Η αδρεναλίνη μπορεί, για λίγα δευτερόλεπτα, να βοηθήσει τον άνθρωπο να σπάσει την παραλυτική επίδραση του φόβου. Δεν εξαφανίζει τον φόβο. Δεν μας κάνει άτρωτους. Δεν μας κάνει σοφούς. Μπορεί όμως να δημιουργήσει ένα σύντομο παράθυρο λειτουργίας, μέσα στο οποίο ο άνθρωπος μπορεί να κινηθεί, να φωνάξει, να θέσει όριο, να φύγει ή, αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, να προστατευτεί.
Στο Combatives Group χρησιμοποιούμε την έννοια της Στάσης ή του Ποζαρίσματος για να περιγράψουμε μια ελεγχόμενη προ-συγκρουσιακή παρουσία: φωνή, σώμα, βλέμμα, απόσταση, χέρια, όρια και πρόθεση. Δεν είναι θέατρο εγωισμού. Δεν είναι πρόκληση για καυγά. Δεν είναι επίδειξη σκληρότητας. Είναι εργαλείο αποτροπής και ενεργοποίησης.
Μια ισχυρή στάση μπορεί να λειτουργήσει απέναντι σε έναν αβέβαιο, διστακτικό ή δοκιμαστικό δράστη. Μπορεί να τον κάνει να καταλάβει ότι δεν έχει μπροστά του έναν εύκολο στόχο. Μπορεί να του κόψει την ορμή. Μπορεί να του δώσει λόγο να υποχωρήσει. Παράλληλα, μπορεί να ενεργοποιήσει τον ίδιο τον αμυνόμενο, σπάζοντας την παθητικότητα και το πάγωμα.
Όμως η στάση μπορεί και να αποτύχει. Αν δεν μπορούμε να την υποστηρίξουμε, αν είναι ψεύτικη, αν είναι εγωιστική, αν γίνεται χωρίς έξοδο ή αν εφαρμόζεται απέναντι σε άνθρωπο που ήδη έχει αποφασίσει να επιτεθεί, μπορεί να κλιμακώσει την κατάσταση. Γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση, κρίση και αυτοέλεγχος.
Η σωστή στάση δεν υπάρχει για να τρομάξουμε τον κόσμο. Υπάρχει για να μη φαινόμαστε εύκολο θύμα, να σπάσουμε το πάγωμα, να κερδίσουμε χρόνο και να δημιουργήσουμε δυνατότητα διαφυγής.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να καταλάβουν τον ρόλο της φωνής, της στάσης και της γλώσσας του σώματος στην αυτοπροστασία. Πολλοί πιστεύουν ότι η αυτοάμυνα αρχίζει όταν υπάρξει φυσική επαφή. Στην πραγματικότητα, πολλές καταστάσεις κρίνονται νωρίτερα: στη στάση, στο βλέμμα, στην απόσταση, στη φωνή, στο όριο και στην εικόνα που δίνουμε.
Απευθύνεται επίσης σε ανθρώπους που φοβούνται την ένταση. Υπάρχουν ευγενικές ψυχές που δυσκολεύονται να υψώσουν φωνή, να μιλήσουν σκληρά ή να δείξουν επιβλητική παρουσία. Αυτό δεν τους κάνει λιγότερο ικανούς ως ανθρώπους. Όμως μπορεί να μειώσει την ικανότητά τους να στείλουν ξεκάθαρο μήνυμα σε έναν πιθανό δράστη.
Απευθύνεται και σε ασκούμενους που μπερδεύουν τη στάση με μαγκιά. Η στάση δεν είναι «παίζω τον σκληρό». Δεν είναι λεκτική επίθεση για να ικανοποιηθεί το εγώ. Δεν είναι πρόσκληση σε σύγκρουση. Είναι ελεγχόμενη, λειτουργική συμπεριφορά που υπηρετεί την ασφάλεια.
Τέλος, απευθύνεται σε εκπαιδευτές. Η εκπαίδευση στη φωνή, στη στάση και στην προ-σύγκρουση πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή. Ο στόχος δεν είναι να κάνουμε τους ανθρώπους χυδαίους ή επιθετικούς. Ο στόχος είναι να μπορούν να προσαρμόζονται στην κατάσταση χωρίς να χάνουν τον εαυτό τους.
Το άρθρο αφορά όσους θέλουν να μάθουν πώς η επιβλητική παρουσία μπορεί να γίνει εργαλείο αυτοπροστασίας χωρίς να μετατραπεί σε εγωιστική κλιμάκωση.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Εκπαίδευση Αυτοάμυνας και συνδέεται άμεσα με τα άρθρα Είναι ο φόβος κακό συναίσθημα;, Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση, Το Κενό και Χωρίς Κανόνες!.
Στο άρθρο για τον φόβο εξηγήσαμε ότι ο στόχος δεν είναι να μη φοβόμαστε, αλλά να μπορούμε να λειτουργούμε ενώ φοβόμαστε. Εδώ εξετάζουμε ένα πρακτικό κομμάτι αυτής της λειτουργίας: πώς η φωνή, η στάση και η γλώσσα του σώματος μπορούν να ενεργοποιήσουν τον αμυνόμενο και να επηρεάσουν τον πιθανό δράστη.
Συνδέεται επίσης με το Απλά, Άμεσα, Αποτελεσματικά, γιατί η στάση πρέπει να είναι απλή, άμεση και λειτουργική. Δεν μπορεί να είναι περίπλοκη θεατρική συμπεριφορά. Συνδέεται με την Κοινή λογική και ορθή κρίση, γιατί η ένταση χωρίς κρίση μπορεί να γίνει πρόκληση, υπέρβαση ή επικίνδυνη κλιμάκωση.
Η θέση του άρθρου μέσα στο combatives.gr είναι να εξηγήσει ότι η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι και προ-συγκρουσιακή επικοινωνία. Το σώμα μιλά. Η φωνή μιλά. Η απόσταση μιλά. Η στάση μιλά. Και πολλές φορές, αυτά μιλούν πριν χρειαστεί να μιλήσουν τα χέρια.
Μέσα στο combatives.gr, αυτό το άρθρο εξηγεί ότι η φωνή και η στάση είναι εργαλεία αυτοπροστασίας, αλλά μόνο όταν υπηρετούν την ασφάλεια και όχι το εγώ.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Πώς η αδρεναλίνη μπορεί να βοηθήσει προσωρινά απέναντι στην παραλυτική επίδραση του φόβου.
- Γιατί η αδρεναλίνη κρατά λίγο και δεν πρέπει να θεωρείται μαγική λύση.
- Τι σημαίνει Στάση ή Ποζάρισμα στο Combatives Group.
- Πώς η φωνή, οι χειρονομίες και η γλώσσα σώματος μπορούν να επηρεάσουν την προ-σύγκρουση.
- Γιατί η επιβλητική παρουσία μπορεί να αποτρέψει έναν αβέβαιο επιτιθέμενο.
- Γιατί η ίδια συμπεριφορά μπορεί να αποτύχει ή να κλιμακώσει.
- Γιατί η στάση πρέπει να μπορεί να υποστηριχθεί πραγματικά.
- Γιατί η χυδαιότητα δεν είναι αυτοσκοπός.
- Γιατί οι ευγενικοί άνθρωποι πρέπει να εκπαιδεύονται στη δυνατή φωνή και στο καθαρό όριο.
- Γιατί η προσαρμογή στην κατάσταση δεν σημαίνει ότι γινόμαστε αγενείς ή χυδαίοι ως άνθρωποι.
- Γιατί η στάση πρέπει να συνδέεται με απόσταση, έξοδο και σχέδιο διαφυγής.
- Γιατί η εκπαίδευση στη στάση πρέπει να γίνεται υπεύθυνα.
Βασικά σημεία
- Η αδρεναλίνη μπορεί να σπάσει προσωρινά την παράλυση του φόβου.
- Δεν εξαφανίζει τον φόβο και δεν εγγυάται σωστή δράση.
- Η στάση ή το ποζάρισμα είναι εργαλείο προ-σύγκρουσης.
- Περιλαμβάνει φωνή, σώμα, βλέμμα, χειρονομίες, απόσταση και πρόθεση.
- Δεν είναι εγωιστική μαγκιά ή πρόκληση.
- Μπορεί να λειτουργήσει απέναντι σε αβέβαιο δράστη.
- Μπορεί να αποτύχει απέναντι σε αποφασισμένο δράστη.
- Αν δεν μπορείς να υποστηρίξεις τη στάση σου, ο άλλος μπορεί να το διαισθανθεί.
- Η υπερβολική ή ψεύτικη στάση μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση.
- Η χυδαία γλώσσα δεν είναι αυτοσκοπός και δεν είναι πάντα κατάλληλη.
- Οι ευγενικοί άνθρωποι χρειάζονται εκπαίδευση στο καθαρό, δυνατό, επιβλητικό όριο.
- Η στάση πρέπει να υπηρετεί την αποτροπή, την απόσταση, την ενεργοποίηση και τη διαφυγή.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Είναι πάντοτε ο εγκέφαλος που δίνει το σύνθημα για την έκκριση αδρεναλίνης στο σώμα. Η αδρεναλίνη μπορεί να βοηθήσει στην προσωρινή αναστολή της παραλυτικής επίδρασης του φόβου. Αυτό το παράθυρο όμως κρατά λίγο. Δεν πρέπει να θεωρείται μόνιμη υπερδύναμη. Πρέπει να χρησιμοποιηθεί άμεσα για δράση, απόσταση, φωνή, κίνηση ή διαφυγή.
Ένας τρόπος να ενεργοποιηθεί αυτό το σύστημα είναι η ελεγχόμενη προ-συγκρουσιακή στάση. Στο Combatives Group την ονομάζουμε Στάση ή Ποζάρισμα. Είναι η χρήση φωνής, σώματος, χειρονομιών, βλέμματος, απόστασης και πρόθεσης πριν από τη σύγκρουση. Τη συναντούμε με διάφορες μορφές και στο ζωικό βασίλειο: επίδειξη μεγέθους, απειλής, αποφασιστικότητας ή ετοιμότητας, πριν από τη φυσική σύγκρουση.
Αυτό μπορεί να λειτουργήσει όταν ο πιθανός επιτιθέμενος δεν είναι πραγματικά βέβαιος ότι θέλει να πιέσει την κατάσταση. Και σε πολλές κοινωνικές συγκρούσεις αυτό ακριβώς συμβαίνει. Ο άλλος δοκιμάζει, μετρά, πιέζει, ψάχνει εύκολο στόχο ή περιμένει παθητικότητα. Αν συναντήσει απροσδόκητη αντίσταση, καθαρό όριο και επιβλητική παρουσία, μπορεί να υποχωρήσει.
Αυτό είναι το επιθυμητό αποτέλεσμα. Όχι να γίνει καυγάς. Όχι να αποδείξουμε ότι είμαστε σκληροί. Να αποτραπεί η επίθεση.
Όμως η στάση έχει κίνδυνο. Αν δεν μπορούμε να την υποστηρίξουμε, αν είναι ψεύτικη, αν είναι υπερβολική, αν γίνεται από εγωισμό ή αν δεν υπάρχει σχέδιο διαφυγής, ο άλλος μπορεί να τη διαβάσει ως αδυναμία ή πρόκληση. Τότε μπορεί να κλιμακώσει. Γι’ αυτό η εκπαίδευση στη στάση πρέπει να γίνεται υπεύθυνα.
Η χρήση σκληρής ή χυδαίας γλώσσας δεν είναι αυτοσκοπός. Μπορεί σε ορισμένα πλαίσια να λειτουργήσει ως ένταση ορίου, αλλά μπορεί και να χειροτερέψει την κατάσταση. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι να γίνουμε αγενείς. Είναι να μπορούμε να δείξουμε αποφασιστικό όριο όταν η κατάσταση το απαιτεί.
Το να είμαστε ασκούμενοι Combatives δεν σημαίνει ότι είμαστε αχρείοι, αγενείς, πνευματικά ποταποί ή χυδαίες προσωπικότητες. Σημαίνει ότι προσαρμοζόμαστε στην κατάσταση που μας έτυχε, με σκοπό την επιβίωση, την ασφάλεια και τη διαφυγή.
Η στάση δεν είναι χαρακτήρας. Είναι εργαλείο. Και όπως κάθε εργαλείο, πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν χρειάζεται, με κρίση και με καθαρό σκοπό.
Εισαγωγή: Όταν η αδρεναλίνη παραλύει τον φόβο
Κρατάει δευτερόλεπτα
Η αδρεναλίνη είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους το σώμα προσπαθεί να μας βοηθήσει να λειτουργήσουμε μέσα σε κίνδυνο. Δεν είναι μαγική. Δεν μας κάνει άτρωτους. Δεν μας κάνει απαραίτητα καλύτερους. Μπορεί όμως να μας δώσει, για πολύ λίγο, μια έκρηξη ενέργειας, έντασης και κινητοποίησης.
Είναι ο εγκέφαλος που δίνει το σύνθημα για την έκκριση της αδρεναλίνης στο σώμα. Η έκκριση αυτή μπορεί να βοηθήσει στην αναστολή της παραλυτικής επίδρασης του φόβου. Με απλά λόγια, μπορεί να σπάσει το πάγωμα αρκετά ώστε να κινηθούμε, να φωνάξουμε, να φύγουμε ή να προστατευτούμε.
Το κρίσιμο είναι ότι αυτό κρατάει λίγο. Μιλάμε συχνά για δευτερόλεπτα στα οποία πρέπει να γίνει κάτι λειτουργικό. Αν χαθεί αυτό το παράθυρο σε σύγχυση, εγωισμό ή θεατρικότητα, δεν έχει υπηρετήσει την αυτοπροστασία.
Η αδρεναλίνη δεν υπάρχει για να μας κάνει ήρωες. Υπάρχει για να μας δώσει μια πιθανότητα να λειτουργήσουμε ενώ φοβόμαστε.
Η σχέση φόβου και αδρεναλίνης
Ο φόβος μπορεί να παραλύσει. Μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να παγώσει, να μη μιλήσει, να μη φύγει, να μη σηκώσει τα χέρια, να μη αντιδράσει, να μη πιστεύει ότι αυτό που συμβαίνει είναι πραγματικό.
Η αδρεναλίνη μπορεί προσωρινά να σπάσει αυτή την κατάσταση. Μπορεί να ανεβάσει ένταση, να αυξήσει την ετοιμότητα, να αλλάξει τη φωνή, να φέρει ενέργεια στο σώμα και να δώσει την αίσθηση ότι «κάτι πρέπει να γίνει τώρα».
Αυτό είναι χρήσιμο μόνο αν έχει εκπαιδευτεί. Αν δεν έχει εκπαιδευτεί, η αδρεναλίνη μπορεί να γίνει πανικός, υπερβολική αντίδραση, χαοτική κίνηση ή παράλυση με ταχύτητα καρδιάς.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία δεν προσπαθεί απλώς να «ανεβάσει» τον άνθρωπο. Προσπαθεί να τον μάθει να χρησιμοποιεί την ενεργοποίηση για συγκεκριμένο σκοπό: απόσταση, όριο, διαφυγή, προστασία.
Η ενεργοποίηση χωρίς κατεύθυνση είναι θόρυβος. Η ενεργοποίηση με σκοπό είναι αυτοπροστασία.
Τι είναι η Στάση ή το Ποζάρισμα
Ένας από τους τρόπους με τους οποίους εκπαιδεύουμε την ενεργοποίηση είναι η Στάση ή το Ποζάρισμα. Με αυτούς τους όρους δεν εννοούμε μαγκιά, θεατρικότητα ή εγωιστική πρόκληση.
Εννοούμε ελεγχόμενη προ-συγκρουσιακή παρουσία.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει φωνή, γλώσσα σώματος, βλέμμα, κίνηση, χέρια, απόσταση, θέση σώματος, καθαρό όριο και ψυχολογική πρόθεση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα και η φωνή λένε στον άλλον: «σταμάτα», «κράτα απόσταση», «μη πλησιάζεις», «δεν είμαι εύκολος στόχος».
Αυτή η συμπεριφορά υπάρχει με διάφορες μορφές και στο ζωικό βασίλειο. Ζώα δείχνουν μέγεθος, φωνή, δόντια, στάση, κίνηση ή απειλή πριν φτάσουν στη φυσική σύγκρουση. Ο σκοπός συχνά δεν είναι να γίνει η μάχη. Ο σκοπός είναι να αποφευχθεί η μάχη μέσω αποτροπής.
Η στάση δεν υπάρχει για να φέρει τη σύγκρουση. Υπάρχει για να κάνει τη σύγκρουση λιγότερο ελκυστική στον άλλον.
Η αποτροπή μέσω απροσδόκητης αντίστασης
Η Στάση μπορεί να λειτουργήσει όταν ο εν δυνάμει επιτιθέμενος δεν είναι απόλυτα σίγουρος ότι θέλει να πιέσει την κατάσταση. Και αυτό συμβαίνει σε πολλές συγκρούσεις. Πολλοί άνθρωποι δοκιμάζουν. Μετρούν. Ψάχνουν αδυναμία. Θέλουν να δουν αν ο άλλος θα υποχωρήσει αμέσως.
Αν συναντήσουν καθαρή, απροσδόκητη αντίσταση, μπορεί να υποχωρήσουν. Όχι επειδή έγιναν καλοί άνθρωποι. Αλλά επειδή το κόστος φαίνεται ξαφνικά μεγαλύτερο. Η ενδεχόμενη βία που ίσως αντιμετωπίσουν, η φωνή, η στάση, η προσοχή τρίτων ή η απώλεια του στοιχείου του εύκολου στόχου μπορεί να τους κάνει να αποκλιμακώσουν, να αποτραπούν ή να φύγουν.
Αυτό είναι το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Δεν θέλουμε να κερδίσουμε λεκτικό διαγωνισμό. Δεν θέλουμε να αποδείξουμε ποιος είναι πιο σκληρός. Θέλουμε να σταματήσει η εξέλιξη προς τη φυσική επίθεση.
Αν η στάση κάνει τον άλλον να αλλάξει γνώμη και να φύγει, έχει πετύχει.
Η στάση πρέπει να είναι αληθινή
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Αν δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε πραγματικά τη Στάση ή το Ποζάρισμά μας, ο άλλος μπορεί να το διαισθανθεί. Η ψεύτικη σκληρότητα φαίνεται. Η υπερβολική θεατρικότητα φαίνεται. Η φωνή που δεν συνδέεται με σώμα και πρόθεση φαίνεται.
Αν ο πιθανός δράστης αντιληφθεί ότι η στάση μας είναι κούφια, μπορεί να κλιμακώσει. Μπορεί να πιστέψει ότι απλώς προσπαθούμε να κρύψουμε φόβο. Μπορεί να νιώσει ότι τον προκαλούμε χωρίς να μπορούμε να το υποστηρίξουμε. Τότε η στάση αντί να αποτρέψει, μπορεί να φέρει ταχύτερη επίθεση.
Γι’ αυτό δεν διδάσκουμε τη στάση ως θέατρο. Τη διδάσκουμε ως εσωτερική και εξωτερική ευθυγράμμιση: φωνή, σώμα, απόσταση, χέρια, έξοδος, πρόθεση και ετοιμότητα.
Η στάση που δεν συνδέεται με πραγματική ετοιμότητα είναι μάσκα. Και οι μάσκες πέφτουν γρήγορα υπό πίεση.
Η χυδαία γλώσσα δεν είναι αυτοσκοπός
Στο αρχικό υλικό γίνεται αναφορά στη χρήση βίαιης ή χυδαίας γλώσσας ως μέσο κλιμάκωσης και ενεργοποίησης. Αυτό πρέπει να εξηγηθεί σωστά.
Η χυδαία γλώσσα δεν είναι αυτοσκοπός. Δεν είναι υποχρεωτική. Δεν είναι κατάλληλη σε κάθε περιβάλλον. Δεν είναι πάντα έξυπνη. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να λειτουργήσει ως απότομη ένταση ορίου. Σε άλλες μπορεί να κλιμακώσει άσκοπα, να προκαλέσει μάρτυρες εναντίον μας ή να μας εμφανίσει ως επιθετικούς.
Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η χυδαιότητα. Είναι η καθαρότητα, η ένταση και η πειστικότητα του ορίου. Ένα δυνατό «σταμάτα», «πίσω», «μην πλησιάζεις», «φύγε» μπορεί να είναι πιο χρήσιμο από μια άσκοπη λεκτική έκρηξη.
Υπάρχουν περιβάλλοντα όπου η σκληρή γλώσσα ταιριάζει με την πραγματικότητα της απειλής. Υπάρχουν όμως και περιβάλλοντα όπου δείχνει έλλειψη κρίσης.
Η φωνή είναι εργαλείο. Η χυδαιότητα είναι μόνο μία πιθανή μορφή της και όχι πάντα η σωστή.
Αν ο δράστης δεν υποχωρεί
Η υποχώρηση του εν δυνάμει δράστη είναι φυσικά το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αν η στάση, η φωνή και το όριο τον κάνουν να χάσει το ενδιαφέρον του, να διστάσει ή να φύγει, έχουμε πετύχει χωρίς φυσική σύγκρουση.
Αλλά τι γίνεται αν δεν υποχωρεί;
Τότε η στάση έχει ήδη κάνει κάτι σημαντικό: έχει ενεργοποιήσει εμάς. Έχει στείλει μήνυμα στο σώμα ότι η κατάσταση είναι σοβαρή. Έχει μειώσει την παθητικότητα. Έχει αρχίσει να μας βγάζει από το πάγωμα. Έχει προετοιμάσει σωματικά, ψυχολογικά και πνευματικά το πέρασμα σε απόδραση ή, αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, σε προστατευτική δράση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλουμε σύγκρουση. Σημαίνει ότι δεν θέλουμε να μας βρει η σύγκρουση τελείως παγωμένους.
Αν η στάση δεν αποτρέψει τον άλλον, πρέπει τουλάχιστον να έχει ενεργοποιήσει εμάς.
Η στάση ως μέρος της εκπαίδευσης
Στις Αίθουσες Άσκησης Combatives, αυτό το είδος εκπαίδευσης είναι απαραίτητο μέρος της προπόνησης. Δεν είναι εύκολο για όλους. Ειδικά το κομμάτι της έντονης φωνής, της σκληρής έκφρασης και της παρουσίας μπορεί να δυσκολέψει ανθρώπους που έχουν μάθει να είναι πάντα ήπιοι, ευγενικοί ή απολογητικοί.
Αυτό δεν είναι ελάττωμα χαρακτήρα. Είναι απλώς κάτι που χρειάζεται εκπαίδευση.
Ο άνθρωπος πρέπει να μάθει να βγάζει φωνή χωρίς να χάνει τον έλεγχο. Να δείχνει όριο χωρίς να γίνεται τραμπούκος. Να αυξάνει ένταση χωρίς να παρασύρεται από εγωισμό. Να φαίνεται έτοιμος χωρίς να ψάχνει καυγά. Να χρησιμοποιεί τη στάση για να δημιουργήσει χώρο, όχι για να μείνει στη σύγκρουση.
Η εκπαίδευση στη στάση δεν φτιάχνει αγενείς ανθρώπους. Φτιάχνει ανθρώπους που μπορούν να γίνουν σαφείς όταν η ευγένεια δεν αρκεί.
Οι ευγενικές ψυχές
Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται πολύ με αυτό το κομμάτι. Είναι ευγενικοί, ήρεμοι, πολιτισμένοι, προσεκτικοί με τις λέξεις τους. Δεν θέλουν να φανούν αγενείς. Δεν θέλουν να υψώσουν φωνή. Δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν σκληρή γλώσσα.
Αυτό δεν τους κάνει λιγότερο ικανούς. Αλλά μπορεί να μειώσει την ικανότητά τους να ποζάρουν αποτελεσματικά σε κατάσταση απειλής. Ο πιθανός δράστης μπορεί να ερμηνεύσει τη διστακτικότητα ως αδυναμία. Και αυτό μπορεί να ενισχύσει τη θέση του.
Γι’ αυτό στην προπόνηση πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε να διευκολύνουμε όλους τους ασκούμενους να εντάξουν το πνεύμα αυτής της άσκησης. Όχι για να αλλάξουν χαρακτήρα. Αλλά για να έχουν πρόσβαση σε μια συμπεριφορά που μπορεί να χρειαστεί σε ακραία στιγμή.
Η ευγένεια είναι αρετή. Η αδυναμία να θέσεις όριο όταν κινδυνεύεις είναι κενό εκπαίδευσης.
Η στάση και η πιθανότητα επίθεσης
Για εκείνους που δεν έχουν εκπαιδευτεί σε αυτή τη μέθοδο, μπορεί να μειωθεί η ικανότητά τους να σταθούν αποτελεσματικά και να αυξηθεί η πιθανότητα να δεχτούν επίθεση. Όχι επειδή είναι πραγματικά αδύναμοι. Αλλά επειδή η στάση τους μπορεί να παρερμηνευθεί από έναν πιθανό επιτιθέμενο ως ένδειξη αδυναμίας.
Αυτό συμβαίνει συχνά στην επιλογή θύματος. Ο δράστης δεν βλέπει μόνο σώμα. Βλέπει συμπεριφορά. Βλέπει δισταγμό. Βλέπει σύγχυση. Βλέπει απολογητική στάση. Βλέπει ανθρώπους που μοιάζουν να μην μπορούν να πουν «όχι».
Αντίθετα, ένας άνθρωπος που μπορεί να σταθεί, να μιλήσει καθαρά, να κρατήσει απόσταση και να δείξει ότι βλέπει τι συμβαίνει, μπορεί να φανεί λιγότερο ελκυστικός στόχος.
Η στάση δεν εγγυάται ασφάλεια. Αλλά η εμφανής παθητικότητα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.
Προσαρμογή, όχι χυδαιότητα χαρακτήρα
Το να είμαστε ασκούμενοι του Combatives δεν σημαίνει ότι είμαστε αχρείοι, αγενείς, πνευματικά ποταποί ή χυδαίες προσωπικότητες. Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Σημαίνει απλώς ότι προσαρμοζόμαστε στην κατάσταση που μας έχει τύχει για να εξυπηρετήσουμε τον σκοπό της επιβίωσης και της ασφάλειας.
Αν η κατάσταση απαιτεί ήρεμη φωνή, χρησιμοποιούμε ήρεμη φωνή.
Αν απαιτεί καθαρό όριο, βάζουμε καθαρό όριο.
Αν απαιτεί δυνατή φωνή, χρησιμοποιούμε δυνατή φωνή.
Αν απαιτεί απόδραση, φεύγουμε.
Αν απαιτεί φυσική προστατευτική δράση, δρούμε όσο είναι νόμιμα, αναγκαία και ανάλογα απαιτούμενο για να διακοπεί η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Η αυτοπροστασία δεν είναι αλλαγή χαρακτήρα προς το χειρότερο. Είναι πρόσβαση σε συμπεριφορές που ίσως χρειαστούν για να επιβιώσεις.
Η στάση πρέπει να συνδέεται με έξοδο
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να χρησιμοποιείται η στάση χωρίς σχέδιο εξόδου. Αν φωνάζουμε, στεκόμαστε και δείχνουμε ένταση, αλλά δεν έχουμε σκεφτεί απόσταση, εμπόδιο, έξοδο ή βοήθεια, τότε μπορεί απλώς να έχουμε σταθεί καλύτερα μέσα σε ένα κακό σημείο.
Η στάση πρέπει να υπηρετεί κάτι πρακτικό. Να δώσει χρόνο. Να δημιουργήσει χώρο. Να κάνει τον άλλον να σταματήσει. Να τραβήξει προσοχή. Να δώσει στο σώμα μας την εντολή να κινηθεί. Να προετοιμάσει την απόδραση.
Αν δεν συνδέεται με αυτά, κινδυνεύει να γίνει θεατρική αντιπαράθεση. Και η θεατρική αντιπαράθεση είναι εχθρός της αυτοπροστασίας.
Η σωστή στάση δεν σε ριζώνει στο σημείο. Σε προετοιμάζει να φύγεις από το σημείο.
Σύνοψη
Η αδρεναλίνη μπορεί να βοηθήσει προσωρινά στην αναστολή της παραλυτικής επίδρασης του φόβου. Μπορεί να δώσει ενέργεια, φωνή, ένταση και κίνηση. Όμως κρατά λίγο και δεν είναι μαγική λύση. Πρέπει να κατευθυνθεί.
Η Στάση ή το Ποζάρισμα είναι ένας τρόπος να ενεργοποιηθεί ο άνθρωπος και να αποτραπεί ένας αβέβαιος δράστης. Μέσω φωνής, γλώσσας σώματος, βλέμματος, απόστασης και καθαρού ορίου, μπορούμε να δείξουμε ότι δεν είμαστε εύκολος στόχος και να μειώσουμε την πιθανότητα επίθεσης.
Όμως η στάση θέλει κρίση. Αν είναι ψεύτικη, υπερβολική, εγωιστική ή χωρίς σχέδιο διαφυγής, μπορεί να προκαλέσει κλιμάκωση. Η σκληρή γλώσσα δεν είναι αυτοσκοπός. Η ουσία είναι η καθαρή, πειστική, ελεγχόμενη παρουσία.
Οι ευγενικοί άνθρωποι δεν χρειάζεται να γίνουν χυδαίοι για να προστατευτούν. Χρειάζεται όμως να μπορούν, όταν η κατάσταση το απαιτεί, να βγάλουν φωνή, να θέσουν όριο, να σταθούν με καθαρότητα και να προσαρμοστούν στην απειλή.
Η στάση στην αυτοπροστασία δεν είναι παράσταση για να τρομάξουμε. Είναι εργαλείο για να σπάσουμε το πάγωμα, να αποτρέψουμε την επίθεση, να κερδίσουμε χρόνο και να δημιουργήσουμε έξοδο.
Συχνές ερωτήσεις
Η αδρεναλίνη εξαφανίζει τον φόβο;
Όχι. Μπορεί προσωρινά να μειώσει την παραλυτική επίδραση του φόβου και να βοηθήσει τον άνθρωπο να λειτουργήσει, αλλά δεν εξαφανίζει τον φόβο.
Πόσο κρατά αυτό το παράθυρο ενεργοποίησης;
Συχνά μιλάμε για πολύ μικρό παράθυρο, σε επίπεδο δευτερολέπτων. Γι’ αυτό η ενεργοποίηση πρέπει να συνδέεται με άμεση λειτουργική δράση.
Τι είναι η Στάση ή το Ποζάρισμα;
Είναι ελεγχόμενη προ-συγκρουσιακή παρουσία με φωνή, σώμα, βλέμμα, απόσταση, χειρονομίες και καθαρό όριο.
Είναι το ποζάρισμα απλώς μαγκιά;
Όχι. Αν γίνεται για μαγκιά, είναι λάθος. Στο Combatives είναι εργαλείο αποτροπής, ενεργοποίησης και δημιουργίας χώρου.
Πότε μπορεί να λειτουργήσει;
Μπορεί να λειτουργήσει όταν ο πιθανός δράστης είναι αβέβαιος, δοκιμάζει ή ψάχνει εύκολο στόχο. Η απροσδόκητη αντίσταση μπορεί να τον αποτρέψει.
Μπορεί να αποτύχει;
Ναι. Αν ο δράστης είναι αποφασισμένος ή αν η στάση είναι ψεύτικη, υπερβολική ή εγωιστική, μπορεί να κλιμακώσει την κατάσταση.
Πρέπει να χρησιμοποιούμε χυδαία γλώσσα;
Όχι ως γενικό κανόνα. Η σκληρή γλώσσα μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να λειτουργήσει ως ένταση ορίου, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός και μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση.
Τι γίνεται με ανθρώπους που είναι πολύ ευγενικοί;
Η ευγένεια είναι αρετή. Όμως οι ευγενικοί άνθρωποι πρέπει να εκπαιδευτούν να βάζουν καθαρά όρια, να υψώνουν φωνή και να δείχνουν αποφασιστική παρουσία όταν κινδυνεύουν.
Η στάση πρέπει να συνδέεται με διαφυγή;
Ναι. Η στάση πρέπει να δημιουργεί χρόνο, χώρο, απόσταση, προσοχή ή ευκαιρία απομάκρυνσης. Δεν πρέπει να μας κρατά μέσα στη σύγκρουση.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Η αδρεναλίνη και η στάση μπορούν να βοηθήσουν να σπάσει το πάγωμα και να αποτραπεί ένας δράστης, αλλά πρέπει να χρησιμοποιούνται με κρίση, έλεγχο και σκοπό την ασφάλεια, όχι το εγώ.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Είναι ο φόβος κακό συναίσθημα;
Σχετικό με τη λειτουργία του φόβου και τη δυνατότητα δράσης ενώ φοβόμαστε. - Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με το γιατί η αυτοπροστασία προτιμά να μη φτάνει στη σύγκρουση. - Απλά, Άμεσα, Αποτελεσματικά
Σχετικό με το τι πρέπει να χαρακτηρίζει τη δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή. - Χωρίς Κανόνες!
Σχετικό με τη σκληρή πραγματικότητα της βίας και την ανάγκη νόμιμης κρίσης. - Κοινή λογική και ορθή κρίση
Σχετικό με τα όρια, την αναγκαιότητα και την αναλογία στην αυτοάμυνα. - Το Κενό
Σχετικό με την απόσταση και τη χρονική προετοιμασία πριν από τη σύγκρουση. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην έγκαιρη αυτοπροστασία και στην καθυστερημένη αντίδραση. - Σύντομη Συμπλοκή
Σχετικό με τον κίνδυνο παρατεταμένης σύγκρουσης.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν ενθαρρύνει προκλητική συμπεριφορά, λεκτική κακοποίηση ή αναζήτηση σύγκρουσης.
Η στάση, η φωνή και η γλώσσα σώματος πρέπει να υπηρετούν την αποτροπή, την απόσταση, την ενεργοποίηση και τη διαφυγή. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για εγωιστική κλιμάκωση.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η λεκτική και σωματική συμπεριφορά σε μια αντιπαράθεση μπορεί να αξιολογηθεί εκ των υστέρων από μάρτυρες, αρχές ή δικαστήριο.
Η αυτοπροστασία πρέπει να παραμένει νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη με την άμεση απειλή. Η φωνή και η στάση πρέπει να υποστηρίζουν την ασφάλεια, όχι να δημιουργούν περιττή σύγκρουση.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η στάση δεν είναι μαγκιά.
Δεν είναι θέατρο.
Δεν είναι χυδαιότητα ως ταυτότητα.
Δεν είναι τρόπος να προκαλέσεις.
Δεν είναι εγγύηση ότι ο άλλος θα φύγει.
Είναι εργαλείο προ-σύγκρουσης που μπορεί να αποτρέψει, να ενεργοποιήσει και να δημιουργήσει χώρο, αν χρησιμοποιηθεί σωστά.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η προ-σύγκρουση δεν αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον θέμα.
Η φωνή εκπαιδεύεται.
Η στάση εκπαιδεύεται.
Η απόσταση εκπαιδεύεται.
Η ενεργοποίηση εκπαιδεύεται.
Και όλα αυτά γίνονται όχι για να γίνουμε χυδαίοι ή επιθετικοί, αλλά για να μπορούμε να λειτουργήσουμε όταν η ευγένεια, η αμηχανία ή ο φόβος δεν αρκούν.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς ο φόβος, η αδρεναλίνη, η φωνή, η στάση, η γλώσσα σώματος, η προ-σύγκρουση, η αποτροπή, η απόσταση, οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια συνδέονται σε ένα σοβαρό και ασφαλές πρόγραμμα προσωπικής ασφάλειας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.