετά-σύγκρουση δεν είναι σκηνή ταινίας.
Δεν μένεις πάνω από τον άλλον. Δεν κάνεις δηλώσεις νίκης. Δεν ψάχνεις να συνεχίσεις. Δεν χειρίζεσαι όπλα για να δείξεις ότι έχεις τον έλεγχο. Δεν μετατρέπεις το περιστατικό σε ιστορία ηρωισμού.
Η πραγματική αυτοπροστασία μετά τη σύγκρουση είναι συχνά άχαρη, πρακτική και σοβαρή.
Φεύγεις.
Ελέγχεις αν είσαι ασφαλής.
Ζητάς βοήθεια.
Προστατεύεις τα δικαιώματά σου.
Προσέχεις πιθανή συνέχεια.
Η φαντασίωση τελειώνει με «νίκη».
Η πραγματικότητα συνεχίζει με συνέπειες.
Σημείωση εμπειρίας
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η μετά-σύγκρουση πρέπει να εκπαιδεύεται όπως και οι προηγούμενες φάσεις.
Δεν αρκεί να μάθει ο ασκούμενος πώς να αντιδρά όταν η απειλή είναι μπροστά του. Πρέπει να μάθει και τι κάνει όταν αυτή σταματήσει: πώς απομακρύνεται, πώς προστατεύει τρίτους, πώς παραμένει σε επίγνωση, πώς αποφεύγει δεύτερη εμπλοκή, πώς σκέφτεται νομικά και πώς δεν καταστρέφει την ίδια του την άμυνα με λάθος συμπεριφορά μετά.
Οι ρόλοι και τα σενάρια πρέπει να συνεχίζουν και μετά την παύση της άμεσης απειλής.
Γιατί στον πραγματικό κόσμο, το «μετά» είναι μέρος του περιστατικού.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η προ-σύγκρουση, η σύγκρουση και η μετά-σύγκρουση συνδέονται σε ένα σοβαρό και νόμιμα ασφαλές πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Χρειάζεται πρακτική εφαρμογή.
Χρειάζονται σενάρια.
Χρειάζονται ρόλοι.
Χρειάζεται αποτίμηση.
Χρειάζεται να μάθετε όχι μόνο πώς να προστατεύεστε, αλλά και πώς να βγαίνετε από το περιστατικό χωρίς να δημιουργείτε νέα προβλήματα.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.
Η αυτοπροστασία δεν τελειώνει όταν πέσει η ένταση.
Τελειώνει όταν επιστρέψεις πραγματικά στην ασφάλεια.