Όταν η απειλή δεν σταματά, δεν σταματά και η προστατευτική δέσμευση
Η λέξη «αδυσώπητος» είναι ακόμη πιο δύσκολη από τη λέξη «αγριότητα». Μπορεί εύκολα να ακουστεί σαν σκληρότητα χωρίς όρια, σαν έλλειψη ανθρωπιάς ή σαν διάθεση εκδίκησης. Αν την καταλάβουμε έτσι, είναι επικίνδυνη και δεν έχει θέση σε πολιτική αυτοάμυνα.
Στο πλαίσιο του Combatives Group, όμως, η έννοια είναι διαφορετική. Δεν μιλάμε για άνθρωπο που είναι σκληρός στην καθημερινή του ζωή. Δεν μιλάμε για κάποιον που αναζητά σύγκρουση ή που θέλει να τιμωρήσει. Μιλάμε για την ικανότητα να μη σταματήσει η προσπάθεια προστασίας όσο η άμεση απειλή συνεχίζεται.
Αυτό είναι κρίσιμο. Σε μια σοβαρή επίθεση, ο αμυνόμενος δεν μπορεί να λειτουργήσει με ευχές, παρακάλια ή μισές προθέσεις. Αν ο δράστης έχει ήδη επιλέξει να επιτεθεί και η διαφυγή δεν είναι ακόμη εφικτή, τότε η παθητικότητα μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Ο αμυνόμενος πρέπει να επιμείνει στην προστασία του εαυτού του μέχρι να σταματήσει η απειλή ή μέχρι να δημιουργηθεί καθαρή δυνατότητα διαφυγής.
Αυτό σημαίνει «αδυσώπητος» στην αυτοάμυνα: όχι ανελέητος από θυμό, αλλά αμετακίνητος στην προστασία της ζωής, της υγείας και της ασφάλειας, μέχρι να τελειώσει ο άμεσος κίνδυνος.
Και ακριβώς επειδή το θέμα είναι τόσο σοβαρό, πρέπει να θυμόμαστε το όριο:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Η σύντομη απάντηση
Στην αυτοάμυνα, «αδυσώπητος» σημαίνει ότι δεν εγκαταλείπετε την προσπάθεια προστασίας όσο η άμεση απειλή συνεχίζεται. Δεν σημαίνει ότι χάνετε τον έλεγχο, ότι τιμωρείτε, ότι εκδικείστε ή ότι συνεχίζετε τη βία αφού η απειλή έχει σταματήσει. Σημαίνει ότι, όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για την υγεία ή τη ζωή σας και δεν υπάρχει ασφαλής διαφυγή, ενεργείτε με πλήρη δέσμευση μέχρι να υπάρξει δυνατότητα ασφάλειας.
Η αδυσώπητη στάση δεν είναι μίσος. Είναι άρνηση παθητικής θυματοποίησης. Ο άνθρωπος που δέχεται σοβαρή επίθεση δεν πρέπει να βασίζεται στην καλή διάθεση του δράστη ή στην ελπίδα ότι «θα σταματήσει μόνος του». Πρέπει να κάνει ό,τι είναι αναγκαίο και νόμιμο για να σταματήσει την άμεση απειλή και να φύγει.
Η λέξη-κλειδί είναι μέχρι. Μέχρι να σταματήσει η απειλή. Μέχρι να υπάρξει έξοδος. Μέχρι να μπορείτε να απομακρυνθείτε. Όχι πέρα από αυτό. Όταν η άμεση απειλή παύσει, παύει και ο λόγος της σωματικής δράσης.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους δυσκολεύονται να καταλάβουν πώς μπορεί ένας φιλήσυχος άνθρωπος να χρειαστεί να γίνει αδιάκοπος και ανυποχώρητος απέναντι σε πραγματική απειλή. Είναι επίσης για όσους φοβούνται ότι μια τέτοια έννοια μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολή. Ο φόβος αυτός είναι βάσιμος αν η έννοια μείνει χωρίς πλαίσιο. Γι’ αυτό πρέπει να οριστεί σωστά.
Είναι για τον άνθρωπο που δεν θέλει να γίνει βίαιος, αλλά καταλαβαίνει ότι η προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε ευχές. Είναι για τον άνθρωπο που θέλει να ξέρει πότε πρέπει να φύγει, πότε πρέπει να βάλει όριο, πότε πρέπει να δράσει και πότε πρέπει να σταματήσει.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τι σημαίνει «αδυσώπητος» μέσα σε πολιτικό πλαίσιο αυτοάμυνας και γιατί δεν πρέπει να συγχέεται με εκδίκηση ή απάνθρωπη σκληρότητα. Θα εξετάσουμε γιατί ένας δράστης που έχει ήδη επιτεθεί δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με αφέλεια, γιατί η παθητική ελπίδα μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη και γιατί η προστατευτική δέσμευση πρέπει να συνεχίζεται όσο υπάρχει άμεση απειλή.
Θα δούμε επίσης το όριο. Η αδυσώπητη στάση δεν σημαίνει ότι συνεχίζουμε επειδή φοβηθήκαμε, θυμώσαμε ή θέλουμε να εξασφαλίσουμε απόλυτη κυριαρχία. Σημαίνει ότι δεν σταματάμε πρόωρα όσο ο κίνδυνος παραμένει, αλλά σταματάμε αμέσως μόλις ο σκοπός της προστασίας έχει επιτευχθεί και υπάρχει δυνατότητα διαφυγής.
Βασικά σημεία
- Το «αδυσώπητος» στην αυτοάμυνα δεν σημαίνει ανεξέλεγκτος, εκδικητικός ή σκληρός στην καθημερινή ζωή. Σημαίνει αδιάκοπα δεσμευμένος στην προστασία όσο η άμεση απειλή συνεχίζεται.
- Η παθητική ελπίδα ότι ο δράστης θα δείξει έλεος δεν είναι στρατηγική αυτοπροστασίας. Αν έχει ήδη ξεκινήσει σοβαρή επίθεση, η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως πραγματικός κίνδυνος.
- Η χρήση δύναμης πρέπει να παραμένει αναγκαία και ανάλογη. Το ζητούμενο είναι να σταματήσει η απειλή και να υπάρξει διαφυγή.
- Όταν η απειλή σταματήσει, πρέπει να σταματήσει και η σωματική δράση. Η συνέχιση μπορεί να μετατρέψει την άμυνα σε υπέρβαση ή επίθεση.
- Η αδυσώπητη στάση χρειάζεται αυτοκυριαρχία. Χωρίς αυτοκυριαρχία γίνεται υπερβολή. Χωρίς αδυσώπητη δέσμευση, ο αμυνόμενος μπορεί να σταματήσει πολύ νωρίς.
- Το μόλις αρκετό αρκεί. Αλλά πρέπει να είναι πράγματι αρκετό.
Εισαγωγή: Γιατί αυτή η αρετή είναι τόσο δύσκολη
Οι προηγούμενες αρετές μάς έφεραν σταδιακά σε αυτό το σημείο. Η επίγνωση περιβάλλοντος μάς βοηθά να δούμε νωρίς. Η αποφασιστικότητα μάς βοηθά να μη παγώσουμε μέσα στην ανάλυση. Η επιθετικότητα, με τη σωστή έννοια, μάς δίνει την αναγκαία αμυντική ένταση. Η αγριότητα μάς θυμίζει ότι σε ακραία απειλή η αντίδραση μπορεί να χρειαστεί να είναι σφοδρή, όχι ευγενικά συμβολική.
Η πέμπτη αρετή, το να είναι κανείς αδυσώπητος, αφορά τη συνέχεια αυτής της προσπάθειας. Δεν αρκεί να αντιληφθείτε την απειλή. Δεν αρκεί να αρχίσετε να αντιδράτε. Δεν αρκεί να δείξετε για μια στιγμή αντίσταση. Αν η απειλή συνεχίζεται, πρέπει να συνεχίζεται και η προστατευτική προσπάθεια μέχρι να υπάρξει ασφάλεια.
Αυτό δεν είναι εύκολο για τον μέσο άνθρωπο. Οι περισσότεροι ειρηνικοί άνθρωποι δεν θέλουν να βλάψουν άλλους. Δεν θέλουν να γίνουν σκληροί. Δεν θέλουν να φανταστούν τον εαυτό τους σε τέτοιες καταστάσεις. Αυτή η απροθυμία είναι ανθρώπινη και, στην καθημερινή ζωή, υγιής. Όμως σε μια πραγματική επίθεση, η ίδια απροθυμία μπορεί να γίνει κίνδυνος.
Η αδυσώπητη στάση δεν ζητά να γίνουμε απάνθρωποι. Ζητά να μην εγκαταλείψουμε τον εαυτό μας όταν κάποιος άλλος έχει ήδη καταπατήσει τα όρια της ειρηνικής κοινωνικής συμπεριφοράς.
Η ζωή και η υγεία σας έχουν αξία
Ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα για έναν ειρηνικό άνθρωπο είναι να αποδεχθεί πλήρως ότι η δική του ζωή και υγεία έχουν αξία που πρέπει να προστατευθεί. Πολλοί άνθρωποι, ειδικά όσοι έχουν μάθει να αποφεύγουν τη σύγκρουση, μπορεί να διστάσουν επειδή δεν θέλουν να κάνουν κακό. Μπορεί να ελπίζουν ότι η υποχώρηση, η παράκληση ή η παθητικότητα θα είναι αρκετή.
Μερικές φορές η υποχώρηση είναι σωστή. Αν μπορεί να αποτρέψει τη βία, είναι προτιμότερη. Αν μπορείτε να φύγετε, φεύγετε. Αν μπορείτε να αποφύγετε, αποφεύγετε. Αν μπορείτε να δώσετε ένα αντικείμενο και να απομακρυνθείτε χωρίς κίνδυνο για την υγεία ή τη ζωή σας, αυτό μπορεί να είναι η πιο σώφρων επιλογή, ανάλογα με την κατάσταση.
Όμως όταν η επίθεση είναι άμεση και η σωματική σας ακεραιότητα απειλείται, η αξία της ζωής σας δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Δεν υπάρχει ηθική υποχρέωση να μείνετε παθητικοί απέναντι σε σοβαρό κίνδυνο. Δεν υπάρχει αρετή στο να παραδώσετε τον εαυτό σας στην ελπίδα ότι ο δράστης θα σταματήσει από μόνος του.
Η αυτοπροστασία αρχίζει με την παραδοχή ότι αξίζει να σωθείτε.
Η επιείκεια δεν είναι πάντα αρετή τη στιγμή της επίθεσης
Σε μια οργανωμένη κοινωνία, η επιείκεια, η ανεκτικότητα και η ψυχραιμία είναι αρετές. Χωρίς αυτές, η καθημερινή ζωή γίνεται αδύνατη. Όμως οι αρετές αυτές έχουν πλαίσιο. Δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο όταν κάποιος έχει ήδη περάσει σε πραγματική επίθεση και απειλεί την υγεία ή τη ζωή σας.
Αν ο δράστης έχει ήδη επιλέξει να βλάψει, το να του δώσετε επιπλέον χρόνο από ευγένεια μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος σας. Αν η απειλή είναι άμεση και σοβαρή, η επιείκεια δεν μπορεί να σημαίνει παθητικότητα. Η ανεκτικότητα δεν μπορεί να σημαίνει υποταγή. Η ψυχραιμία δεν μπορεί να σημαίνει αδράνεια.
Αυτό δεν αναιρεί το νόμιμο μέτρο. Δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται. Σημαίνει ότι η στιγμή της άμεσης απειλής δεν είναι η στιγμή για συναισθηματική διαπραγμάτευση με τον εαυτό σας. Η κύρια ευθύνη εκείνη τη στιγμή είναι να προστατεύσετε τη ζωή, την υγεία και τη διαφυγή σας.
Η επιείκεια μπορεί να έχει θέση μετά, όταν υπάρχει ασφάλεια, όταν οι αρχές έχουν αναλάβει, όταν η απειλή δεν είναι πλέον παρούσα. Τη στιγμή της επίθεσης, η επιβίωση προηγείται.
Μη βασίζεστε στο έλεος του δράστη
Ένα από τα πιο επικίνδυνα λάθη είναι να πιστέψει κανείς ότι ο δράστης θα λειτουργήσει με τα δικά μας ηθικά όρια. Ο ειρηνικός άνθρωπος συχνά σκέφτεται: «Δεν θα το πάει τόσο μακριά.» «Θα σταματήσει.» «Δεν θα κάνει κάτι χειρότερο.» «Αν δεν τον προκαλέσω, ίσως τελειώσει.»
Μερικές φορές αυτή η εκτίμηση μπορεί να είναι σωστή, ειδικά σε καταστάσεις όπου ο σκοπός είναι μόνο η απομάκρυνση με αντικείμενο ή η φυγή του δράστη. Όμως σε σοβαρή σωματική επίθεση δεν μπορείτε να βασίζετε την ασφάλειά σας στην υπόθεση ότι ο άλλος έχει τα ίδια όρια με εσάς. Αν έχει ήδη περάσει σε βία, σας έχει δείξει ότι είναι πρόθυμος να παραβιάσει βασικά όρια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πανικοβληθείτε ή να απαντήσετε υπερβολικά. Σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίσετε την κατάσταση ως αυτό που είναι: πραγματικό κίνδυνο. Η ελπίδα δεν είναι σχέδιο. Η παράκληση δεν είναι πάντα προστασία. Η καλή πρόθεση του θύματος δεν σταματά απαραίτητα την κακή πρόθεση του δράστη.
Η αδυσώπητη στάση ξεκινά από αυτή την αποδοχή. Δεν μισείτε. Δεν εκδικείστε. Απλώς δεν παραδίδετε τη ζωή σας στην καλή διάθεση κάποιου που ήδη σας απειλεί.
Δεν μιλάμε για καυγά
Η διάκριση ανάμεσα στον καυγά και στην αυτοάμυνα πρέπει να μείνει απόλυτα καθαρή. Το χαρακτηριστικό «αδυσώπητος» δεν αφορά λεκτικές διαφωνίες, εγωιστικές αντιπαραθέσεις, προσβολές, κοινωνική ένταση ή καταστάσεις όπου κάποιος θα μπορούσε να φύγει αλλά μένει για να αποδείξει κάτι.
Δεν μιλάμε για σχολικό καυγά. Δεν μιλάμε για ανταγωνισμό ανδρισμού. Δεν μιλάμε για «δεν σηκώνω κουβέντα». Δεν μιλάμε για αθλητική ανταλλαγή. Μιλάμε για σοβαρή απειλή όπου ο άνθρωπος δέχεται επίθεση και πρέπει να προστατεύσει τον εαυτό του ή άλλον από άμεσο κίνδυνο.
Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η γλώσσα της αυτοάμυνας συχνά χρησιμοποιείται καταχρηστικά για να δικαιολογήσει εγωισμό. Κάποιος προκαλεί, μένει, κλιμακώνει, απειλεί, μπαίνει στη σύγκρουση και μετά προσπαθεί να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως αυτοάμυνα. Αυτό δεν είναι το πλαίσιο που συζητάμε.
Η αδυσώπητη στάση έχει θέση μόνο όταν η απειλή είναι πραγματική, άμεση και δεν μπορεί να λυθεί με ασφαλέστερα μέσα. Όσο υπάρχει δυνατότητα αποφυγής ή διαφυγής, αυτή προηγείται.
Η προστατευτική δέσμευση πρέπει να συνεχίζεται όσο συνεχίζεται η απειλή
Σε μια σοβαρή επίθεση, το να σταματήσει κάποιος πολύ νωρίς μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνο με το να συνεχίσει πολύ αργά. Αν η απειλή δεν έχει σταματήσει, αν ο δράστης συνεχίζει να κινείται προς εσάς, αν εξακολουθεί να έχει δυνατότητα να σας βλάψει και αν δεν υπάρχει ακόμη ασφαλής έξοδος, τότε η προστατευτική προσπάθεια δεν μπορεί να εγκαταλειφθεί επειδή κουραστήκατε, φοβηθήκατε ή ελπίσατε ότι «αρκετά ήταν».
Αυτό είναι το πρακτικό νόημα του «αδυσώπητος». Δεν σημαίνει ότι χτυπάμε χωρίς τέλος. Σημαίνει ότι δεν εγκαταλείπουμε την προσπάθεια προστασίας πριν τελειώσει ο κίνδυνος. Η δέσμευση πρέπει να είναι συνεχής μέχρι να υπάρξει αλλαγή στην κατάσταση: να σταματήσει η επίθεση, να δημιουργηθεί απόσταση, να υπάρξει έξοδος, να φτάσει βοήθεια ή να μη μπορεί πλέον ο δράστης να συνεχίσει την άμεση απειλή.
Η αυτοάμυνα δεν είναι μία μεμονωμένη κίνηση. Είναι διαδικασία. Μπορεί να χρειαστεί επιμονή, κίνηση, φωνή, προσπάθεια διαφυγής, χρήση περιβάλλοντος, αναζήτηση βοήθειας και, όπου είναι αναγκαίο, σωματική δράση. Το σημαντικό είναι να μη χαθεί ο σκοπός: ασφάλεια.
Ο αδυσώπητος αμυνόμενος δεν μένει για να κυριαρχήσει. Επιμένει μέχρι να φύγει.
Όταν σταματήσει η απειλή, σταματάτε
Το όριο είναι εξίσου σημαντικό με την ένταση. Αν η απειλή έχει σταματήσει, αν ο δράστης απομακρύνεται, αν δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει, αν έχει δημιουργηθεί ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, τότε η συνέχιση της σωματικής δράσης δεν υπηρετεί πλέον την αυτοάμυνα. Εκεί αρχίζει ο κίνδυνος υπέρβασης.
Αυτό είναι το σημείο όπου η αυτοκυριαρχία έχει τεράστια σημασία. Ο άνθρωπος που μόλις δέχθηκε επίθεση μπορεί να είναι γεμάτος φόβο, θυμό, αδρεναλίνη και ταραχή. Μπορεί να νιώθει ότι πρέπει να συνεχίσει για να βεβαιωθεί ότι δεν θα κινδυνεύσει ξανά. Μπορεί να θέλει να εκτονώσει τον τρόμο του. Όμως η αυτοάμυνα δεν είναι εκτόνωση.
Η ικανότητα να σταματήσετε είναι μέρος της εκπαίδευσης. Όπως πρέπει να μάθετε να μη παγώνετε όταν πρέπει να δράσετε, έτσι πρέπει να μάθετε και να μη συνεχίζετε όταν πρέπει να φύγετε. Η αδυσώπητη στάση δεν καταργεί το μέτρο. Αντιθέτως, χρειάζεται μέτρο για να παραμείνει αυτοάμυνα.
Η φράση «μέχρι να σταματήσει αυτός» πρέπει να κατανοηθεί σωστά: μέχρι να σταματήσει η άμεση απειλή, όχι μέχρι να ικανοποιηθεί ο θυμός ή ο φόβος μας.
Το μόλις αρκετό αρκεί
Η αρχή αυτή πρέπει να επανέρχεται συνεχώς: το μόλις αρκετό αρκεί. Δεν πρόκειται για αδυναμία ούτε για δισταγμό. Πρόκειται για το μέτρο που κρατά την αυτοάμυνα μέσα στο σωστό πλαίσιο.
Αν η αντίδραση είναι λιγότερη από όσο χρειάζεται, μπορεί να μη σταματήσει την απειλή. Αν είναι περισσότερη από όσο χρειάζεται, μπορεί να γίνει υπέρβαση. Η δυσκολία είναι ότι αυτό το «αρκετό» δεν είναι πάντα εύκολο να μετρηθεί εκείνη τη στιγμή. Εξαρτάται από την ένταση της επίθεσης, τη δυνατότητα διαφυγής, τον αριθμό των ατόμων, την πιθανότητα όπλου, τον χώρο, τη φυσική κατάσταση των εμπλεκομένων και τις υπόλοιπες περιστάσεις.
Γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση. Όχι για να απομνημονεύσει ο άνθρωπος μία απάντηση για κάθε περίπτωση, αλλά για να καλλιεργήσει κρίση, μέτρο και ικανότητα δράσης υπό πίεση. Το «αρκετό» δεν είναι μαθηματικός τύπος. Είναι εκπαιδευμένη εκτίμηση μέσα σε δυναμική κατάσταση.
Η αδυσώπητη στάση χωρίς την αρχή του «μόλις αρκετό» γίνεται επικίνδυνη. Η αρχή του «μόλις αρκετό» χωρίς αδυσώπητη δέσμευση μπορεί να γίνει πρόωρη εγκατάλειψη. Η σοβαρή αυτοάμυνα χρειάζεται και τα δύο.
Ο δράστης δεν πρέπει να ελέγχει τη συνέχεια
Σε μια επίθεση, ο δράστης προσπαθεί να ελέγξει τη συνέχεια. Θέλει να αποφασίζει πότε αρχίζει η βία, πώς εξελίσσεται, πότε θα σταματήσει και τι θα συμβεί στο θύμα. Η παθητικότητα αφήνει αυτόν τον έλεγχο στα χέρια του. Η αδυσώπητη προστατευτική στάση τον αφαιρεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αμυνόμενος αναλαμβάνει τον ρόλο του τιμωρού. Σημαίνει ότι παύει να αφήνει τον δράστη να καθορίζει μόνος του την έκβαση. Με την αντίδρασή του, με τη φωνή του, με την κίνησή του, με την προσπάθεια διαφυγής και με την αναγκαία αμυντική δράση, αλλάζει τη δυναμική. Δεν δέχεται να παραμείνει παθητικός μέσα στο σχέδιο του άλλου.
Αυτό είναι σημαντικό ιδιαίτερα σε επιθέσεις όπου ο δράστης απολαμβάνει την εξουσία, τον φόβο ή τον έλεγχο. Δεν είναι όλοι οι δράστες ίδιοι, αλλά υπάρχουν άνθρωποι που τροφοδοτούνται από την παθητικότητα του θύματος. Σε τέτοιες καταστάσεις, η αδυσώπητη στάση μπορεί να σπάσει το ψυχολογικό πλαίσιο που ο δράστης προσπαθεί να επιβάλει.
Η αυτοάμυνα δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι και άρνηση να παραδοθεί ο έλεγχος της ζωής σας σε κάποιον που ήδη έχει επιλέξει να σας βλάψει.
Η αδυσώπητη στάση προστατεύει και άλλους
Το αρχικό κείμενο θέτει ένα δύσκολο αλλά σημαντικό σημείο: αν ένας επικίνδυνος δράστης δεν σταματήσει, μπορεί να βλάψει και άλλους. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης αναλαμβάνει ρόλο τιμωρού ή αστυνόμου. Δεν είναι δική του αποστολή να κυνηγήσει, να τιμωρήσει ή να «καθαρίσει» την κοινωνία.
Όμως σε άμεση επίθεση, η προστασία του εαυτού σας μπορεί πράγματι να έχει σημασία και πέρα από εσάς. Αν καταφέρετε να διαφύγετε, να καλέσετε βοήθεια, να ενημερώσετε τις αρχές, να δώσετε περιγραφή ή να σταματήσει η συγκεκριμένη απειλή μέσα στα νόμιμα όρια, μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος για άλλους.
Το σημείο αυτό πρέπει να διατυπώνεται με προσοχή. Η αυτοάμυνα δεν είναι εκδίκηση για λογαριασμό της κοινωνίας. Είναι άμεση προστασία απέναντι σε παρούσα απειλή. Μετά την απομάκρυνση, η ευθύνη περνά σε ασφαλέστερα και νόμιμα μέσα: αρχές, ιατρική βοήθεια, καταγραφή, μάρτυρες, νομική διαδικασία.
Η δική σας πρώτη ευθύνη είναι να επιβιώσετε και να φύγετε. Ό,τι αφορά την ευρύτερη προστασία της κοινωνίας πρέπει να γίνεται μετά, μέσα από νόμιμες διαδικασίες.
Δεν αρκούν οι θεωρίες χωρίς εμπειρία πίεσης
Η αδυσώπητη στάση δεν καλλιεργείται μόνο με λέξεις. Μπορεί κανείς να συμφωνεί θεωρητικά ότι πρέπει να προστατευτεί και πάλι να παγώσει όταν βρεθεί σε πίεση. Μπορεί να πιστεύει ότι θα αντισταθεί και να διαπιστώσει ότι το σώμα του δεν ακολουθεί. Μπορεί να θεωρεί ότι έχει «χαρακτήρα» και να ανακαλύψει ότι η πραγματική βία προκαλεί πολύ διαφορετική αντίδραση από τη φαντασία.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση χρειάζεται ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια και προοδευτική πίεση. Ο ασκούμενος πρέπει να βιώσει, σε ελεγχόμενο περιβάλλον, την αμηχανία, τον φόβο, την κούραση, την ένταση και την ανάγκη να συνεχίσει μέχρι να βρει έξοδο. Πρέπει να μάθει να μη σταματά πρόωρα, αλλά και να μη συνεχίζει όταν δεν χρειάζεται.
Αυτό είναι λεπτή δεξιότητα. Δεν είναι απλή «σκληρότητα». Είναι συνδυασμός ψυχικής αντοχής, πρακτικής κρίσης και σωματικής εφαρμογής. Χωρίς εμπειρία πίεσης, οι περισσότεροι άνθρωποι είτε υπερεκτιμούν είτε υποτιμούν την ικανότητά τους.
Η εκπαίδευση υπάρχει για να φέρει την πραγματικότητα πιο κοντά, χωρίς να χρειαστεί να τη μάθει κανείς πρώτη φορά στον δρόμο.
Αδυσώπητος δεν σημαίνει απάνθρωπος
Είναι σημαντικό να κρατήσουμε την ανθρώπινη πλευρά του θέματος. Το να είναι κανείς αδυσώπητος στην αυτοάμυνα δεν σημαίνει ότι χάνει την ηθική του. Δεν σημαίνει ότι παύει να βλέπει τον άλλον ως άνθρωπο. Δεν σημαίνει ότι απολαμβάνει τη βλάβη. Δεν σημαίνει ότι γίνεται ίδιος με αυτόν που τον απειλεί.
Σημαίνει ότι στην ακραία στιγμή της απειλής δεν επιτρέπει στην επιείκεια, στον φόβο ή στη σύγχυση να τον καταστήσουν ανίκανο να προστατευτεί. Η ηθική δεν απαιτεί παθητική αυτοκαταστροφή. Η ανθρωπιά δεν απαιτεί να αφήσετε κάποιον να σας βλάψει σοβαρά. Η αυτοσυγκράτηση δεν σημαίνει αδράνεια.
Η διαφορά βρίσκεται στον σκοπό. Ο απάνθρωπος θέλει να βλάψει. Ο αμυνόμενος θέλει να σταματήσει τη βλάβη. Ο εκδικητικός συνεχίζει επειδή θυμώνει. Ο αδυσώπητος αμυνόμενος συνεχίζει μόνο όσο η απειλή συνεχίζεται. Ο ανεξέλεγκτος χάνει το μέτρο. Ο εκπαιδευμένος κρατά το μέτρο ακόμη και μέσα στην ένταση.
Αυτό είναι δύσκολο. Αλλά αυτή είναι η ουσία της σοβαρής αυτοάμυνας.
Η θέση του Combatives Group
Στο Combatives Group, το χαρακτηριστικό «αδυσώπητος» δεν διδάσκεται ως σκληρότητα χωρίς όρια. Διδάσκεται ως προστατευτική επιμονή υπό ακραία πίεση. Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει ότι όταν η απειλή είναι πραγματική και άμεση, δεν μπορεί να εγκαταλείψει πρόωρα την προσπάθεια προστασίας. Ταυτόχρονα, πρέπει να μάθει ότι όταν η απειλή σταματήσει, σταματά και η σωματική δράση.
Αυτό το χαρακτηριστικό συνδέεται άμεσα με όλες τις προηγούμενες αρετές. Χωρίς επίγνωση, μπορεί να μπει κανείς σε κατάσταση που μπορούσε να αποφύγει. Χωρίς αποφασιστικότητα, μπορεί να παγώσει. Χωρίς επιθετικότητα, μπορεί να δράσει πολύ αδύναμα. Χωρίς αγριότητα, μπορεί να μην ανατρέψει την πρόθεση του δράστη. Χωρίς το «αδυσώπητος», μπορεί να σταματήσει πριν τελειώσει η απειλή.
Αλλά χωρίς αυτοκυριαρχία, όλα αυτά μπορούν να γίνουν επικίνδυνα. Γι’ αυτό κάθε αρετή πρέπει να υπάρχει μέσα σε πλαίσιο, όχι απομονωμένη. Η αυτοάμυνα δεν είναι απλή συσσώρευση έντασης. Είναι οργανωμένη, νόμιμη και ελεγχόμενη προστασία.
Η αδυσώπητη στάση έχει αξία μόνο όταν υπηρετεί την επιβίωση και τη διαφυγή.
Τελική σκέψη
Το να είναι κανείς αδυσώπητος στην αυτοάμυνα δεν σημαίνει να γίνει ανελέητος άνθρωπος. Σημαίνει να μη εγκαταλείψει τον εαυτό του τη στιγμή που η απειλή συνεχίζεται. Σημαίνει να μην περιμένει έλεος από κάποιον που ήδη έχει επιλέξει να του επιτεθεί. Σημαίνει να παραμείνει δεσμευμένος στην προστασία του μέχρι να υπάρξει πραγματική δυνατότητα ασφάλειας.
Αλλά το ίδιο χαρακτηριστικό χρειάζεται όριο. Η αδυσώπητη στάση τελειώνει όταν τελειώνει η άμεση απειλή. Από εκεί και πέρα, συνεχίζεται η αυτοπροστασία με άλλους τρόπους: διαφυγή, βοήθεια, αρχές, ιατρική φροντίδα, νομική διαχείριση.
Η σοβαρή αυτοάμυνα απαιτεί να μπορούμε να δράσουμε αρκετά δυναμικά ώστε να προστατευτούμε, αλλά και αρκετά ελεγχόμενα ώστε να μη γίνουμε εμείς η απειλή.
Αυτός είναι ο λόγος που η αρχή παραμένει:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Όχι λιγότερο, γιατί μπορεί να μην σας προστατεύσει.
Όχι περισσότερο, γιατί μπορεί να σας καταστρέψει.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για να συνεχίσετε πάνω στην ίδια σειρά, διαβάστε τη σελίδα Τα απαιτούμενα καλλιεργημένα χαρακτηριστικά της κοινότητας Combatives Group και το άρθρο Χαρακτηριστικό 4 – Αγριότητα.
- Για το παρόν χαρακτηριστικό, δείτε το υπάρχον άρθρο Χαρακτηριστικό 5 – Αδυσώπητος και συνεχίστε με το άρθρο Χαρακτηριστικό 6 – Ταπεινότητα.
- Για τη σχέση αδυσώπητης στάσης, νόμιμου μέτρου και υπέρβασης, διαβάστε το άρθρο Η βία δεν υπόκειται σε κανόνες; και το άρθρο Ποιά είναι η καλλίτερη αυτοάμυνα και ποιά η αποτελεσματική αυτοάμυνα;.
- Για να καταλάβετε γιατί η προστατευτική επιμονή πρέπει να υπηρετεί τη διαφυγή, διαβάστε το άρθρο Πρωτόκολλα για ασφάλεια, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα και το άρθρο Πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής.
- Για τη λειτουργική εφαρμογή χωρίς υπερβολή, συνεχίστε με το άρθρο Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό είναι κανόνες της Τακτικής και της Εφαρμογής και το άρθρο Τεχνικές Αυτοάμυνας – Τέλειες ή Λειτουργικές.
Σημείωση ασφαλείας
Το χαρακτηριστικό «αδυσώπητος» πρέπει να καλλιεργείται μόνο με υπεύθυνη καθοδήγηση, προοδευτική πίεση και σαφές πλαίσιο αυτοκυριαρχίας. Δεν αφορά καυγάδες, εγωισμό ή εκδίκηση, αλλά προστατευτική επιμονή σε άμεση και σοβαρή απειλή.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η άμυνα, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, αφορά αναγκαία προσβολή απέναντι σε άδικη και παρούσα επίθεση, ενώ η υπέρβαση των ορίων της άμυνας μπορεί να έχει ποινικές συνέπειες. Η χρήση δύναμης πρέπει να σταματά όταν σταματήσει η άμεση απειλή.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η αδυσώπητη στάση δεν εγγυάται επιτυχία και δεν αντικαθιστά την επίγνωση, την απόσταση, την αποφυγή, τη διαφυγή και τη σωστή εκπαίδευση. Χωρίς αυτοκυριαρχία μπορεί να μετατραπεί σε υπερβολή.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί το «αδυσώπητος» χαρακτηριστικό προστατευτικής δέσμευσης. Σημαίνει ότι δεν σταματάμε πρόωρα όσο η απειλή συνεχίζεται, αλλά σταματάμε αμέσως όταν ο σκοπός της προστασίας έχει επιτευχθεί.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς καλλιεργείται η προστατευτική επιμονή, η αυτοκυριαρχία και η ρεαλιστική αντίδραση υπό πίεση μέσα σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, επικοινωνήστε με το Combatives Group.