Όταν πρέπει να δράσετε, η καθυστέρηση μπορεί να γίνει κίνδυνος
Η πολλή ανάλυση προκαλεί παράλυση.
Αυτό το παραφρασμένο ρητό αποδίδει με ακρίβεια ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην αυτοπροστασία και την αυτοάμυνα: ο άνθρωπος μπορεί να βλέπει τον κίνδυνο, να καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά, να νιώθει ότι πρέπει να ενεργήσει, αλλά να καθυστερεί επειδή το μυαλό του προσπαθεί να αναλύσει τα πάντα.
«Μήπως κάνω λάθος;»
«Μήπως υπερβάλλω;»
«Μήπως δεν είναι τόσο σοβαρό;»
«Μήπως φανώ αγενής;»
«Μήπως περιμένω λίγο ακόμη;»
Αυτή η καθυστέρηση μπορεί να είναι ανθρώπινη, αλλά σε πραγματική απειλή μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Η αποφασιστικότητα δεν σημαίνει βιασύνη, επιθετικότητα ή απώλεια ελέγχου. Σημαίνει ότι, όταν η κατάσταση έχει αξιολογηθεί και η δράση είναι αναγκαία, ο άνθρωπος δεν μένει παγωμένος μέσα στην αμφιβολία.
Στην αυτοπροστασία, η αποφασιστικότητα είναι η ικανότητα να περνάτε από την αντίληψη στην πράξη εγκαίρως. Να αποφασίζετε να φύγετε, να μιλήσετε, να βάλετε όριο, να κρατήσετε απόσταση, να ζητήσετε βοήθεια ή, όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, να δράσετε σωματικά με σκοπό την προστασία και τη διαφυγή.
Η σύντομη απάντηση
Η αποφασιστικότητα στην αυτοάμυνα είναι η ικανότητα να ενεργείτε καθαρά και έγκαιρα όταν η κατάσταση το απαιτεί, χωρίς να παγώνετε από υπερανάλυση, φόβο ή αμφιβολία. Δεν είναι τυφλή επιθετικότητα. Δεν είναι παρορμητικότητα. Δεν είναι διάθεση για σύγκρουση. Είναι εκπαιδευμένη ικανότητα μετάβασης από τη σκέψη στη σωστή δράση.
Ο μέσος άνθρωπος δεν περνά εύκολα από τη μη-βία στη δυναμική προστασία του εαυτού του. Αυτό είναι φυσιολογικό. Οι περισσότεροι κοινωνικοί άνθρωποι έχουν αναστολές, αμφιβολίες και φόβο μπροστά στη βία. Γι’ αυτό η αποφασιστικότητα πρέπει να καλλιεργείται με ρεαλιστική εκπαίδευση, παιχνίδια ρόλων, προσομοιώσεις, σενάρια και νοητική προετοιμασία.
Η αποφασιστικότητα δεν διδάσκει τον άνθρωπο να αναζητά βία. Τον βοηθά να μη χάνει πολύτιμο χρόνο όταν πρέπει να προστατευτεί, να απομακρυνθεί ή να δράσει μέσα στα νόμιμα και αναγκαία όρια.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους καταλαβαίνουν τον κίνδυνο θεωρητικά, αλλά δυσκολεύονται να πάρουν γρήγορη απόφαση όταν η κατάσταση πιέζει. Είναι για τον άνθρωπο που ξέρει ότι κάτι δεν είναι σωστό, αλλά καθυστερεί επειδή φοβάται μήπως παρεξηγηθεί, μήπως φανεί υπερβολικός ή μήπως κάνει λάθος.
Είναι επίσης για όσους πιστεύουν ότι η αποφασιστικότητα είναι θέμα χαρακτήρα και μόνο. Πράγματι, κάποιοι άνθρωποι είναι πιο αποφασιστικοί από τη φύση τους. Όμως στην αυτοπροστασία, η αποφασιστικότητα μπορεί να διδαχθεί, να καλλιεργηθεί και να εξασκηθεί. Δεν χρειάζεται να γεννηθεί κάποιος «σκληρός» για να μάθει να λειτουργεί πιο καθαρά υπό πίεση.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η υπερβολική ανάλυση μπορεί να οδηγήσει σε παράλυση και γιατί αυτό είναι επικίνδυνο σε καταστάσεις αυτοπροστασίας. Θα εξηγήσουμε γιατί ο μέσος άνθρωπος δυσκολεύεται να περάσει από την καθημερινή μη-βίαιη συμπεριφορά σε δυναμική αμυντική δράση, ακόμη και όταν κινδυνεύει πραγματικά.
Θα δούμε επίσης πώς καλλιεργείται η αποφασιστικότητα μέσα από δύο βασικές οδούς: τη ρεαλιστική πρακτική σε παιχνίδια ρόλων, προσομοιώσεις και σενάρια, και τη νοητική προετοιμασία μέσω πνευματικών παιγνιδιών τακτικής. Και τα δύο βοηθούν τον άνθρωπο να παίρνει αποφάσεις πιο γρήγορα, αλλά μόνο η φυσική εξάσκηση υπό πίεση μπορεί να δείξει αν αυτές οι αποφάσεις λειτουργούν όταν το σώμα και το μυαλό πιέζονται πραγματικά.
Βασικά σημεία
- Η αποφασιστικότητα δεν είναι παρορμητικότητα. Είναι η ικανότητα να ενεργείτε εγκαίρως όταν η κατάσταση απαιτεί δράση.
- Η πολλή ανάλυση μπορεί να προκαλέσει παράλυση, ειδικά όταν ο άνθρωπος προσπαθεί να λύσει διανοητικά κάτι που εξελίσσεται γρήγορα.
- Ο μέσος πολίτης δεν μεταπηδά εύκολα από τη μη-βία στη δυναμική προστασία του εαυτού του. Αυτό πρέπει να εκπαιδευτεί.
- Τα παιχνίδια ρόλων, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια βοηθούν τον ασκούμενο να λειτουργήσει υπό αληθοφανή πίεση.
- Τα πνευματικά παιχνίδια τακτικής βοηθούν στη γρηγορότερη λήψη αποφάσεων, αλλά δεν αντικαθιστούν τη φυσική δοκιμή υπό πίεση.
- Η αποφασιστικότητα πρέπει πάντα να συνδέεται με αυτοκυριαρχία, νόμιμη κρίση και σκοπό διαφυγής.
Εισαγωγή: Από τη σκέψη στη δράση
Η επίγνωση περιβάλλοντος, που εξετάστηκε ως πρώτο χαρακτηριστικό, είναι απαραίτητη γιατί μας επιτρέπει να δούμε νωρίς. Όμως το να δείτε κάτι δεν αρκεί. Πρέπει και να αποφασίσετε τι θα κάνετε με αυτό που είδατε.
Εδώ εμφανίζεται η αποφασιστικότητα.
Πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται τα σημάδια, αλλά δεν κινούνται εγκαίρως. Βλέπουν ότι κάποιος πλησιάζει περίεργα, αλλά δεν αλλάζουν θέση. Νιώθουν ότι ένας χώρος δεν είναι καλός, αλλά μένουν. Καταλαβαίνουν ότι μια συζήτηση κλιμακώνεται, αλλά συνεχίζουν να απαντούν. Θέλουν να φύγουν, αλλά καθυστερούν επειδή φοβούνται μήπως φανεί αγενές. Θέλουν να πουν «όχι», αλλά το κάνουν αδύναμα, καθυστερημένα ή με τρόπο που αφήνει χώρο στον άλλον να πιέσει κι άλλο.
Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο να γνωρίζετε τι είναι σωστό. Είναι να μπορείτε να το κάνετε εγκαίρως. Η γνώση χωρίς απόφαση παραμένει θεωρία. Η απόφαση χωρίς έλεγχο μπορεί να γίνει παρορμητικότητα. Η αποφασιστικότητα, όπως την εννοεί το Combatives Group, βρίσκεται ανάμεσα στα δύο: καθαρή δράση, την ώρα που χρειάζεται, με σκοπό την ασφάλεια.
Η πολλή ανάλυση προκαλεί παράλυση
Η ανάλυση είναι χρήσιμη όταν υπάρχει χρόνος. Είναι απαραίτητη στην εκπαίδευση, στη μελέτη, στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση. Όμως σε μια κατάσταση που εξελίσσεται γρήγορα, η υπερβολική ανάλυση μπορεί να μετατραπεί σε παγίδα. Το μυαλό ψάχνει περισσότερες πληροφορίες, περισσότερες βεβαιότητες, περισσότερες εξηγήσεις, ενώ η κατάσταση συνεχίζει να κινείται.
Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο στην αυτοπροστασία. Όταν ο κίνδυνος πλησιάζει, ο άνθρωπος δεν έχει πάντα την πολυτέλεια να λύσει πρώτα όλα τα ερωτήματα. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα τι σκοπεύει να κάνει ο άλλος για να κρατήσει απόσταση. Δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι ένας χώρος είναι επικίνδυνος για να φύγει. Δεν χρειάζεται να περιμένει να γίνει η απειλή αναμφισβήτητη για να πάρει προληπτικό μέτρο.
Η υπερανάλυση συχνά γεννιέται από τον φόβο του λάθους. Ο άνθρωπος δεν θέλει να φανεί υπερβολικός, αγενής ή φοβικός. Όμως η αυτοπροστασία δεν απαιτεί να δικαιολογείτε κάθε προληπτική σας κίνηση στους άλλους. Αν κάτι δεν σας αρέσει, μπορείτε να φύγετε. Αν κάποιος πλησιάζει περισσότερο από όσο θέλετε, μπορείτε να κρατήσετε απόσταση. Αν μια κατάσταση κλιμακώνεται, μπορείτε να μην τη συνεχίσετε.
Η αποφασιστικότητα αρχίζει εκεί όπου σταματά η άχρηστη διαπραγμάτευση με τον εαυτό μας.
Γιατί ο μέσος άνθρωπος δυσκολεύεται να δράσει
Ο μέσος άνθρωπος δεν είναι εκπαιδευμένος στη βία. Και αυτό, σε μια πολιτισμένη κοινωνία, είναι καλό. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μάθει να αποφεύγουν τη σύγκρουση, να μη βλάπτουν άλλους, να κρατούν κοινωνικούς κανόνες, να είναι ευγενικοί και να λύνουν διαφορές με λόγια. Αυτές οι συνήθειες είναι χρήσιμες στην καθημερινή ζωή.
Όμως σε μια πραγματική απειλή, οι ίδιες συνήθειες μπορούν να καθυστερήσουν την αναγκαία δράση. Ένας άνθρωπος μπορεί να διστάσει να φωνάξει, γιατί δεν θέλει να τραβήξει προσοχή. Μπορεί να διστάσει να φύγει, γιατί δεν θέλει να προσβάλει. Μπορεί να διστάσει να βάλει όριο, γιατί έχει μάθει να είναι υποχωρητικός. Μπορεί να διστάσει να αμυνθεί, γιατί η χρήση βίας είναι ξένη προς τον χαρακτήρα του.
Αυτό δεν τον κάνει αδύναμο. Τον κάνει φυσιολογικό.
Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση. Η αποφασιστικότητα δεν είναι απλώς «κουράγιο». Είναι η εξάσκηση του ανθρώπου να αναγνωρίζει πότε η κοινωνική ευγένεια δεν αρκεί πια, πότε η καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο και πότε η δράση είναι αναγκαία για την προστασία και τη διαφυγή.
Αποφασιστικότητα δεν σημαίνει αναζήτηση βίας
Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί κάτι από την αρχή: αποφασιστικότητα δεν σημαίνει ότι ψάχνουμε σύγκρουση. Δεν σημαίνει ότι απαντάμε σκληρά σε κάθε πρόκληση. Δεν σημαίνει ότι μπαίνουμε σε καυγάδες για να αποδείξουμε κάτι. Δεν σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε δύναμη επειδή θυμώσαμε, προσβληθήκαμε ή θέλουμε να επιβληθούμε.
Αυτή δεν είναι αποφασιστικότητα. Είναι ανωριμότητα.
Η αποφασιστικότητα στην αυτοπροστασία συνδέεται πρώτα με το να κάνετε εγκαίρως αυτό που μειώνει τον κίνδυνο. Μερικές φορές αυτό είναι να απομακρυνθείτε. Άλλες φορές είναι να πείτε καθαρά «όχι». Άλλες φορές είναι να αλλάξετε θέση, να ζητήσετε βοήθεια, να σηκωθείτε και να φύγετε από έναν χώρο, να διακόψετε μια συνομιλία ή να προετοιμαστείτε για πιθανή άμεση απειλή.
Μόνο όταν όλα τα προηγούμενα αποτύχουν ή δεν υπάρχει χρόνος, η αποφασιστικότητα μπορεί να σημαίνει σωματική δράση. Ακόμη και τότε, ο σκοπός δεν είναι να τιμωρήσετε, να νικήσετε ή να αποδείξετε ανωτερότητα. Ο σκοπός είναι να προστατευτείτε και να δημιουργήσετε ευκαιρία διαφυγής, μέσα στα νόμιμα και αναγκαία όρια.
Το πέρασμα από τη μη-βία στη δράση
Δεν είναι εύκολο για έναν φιλήσυχο άνθρωπο να περάσει από τη μη-βία στη δυναμική προστασία του εαυτού του. Αυτό το πέρασμα είναι ψυχολογικά δύσκολο. Περιλαμβάνει φόβο, αμφιβολία, κοινωνικές αναστολές, ηθικές αναστολές και συχνά μια εσωτερική άρνηση ότι «αυτό συμβαίνει πραγματικά σε εμένα».
Σε κάποιους ανθρώπους, η ικανότητα αυτή υπάρχει πιο έντονα ως μέρος του χαρακτήρα τους. Κινούνται γρήγορα, αποφασίζουν γρήγορα και δεν διστάζουν εύκολα όταν πιέζονται. Όμως δεν μπορούμε να βασίζουμε την αυτοπροστασία μόνο σε φυσικά χαρακτηριστικά. Ο μέσος πολίτης χρειάζεται μέθοδο που να μπορεί να καλλιεργήσει την ικανότητα απόφασης ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν έμφυτη σκληρότητα ή μαχητική διάθεση.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ρεαλιστική εκπαίδευση είναι τόσο σημαντική. Η αποφασιστικότητα πρέπει να δοκιμάζεται σε συνθήκες που δημιουργούν πίεση, αλλά παραμένουν ελεγχόμενες. Ο ασκούμενος πρέπει να βιώσει την αμφιβολία, το άγχος, την προσέγγιση, τη φωνή, την ένταση, την ανάγκη να αποφασίσει. Μόνο τότε αρχίζει να καταλαβαίνει πώς λειτουργεί πραγματικά υπό πίεση.
Δεν μαθαίνουμε αποφασιστικότητα μόνο επειδή μας είπαν να είμαστε αποφασιστικοί. Τη μαθαίνουμε όταν εξασκούμαστε να αποφασίζουμε.
Ρόλοι, προσομοιώσεις και σενάρια
Η πρώτη βασική μέθοδος καλλιέργειας αποφασιστικότητας είναι η άσκηση σε παιχνίδια ρόλων, προσομοιώσεις και σενάρια. Αυτή η μέθοδος είναι αναγκαία σε ένα σοβαρό πρόγραμμα Combatives, γιατί μεταφέρει τον ασκούμενο από τη θεωρία στην πράξη.
Σε μια απλή τεχνική άσκηση, ο ασκούμενος γνωρίζει συνήθως τι θα συμβεί. Ξέρει ποια επίθεση θα έρθει, από ποια απόσταση, με ποιον τρόπο και ποιο είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Αυτό βοηθά στην αρχική μάθηση, αλλά δεν επαρκεί για την πραγματική αυτοπροστασία. Στον δρόμο, ο άνθρωπος δεν γνωρίζει πάντα τι θα συμβεί. Δεν γνωρίζει πότε θα κλιμακωθεί η κατάσταση, αν ο άλλος θα μιλήσει, θα πλησιάσει, θα προσπαθήσει να τον παραπλανήσει ή θα επιτεθεί.
Τα παιχνίδια ρόλων και τα σενάρια δημιουργούν αληθοφανή πίεση. Ο ασκούμενος καλείται να αξιολογήσει, να μιλήσει, να κινηθεί, να κρατήσει απόσταση, να αποφύγει, να αποκλιμακώσει ή να δράσει, ανάλογα με το τι συμβαίνει. Δεν εκτελεί απλώς τεχνική. Παίρνει αποφάσεις.
Εκεί καλλιεργείται η αποφασιστικότητα. Όχι στο αποστειρωμένο περιβάλλον όπου όλα είναι γνωστά, αλλά στο ελεγχόμενο περιβάλλον όπου αρκετά πράγματα είναι αβέβαια ώστε να αναγκάζουν τον άνθρωπο να σκεφτεί και να ενεργήσει.
Η πίεση πρέπει να είναι αληθοφανής
Η αποφασιστικότητα δεν καλλιεργείται σε περιβάλλον όπου τίποτα δεν «δαγκώνει». Αν ο ασκούμενος γνωρίζει ότι η επίθεση δεν έχει ένταση, ότι ο συνασκούμενος θα σταματήσει μόνος του, ότι δεν υπάρχει πραγματική πίεση και ότι η άσκηση είναι απόλυτα προβλέψιμη, τότε δεν εκπαιδεύεται να αποφασίζει υπό στρες. Εκπαιδεύεται να εκτελεί μέσα σε άνεση.
Η αληθοφανής πίεση αλλάζει το σώμα και το μυαλό. Η κάλυψη γίνεται πιο γρήγορη όταν ο ασκούμενος νιώθει ότι η επίθεση έχει συνέπειες. Η κίνηση γίνεται πιο ουσιαστική όταν υπάρχει ανάγκη να καλυφθεί απόσταση. Η φωνή βγαίνει διαφορετικά όταν υπάρχει ψυχολογική πίεση. Η μαχητικότητα ανεβαίνει όταν το σώμα αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να προστατευτεί.
Αυτό δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη βία στην προπόνηση. Σημαίνει ελεγχόμενη ένταση. Η επίθεση πρέπει να είναι αρκετά αληθοφανής ώστε να προκαλεί προσαρμογή, αλλά όχι τόσο ανεξέλεγκτη ώστε να δημιουργεί άσκοπους τραυματισμούς ή φόβο που καταστρέφει τη μάθηση.
Η καλή εκπαίδευση βρίσκει αυτή την ισορροπία. Χωρίς πίεση δεν υπάρχει ρεαλισμός. Χωρίς έλεγχο δεν υπάρχει εκπαίδευση.
Όταν η απειλή «δαγκώνει», η απόφαση καθαρίζει
Σε ένα ασφαλές αλλά απαιτητικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, οι άνθρωποι συχνά αποδίδουν καλύτερα όταν νιώσουν ότι η απειλή έχει πραγματικό βάρος. Όχι επειδή θέλουμε να τους τρομάξουμε, αλλά επειδή το σώμα αρχίζει να παίρνει την κατάσταση σοβαρά. Η απόσταση δεν είναι πια θεωρητική. Η κάλυψη δεν είναι πια διακοσμητική. Η φωνή δεν είναι πια άσκηση. Η απόφαση δεν είναι πια φιλοσοφική.
Όταν μια επίθεση «δαγκώνει» λίγο, ο ασκούμενος καταλαβαίνει γιατί πρέπει να κινηθεί. Αυτό έχει τεράστια εκπαιδευτική αξία. Η εμπειρία τον βγάζει από την ψευδαίσθηση ότι θα έχει άπειρο χρόνο να σκεφτεί ή ότι η τεχνική θα εκτελεστεί όμορφα χωρίς πίεση.
Η αληθοφανής πίεση βοηθά τον άνθρωπο να αναπτύξει πιο γρήγορη και καθαρή απόφαση. Μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να περιμένει την τέλεια στιγμή. Μαθαίνει ότι η καθυστέρηση έχει κόστος. Μαθαίνει ότι όταν η έξοδος υπάρχει, πρέπει να την πάρει. Μαθαίνει ότι όταν το όριο πρέπει να τεθεί, πρέπει να τεθεί καθαρά. Μαθαίνει ότι όταν η δράση είναι αναγκαία, πρέπει να γίνει χωρίς μισές προθέσεις.
Αυτό είναι αποφασιστικότητα στην πράξη.
Πνευματικά παιχνίδια τακτικής
Η δεύτερη μέθοδος καλλιέργειας αποφασιστικότητας είναι τα πνευματικά παιχνίδια τακτικής. Πρόκειται για νοητική προετοιμασία, όπου ο άνθρωπος θέτει στον εαυτό του απλά σενάρια και σκέφτεται από πριν πιθανές επιλογές.
Για παράδειγμα, καθώς περπατάτε και πλησιάζετε ένα σκοτεινό δρομάκι, μπορείτε να αναρωτηθείτε: «Τι θα έκανα αν κάποιος έβγαινε από εκεί;» Όχι για να φοβηθείτε, αλλά για να σκεφτείτε πρακτικά. Θα άλλαζα πλευρά; Θα κρατούσα μεγαλύτερη απόσταση; Θα έμπαινα σε πιο φωτεινό σημείο; Θα επιτάχυνα; Θα απέφευγα τη διαδρομή τελείως;
Αυτά τα πνευματικά παιχνίδια δεν πρέπει να γίνονται με νοσηρή φαντασία ή εμμονή. Δεν είναι σενάρια τρόμου. Είναι σύντομες ασκήσεις λήψης αποφάσεων. Βοηθούν τον άνθρωπο να μη συναντά κάθε πιθανή κατάσταση σαν να είναι η πρώτη φορά που τη σκέφτηκε.
Όταν το μυαλό έχει ήδη περάσει από κάποιες επιλογές, η πραγματική απόφαση μπορεί να γίνει γρηγορότερα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πραγματικότητα θα εξελιχθεί όπως τη φανταστήκατε. Σημαίνει όμως ότι έχετε αρχίσει να δημιουργείτε διαδρομές σκέψης. Και αυτές οι διαδρομές μπορούν να μειώσουν την παράλυση.
Η νοητική πρόβα δεν αντικαθιστά τη φυσική δοκιμή
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Τα πνευματικά παιχνίδια τακτικής βοηθούν, αλλά δεν αντικαθιστούν την πραγματική εκπαίδευση. Το να σκεφτείτε τι θα κάνατε δεν είναι το ίδιο με το να το κάνετε υπό πίεση. Το μυαλό μπορεί να φαντάζεται ήρεμες, καθαρές και αποτελεσματικές αντιδράσεις. Το σώμα όμως μπορεί να παγώσει, να καθυστερήσει, να μπερδευτεί ή να κινηθεί διαφορετικά όταν εμφανιστεί πραγματικό στρες.
Γι’ αυτό η νοητική προετοιμασία πρέπει να συμπληρώνει, όχι να αντικαθιστά, τα παιχνίδια ρόλων, τις προσομοιώσεις και τα σενάρια. Η σκέψη μάς βοηθά να πάρουμε καλύτερες αποφάσεις. Η φυσική δοκιμή μάς δείχνει αν μπορούμε να τις εφαρμόσουμε.
Ο άνθρωπος που κάνει μόνο νοητική πρόβα μπορεί να αποκτήσει ψευδή αυτοπεποίθηση. Ο άνθρωπος που κάνει μόνο φυσική άσκηση χωρίς σκέψη μπορεί να γίνει μηχανικός και να μην καταλαβαίνει το πλαίσιο. Η σωστή εκπαίδευση χρειάζεται και τα δύο: σκέψη πριν, δοκιμή στην πράξη, αξιολόγηση μετά.
Έτσι η αποφασιστικότητα γίνεται πιο ώριμη. Δεν είναι απλώς αντίδραση. Είναι εκπαιδευμένη επιλογή.
Αποφασιστικότητα και νόμιμη κρίση
Η αποφασιστικότητα στην αυτοάμυνα δεν μπορεί να αποκοπεί από τη νόμιμη κρίση. Ένας άνθρωπος μπορεί να δράσει γρήγορα και πάλι να δράσει λάθος. Μπορεί να είναι αποφασιστικός, αλλά υπερβολικός. Μπορεί να μη διστάσει, αλλά να κάνει κάτι που δεν ήταν αναγκαίο. Αυτό δεν είναι αποτελεσματική αυτοάμυνα.
Η σωστή αποφασιστικότητα πρέπει να υπηρετεί το πλαίσιο: προστασία, αναγκαιότητα, αναλογικότητα, διαφυγή, αυτοκυριαρχία. Δεν είναι άδεια για βία. Δεν είναι δικαιολογία για θυμό. Δεν είναι κάλυψη για εκδίκηση. Είναι η ικανότητα να κάνετε αυτό που χρειάζεται, όταν χρειάζεται, και να σταματάτε όταν ο σκοπός έχει επιτευχθεί.
Αυτός είναι και ο λόγος που η αποφασιστικότητα πρέπει να εκπαιδεύεται μαζί με την αυτοκυριαρχία. Χωρίς αποφασιστικότητα, ο άνθρωπος μπορεί να παγώσει. Χωρίς αυτοκυριαρχία, μπορεί να το παρακάνει. Η σοβαρή αυτοάμυνα χρειάζεται και τα δύο.
Η απόφαση πρέπει να είναι γρήγορη, αλλά όχι τυφλή.
Η αποφασιστικότητα αρχίζει πριν από τη βία
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία είναι ότι η αποφασιστικότητα δεν αφορά μόνο τη σωματική δράση. Στην πραγματικότητα, η αποφασιστικότητα εμφανίζεται πολύ νωρίτερα.
Αποφασιστικότητα είναι να φύγετε από έναν χώρο που δεν σας αρέσει, παρότι οι άλλοι μένουν.
Αποφασιστικότητα είναι να πείτε «όχι» καθαρά, χωρίς να το μαλακώνετε τόσο που να χάνει το νόημά του.
Αποφασιστικότητα είναι να αλλάξετε διαδρομή χωρίς να ντρέπεστε.
Αποφασιστικότητα είναι να μη συνεχίσετε μια λεκτική αντιπαράθεση που οδηγεί σε σύγκρουση.
Αποφασιστικότητα είναι να κρατήσετε απόσταση όταν κάποιος πιέζει τα όριά σας.
Αποφασιστικότητα είναι να καλέσετε βοήθεια νωρίς.
Αποφασιστικότητα είναι να αποδράσετε όταν υπάρχει έξοδος.
Αν η αποφασιστικότητα καλλιεργηθεί μόνο στο επίπεδο της σύγκρουσης, τότε έρχεται αργά. Η πιο χρήσιμη αποφασιστικότητα είναι αυτή που σας βοηθά να μη φτάσετε στη βία.
Η θέση του Combatives Group
Στο Combatives Group, η αποφασιστικότητα αντιμετωπίζεται ως καλλιεργημένο χαρακτηριστικό και όχι ως απλή προσωπική ιδιότητα. Κάποιοι άνθρωποι είναι φυσικά πιο αποφασιστικοί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιποι πρέπει να μείνουν απροετοίμαστοι. Μέσα από ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια και νοητική προετοιμασία, ο ασκούμενος μαθαίνει να μειώνει τον χρόνο ανάμεσα στην αντίληψη και στην πράξη.
Η εκπαίδευση δεν στοχεύει στο να δημιουργήσει ανθρώπους που αντιδρούν βίαια σε κάθε πίεση. Στοχεύει στο να δημιουργήσει ανθρώπους που δεν παγώνουν όταν πρέπει να δράσουν, δεν καθυστερούν όταν πρέπει να φύγουν, δεν μπερδεύονται όταν πρέπει να βάλουν όριο και δεν χάνουν τον σκοπό όταν η κατάσταση απαιτήσει δυναμική προστασία.
Η αποφασιστικότητα είναι απαραίτητη γιατί η πραγματική απειλή δεν περιμένει να ολοκληρώσουμε την ανάλυσή μας. Όμως πρέπει πάντα να συνοδεύεται από επίγνωση, κρίση και αυτοκυριαρχία. Διαφορετικά, μετατρέπεται σε απλή παρορμητικότητα.
Στο Combatives Group, η αποφασιστικότητα δεν είναι τυφλή. Είναι εκπαιδευμένη, ελεγχόμενη και προσανατολισμένη στην ασφάλεια.
Τελική σκέψη
Η πολλή ανάλυση προκαλεί παράλυση, και η παράλυση σε λάθος στιγμή μπορεί να κοστίσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνουμε παρορμητικοί. Σημαίνει ότι πρέπει να μάθουμε να αποφασίζουμε πιο καθαρά, πιο γρήγορα και πιο ώριμα.
Η αποφασιστικότητα είναι η γέφυρα ανάμεσα σε αυτό που αντιλαμβανόμαστε και σε αυτό που κάνουμε. Χωρίς αυτήν, η επίγνωση μένει ανεκμετάλλευτη. Βλέπουμε, αλλά δεν κινούμαστε. Καταλαβαίνουμε, αλλά καθυστερούμε. Θέλουμε να φύγουμε, αλλά μένουμε. Θέλουμε να πούμε όχι, αλλά το λέμε αδύναμα. Θέλουμε να προστατευτούμε, αλλά περιμένουμε πολύ.
Η εκπαίδευση στην αποφασιστικότητα δεν μας κάνει ανθρώπους της βίας. Μας βοηθά να μη γίνουμε παθητικοί μπροστά στον κίνδυνο. Μας βοηθά να περάσουμε από τη σκέψη στην πράξη όταν η πράξη είναι αναγκαία. Και μας θυμίζει ότι στην αυτοπροστασία, η σωστή απόφαση πρέπει συχνά να παρθεί πριν η κατάσταση γίνει αδύνατο να ελεγχθεί.
Η αποφασιστικότητα δεν είναι να κάνετε το πιο σκληρό πράγμα.
Είναι να κάνετε το σωστό πράγμα εγκαίρως.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για να συνεχίσετε πάνω στην ίδια σειρά, διαβάστε τη σελίδα Τα απαιτούμενα καλλιεργημένα χαρακτηριστικά της κοινότητας Combatives Group και το άρθρο Χαρακτηριστικό 1 – Επίγνωση περιβάλλοντος.
- Για το παρόν χαρακτηριστικό, δείτε το υπάρχον άρθρο Χαρακτηριστικό 2 – Αποφασιστικότητα και συνεχίστε με το άρθρο Χαρακτηριστικό 3 – Επιθετικότητα.
- Για να καταλάβετε πώς η αποφασιστικότητα συνδέεται με πρωτόκολλα, ρόλους και σενάρια, διαβάστε το άρθρο Πρωτόκολλα για ασφάλεια, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα και το άρθρο Ο Βαριά θωρακισμένος επιτιθέμενος είναι εργαλείο της εκπαίδευσης Combatives.
- Για τη σχέση αποφασιστικότητας, φόβου και δράσης, διαβάστε το άρθρο Είναι ο φόβος κακό συναίσθημα; και το άρθρο Ένας καλά εκπαιδευμένος άνθρωπος δεν ασχολείται με διαχείριση φόβου, αλλά διαχείριση κινδύνου.
- Για τη σύνδεση με την αποτελεσματική αυτοάμυνα, διαβάστε το άρθρο Ποιά είναι η καλλίτερη αυτοάμυνα και ποιά η αποτελεσματική αυτοάμυνα; και το άρθρο Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό είναι κανόνες της Τακτικής και της Εφαρμογής.
Σημείωση ασφαλείας
Η καλλιέργεια αποφασιστικότητας πρέπει να γίνεται με υπεύθυνη καθοδήγηση, προοδευτική πίεση και ασφαλείς προσομοιώσεις. Η πίεση στην εκπαίδευση πρέπει να είναι αρκετή για να δημιουργεί προσαρμογή, όχι ανεξέλεγκτη ώστε να προκαλεί άσκοπο τραυματισμό ή φόβο.
Νομική σημείωση
Η αποφασιστική δράση στην αυτοάμυνα πρέπει να παραμένει μέσα στα όρια της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της νόμιμης προστασίας. Ο σκοπός είναι η προστασία και η διαφυγή, όχι η τιμωρία, η εκδίκηση ή η συνέχιση της σύγκρουσης.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η νοητική πρόβα και τα πνευματικά παιχνίδια τακτικής δεν κάνουν κάποιον έτοιμο από μόνα τους. Βοηθούν στη λήψη αποφάσεων, αλλά πρέπει να συνδυάζονται με φυσική δοκιμή, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια υπό ελεγχόμενη πίεση.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί την αποφασιστικότητα βασική αρετή της αυτοπροστασίας. Δεν αρκεί να βλέπει κανείς τον κίνδυνο· πρέπει να μπορεί να ενεργήσει εγκαίρως, καθαρά και με έλεγχο.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς καλλιεργείται πρακτικά η αποφασιστικότητα μέσα σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, επικοινωνήστε με το Combatives Group.