Όταν μια αντιπαράθεση αρχίζει να κλιμακώνεται, η βασική αρχή αυτοπροστασίας είναι απλή:
Μη δώσετε συνέχεια.
Δεν σημαίνει να παγώσετε.
Δεν σημαίνει να υποταχθείτε.
Δεν σημαίνει να αφήσετε τον άλλον να σας παγιδεύσει.
Δεν σημαίνει να γυρίσετε απρόσεκτα την πλάτη σας.
Δεν σημαίνει να παρακαλέσετε.
Δεν σημαίνει να φανείτε αδύναμοι.
Σημαίνει ότι δεν τροφοδοτείτε τη σύγκρουση.
Αν βρίσκεστε ήδη σε κάποια αντιπαράθεση που δεν μπορέσατε να αποφύγετε, τότε χρειάζεται να κάνετε μια μικρή «παράσταση». Όχι ψεύτικη παράσταση. Όχι θέατρο αδυναμίας. Αλλά μια καθαρή, ελεγχόμενη, ορατή προσπάθεια αποφυγής βίας.
Η παρουσία σας πρέπει να δηλώνει:
Δεν θέλω σύγκρουση.
Δεν ψάχνω καβγά.
Σε βλέπω.
Κρατώ απόσταση.
Ψάχνω έξοδο.
Δεν θα μπω στο παιχνίδι σου.
Αυτό είναι μέρος των μαλακών δεξιοτήτων που πρέπει να μαθαίνει κανείς σε μια σοβαρή σχολή Combatives. Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο φυσική τεχνική. Είναι και φωνή, στάση σώματος, βλέμμα, απόσταση, ψυχραιμία, διαπραγμάτευση, έξοδος και νομική κάλυψη.
Σε μια κλιμακούμενη κατάσταση, προσπαθούμε να κάνουμε πέντε πράγματα:
- να αποκλιμακώσουμε,
- να εντοπίσουμε έξοδο,
- να ελέγξουμε αν υπάρχει πιθανότητα όπλου,
- να δούμε αν υπάρχουν συνεργοί,
- να πάρουμε θέση που μας δίνει καλύτερη δυνατότητα αποχώρησης ή προστασίας.
Ο στόχος δεν είναι να κερδίσουμε την αντιπαράθεση.
Ο στόχος είναι να μη γίνει βία.
Και αν η βία τελικά επιβληθεί από τον άλλον, να μπορούμε να δείξουμε — πρακτικά, ηθικά και νομικά — ότι επιχειρήσαμε να την αποφύγουμε.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν τι πρέπει να κάνουν όταν μια κατάσταση έχει ήδη αρχίσει να κλιμακώνεται.
Δεν μιλάμε εδώ για απλή επίγνωση του περιβάλλοντος. Δεν μιλάμε για την ιδανική περίπτωση όπου είδαμε τον κίνδυνο νωρίς και φύγαμε. Μιλάμε για τη δυσκολότερη στιγμή: κάποιος είναι ήδη απέναντί μας, μας πιέζει, μας προκαλεί, μας ακολουθεί, μας πλησιάζει ή προσπαθεί να μας τραβήξει σε σύγκρουση.
Απευθύνεται σε πολίτες που δεν θέλουν να εμπλακούν σε βία, αλλά δεν θέλουν και να μείνουν παθητικοί.
Απευθύνεται σε ασκούμενους αυτοπροστασίας που πρέπει να καταλάβουν ότι η αποκλιμάκωση δεν είναι αδυναμία. Είναι δεξιότητα.
Απευθύνεται επίσης σε ανθρώπους που έχουν την τάση είτε να παγώνουν είτε να απαντούν με εγωισμό. Και οι δύο αντιδράσεις μπορούν να δημιουργήσουν κίνδυνο. Η αυτοπροστασία χρειάζεται κάτι πιο ώριμο: σταθερότητα χωρίς πρόκληση, υποχώρηση χωρίς απροσεξία και ετοιμότητα χωρίς επιθετική επίδειξη.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Αυτοπροστασία και βρίσκεται μετά τα άρθρα για τη δυναμική παρουσία, την επίγνωση του περιβάλλοντος, τη στάση σώματος και την αποθάρρυνση.
Η σειρά είναι σημαντική:
Πρώτα χρειάζεται επίγνωση.
Μετά χρειάζεται δυναμική παρουσία.
Μετά χρειάζεται σωστή στάση σώματος.
Μετά χρειάζεται αποθάρρυνση.
Και όταν η κατάσταση έχει ήδη αρχίσει να ανεβαίνει, χρειάζεται: μη δώσετε συνέχεια.
Το άρθρο αυτό αφορά το μεταβατικό στάδιο πριν από τη φυσική βία.
Είναι το σημείο όπου δεν είστε ακόμη αναγκασμένοι να αμυνθείτε φυσικά, αλλά η κατάσταση έχει γίνει αρκετά σοβαρή ώστε να χρειάζεται στρατηγική. Αν δεν κάνετε τίποτα, μπορεί να εγκλωβιστείτε. Αν κάνετε το λάθος πράγμα, μπορεί να επιταχύνετε τη σύγκρουση.
Άρα χρειάζεται μέθοδος.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Τι σημαίνει «μη δώσετε συνέχεια».
- Γιατί η αποκλιμάκωση είναι μαλακή δεξιότητα αυτοπροστασίας.
- Γιατί η παρουσία μας πρέπει να δείχνει προσπάθεια αποφυγής βίας.
- Πώς χρησιμοποιούμε σώμα, μάτια, χέρια, πόδια και λόγο για να μειώσουμε την κλιμάκωση.
- Γιατί η εικόνα μας έχει σημασία και για πιθανούς μάρτυρες.
- Γιατί πρέπει να ψάχνουμε έξοδο από την αρχή.
- Γιατί χρειάζεται οπτικός έλεγχος για πιθανό όπλο.
- Γιατί πρέπει να ψάχνουμε για συνεργούς.
- Τι σημαίνει τακτική τοποθέτηση χωρίς να προκαλούμε.
- Γιατί η αποφυγή είναι πάντα προτιμότερη από τη σύγκρουση.
- Γιατί η αποκλιμάκωση δεν πρέπει να γίνει παθητικότητα.
- Γιατί ορισμένα πράγματα πρέπει να διδάσκονται μόνο σε μάθημα και όχι δημόσια.
Βασικά σημεία
- Όταν μια αντιπαράθεση κλιμακώνεται, δεν πρέπει να δώσουμε συνέχεια.
- Η αποκλιμάκωση δεν είναι αδυναμία. Είναι δεξιότητα.
- Η παρουσία μας πρέπει να δείχνει ξεκάθαρα ότι προσπαθούμε να αποφύγουμε τη βία.
- Το σώμα, τα χέρια, τα μάτια, τα πόδια και η φωνή πρέπει να συνεργάζονται.
- Δεν χρησιμοποιούμε λόγο μόνο για να «ηρεμήσουμε» τον άλλον, αλλά και για να κρατήσουμε θέση, απόσταση και χρόνο.
- Η έξοδος είναι προτεραιότητα.
- Ο έλεγχος για πιθανό όπλο είναι απαραίτητος, αλλά δεν πρέπει να γίνεται θεατρικά.
- Οι συνεργοί είναι μεγάλη απειλή και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από νωρίς.
- Η τακτική θέση προστασίας δεν είναι πρόκληση. Είναι προετοιμασία για ασφαλή αποχώρηση.
- Αν μπορούμε να αποφύγουμε τη σύγκρουση, την αποφεύγουμε.
- Αν ο άλλος συνεχίζει να πιέζει, διατηρούμε ετοιμότητα χωρίς να γινόμαστε εμείς ο παράγοντας κλιμάκωσης.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Όταν είστε ήδη σε αντιπαράθεση που δεν μπορέσατε να αποφύγετε, πρέπει να κάνετε μια μικρή παράσταση αποφυγής βίας. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα, η φωνή, τα χέρια, το βλέμμα και η θέση σας πρέπει να δείχνουν καθαρά ότι δεν επιδιώκετε σύγκρουση.
Αυτό δεν γίνεται μόνο για τον άλλον. Γίνεται και για εσάς, για τον χώρο, για τους μάρτυρες και για τη μετέπειτα αξιολόγηση του περιστατικού. Σε κάθε σοβαρή κατάσταση, θέλουμε να μπορούμε να δείξουμε ότι προσπαθήσαμε να αποφύγουμε τη βία, να απομακρυνθούμε και να μην κλιμακώσουμε.
Στη γλώσσα του Combatives για πολίτες, αποτροπή σημαίνει ότι προσπαθούμε πρώτα να λογικεύσουμε ή να αποκλιμακώσουμε τον άλλον. Αυτό δεν γίνεται μόνο με λόγια. Γίνεται και με σώμα. Τα μάτια βλέπουν, τα χέρια δηλώνουν όριο, τα πόδια παίρνουν θέση, το σώμα κρατά απόσταση και η φωνή δείχνει ότι δεν θέλουμε πρόβλημα.
Ταυτόχρονα ψάχνουμε για έξοδο. Η έξοδος είναι κρίσιμη. Αν μπορούμε να μη μπλεχτούμε σε σύγκρουση μέσω αποφυγής ή αποχώρησης, αυτό πρέπει να κάνουμε. Η αυτοπροστασία δεν ζητά να μείνουμε για να αποδείξουμε θάρρος. Ζητά να φύγουμε πριν χαθεί ο έλεγχος.
Παράλληλα ελέγχουμε οπτικά για πιθανό όπλο. Δεν χρειάζεται να γίνει θεατρικά ή προκλητικά. Αλλά πρέπει να προσέχουμε τα χέρια, τη μέση, τις τσέπες, την κίνηση προς αντικείμενα ή οποιαδήποτε αλλαγή που δείχνει ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει πολύ πιο επικίνδυνη.
Επίσης ψάχνουμε για συνεργούς. Ένας άνθρωπος μπροστά μας μπορεί να μην είναι μόνος. Κάποιος μπορεί να βρίσκεται στο πλάι, πίσω ή λίγο πιο μακριά. Οι πολλαπλοί επιτιθέμενοι αλλάζουν ριζικά το πρόβλημα. Σε τέτοια περίπτωση, η καλύτερη λύση είναι η άμεση απομάκρυνση προς ασφαλέστερο σημείο.
Τέλος, παίρνουμε τακτική θέση προστασίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι «στήνουμε» τον άλλον για επίθεση με την έννοια της πρόκλησης ή της παράνομης βίας. Σημαίνει ότι οργανώνουμε θέση, απόσταση, γωνία, σώμα και έξοδο ώστε, αν ο άλλος τελικά επιλέξει να επιτεθεί και δεν υπάρχει άλλη ασφαλής επιλογή, να μπορούμε να προστατευτούμε και να δημιουργήσουμε διαφυγή.
Το βασικό μήνυμα είναι απλό:
μη δώσετε συνέχεια, αλλά μη μείνετε απροετοίμαστοι.
Εισαγωγή: Μη δώστε συνέχεια
Όταν μια αντιπαράθεση αρχίζει να κλιμακώνεται, η πρώτη σοβαρή οδηγία αυτοπροστασίας είναι:
μη δώστε συνέχεια.
Μια σύγκρουση συχνά μεγαλώνει επειδή κάποιος της δίνει τροφή. Λίγη ειρωνεία. Μία προσβολή. Ένα βλέμμα. Μία απάντηση από εγωισμό. Ένα βήμα προς τον άλλον. Μία ανάγκη να έχουμε την τελευταία κουβέντα.
Και ξαφνικά, κάτι που μπορούσε να τελειώσει με αποχώρηση γίνεται σοβαρός κίνδυνος.
Στην αυτοπροστασία δεν μας ενδιαφέρει να κερδίσουμε την κοινωνική αντιπαράθεση. Δεν μας ενδιαφέρει να αποδείξουμε ποιος έχει δίκιο. Δεν μας ενδιαφέρει να φανεί ότι δεν φοβηθήκαμε.
Μας ενδιαφέρει να μη φτάσουμε στη βία.
Αυτό απαιτεί έλεγχο. Όχι μόνο έλεγχο του άλλου, αλλά κυρίως έλεγχο του εαυτού μας.
Αποκλιμακώστε την κατάσταση
Αν είστε ήδη σε κάποιο είδος αντιπαράθεσης που δεν μπορέσατε να αποφύγετε, πρέπει να προσπαθήσετε να αποκλιμακώσετε.
Αυτό είναι μέρος των μαλακών δεξιοτήτων που πρέπει να μαθαίνει κανείς σε μια καλή σχολή Combatives. Οι μαλακές δεξιότητες δεν είναι δευτερεύουσες. Είναι συχνά οι δεξιότητες που αποτρέπουν την ανάγκη για σκληρές επιλογές.
Η αποκλιμάκωση δεν είναι μόνο λόγια.
Δεν είναι μόνο «ηρεμήστε». Δεν είναι μόνο «δεν θέλω πρόβλημα». Δεν είναι μόνο ευγένεια.
Η αποκλιμάκωση είναι συνολική συμπεριφορά.
Το σώμα πρέπει να δείχνει ότι δεν επιδιώκει σύγκρουση.
Η φωνή πρέπει να είναι καθαρή και ελεγχόμενη.
Τα χέρια πρέπει να δηλώνουν όριο χωρίς απειλή.
Τα μάτια πρέπει να βλέπουν, όχι να προκαλούν.
Τα πόδια πρέπει να κρατούν απόσταση και δυνατότητα κίνησης.
Η αποκλιμάκωση είναι πράξη ολόκληρου του σώματος.
Η παρουσία μας πρέπει να δηλώνει προσπάθεια αποφυγής βίας
Η παρουσία μας πρέπει να δηλώνει ξεκάθαρα ότι προσπαθούμε να αποφύγουμε τη βία.
Αυτό είναι πρακτικά σωστό. Είναι και νομικά σημαντικό.
Αν υπάρχουν μάρτυρες, πρέπει να είναι εμφανές ότι δεν ήμασταν εμείς που ψάξαμε τη σύγκρουση. Δεν προκαλέσαμε. Δεν απειλήσαμε. Δεν κινηθήκαμε επιθετικά χωρίς λόγο. Δεν επιδιώξαμε να ταπεινώσουμε τον άλλον.
Η εικόνα μας πρέπει να λέει:
«Δεν θέλω πρόβλημα.»
«Κρατήστε απόσταση.»
«Δεν θα συνεχίσω.»
«Φεύγω.»
Αυτό δεν σημαίνει παθητικότητα. Σημαίνει έλεγχος.
Ο άνθρωπος που φωνάζει, βρίζει, προκαλεί και πλησιάζει επιθετικά δυσκολεύεται αργότερα να υποστηρίξει ότι προσπάθησε να αποφύγει τη βία.
Ο άνθρωπος που κρατά απόσταση, μιλά σύντομα, αναζητά έξοδο και δεν τροφοδοτεί την ένταση έχει καλύτερη πρακτική και νομική θέση.
Μιλήστε, αλλά μη μπείτε στο παιχνίδι
Η λεκτική αποκλιμάκωση δεν σημαίνει ότι προσπαθούμε να κερδίσουμε συζήτηση.
Σε μια κλιμακούμενη αντιπαράθεση, οι πολλές κουβέντες συχνά δημιουργούν περισσότερα προβλήματα. Ο άλλος μπορεί να ψάχνει αφορμή, όχι λογική. Μπορεί να θέλει κοινό. Μπορεί να θέλει να σας κάνει να απαντήσετε.
Γι’ αυτό ο λόγος πρέπει να είναι σύντομος, καθαρός και μη προσβλητικός.
Χρήσιμες φράσεις είναι:
«Δεν θέλω πρόβλημα.»
«Κρατήστε απόσταση.»
«Δεν θα συνεχίσω αυτή τη συζήτηση.»
«Φεύγω.»
«Σταματήστε εκεί.»
Δεν χρειάζεται να εξηγήσετε πολλά. Δεν χρειάζεται να απολογηθείτε ατελείωτα. Δεν χρειάζεται να πείσετε τον άλλον ότι έχετε δίκιο.
Ο στόχος της φωνής δεν είναι να νικήσει.
Είναι να βάλει όριο και να υποστηρίξει την αποχώρηση.
Αποκλιμάκωση δεν γίνεται μόνο με το στόμα
Να «λογικέψουμε» έναν άνθρωπο δεν σημαίνει μόνο να χρησιμοποιήσουμε λόγια.
Σημαίνει επίσης να χρησιμοποιήσουμε μάτια, χέρια, σώμα και πόδια.
Τα μάτια παρατηρούν. Βλέπουν τα χέρια του άλλου, τη στάση του, την απόσταση, το περιβάλλον, πιθανές εξόδους και πιθανές αλλαγές στην κατάσταση.
Τα χέρια δηλώνουν όριο. Μπορούν να βρίσκονται σε φυσική, μη απειλητική θέση, αρκετά διαθέσιμα ώστε να προστατεύσουν απόσταση ή να υποστηρίξουν λεκτικό όριο.
Το σώμα κρατά γωνία και χώρο. Δεν στέκεται τελείως παθητικά. Δεν μπαίνει προκλητικά μπροστά. Δεν γυρίζει απρόσεκτα την πλάτη.
Τα πόδια κρατούν δυνατότητα κίνησης. Η θέση μας πρέπει να επιτρέπει αποχώρηση, όχι να μας κλειδώνει.
Η αποκλιμάκωση, λοιπόν, είναι τακτική συμπεριφορά.
Όχι μόνο ευγενική κουβέντα.
Ψάχνουμε για την έξοδο
Η έξοδος είναι προτεραιότητα.
Σε κάθε κλιμακούμενη κατάσταση πρέπει να ψάχνουμε πρώτα πώς θα φύγουμε. Πού υπάρχει πόρτα; Πού υπάρχει δρόμος; Πού υπάρχει κόσμος; Πού υπάρχει φως; Πού υπάρχει προσωπικό; Πού μπορούμε να κινηθούμε χωρίς να παγιδευτούμε;
Αν μπορούμε να μη μπλεχτούμε σε σύγκρουση μέσω αποφυγής, το κάνουμε.
Αυτό δεν είναι δειλία.
Είναι δέουσα επιμέλεια αυτοπροστασίας.
Η φυσική σύγκρουση έχει κόστος. Σωματικό, ψυχολογικό, νομικό και κοινωνικό. Ακόμη κι αν κάποιος «κερδίσει», μπορεί να τραυματιστεί, να κατηγορηθεί, να μπλέξει με αστυνομία, δικαστήρια, νοσοκομεία ή αντίποινα.
Η έξοδος είναι καλύτερη από τη νίκη.
Η καλύτερη σύγκρουση είναι αυτή που δεν έγινε.
Ελέγχουμε οπτικά για πιθανό όπλο
Σε μια κλιμακούμενη κατάσταση, πρέπει να προσέχουμε την πιθανότητα όπλου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κοιτάζουμε θεατρικά ή ότι δίνουμε οδηγίες στον άλλον με το βλέμμα μας. Σημαίνει ότι παρατηρούμε διακριτικά.
Προσέχουμε τα χέρια.
Προσέχουμε αν κάποιος τα κρύβει.
Προσέχουμε αν κινείται προς τσέπη, μέση, τσάντα, σακίδιο, όχημα ή αντικείμενο.
Προσέχουμε αν αλλάζει απόσταση με τρόπο που δεν ταιριάζει με απλή συζήτηση.
Προσέχουμε αν υπάρχει διαθέσιμο αντικείμενο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον μας.
Το αρχικό κείμενο αναφέρει ότι δεν θέλουμε να επιτρέψουμε στον εν δυνάμει επιτιθέμενο να οπλιστεί. Στο δημόσιο πλαίσιο πρέπει να το πούμε καθαρά: ο πολίτης δεν πρέπει να σκέφτεται επιθετικά, αλλά προστατευτικά.
Ο σκοπός είναι να αναγνωρίσουμε την κίνηση προς όπλο ώστε να απομακρυνθούμε, να βάλουμε εμπόδιο, να τραβήξουμε προσοχή, να καλέσουμε βοήθεια ή, αν η απειλή γίνει άμεση και αναπόφευκτη, να προστατευτούμε όσο είναι αναγκαίο για να διαφύγουμε.
Δεν ψάχνουμε αφορμή για σύγκρουση.
Ψάχνουμε πληροφορία για να φύγουμε εγκαίρως.
Ψάχνουμε για συνεργούς
Οι πολλαπλοί επιτιθέμενοι είναι πάντα σοβαρή πρόκληση.
Όσο περισσότεροι άνθρωποι εμπλέκονται, τόσο χειρότερη γίνεται η κατάσταση. Η απόσταση χάνεται πιο εύκολα. Η τυφλή πλευρά γίνεται πιο επικίνδυνη. Η διαφυγή κλείνει. Η προσοχή διασπάται. Η πιθανότητα τραυματισμού αυξάνεται.
Γι’ αυτό δεν κοιτάμε μόνο τον άνθρωπο που μιλά μπροστά μας.
Παρατηρούμε και τον χώρο.
Υπάρχει κάποιος που κινείται πλάγια;
Υπάρχει κάποιος πίσω μας;
Υπάρχει ομάδα που παρατηρεί;
Υπάρχει δεύτερο άτομο που αλλάζει θέση όταν αλλάζουμε εμείς;
Υπάρχει κάποιος που προσπαθεί να κλείσει έξοδο;
Αν υπάρχουν ενδείξεις συνεργών, η προτεραιότητα γίνεται ακόμη πιο καθαρή: άμεση απομάκρυνση προς ασφαλέστερο σημείο.
Η καλύτερη λύση σε πολλούς αντιπάλους δεν είναι η «ηρωική» εμπλοκή.
Είναι η έξοδος.
Όσο πιο γρήγορα, τόσο καλύτερα.
Τακτική τοποθέτηση προστασίας
Στο Combatives Group χρησιμοποιούμε τη φράση «στήνουμε την κατάσταση προς όφελός μας» όχι απλά «τον στήνουμε», εννοώντας τον εν δυνάμει επιτιθέμενο. Η έννοια χρειάζεται προσεκτική δημόσια διατύπωση.
Στην πολιτική αυτοπροστασία, δεν «στήνουμε» κάποιον για να του επιτεθούμε. Αυτό θα μπορούσε να παρερμηνευθεί νομικά και ηθικά.
Αυτό που κάνουμε είναι να οργανώνουμε τη θέση μας ώστε να μη βρεθούμε παγιδευμένοι.
Παίρνουμε γωνία.
Κρατάμε απόσταση.
Βλέπουμε τα χέρια.
Δεν αφήνουμε τον άλλον να μας κλείσει.
Κρατάμε έξοδο.
Δεν επιτρέπουμε εύκολη προσέγγιση στην τυφλή πλευρά.
Τοποθετούμαστε έτσι ώστε να μπορούμε να φύγουμε.
Αν ο άλλος είναι απλώς εκνευρισμένος αλλά δεν πλησιάζει σωματικά, δεν υπάρχει λόγος να κάνουμε κάτι περισσότερο από το να παρακολουθούμε, να κρατάμε απόσταση και να αναζητούμε αποχώρηση.
Αν όμως συνεχίζει να πιέζει, να κλείνει απόσταση, να αγνοεί τα όρια και να οδηγεί την κατάσταση προς φυσική σύγκρουση, τότε η τακτική τοποθέτηση γίνεται απαραίτητη.
Όχι για να επιτεθούμε.
Αλλά για να μη βρεθούμε απροετοίμαστοι αν εκείνος επιτεθεί.
Προστατευτική ετοιμότητα, όχι προκλητική επίθεση
Αναφέρουμε συχνά την έννοια «προληπτική επίθεση». Αυτό είναι σημείο που πρέπει να εξηγηθεί πολύ προσεκτικά.
Στην πολιτική αυτοπροστασία, δημόσια και νομικά ασφαλής διατύπωση είναι η εξής:
Όταν η απειλή είναι παρούσα, άμεση και αναπόφευκτη, και όταν η αποφυγή ή η απόδραση δεν είναι πλέον ασφαλής, ο άνθρωπος μπορεί να χρειαστεί να προβεί σε αναγκαία προστατευτική δράση για να σταματήσει την άμεση απειλή και να δημιουργήσει διαφυγή.
Αυτό δεν είναι άδεια για επίθεση.
Δεν είναι άδεια για τιμωρία.
Δεν είναι άδεια για εγωισμό.
Δεν είναι άδεια για «χτύπημα πρώτος» επειδή φοβηθήκαμε ή θυμώσαμε.
Είναι έσχατη προστατευτική επιλογή όταν η απειλή έχει γίνει άμεση. Και αυτή η στιγμή είναι πολύ λεπτή και χρειάζεται πολύ προπόνηση και μετά άσκηση εφαρμογής ακριβώς λόγο των νομικών κινδύνων που ελλοχεύει.
Αυτός είναι και ο λόγος που η αποκλιμάκωση, η έξοδος, ο έλεγχος για όπλα, ο έλεγχος για συνεργούς και η τακτική θέση είναι τόσο σημαντικά. Μας δίνουν περισσότερες επιλογές πριν φτάσουμε εκεί.
Η εικόνα προς τους μάρτυρες και η νομική διάσταση
Σε μια πραγματική αντιπαράθεση, δεν έχει σημασία μόνο τι έγινε. Έχει σημασία και τι φαίνεται ότι έγινε.
Αν υπάρχουν μάρτυρες, κάμερες ή τρίτοι άνθρωποι, η συμπεριφορά μας πριν από τη φυσική εμπλοκή μπορεί να έχει μεγάλη σημασία.
Ένας άνθρωπος που φαίνεται να αποφεύγει, να απομακρύνεται, να κρατά απόσταση, να λέει «δεν θέλω πρόβλημα» και να προσπαθεί να φύγει, έχει διαφορετική εικόνα από έναν άνθρωπο που βρίζει, απειλεί, πλησιάζει και προκαλεί.
Αυτό δεν είναι «θέατρο» με την κακή έννοια.
Είναι υπεύθυνη συμπεριφορά.
Η αυτοπροστασία πρέπει να καλύπτει και το φυσικό και το νομικό επίπεδο. Δεν αρκεί να επιβιώσουμε σωματικά. Πρέπει, όσο γίνεται, να μη καταστραφούμε και μετά.
Γι’ αυτό η προσπάθεια αποφυγής πρέπει να είναι πραγματική και ορατή.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε
Σε μια κλιμακούμενη κατάσταση, αποφύγετε συμπεριφορές που δίνουν συνέχεια.
Αποφύγετε:
- ειρωνεία,
- προσβολές,
- βρισιές,
- απειλές,
- προκλητικό βλέμμα,
- άχρηστη αντιπαράθεση,
- πολλές εξηγήσεις,
- προσπάθεια να κερδίσετε λεκτικά,
- βήμα προς τον άλλον χωρίς λόγο,
- να γυρίσετε απρόσεκτα την πλάτη,
- να χάσετε την έξοδο,
- να αγνοήσετε πιθανό συνεργό,
- να αγνοήσετε τα χέρια του άλλου,
- να μείνετε από εγωισμό.
Κάθε ένα από αυτά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.
Η αποτροπή απαιτεί να μη δώσουμε καύσιμο.
Τα υπόλοιπα στο μάθημα
Υπάρχουν στοιχεία αυτής της εκπαίδευσης που δεν πρέπει να αναλυθούν πλήρως σε δημόσιο άρθρο.
Η ακριβής τοποθέτηση, η χρήση σώματος, η διαχείριση απόστασης, η φωνή υπό πίεση, η αναγνώριση κίνησης προς όπλο, η αντιμετώπιση πολλών ατόμων, η ασφαλής αποχώρηση και η μετάβαση από αποκλιμάκωση σε προστατευτική δράση χρειάζονται επίβλεψη, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Δεν μαθαίνονται σωστά μόνο με ανάγνωση.
Στην αίθουσα, ο ασκούμενος μπορεί να δοκιμάσει:
- πώς ακούγεται η φωνή του,
- πώς φαίνεται η στάση του,
- πώς κρατά απόσταση,
- πώς αντιδρά όταν πιέζεται,
- πώς ψάχνει έξοδο,
- πώς δεν παγώνει,
- πώς δεν προκαλεί,
- πώς αποχωρεί,
- πώς διαχειρίζεται φόβο και εγωισμό.
Η θεωρία δίνει πλαίσιο.
Η πρακτική δείχνει αν το σώμα μπορεί να το κάνει.
Σύνοψη
Το «μη δώσετε συνέχεια» είναι μία από τις πιο σημαντικές αρχές αυτοπροστασίας.
Όταν μια αντιπαράθεση κλιμακώνεται, δεν πρέπει να τροφοδοτούμε τη σύγκρουση. Πρέπει να αποκλιμακώνουμε, να κρατάμε απόσταση, να αναζητούμε έξοδο, να παρατηρούμε για όπλα, να ελέγχουμε για συνεργούς και να παίρνουμε θέση που μας επιτρέπει να φύγουμε ή να προστατευτούμε αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η αποτροπή για πολίτες δεν είναι παιχνίδι κυριαρχίας.
Είναι προσπάθεια να μη φτάσουμε στη βία.
Και αν η βία τελικά επιβληθεί από τον άλλον, θέλουμε να έχουμε κάνει ό,τι μπορούσαμε για να την αποφύγουμε, να έχουμε καλύτερη θέση, να έχουμε περισσότερες επιλογές και να μπορούμε να εξηγήσουμε τη συμπεριφορά μας.
Η καλύτερη αυτοπροστασία δεν είναι αυτή που φαίνεται εντυπωσιακή.
Είναι αυτή που τελειώνει πριν αρχίσει.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει «μη δώσετε συνέχεια»;
Σημαίνει να μη τροφοδοτήσετε μια κλιμακούμενη αντιπαράθεση με ειρωνεία, προσβολές, εγωισμό, απειλές ή παραμονή χωρίς λόγο. Ο στόχος είναι η ασφάλεια, όχι η τελευταία κουβέντα.
Τι είναι η αποκλιμάκωση στην αυτοπροστασία;
Είναι η προσπάθεια να μειωθεί η ένταση πριν η κατάσταση γίνει φυσική βία. Περιλαμβάνει φωνή, στάση σώματος, απόσταση, όρια και αποχώρηση.
Είναι η αποκλιμάκωση αδυναμία;
Όχι. Είναι δεξιότητα ελέγχου. Ο άνθρωπος που μπορεί να μη μπει σε καβγά συχνά έχει περισσότερο έλεγχο από αυτόν που παρασύρεται.
Γιατί πρέπει να φαίνεται ότι προσπαθώ να αποφύγω τη βία;
Επειδή αυτό βοηθά πρακτικά, ηθικά και νομικά. Οι μάρτυρες και οι κάμερες μπορεί να δουν αν αποφεύγατε ή αν προκαλούσατε.
Γιατί ψάχνουμε πρώτα την έξοδο;
Επειδή η αποχώρηση είναι συνήθως καλύτερη από τη σύγκρουση. Η έξοδος δίνει επιλογές και μειώνει τον κίνδυνο.
Γιατί πρέπει να προσέχουμε τα όπλα;
Επειδή μια αντιπαράθεση αλλάζει πλήρως αν υπάρχει όπλο ή αν κάποιος κινείται προς αντικείμενο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο. Ο σκοπός είναι να το αντιληφθούμε νωρίς και να απομακρυνθούμε.
Γιατί ψάχνουμε για συνεργούς;
Επειδή ο άνθρωπος μπροστά μας μπορεί να μην είναι μόνος. Οι πολλαπλοί επιτιθέμενοι αυξάνουν πολύ τον κίνδυνο και κάνουν την αποχώρηση ακόμη πιο σημαντική.
Τι σημαίνει τακτική τοποθέτηση;
Σημαίνει ότι κρατάμε θέση, γωνία, απόσταση και έξοδο ώστε να μη βρεθούμε παγιδευμένοι. Δεν σημαίνει ότι προκαλούμε ή ετοιμαζόμαστε να επιτεθούμε παράνομα.
Τι γίνεται αν η αποκλιμάκωση δεν λειτουργεί;
Αν η απειλή γίνει άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής αποφυγή ή απόδραση, τότε η κατάσταση περνά σε άλλο στάδιο: αναγκαία προστατευτική δράση για δημιουργία διαφυγής, μέσα στα όρια του νόμου.
Γιατί λέτε «τα υπόλοιπα στο μάθημα»;
Επειδή οι λεπτομέρειες της απόστασης, της θέσης, της φωνής, της αναγνώρισης κινδύνου και της μετάβασης από αποκλιμάκωση σε προστατευτική δράση χρειάζονται πρακτική επίβλεψη. Δεν πρέπει να διδάσκονται ως απλό δημόσιο κείμενο.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Αποθάρρυνση
Σχετικό με τη γενική έννοια αποτροπής και αποφυγής κλιμάκωσης. - Δυναμική παρουσία
Σχετικό με την εικόνα παρουσίας και εγρήγορσης πριν και κατά την αντιπαράθεση. - Η στάση του σώματος
Σχετικό με τη μη λεκτική εικόνα που υποστηρίζει την αποκλιμάκωση. - Επίγνωση του περιβάλλοντος
Σχετικό με την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνου, εξόδων, όπλων ή συνεργών. - Έμφαση στις κοινωνικές δεξιότητες
Σχετικό με φωνή, όρια, κοινωνική διαχείριση και λεκτική αυτοπροστασία. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη, την αποφυγή και τη φυσική προστατευτική δράση. - Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τη βασική αρχή αποφυγής και απομάκρυνσης πριν από την εμπλοκή. - Η εγκληματική βία δεν είναι καβγάς
Σχετικό με το γιατί μια φαινομενική αντιπαράθεση μπορεί να κρύβει πολύ σοβαρότερη απειλή. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με το πώς εκπαιδεύονται πρακτικά η φωνή, η απόσταση, τα όρια και η αποχώρηση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν διδάσκει φυσικές τεχνικές βίας και δεν αποτελεί υποκατάστατο πρακτικής εκπαίδευσης αυτοπροστασίας.
Η αποκλιμάκωση και η αποτροπή δεν εγγυώνται ότι ένας δράστης θα σταματήσει. Βοηθούν όμως να αυξηθούν οι επιλογές, να μειωθεί η πιθανότητα σύγκρουσης και να τεκμηριωθεί η προσπάθεια αποφυγής βίας.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η αυτοπροστασία πρέπει πάντα να συνδέεται με νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη συμπεριφορά. Η αποφυγή, η απόσταση, η αποχώρηση και η αναζήτηση βοήθειας είναι προτιμότερες από τη φυσική εμπλοκή όταν είναι διαθέσιμες.
Οποιαδήποτε προστατευτική δράση σε πραγματικό περιστατικό πρέπει να περιορίζεται στον σκοπό της άμεσης ασφάλειας και της διαφυγής.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία αρχίζει πριν από τη φυσική σύγκρουση. Η αποκλιμάκωση, η αποτροπή, η έξοδος, η αναγνώριση όπλων, ο έλεγχος για συνεργούς και η τακτική τοποθέτηση αποτελούν κρίσιμα στοιχεία προετοιμασίας.
Η αρχή είναι απλή: μη δώσετε συνέχεια, αλλά μη μείνετε απροετοίμαστοι.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η αποκλιμάκωση, η αποτροπή, η φωνή, η απόσταση, η έξοδος και η τακτική τοποθέτηση εντάσσονται σε πρακτική αυτοπροστασία, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται επίγνωση, δυναμική παρουσία, στάση σώματος, λεκτικά όρια, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.