Οι επιθέσεις με μαχαίρι δεν μοιάζουν με τις χορογραφημένες άμυνες που βλέπουμε συχνά σε αθλητικούς συλλόγους, επιδείξεις πολεμικών τεχνών ή βίντεο στο διαδίκτυο.
Στην πραγματικότητα, μια επίθεση με μαχαίρι μπορεί να είναι ξαφνική, γρήγορη, χαοτική, κοντινή, αιφνιδιαστική και εξαιρετικά επικίνδυνη. Μπορεί να προηγηθεί απειλή. Μπορεί όμως να μην υπάρξει καμία προειδοποίηση. Μπορεί να ξεκινήσει ως λεκτική αντιπαράθεση, ως ληστεία, ως εκφοβισμός, ως συμπλοκή ή ως ενέδρα. Μπορεί να αντιληφθείτε το μαχαίρι πριν χρησιμοποιηθεί. Μπορεί όμως να το καταλάβετε μόνο όταν είναι ήδη αργά.
Η πρώτη αλήθεια είναι αυτή:
Δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα απέναντι σε μαχαίρι.
Κανένα σύστημα, καμία πολεμική τέχνη, καμία τεχνική, κανένα βίντεο και κανένας εκπαιδευτής δεν πρέπει να υπόσχεται βεβαιότητα απέναντι σε αποφασισμένο άνθρωπο με λεπίδα. Όποιος το κάνει, είτε δεν καταλαβαίνει την πραγματικότητα, είτε πουλά ψεύτικη ασφάλεια.
Η δεύτερη αλήθεια είναι εξίσου σκληρή:
Αν μπορείτε να φύγετε, φύγετε.
Η απόσταση είναι φίλος. Η απουσία είναι καλύτερη από την εμπλοκή. Η αποφυγή είναι καλύτερη από την άμυνα. Η απόδραση είναι καλύτερη από τον ηρωισμό. Αν η απαίτηση είναι υλικό και αντικαταστάσιμο αντικείμενο, η παράδοσή του είναι πολύ σοφότερη επιλογή από την αντίσταση. Η ζωή, η υγεία και η σωματική ακεραιότητα αξίζουν περισσότερο από πορτοφόλι, κινητό, τσάντα ή ρολόι.
Η τρίτη αλήθεια είναι ότι η προπόνηση πρέπει να είναι τίμια. Αν κάποιος εκπαιδεύει άμυνες σε μαχαίρι με αργές, προβλέψιμες, συνεργάσιμες και χορογραφημένες επιθέσεις, δεν προετοιμάζει τον άνθρωπο για πραγματικό κίνδυνο. Του δίνει εικόνα ελέγχου που δεν υπάρχει.
Η τέταρτη αλήθεια είναι ότι η εκπαίδευση εξακολουθεί να έχει αξία. Όχι επειδή δίνει εγγύηση. Αλλά επειδή μπορεί να βελτιώσει την παρατηρητικότητα, την επίγνωση, την απόσταση, την αποκλιμάκωση, την ψυχοσωματική ετοιμότητα, τη λήψη απόφασης, τη διαφυγή και την ικανότητα να λειτουργήσει κανείς υπό πίεση.
Το μαχαίρι δεν συγχωρεί φαντασιώσεις.
Αν υπάρχει μία πρακτική γραμμή που πρέπει να κρατήσει ο πολίτης, είναι αυτή:
Μη μπεις εκεί όπου μπορείς να απουσιάζεις. Μη μείνεις εκεί όπου μπορείς να φύγεις. Μη αντισταθείς για αντικείμενα. Μη πιστεύεις σε σίγουρες άμυνες. Αν επιβιώσεις από οπλισμένη απειλή, πήγαινε σε ασφαλές σημείο, έλεγξε τον εαυτό σου για τραύματα και κάλεσε τις αρχές.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα στη φαντασία της «άμυνας σε μαχαίρι» και στη σκληρή πραγματικότητα μιας οπλισμένης απειλής.
Απευθύνεται σε πολίτες που έχουν δει βίντεο, σεμινάρια ή επιδείξεις όπου ο αμυνόμενος αφοπλίζει εύκολα έναν άνθρωπο με μαχαίρι και θέλουν να ξέρουν αν αυτά είναι αξιόπιστα.
Απευθύνεται σε ασκούμενους πολεμικών τεχνών και μαχητικής άθλησης που ίσως έχουν εκπαιδευτεί σε χορογραφημένα σενάρια και χρειάζονται πιο ρεαλιστική σκέψη.
Απευθύνεται επίσης σε εκπαιδευτές που θέλουν να μιλήσουν υπεύθυνα για μαχαίρι χωρίς να δώσουν ψεύτικες υποσχέσεις, χωρίς να εξιδανικεύσουν τη σύγκρουση και χωρίς να δημοσιεύσουν επικίνδυνες «επιχειρησιακές» οδηγίες.
Το άρθρο δεν είναι τεχνικό εγχειρίδιο αντιμετώπισης μαχαιριού. Δεν διδάσκει πώς να επιτεθείτε, πώς να αφοπλίσετε, πού να χτυπήσετε ή πώς να ελέγξετε ένοπλο άνθρωπο. Αυτά δεν είναι κατάλληλα για δημόσιο κείμενο ούτε για υπεύθυνους πολίτες. Αντιθέτως, το άρθρο εξηγεί τη λογική: γιατί το μαχαίρι είναι τόσο επικίνδυνο, γιατί οι περισσότερες φαντασιώσεις άμυνας είναι επικίνδυνες, και γιατί η αυτοπροστασία ξεκινά πολύ πριν από τη φυσική εμπλοκή της αυτοάμυνας.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Όπλα, αλλά η ουσία του δεν είναι να διδάξει «μαχαίρι». Η ουσία του είναι να απομυθοποιήσει την ιδέα ότι υπάρχει καθαρή, εύκολη, ασφαλής ή σίγουρη άμυνα απέναντι σε λεπίδα.
Στο cluster των άρθρων του combatives.gr για όπλα, αυτοάμυνα, αυτοπροστασία και ρεαλιστική εκπαίδευση, το παρόν άρθρο λειτουργεί ως προειδοποίηση. Θέτει το πλαίσιο πριν μιλήσει κανείς για τεχνικές, εργαλεία ή εκπαίδευση.
Το κεντρικό ερώτημα είναι:
Τι πρέπει πραγματικά να γνωρίζει ένας πολίτης για τις επιθέσεις με μαχαίρι;
Η απάντηση δεν είναι «μάθε έναν αφοπλισμό».
Η απάντηση είναι:
- μη πιστεύεις σε σίγουρες λύσεις,
- κράτα απόσταση,
- κοίτα τα χέρια,
- απόφυγε κλιμάκωση,
- φύγε αν μπορείς,
- δώσε υλικά αντικείμενα αν αυτό λύνει τη ληστεία,
- μην αντισταθείς από εγωισμό,
- ζήτησε βοήθεια,
- κατήγγειλε οπλισμένη απειλή,
- εκπαιδεύσου μόνο σε ρεαλιστικό, ασφαλές και νομικά υπεύθυνο πλαίσιο.
Το άρθρο ανήκει κυρίως στη φάση Πρόληψης και Προ-Συμπλοκής. Μιλά για το πώς να μη φτάσει κάποιος στην οπλισμένη εμπλοκή. Αυτό είναι πολύ σημαντικότερο από το να φανταστεί ότι θα «κερδίσει» έναν άνθρωπο με μαχαίρι.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί οι επιθέσεις με μαχαίρι δεν μοιάζουν με χορογραφημένη προπόνηση.
- Γιατί δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα απέναντι σε μαχαίρι.
- Γιατί η απόδραση είναι συχνά η καλύτερη λύση.
- Γιατί το να δώσετε υλικά αντικείμενα σε ληστεία είναι η πιο λογική επιλογή.
- Γιατί οι αφοπλισμοί σε επιδείξεις είναι παραπλανητικοί.
- Πώς μια λεκτική αντιπαράθεση μπορεί να κλιμακωθεί ξαφνικά σε ένοπλη απειλή.
- Γιατί η παρατηρητικότητα και η επίγνωση είναι κρίσιμες.
- Γιατί πρέπει να κοιτάμε τα χέρια και όχι μόνο το πρόσωπο.
- Γιατί οι φίλοι ή συνεργοί του επιτιθέμενου έχουν σημασία.
- Γιατί η εκπαίδευση χρειάζεται πίεση, αλλά όχι φαντασιώσεις.
- Γιατί η νόμιμη αυτοπροστασία έχει όρια.
- Γιατί η αναφορά στις αρχές μετά από οπλισμένη απειλή είναι απαραίτητη.
- Γιατί η ρεαλιστική εκπαίδευση υπό πίεση δεν εγγυάται επιτυχία, αλλά βελτιώνει πιθανότητες.
Βασικά σημεία
- Το μαχαίρι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο όπλο κοντινής απόστασης.
- Δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα απέναντι σε μαχαίρι.
- Οι χορογραφημένες άμυνες δημιουργούν ψεύτικη ασφάλεια.
- Η απόσταση είναι φίλος.
- Η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση είναι ανώτερες από τη σύγκρουση.
- Αν η απειλή αφορά υλικό αντικείμενο, η παράδοση του αντικειμένου μπορεί να είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
- Η λεκτική κλιμάκωση μπορεί να μετατραπεί ξαφνικά σε ένοπλη επίθεση.
- Τα χέρια έχουν τεράστια σημασία, γιατί εκεί εμφανίζεται συνήθως το όπλο.
- Ο επιτιθέμενος μπορεί να μην είναι μόνος.
- Η ρεαλιστική εκπαίδευση έχει αξία, αλλά δεν εγγυάται επιβίωση.
- Ο σκοπός της αυτοπροστασίας είναι η ασφάλεια και η διαφυγή, όχι η νίκη ή η τιμωρία.
- Μετά από οπλισμένη απειλή πρέπει να κινηθείτε προς ασφάλεια και να ενημερώσετε τις αρχές.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Πολλοί έχουν γνώμη για τις επιθέσεις με μαχαίρι. Πολύ λιγότεροι έχουν πραγματική γνώση. Το πρόβλημα είναι ότι στον χώρο των πολεμικών τεχνών και της αυτοάμυνας συχνά παρουσιάζονται σενάρια μαχαιριού σαν να είναι προβλέψιμα, καθαρά και ελέγξιμα. Ένας επιτιθέμενος επιτίθεται με συγκεκριμένο τρόπο, ο αμυνόμενος κάνει μια τεχνική, το μαχαίρι φεύγει, ο επιτιθέμενος πέφτει και το μάθημα/επίδειξη τελειώνει με χειροκρότημα.
Η πραγματικότητα δεν είναι έτσι.
Στην πραγματική ζωή, το μαχαίρι μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά. Μπορεί να έρθει μέσα σε λεκτικό καβγά. Μπορεί να εμφανιστεί σε ληστεία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς προειδοποίηση. Μπορεί να μην το δείτε καθόλου μέχρι να είναι πολύ αργά. Μπορεί ο επιτιθέμενος να είναι νευρικός, παρορμητικός, μεθυσμένος, φοβισμένος, αποφασισμένος, έμπειρος ή εντελώς απρόβλεπτος.
Η πιο τίμια θέση είναι ότι δεν υπάρχει ασφαλής άμυνα απέναντι σε μαχαίρι. Υπάρχουν επιλογές που μπορεί να είναι καλύτερες από άλλες. Υπάρχουν αρχές που μπορεί να αυξήσουν πιθανότητες. Υπάρχει εκπαίδευση που μπορεί να μειώσει την αμηχανία και το πάγωμα. Αλλά δεν υπάρχει εγγύηση.
Γι’ αυτό η πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας είναι η αποφυγή. Αν μπορείτε να απουσιάζετε από επικίνδυνο περιβάλλον, απουσιάστε. Αν μπορείτε να αποφύγετε λεκτική ή φυσική κλιμάκωση, αποφύγετε. Αν μπορείτε να αποδράσετε, αποδράστε. Αν σας απειλούν για αντικείμενα, σκεφτείτε πολύ σοβαρά να τα δώσετε. Η ζωή σας αξίζει περισσότερο.
Η παρατηρητικότητα είναι κρίσιμη. Οι επιθέσεις δεν συμβαίνουν «από το πουθενά». Προηγούνται επιλογή στόχου, παρακολούθηση, προσέγγιση, κλιμάκωση, ένταση, ψεύτικη ηρεμία ή αλλαγή συμπεριφοράς. Όσο νωρίτερα το δείτε, τόσο περισσότερες επιλογές έχετε.
Η απόσταση είναι επίσης κρίσιμη. Όσο πιο κοντά βρίσκεται ο άνθρωπος με λεπίδα, τόσο λιγότερος χρόνος υπάρχει. Σε κοντινή απόσταση, η δράση του επιτιθέμενου είναι ταχύτερη από την αντίδραση του αμυνόμενου. Γι’ αυτό η διατήρηση απόστασης και η έξοδος από την περιοχή είναι σημαντικότερες από τον εντυπωσιακό αφοπλισμό.
Η λεκτική αντιπαράθεση που μετατρέπεται σε συμπλοκή είναι από τα πιο επικίνδυνα σενάρια. Πολλοί δεν περιμένουν ότι ένας καβγάς μπορεί να γίνει θανατηφόρος μέσα σε δευτερόλεπτα. Όμως όταν υπάρχει μαχαίρι, ο καβγάς δεν είναι πια καβγάς. Είναι θανατηφόρα απειλή.
Η εκπαίδευση αντιμετώπισης όπλου έχει αξία μόνο όταν είναι ειλικρινής. Πρέπει να διδάσκει την αποτυχία, την αβεβαιότητα, τον φόβο, τη σύγχυση, την πίεση και την πιθανότητα τραυματισμού. Πρέπει να διδάσκει απόσταση, αποφυγή, απόδραση, αποκλιμάκωση, παρατηρητικότητα, διαφυγή και μετά-συμπλοκή. Αν μιλά για μαχαίρι σαν να υπάρχει εύκολη ή σίγουρη λύση, δεν είναι σοβαρή εκπαίδευση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό:
- Μη ρομαντικοποιείτε το μαχαίρι.
- Μη πιστεύετε σε εύκολους αφοπλισμούς.
- Μη μπαίνετε σε καβγά από εγωισμό.
- Μη κρατάτε αντικείμενα εις βάρος της ζωής σας.
- Μη μένετε κοντά όταν μπορείτε να φύγετε.
Η καλύτερη «άμυνα» απέναντι στο μαχαίρι είναι να μη βρεθείτε ποτέ εκεί όπου πρέπει να αποδείξετε ότι ξέρετε άμυνα απέναντι στο μαχαίρι.
Εισαγωγή: Γνώμες έχουν πολλοί, γνώση όμως λίγοι
Οι επιθέσεις με μαχαίρι και οι άμυνες απέναντι σε αυτές αποτελούν πηγή ατελείωτης συζήτησης στον χώρο των πολεμικών τεχνών, της αυτοάμυνας και της μαχητικής άθλησης. Όπως συμβαίνει συχνά, πολλοί έχουν γνώμη. Πολύ λιγότεροι έχουν πραγματική γνώση.
Το περίεργο είναι ότι συχνά οι πιο βέβαιοι είναι εκείνοι που δεν έχουν αντιμετωπίσει ποτέ πραγματική, ξαφνική, βίαιη επίθεση με μαχαίρι. Δεν έχουν νιώσει την απόσταση να εξαφανίζεται. Δεν έχουν δει πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί ένα χέρι με λεπίδα. Δεν έχουν νιώσει την αμηχανία του να μην ξέρεις αν ο άλλος θα απειλήσει, θα φύγει ή θα επιτεθεί. Δεν έχουν δει τι κάνει το σώμα υπό πραγματικό φόβο.
Κι όμως, συχνά παρουσιάζουν «λύσεις».
Αυτό είναι επικίνδυνο.
Η πραγματική βία δεν σέβεται τη θεωρία μας. Το μαχαίρι δεν σέβεται τη φήμη του δασκάλου. Η λεπίδα δεν ενδιαφέρεται για «ιστορική παράδοση», ζώνες, βαθμούς, τίτλους, στυλ ή επιδείξεις.
Στην πραγματικότητα, κάθε περιστατικό με μαχαίρι μπορεί να είναι διαφορετικό. Άλλη απόσταση. Άλλη ψυχολογία. Άλλο κίνητρο. Άλλη τοποθεσία. Άλλος επιτιθέμενος. Άλλοι μάρτυρες. Άλλη δυνατότητα διαφυγής. Άλλος χρόνος αντίδρασης. Άλλη έκβαση.
Αυτός είναι ο λόγος που κάθε σοβαρή συζήτηση για το μαχαίρι πρέπει να ξεκινά με ταπεινότητα.
Δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα απέναντι στο μαχαίρι
Η πιο τίμια θέση είναι η εξής:
Δεν υπάρχει καμία σίγουρη άμυνα εναντίον του μαχαιριού. – W.E. Fairbairn
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει εκπαίδευση. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν καλύτερες και χειρότερες επιλογές. Δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να παραδοθεί ψυχολογικά. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε για μαχαίρι σαν να υπάρχει τεχνική που λύνει το πρόβλημα.
Ακόμη και με σκληρή, ρεαλιστική και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση, δεν υπάρχει εγγύηση. Μπορεί να τραυματιστείτε. Μπορεί να μη δείτε το μαχαίρι. Μπορεί να παγώσετε. Μπορεί ο επιτιθέμενος να είναι πιο γρήγορος απ’ όσο περιμένατε. Μπορεί να υπάρχουν συνεργοί. Μπορεί να είστε στρυμωγμένοι. Μπορεί να γλιστρήσετε. Μπορεί να κουβαλάτε τσάντα, παιδί, σακούλες ή τραυματισμό. Μπορεί να μην υπάρχει χώρος.
Χίλια «μπορεί» με κάθε αλλαγή μιας μόνο παραμέτρου.
Η εκπαίδευση αξίζει γιατί αυξάνει πιθανότητες.
Όχι γιατί δίνει βεβαιότητα.
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά στον κάθε μαθητή πριν πιστέψει ότι «ξέρει άμυνα σε μαχαίρι».
Το ευτυχισμένο τέλος των επιδείξεων
Στις πολεμικές τέχνες και στη μαχητική άθληση, οι άμυνες απέναντι σε μαχαίρι συχνά παρουσιάζονται με αίσιο τέλος. Ο επιτιθέμενος επιτίθεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Ο αμυνόμενος κάνει μια κίνηση. Το μαχαίρι αφοπλίζεται. Ο επιτιθέμενος πέφτει. Ο αμυνόμενος στέκεται νικητής.
Αυτό είναι βολικό. Είναι καθαρό. Είναι θεαματικό. Είναι εκπαιδευτικά εύπεπτο.
Αλλά δεν είναι η πραγματικότητα.
Στην πραγματικότητα, οι πιθανές εκβάσεις είναι πολύ πιο άσχημες. Μπορεί κάποιος να αποδράσει. Μπορεί να σταματήσει την απειλή. Μπορεί όμως και να τραυματιστεί. Να τραυματιστεί βαριά. Να μείνει με μόνιμες βλάβες. Να σωθεί μετά από κρίσιμη ιατρική παρέμβαση. Να πεθάνει αργότερα από τα τραύματα. Να πεθάνει αμέσως.
Το μαχαίρι δεν δημιουργεί «καθαρούς νικητές» τόσο εύκολα όσο δείχνει η επίδειξη.
Αυτός είναι ο λόγος που κάθε σοβαρός εκπαιδευτής πρέπει να διδάσκει πρώτα τον φόβο του μαχαιριού, όχι την ψευδαίσθηση ελέγχου του.
Με το μαχαίρι τίποτα δεν τελειώνει καλά
Όταν εμφανιστεί μαχαίρι, η κατάσταση αλλάζει κατηγορία. Δεν μιλάμε πλέον για απλό καβγά. Δεν μιλάμε για αντιπαράθεση εγωισμού. Δεν μιλάμε για «να του δείξω». Μιλάμε για πιθανή θανατηφόρα απειλή.
Αυτό πρέπει να το καταλάβει ο πολίτης πριν χρειαστεί να το μάθει με τον χειρότερο τρόπο.
Αν η σύγκρουση αφορά λόγια, φύγετε.
Αν αφορά προσβολές, φύγετε.
Αν αφορά εγωισμό, φύγετε.
Αν αφορά τσάντα, κινητό ή πορτοφόλι, κλπ. σκεφτείτε να το δώσετε.
Αν μπορείτε να δημιουργήσετε απόσταση, δημιουργήστε την.
Αν μπορείτε να φτάσετε σε φως, κόσμο ή ασφάλεια, πηγαίνετε εκεί.
Το μαχαίρι δεν είναι πεδίο απόδειξης τεχνικής ικανότητας ή θάρρους.
Είναι λόγος άμεσης εξόδου.
Οι πιθανότερες μορφές οπλισμένης απειλής
Οι επιθέσεις ή απειλές με μαχαίρι δεν έχουν μία μορφή. Μπορεί να ξεκινήσουν με προειδοποίηση ή χωρίς προειδοποίηση.
Σε γενικές γραμμές, μπορεί να υπάρξει:
- απειλή από απόσταση,
- ληστεία με απαίτηση,
- λεκτική κλιμάκωση που μετατρέπεται σε φυσική συμπλοκή,
- φυσική συμπλοκή όπου ξαφνικά εμφανίζεται μαχαίρι,
- ενέδρα,
- απειλή με πολύ κοντινή επαφή,
- άμεση επίθεση χωρίς καμία εμφανή προειδοποίηση.
Για τον πολίτη, δεν έχει νόημα να απομνημονεύσει σενάρια σαν κατάλογο τεχνικών. Έχει νόημα να καταλάβει την αρχή:
Όσο νωρίτερα αναγνωρίζεται η κλιμάκωση, τόσο περισσότερες επιλογές υπάρχουν. Όσο πιο κοντά φτάνει το μαχαίρι, τόσο λιγότερες επιλογές μένουν.
Γι’ αυτό η παρατηρητικότητα, η απόσταση και η αποφυγή είναι πολύ σημαντικότερες από το να μάθει κάποιος έναν «αφοπλισμό».
Η παρατηρητικότητα είναι καλύτερη από τον αφοπλισμό
Στην κοινότητα του Combatives Group, η παρατηρητικότητα θεωρείται κεντρική δεξιότητα. Ο λόγος είναι απλός: ο καλύτερος τρόπος να μη πιαστείς εξ απήνης είναι να έχεις δει αρκετά νωρίς ότι κάτι αλλάζει.
Οι επιθέσεις σπάνια εμφανίζονται μέσα σε κενό. Συχνά υπάρχουν προειδοποιητικά στοιχεία:
- κάποιος σας παρακολουθεί,
- κάποιος μειώνει απόσταση χωρίς λόγο,
- κάποιος κρύβει χέρι,
- κάποιος κοιτάζει γύρω σαν να ελέγχει μάρτυρες,
- κάποιος σας πιέζει λεκτικά,
- κάποιος προσπαθεί να σας απομονώσει,
- κάποιος κλιμακώνει αντί να αποκλιμακώνει,
- κάποιος εμφανίζεται από τυφλή πλευρά,
- κάποιος δεν συμπεριφέρεται όπως ταιριάζει στο περιβάλλον.
Αν αυτά δεν τα δείτε, μπορεί να βρεθείτε να αντιμετωπίζετε κάτι που ήδη έχει προχωρήσει πολύ.
Η παρατηρητικότητα δεν εγγυάται ασφάλεια.
Αλλά χωρίς παρατηρητικότητα, μένετε περισσότερο στην τύχη.
Η απόσταση είναι φίλος
Η απόσταση είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία στην αντιμετώπιση οπλισμένης απειλής. Ένας άνθρωπος με μαχαίρι σε κοντινή απόσταση έχει τεράστιο πλεονέκτημα. Η δράση είναι ταχύτερη από την αντίδραση. Το χέρι με τη λεπίδα μπορεί να κινηθεί πολύ γρήγορα. Ο αμυνόμενος μπορεί να μη προλάβει καν να καταλάβει τι έγινε.
Όσο μεγαλύτερη η απόσταση, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν για:
- απομάκρυνση,
- φωνή,
- εμπόδιο,
- διαφυγή,
- προσέλκυση προσοχής,
- λήψη απόφασης,
- κλήση βοήθειας.
Όσο μικρότερη η απόσταση, τόσο περισσότερο μειώνονται οι επιλογές.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία δεν πρέπει να περιμένει την επαφή. Πρέπει να λειτουργεί πριν φτάσουμε στην επαφή.
Η απόσταση δεν είναι δειλία.
Είναι χρόνος.
Και ο χρόνος είναι ζωή.
Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Η βασική λογική απέναντι στο μαχαίρι είναι τα 3Α της ασφάλειας του Combatives Group:
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Απουσία σημαίνει να μη βρεθείτε εκεί όπου δεν χρειάζεται να είστε. Να αποφεύγετε περιβάλλοντα, παρέες, καταστάσεις και κλιμακώσεις που μυρίζουν πρόβλημα.
Αποφυγή σημαίνει να αναγνωρίζετε την κλιμάκωση και να μη συμμετέχετε. Να μη συνεχίζετε καβγά από εγωισμό. Να μη παίζετε με απειλές. Να μη πλησιάζετε για να «δείτε τι θέλει». Να μη δέχεστε να πάτε σε απομονωμένο σημείο.
Απόδραση σημαίνει να φύγετε όταν η κατάσταση πλέον έχει γίνει επικίνδυνη. Να τρέξετε, να μπείτε σε κατάστημα, να πάτε προς κόσμο, να καλέσετε βοήθεια, να φωνάξετε, να κλείσετε πόρτα, να δημιουργήσετε απόσταση.
Τα 3Α είναι πιο χρήσιμα από εκατό αφοπλισμούς που δεν θα λειτουργήσουν υπό πραγματικό φόβο.
Αν η απαίτηση είναι υλικό αντικείμενο
Σε οπλισμένη ληστεία, αν ο δράστης ζητά χρήματα, κινητό, τσάντα, ρολόι ή άλλο αντικαταστάσιμο αντικείμενο, η σοβαρή επιλογή είναι να σκεφτείτε την παράδοση του αντικειμένου.
Αυτό δεν είναι δειλία. Είναι ιεράρχηση αξιών.
Το αντικείμενο αντικαθίσταται. Το σώμα όχι. Η ζωή όχι. Η υγεία όχι. Η μόνιμη αναπηρία όχι.
Η αντίσταση σε άνθρωπο με μαχαίρι για υλικό αντικείμενο είναι εξαιρετικά υψηλού ρίσκου. Μπορεί να κλιμακώσει μια ληστεία σε τραυματισμό ή θάνατο. Μπορεί να ενεργοποιήσει πανικό στον δράστη. Μπορεί να τον κάνει να αντιδράσει υπερβολικά. Μπορεί να μετατρέψει μια απειλή σε χρήση.
Αν μπορείτε να δώσετε το αντικείμενο και να φύγετε ζωντανοί, αυτό είναι επιτυχία.
Η επιτυχία στην αυτοπροστασία δεν είναι να κερδίσετε μάχη.
Είναι να επιστρέψετε σπίτι.
Κοιτάξτε τα χέρια
Σε κάθε πιθανή απειλή, τα χέρια έχουν τεράστια σημασία. Το πρόσωπο μπορεί να λέει ψέματα. Το στόμα μπορεί να φωνάζει. Τα μάτια μπορεί να αποσπούν. Τα χέρια όμως είναι εκεί όπου εμφανίζεται, κρύβεται ή χρησιμοποιείται το όπλο.
Αυτό δεν σημαίνει να κοιτάτε παγωμένοι τα χέρια και να χάνετε όλο το περιβάλλον. Σημαίνει να καταλαβαίνετε ότι τα χέρια είναι κεντρικό στοιχείο κινδύνου.
Αν κάποιος:
- κρατά ένα χέρι κρυμμένο,
- δεν φαίνονται οι άκρες των δαχτυλιών,
- αγγίζει επανειλημμένα τσέπη ή μέση,
- πλησιάζει με το ένα χέρι πίσω,
- αλλάζει στάση σώματος για να κρύψει κάτι,
- κοιτάζει γύρω και μετά χαμηλά,
- κάνει απότομη κίνηση προς ρούχα ή τσάντα,
- και άλλα πολλά,
τότε η εγρήγορση πρέπει να αυξηθεί.
Το μαχαίρι δεν φαίνεται πάντα νωρίς.
Γι’ αυτό κοιτάμε συμπεριφορά, απόσταση, χέρια και περιβάλλον.
Έχετε το νου σας για τους φίλους του
Ένας επιτιθέμενος μπορεί να μην είναι μόνος. Συνεργοί, φίλοι, παρατηρητές ή δεύτεροι δράστες μπορούν να αλλάξουν πλήρως την κατάσταση. Μπορεί ένας να μιλά και άλλος να πλησιάζει. Μπορεί ένας να προκαλεί και άλλος να περιμένει. Μπορεί ένας να απειλεί και άλλος να κόβει την έξοδο.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία δεν πρέπει να κολλά μόνο στο άτομο μπροστά σας. Πρέπει να περιλαμβάνει το περιβάλλον.
Πού είναι η έξοδος;
Ποιος είναι πίσω;
Ποιος στέκεται πλάγια;
Ποιος φαίνεται να παρακολουθεί;
Ποιος κλείνει δρόμο;
Πού υπάρχει κόσμος;
Πού υπάρχει φως;
Η απειλή μπορεί να βρίσκεται μπροστά.
Η λύση όμως συχνά βρίσκεται γύρω.
Αποκλιμάκωση χωρίς αυταπάτες
Η αποκλιμάκωση είναι χρήσιμη, αλλά δεν είναι μαγική. Μπορεί να βοηθήσει όταν ο άλλος έχει ακόμη κάποιο βαθμό λογικής, όταν η κατάσταση δεν έχει περάσει σε πλήρη επίθεση, όταν υπάρχει αίτημα, όταν υπάρχει δυνατότητα διαφυγής ή όταν ο χρόνος λειτουργεί υπέρ σας.
Δεν πρέπει όμως να πιστεύουμε ότι κάθε ένοπλος άνθρωπος θα ηρεμήσει επειδή του μιλήσαμε σωστά. Κάποιοι είναι παρορμητικοί. Κάποιοι είναι μεθυσμένοι ή υπό ουσίες. Κάποιοι είναι έμπειροι. Κάποιοι έχουν αποφασίσει. Κάποιοι δεν θέλουν επικοινωνία. Κάποιοι θέλουν μόνο έλεγχο.
Άρα η αποκλιμάκωση πρέπει να χρησιμοποιείται με ρεαλισμό.
Μιλάμε για να μειώσουμε ένταση, να κερδίσουμε χρόνο, να δείξουμε συμμόρφωση όταν η απαίτηση είναι υλική, να αποφύγουμε απότομη κίνηση και να βρούμε έξοδο.
Δεν μιλάμε για να κάνουμε ψυχοθεραπεία στον επιτιθέμενο.
Ο στόχος είναι η ασφάλεια.
Από καβγάς σε ένοπλη συμπλοκή
Μία από τις πιο επικίνδυνες περιπτώσεις είναι η κλιμάκωση από λεκτικό καβγά σε φυσική συμπλοκή και από εκεί σε οπλισμένη επίθεση.
Το πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν περιμένει πως τα λόγια θα γίνουν θανατηφόρα απειλή μέσα σε δευτερόλεπτα. Πολλοί άνθρωποι μένουν στον καβγά επειδή πιστεύουν ότι «είναι απλώς λόγια». Άλλοι πλησιάζουν. Άλλοι σπρώχνουν. Άλλοι προσπαθούν να αποδείξουν ότι δεν φοβούνται. Άλλοι υποτιμούν τον άλλον.
Αυτή είναι παγίδα.
Αν δεν ξέρετε αν ο άλλος είναι οπλισμένος, πρέπει να συμπεριφέρεστε σαν να μπορεί να είναι. Αυτό δεν σημαίνει να χτυπήσετε. Σημαίνει να κρατήσετε απόσταση, να μη κλιμακώσετε, να κοιτάτε τα χέρια, να βρείτε έξοδο και να φύγετε αν μπορείτε.
Ο καβγάς δεν αξίζει τη λεπίδα.
Η εκπαίδευση πρέπει να είναι ρεαλιστική, αλλά υπεύθυνη
Η ρεαλιστική εκπαίδευση έχει αξία. Όμως πρέπει να γίνει σαφές τι σημαίνει «ρεαλιστική». Δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη βία. Δεν σημαίνει τραυματισμός για να αποδειχθεί σκληρότητα. Δεν σημαίνει να διδάσκουμε δημόσια επικίνδυνα πρωτόκολλα. Δεν σημαίνει να καλλιεργούμε φαντασίωση «μαχητή μαχαιριού».
Ρεαλιστική εκπαίδευση σημαίνει:
- μη χορογραφημένη πίεση,
- ασφαλής προοδευτικότητα,
- προστατευτικός εξοπλισμός όπου χρειάζεται,
- κατανόηση ψυχοσωματικού στρες,
- εκπαίδευση στην απόσταση,
- εκπαίδευση στην απόδραση,
- σενάρια με αβεβαιότητα,
- έλεγχος εγωισμού,
- αποκλιμάκωση,
- νόμιμη και ηθική κατανόηση,
- μετά-συμπλοκή διαδικασία.
Η σωστή εκπαίδευση πρέπει να χτίζει κρίση, όχι ψεύτικη αυτοπεποίθηση.
Το χειρότερο αποτέλεσμα μιας κακής εκπαίδευσης είναι ο μαθητής που νομίζει ότι «ξέρει μαχαίρι».
Γιατί τα απλά πρωτόκολλα είναι καλύτερα από τις πολλές τεχνικές
Σε κατάσταση ακραίου στρες, ο άνθρωπος δεν λειτουργεί όπως σε ήρεμη προπόνηση. Η σκέψη στενεύει. Η αντίληψη αλλάζει. Η λεπτή κινητικότητα μειώνεται. Η μνήμη μπορεί να γίνει αποσπασματική. Ο χρόνος φαίνεται περίεργος. Η αναπνοή αλλάζει. Ο φόβος επηρεάζει την κίνηση.
Γι’ αυτό τα περίπλοκα τεχνικά συστήματα είναι συχνά ακατάλληλα για πραγματική απειλή με μαχαίρι. Όσο περισσότερες λεπτές επιλογές απαιτεί μια μέθοδος, τόσο πιο δύσκολο είναι να λειτουργήσει υπό πίεση.
Τα απλά πρωτόκολλα έχουν μεγαλύτερη αξία:
- απόσταση,
- έξοδος,
- χέρια,
- συνεργοί,
- αποκλιμάκωση,
- αντικείμενα παραδίδονται αν είναι υλικά,
- φεύγουμε όταν μπορούμε,
- καλούμε αρχές.
Αυτά δεν ακούγονται θεαματικά.
Αλλά η πραγματική αυτοπροστασία σπάνια είναι θεαματική.
Αν επιβιώσετε από οπλισμένη απειλή
Αν καταφέρετε να φύγετε από απειλή με μαχαίρι, η υπόθεση δεν τελειώνει εκεί. Πηγαίνετε σε ασφαλές σημείο. Καλέστε τις αρχές. Αν υπάρχει τραυματισμός, καλέστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Μην υποτιμήσετε μικρά τραύματα. Σε περιστατικά με λεπίδα, ο άνθρωπος μπορεί να μη καταλάβει αμέσως τη σοβαρότητα λόγω αδρεναλίνης και στρες.
Αν υπάρχουν μάρτυρες, προσπαθήστε να μείνετε κοντά σε ασφαλές σημείο μέχρι να έρθει βοήθεια. Αν μπορείτε χωρίς κίνδυνο, θυμηθείτε περιγραφή δράστη, κατεύθυνση διαφυγής, όχημα, ρούχα, χαρακτηριστικά, ώρα και τοποθεσία.
Μη κυνηγήσετε τον δράστη.
Μη επιστρέψετε στη σύγκρουση.
Μη προσπαθήσετε να πάρετε «δικαιοσύνη» μόνοι σας.
Η μετά-συμπλοκή είναι μέρος της αυτοπροστασίας.
Η επιβίωση χρειάζεται και σωστή συνέχεια.
Γιατί πρέπει να αναφέρεται οπλισμένη επίθεση
Η απειλή με μαχαίρι δεν είναι απλή παρενόχληση ή εκφοβισμός ή τραμπουκισμός. Είναι σοβαρό περιστατικό που πρέπει να αναφέρεται. Ακόμη και αν δεν τραυματιστήκατε, ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να απειλήσει άλλον. Η αναφορά μπορεί να βοηθήσει την αστυνομία να εντοπίσει μοτίβο, περιοχή, δράστη ή σειρά περιστατικών.
Πολλοί δεν αναφέρουν επειδή «δεν έγινε τίποτα». Αυτό είναι λάθος. Αν εμφανίστηκε μαχαίρι, έγινε κάτι πολύ σοβαρό.
Καλέστε τις αρχές, ειδικά αν υπάρχει άμεση απειλή ή ο δράστης παραμένει στην περιοχή. Αν υπάρχει τραυματισμός, ζητήστε ιατρική βοήθεια.
Η σιωπή προστατεύει τον δράστη.
Η αναφορά μπορεί να προστατεύσει τον επόμενο.
Τι πρέπει να κρατήσει ο πολίτης
Από όλη τη συζήτηση για μαχαίρι, ο πολίτης πρέπει να κρατήσει λίγα πράγματα:
- Πρώτον, δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα.
- Δεύτερον, η απόσταση είναι φίλος.
- Τρίτον, η αποφυγή είναι καλύτερη από την εμπλοκή.
- Τέταρτον, τα υλικά αντικείμενα δίνονται αν αυτό μειώνει τον κίνδυνο.
- Πέμπτον, τα χέρια και το περιβάλλον έχουν σημασία.
- Έκτον, η λεκτική κλιμάκωση μπορεί να γίνει ένοπλη απειλή πολύ γρήγορα.
- Έβδομον, η εκπαίδευση πρέπει να είναι ρεαλιστική, αλλά όχι φαντασιακή ή ανεύθυνη.
- Όγδοον, αν επιβιώσετε, πηγαίνετε σε ασφάλεια και καλέστε τις αρχές.
Αυτά είναι πιο χρήσιμα από οποιαδήποτε θεαματική τεχνική.
Σύνοψη
Η απομυθοποίηση των επιθέσεων με μαχαίρι είναι απαραίτητη, γιατί ο χώρος της αυτοάμυνας έχει γεμίσει από «ειδικούς», υπερβολική αυτοπεποίθηση, επιδείξεις, χορογραφίες και ανθρώπους που υπόσχονται λύσεις που δεν μπορούν να εγγυηθούν.
Το μαχαίρι είναι σκληρή πραγματικότητα. Δεν υπάρχει σίγουρη άμυνα. Δεν υπάρχει καθαρό σενάριο. Δεν υπάρχει ασφαλής αφοπλισμός για όλους. Δεν υπάρχει εγγύηση ότι η προπόνηση θα λειτουργήσει όπως στο μάθημα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εκπαίδευση είναι άχρηστη. Σημαίνει ότι πρέπει να είναι τίμια.
Η σωστή εκπαίδευση λέει:
- Απόφυγε.
- Φύγε.
- Κράτα απόσταση.
- Μη μπλέκεις σε καβγάδες.
- Κοίτα τα χέρια.
- Έχε έξοδο.
- Δώσε τα αντικείμενα.
- Μη παίζεις τον ήρωα.
- Προετοιμάσου για στρες.
- Κατήγγειλε οπλισμένη απειλή.
Το μαχαίρι δεν είναι πεδίο επίδειξης.
Είναι λόγος για σοβαρότητα, ταπεινότητα και έξοδο.
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχει σίγουρη άμυνα απέναντι σε μαχαίρι;
Όχι. Δεν υπάρχει τεχνική, σύστημα ή μέθοδος που να εγγυάται ασφαλή άμυνα απέναντι σε αποφασισμένο άνθρωπο με μαχαίρι. Υπάρχουν μόνο καλύτερες και χειρότερες επιλογές.
Είναι αξιόπιστοι οι αφοπλισμοί που βλέπουμε σε επιδείξεις;
Όχι. Γίνονται με ελεγχόμενη, προβλέψιμη και συνεργάσιμη επίθεση. Η πραγματική επίθεση είναι πολύ πιο γρήγορη, χαοτική και απρόβλεπτη.
Τι πρέπει να κάνω αν κάποιος με απειλεί με μαχαίρι για χρήματα ή κινητό;
Αν η απαίτηση είναι υλικό και αντικαταστάσιμο αντικείμενο, η παράδοσή του είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Η ζωή και η υγεία σας αξίζουν περισσότερο.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η απόσταση;
Επειδή σε κοντινή απόσταση το μαχαίρι μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ γρήγορα. Η απόσταση δίνει χρόνο, επιλογές, δυνατότητα φυγής και πιθανότητα να ζητήσετε βοήθεια.
Πρέπει να κοιτάζω το μαχαίρι ή το πρόσωπο;
Τα χέρια είναι κρίσιμα, γιατί εκεί βρίσκεται ή εμφανίζεται το όπλο. Όμως πρέπει να διατηρείτε και επίγνωση του περιβάλλοντος, της εξόδου και πιθανών συνεργών.
Μπορεί ένας καβγάς να γίνει ξαφνικά επίθεση με μαχαίρι;
Ναι. Αυτό είναι από τα πιο επικίνδυνα σενάρια. Μια λεκτική ή σωματική αντιπαράθεση μπορεί να κλιμακωθεί ξαφνικά αν ένας άνθρωπος είναι οπλισμένος.
Αξίζει η εκπαίδευση απέναντι σε μαχαίρι;
Αξίζει μόνο αν είναι τίμια, ρεαλιστική, ασφαλής και χωρίς ψεύτικες εγγυήσεις. Πρέπει να διδάσκει απόσταση, αποφυγή, απόδραση, στρες, παρατηρητικότητα, αποκλιμάκωση και μετά-συμπλοκή.
Πρέπει να αντισταθώ σε έμπειρο ληστή με μαχαίρι;
Για υλικά αντικείμενα, συνήθως όχι. Η αντίσταση σε άνθρωπο με μαχαίρι μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο. Η κάθε περίπτωση έχει ιδιαιτερότητες, αλλά η ζωή προηγείται.
Τι κάνω μετά από απειλή με μαχαίρι;
Πηγαίνετε σε ασφαλές σημείο, ζητήστε ιατρική βοήθεια αν υπάρχει τραυματισμός, καλέστε τις αρχές και αναφέρετε όσα θυμάστε χωρίς να θέσετε ξανά τον εαυτό σας σε κίνδυνο.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Μη πιστεύετε σε εύκολες λύσεις απέναντι σε μαχαίρι. Η καλύτερη αυτοπροστασία είναι η παρατηρητικότητα, η απόσταση, η αποφυγή, η απόδραση και η ρεαλιστική εκπαίδευση χωρίς φαντασιώσεις.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Αυτοάμυνα και μαχαίρι
Σχετικό με τη γενική προσέγγιση του combatives.gr απέναντι στο μαχαίρι και την αυτοπροστασία. - Πώς αξιολογούμε ένα μαχαίρι
Σχετικό με τη σοβαρή αξιολόγηση αντικειμένων που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη. - Όπλα
Κεντρική ενότητα για άρθρα που αφορούν αντικείμενα, όπλα, ρεαλισμό και αυτοπροστασία. - Αυτοάμυνα με όπλα στο σπίτι
Σχετικό με τους κινδύνους και τη νομική πολυπλοκότητα της χρήσης όπλων σε αυτοάμυνα. - Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τη βασική αρχή αποφυγής που είναι κρίσιμη σε απειλές με μαχαίρι. - Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς
Σχετικό με το γιατί μια οπλισμένη απειλή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κοινωνική αντιπαράθεση. - Οι φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου
Σχετικό με το πώς ο φόβος, το στρες και η απειλή επηρεάζουν σώμα και κρίση. - Φόβος, πανικός, φυγή, μάχη και πάγωμα
Σχετικό με τις αντιδράσεις του ανθρώπου σε πραγματικό κίνδυνο. - Ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοάμυνας
Σχετικό με το γιατί η εκπαίδευση πρέπει να πλησιάζει την πραγματικότητα χωρίς να γίνεται ανεύθυνη. - Αποτελεσματική αυτοάμυνα
Σχετικό με το τι σημαίνει πρακτική, νόμιμη και εφαρμόσιμη αυτοάμυνα.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί τεχνικό εγχειρίδιο άμυνας απέναντι σε μαχαίρι, δεν διδάσκει αφοπλισμούς και δεν προτρέπει σε βία ή αντιπαράθεση με οπλισμένο άνθρωπο.
Αν υπάρχει απειλή με μαχαίρι, προτεραιότητα έχουν η απόσταση, η αποφυγή, η απόδραση, η προστασία ζωής και η κλήση βοήθειας. Η φυσική δράση απέναντι σε οπλισμένο άνθρωπο είναι εξαιρετικά υψηλού κινδύνου και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή τεχνική λύση.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Θέματα κατοχής, μεταφοράς ή χρήσης μαχαιριών και άλλων αντικειμένων που μπορεί να θεωρηθούν όπλα πρέπει να εξετάζονται με δικηγόρο και τις αρμόδιες αρχές.
Οποιαδήποτε φυσική προστατευτική δράση πρέπει να αξιολογείται μέσα στο πλαίσιο της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας, της νόμιμης άμυνας, της διαφυγής και των πραγματικών περιστάσεων.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία απέναντι σε όπλα δεν παρουσιάζεται ως εύκολη τεχνική δεξιότητα, αλλά ως συνολικό πλαίσιο: πρόληψη, επίγνωση, απόσταση, αποκλιμάκωση, αποφυγή, απόδραση, ρεαλιστική εκπαίδευση, μετά-συμπλοκή και νομική/ηθική ευθύνη.
Η θέση είναι σαφής: το μαχαίρι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, η άμυνα απέναντί του δεν έχει εγγυήσεις, και η καλύτερη λύση παραμένει να μη βρεθεί κανείς μέσα στην ανάγκη να «αποδείξει» ότι ξέρει να το αντιμετωπίσει.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η αυτοπροστασία απέναντι σε οπλισμένη απειλή μπορεί να ενταχθεί σε ένα νόμιμο, ρεαλιστικό και υπεύθυνο σχέδιο ασφάλειας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται επίγνωση, απόσταση, αποφυγή, απόδραση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, διαχείριση φόβου και ασφαλή καθοδήγηση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.