Μην πιστεύετε όσα ακούτε από γνώμες, φήμες και κοινωνικές προκαταλήψεις.
Γύρω από τον βιασμό υπάρχει πολλή παραπληροφόρηση. Υπάρχουν γνώμες, υποθέσεις, φήμες, παλιές αντιλήψεις, σεξιστικά στερεότυπα και επικίνδυνες «εξηγήσεις» που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά ώστε πολλοί τις θεωρούν αλήθειες.
Δεν είναι.
Είναι μύθοι.
Και οι μύθοι γύρω από τον βιασμό κάνουν τεράστια ζημιά.
Ενοχοποιούν το θύμα.
Μειώνουν την ευθύνη του δράστη.
Αποθαρρύνουν την καταγγελία.
Δημιουργούν κοινωνική σιωπή.
Κάνουν τα θύματα να φοβούνται ότι δεν θα τα πιστέψουν.
Συντηρούν την άγνοια γύρω από τη συναίνεση.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι οι γυναίκες βιάζονται κυρίως από ξένους σε σκοτεινά σοκάκια. Άλλοι πιστεύουν ότι το ντύσιμο προκαλεί τον βιασμό. Άλλοι πιστεύουν ότι αν δύο άνθρωποι είχαν σχέση στο παρελθόν, η συναίνεση είναι δεδομένη. Άλλοι νομίζουν ότι το αλκοόλ δικαιολογεί τον δράστη ή ακυρώνει το θύμα. Άλλοι πιστεύουν ότι αν δεν υπάρχουν εμφανή τραύματα, δεν υπήρξε βιασμός.
Όλα αυτά είναι επικίνδυνα.
Η πραγματικότητα είναι απλή:
Ο βιασμός είναι πράξη βίας, εξουσίας, επιβολής και παραβίασης συναίνεσης.
Η ευθύνη ανήκει πάντα στον δράστη.
Το θύμα δεν φταίει ποτέ.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν την πραγματικότητα πίσω από τους πιο συνηθισμένους μύθους περί βιασμού.
Απευθύνεται σε γονείς, εφήβους, γυναίκες, άνδρες, εκπαιδευτές, συντρόφους, φίλους θυμάτων, ανθρώπους που εργάζονται με νέους και οποιονδήποτε θέλει να μιλά για σεξουαλική βία με σοβαρότητα.
Απευθύνεται επίσης σε όσους έχουν ακούσει φράσεις όπως:
«Μα γιατί βγήκε μόνη της;»
«Γιατί ήπιε;»
«Γιατί ντύθηκε έτσι;»
«Μήπως τον προκάλεσε;»
«Μήπως τώρα το μετάνιωσε;»
«Αν ήταν αληθινό, θα είχε τραύματα.»
«Οι άνδρες δεν βιάζονται.»
Αυτές οι φράσεις δεν είναι απλές γνώμες.
Είναι επικίνδυνες αντιλήψεις.
Και πρέπει να αποδομηθούν.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Βιασμός και έχει εκπαιδευτικό ρόλο.
Δεν είναι άρθρο πρόληψης.
Δεν είναι άρθρο αυτοάμυνας.
Δεν είναι άρθρο οδηγιών μετά από περιστατικό.
Είναι άρθρο αποδόμησης μύθων.
Στο cluster του combatives.gr, αυτό το άρθρο λειτουργεί ως βασική σελίδα κατανόησης. Εξηγεί γιατί η κοινωνική άγνοια γύρω από τον βιασμό μπορεί να είναι τόσο επιβλαβής όσο και η σιωπή.
Αν δεν καταλάβουμε τους μύθους, δεν μπορούμε να στηρίξουμε σωστά τα θύματα.
Αν δεν καταλάβουμε τη συναίνεση, δεν μπορούμε να μιλήσουμε σοβαρά για σεξουαλική βία.
Αν δεν σταματήσουμε να ψάχνουμε δικαιολογίες για τον δράστη, θα συνεχίσουμε να φορτώνουμε ενοχή στο θύμα.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί οι μύθοι περί βιασμού είναι επικίνδυνοι.
- Γιατί ο βιασμός δεν συμβαίνει μόνο από ξένους τη νύχτα.
- Γιατί το ντύσιμο, η ηλικία ή η εμφάνιση δεν προκαλούν βιασμό.
- Γιατί το «όχι» σημαίνει όχι.
- Γιατί η συναίνεση χρειάζεται κάθε φορά.
- Γιατί το αλκοόλ και τα ναρκωτικά δεν δικαιολογούν τον δράστη.
- Γιατί ένα άτομο ανίκανο να συναινέσει δεν μπορεί να δώσει συναίνεση.
- Γιατί δεν απαιτούνται ορατά τραύματα για να υπάρχει βιασμός.
- Γιατί ο βιαστής δεν έχει συγκεκριμένο κοινωνικό, φυλετικό ή οικονομικό προφίλ.
- Γιατί οι άνδρες μπορούν επίσης να είναι θύματα.
- Γιατί οι γυναίκες μπορούν επίσης να διαπράξουν σεξουαλικά αδικήματα.
- Γιατί οι ψευδείς καταγγελίες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αμφισβητούνται συλλογικά τα θύματα.
- Γιατί η ευθύνη ανήκει πάντα στον δράστη.
Βασικά σημεία
- Μύθος είναι μια ευρέως διαδεδομένη αλλά ψευδής πεποίθηση.
- Οι μύθοι περί βιασμού προστατεύουν κοινωνικά τον δράστη και εκθέτουν το θύμα.
- Ο βιασμός δεν συμβαίνει μόνο τη νύχτα και όχι μόνο από ξένους.
- Πολλά περιστατικά σεξουαλικής βίας διαπράττονται από άτομα γνωστά στο θύμα.
- Το ντύσιμο, η ηλικία, η εμφάνιση ή η «ελκυστικότητα» δεν προκαλούν βιασμό.
- Η συναίνεση πρέπει να είναι ελεύθερη, καθαρή και παρούσα.
- Το «όχι» σημαίνει όχι.
- Η προηγούμενη σχέση δεν δίνει μόνιμη άδεια.
- Το αλκοόλ και τα ναρκωτικά δεν ευθύνονται για το έγκλημα. Ο δράστης ευθύνεται.
- Αν κάποιος δεν είναι σε θέση να συναινέσει, δεν υπάρχει συναίνεση.
- Η απουσία εμφανών τραυμάτων δεν σημαίνει απουσία βιασμού.
- Οι άνδρες μπορούν επίσης να δεχθούν σεξουαλική επίθεση.
- Όλα τα θύματα σεξουαλικής βίας χρειάζονται σοβαρή υποστήριξη.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Γύρω από τον βιασμό υπάρχουν πολλοί μύθοι. Μερικοί είναι παλιοί, άλλοι παρουσιάζονται ως «κοινή λογική», άλλοι κρύβονται πίσω από δήθεν ρεαλισμό. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι από αυτούς ενοχοποιούν το θύμα και μειώνουν την ευθύνη του δράστη.
Ένας συνηθισμένος μύθος είναι ότι οι γυναίκες βιάζονται κυρίως από ξένους τη νύχτα. Η πραγματικότητα είναι ότι η σεξουαλική βία μπορεί να συμβεί σε σπίτια, χώρους εργασίας, κοινωνικούς χώρους, σχέσεις, παρέες και οικογενειακά περιβάλλοντα. Πολύ συχνά ο δράστης είναι γνωστός στο θύμα.
Άλλος μύθος είναι ότι βιάζονται μόνο νεαρές ή «ελκυστικές» γυναίκες που ντύνονται «προκλητικά». Αυτό είναι ψευδές και επικίνδυνο. Άνθρωποι όλων των ηλικιών, εμφανίσεων, τάξεων, φύλων, σεξουαλικοτήτων, θρησκειών και κοινωνικών ομάδων μπορούν να γίνουν θύματα. Ο βιασμός δεν προκαλείται από ρούχα. Είναι πράξη βίας και ελέγχου.
Ένας ιδιαίτερα επικίνδυνος μύθος είναι ότι όταν μια γυναίκα λέει «όχι», ίσως εννοεί «ναι». Η αλήθεια είναι απλή: το όχι σημαίνει όχι. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να αρνηθεί ή να αλλάξει γνώμη σε οποιοδήποτε σημείο. Αν το άλλο άτομο δεν σταματήσει, παραβιάζει τη συναίνεση.
Η προηγούμενη σχέση επίσης δεν σημαίνει μόνιμη συναίνεση. Το ότι δύο άνθρωποι είχαν κάνει σεξ στο παρελθόν ή βρίσκονται σε σχέση δεν σημαίνει ότι υπάρχει αυτόματη άδεια για το μέλλον. Η συναίνεση χρειάζεται κάθε φορά.
Το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, το στρες ή η κατάθλιψη δεν μετατρέπουν κάποιον σε βιαστή και δεν δικαιολογούν τη σεξουαλική βία. Μπορεί να μειώνουν αναστολές ή κρίση, αλλά το έγκλημα το διαπράττει ο δράστης. Επίσης, αν ένα άτομο είναι ανίκανο να συναινέσει λόγω αλκοόλ, ουσιών, αναισθησίας ή σοβαρής αδυναμίας, δεν υπάρχει συναίνεση.
Η απουσία ορατών τραυμάτων δεν σημαίνει ότι δεν έγινε βιασμός. Πολλά θύματα παγώνουν, απειλούνται, τρομοκρατούνται ή δεν μπορούν να αντιδράσουν. Η φυσική αντίσταση δεν είναι προϋπόθεση για να αναγνωριστεί η βία.
Οι ψευδείς καταγγελίες μπορεί να συμβούν, όπως μπορεί να συμβούν ψευδείς καταγγελίες σε διάφορα εγκλήματα. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί τη συλλογική καχυποψία απέναντι στα θύματα. Η υπερβολική προβολή τέτοιων περιπτώσεων κάνει πολλά θύματα να φοβούνται ότι δεν θα τα πιστέψουν.
Τέλος, οι άνδρες μπορούν επίσης να είναι θύματα σεξουαλικής βίας και οι γυναίκες μπορούν επίσης να διαπράξουν σεξουαλικά αδικήματα. Η πλειοψηφία των περιστατικών αφορά άνδρες δράστες και γυναίκες ή παιδιά θύματα, αλλά κάθε θύμα αξίζει αναγνώριση και υποστήριξη.
Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό:
Δεν υπάρχουν δικαιολογίες. Η ευθύνη ανήκει στον δράστη.
Εισαγωγή: Μύθοι περί βιασμού
Μη πιστεύετε όσα ακούτε από γνώμες και φήμες.
Στα πλαίσια του θέματος περί βιασμού, υπάρχει πολλή φημολογία. Ο καθένας μπορεί να έχει γνώμη, αλλά η γνώμη δεν είναι γνώση. Και στο θέμα του βιασμού, η άγνοια δεν είναι απλώς λάθος. Είναι επικίνδυνη.
Οι γνώμες για το γιατί και πώς πραγματοποιείται ένας βιασμός συχνά βασίζονται σε φήμες, στερεότυπα, παλιές κοινωνικές αντιλήψεις και παρανόηση της συναίνεσης. Έτσι δημιουργούνται μύθοι.
Μύθος είναι μια ευρέως διαδεδομένη αλλά ψευδής πεποίθηση ή ιδέα.
Το Combatives Group δεν ενδιαφέρεται για μύθους.
Ενδιαφέρεται για πραγματικότητα.
Και η πραγματικότητα είναι ότι οι μύθοι περί βιασμού βλάπτουν τα θύματα και βοηθούν τους δράστες να κρυφτούν πίσω από δικαιολογίες.
Μύθος 1: Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να βιαστούν τη νύχτα από έναν ξένο
Αυτός είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους.
Η εικόνα που έχουν πολλοί στο μυαλό τους είναι μια γυναίκα μόνη τη νύχτα, σε σκοτεινό δρόμο, και ένας άγνωστος που της επιτίθεται.
Αυτό μπορεί να συμβεί.
Αλλά δεν είναι όλη η πραγματικότητα.
Πολλά περιστατικά σεξουαλικής βίας συμβαίνουν από άτομα που το θύμα γνωρίζει ήδη: φίλους, γνωστούς, συναδέλφους, συντρόφους, πρώην συντρόφους, μέλη οικογένειας, γείτονες, πελάτες ή ανθρώπους που έχουν κερδίσει προηγουμένως κάποιο επίπεδο εμπιστοσύνης.
Οι άνθρωποι μπορούν να δεχθούν σεξουαλική επίθεση σε σπίτια, χώρους εργασίας, κοινωνικούς χώρους, οικεία περιβάλλοντα και μέρη όπου προηγουμένως ένιωθαν ασφαλείς.
Η ιδέα ότι ο κίνδυνος υπάρχει μόνο στον άγνωστο του σκοτεινού δρόμου είναι επικίνδυνη, γιατί κάνει τους ανθρώπους να αγνοούν κινδύνους μέσα σε γνωστά περιβάλλοντα.
Η αλήθεια
Ο κίνδυνος βιασμού δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για τον έλεγχο των κινήσεων των γυναικών.
Δεν πρέπει να λέμε στις γυναίκες:
«Μη βγαίνεις.»
«Μη κυκλοφορείς μόνη.»
«Μη ζεις ελεύθερα.»
«Μείνε σπίτι για να είσαι ασφαλής.»
Η απάντηση δεν είναι περιορισμός δικαιωμάτων.
Η απάντηση είναι ενημέρωση, πρόληψη, επίγνωση και κοινωνική αλλαγή.
Η γυναίκα έχει δικαίωμα στην ελευθερία της. Η ασφάλεια πρέπει να ενισχύει αυτή την ελευθερία, όχι να την αφαιρεί.
Μύθος 2: Μόνο νεαρές ή «ελκυστικές» γυναίκες βιάζονται
Άλλος επικίνδυνος μύθος είναι ότι βιάζονται μόνο νεαρά κορίτσια ή «ελκυστικές» γυναίκες, ιδιαίτερα αν ντύνονται «προκλητικά».
Αυτό είναι ψευδές.
Άνθρωποι όλων των ηλικιών, εμφανίσεων, κοινωνικών τάξεων, πολιτισμών, ικανοτήτων, φύλων, σεξουαλικοτήτων και θρησκειών μπορούν να γίνουν θύματα σεξουαλικής βίας.
Ο βιασμός δεν είναι αποτέλεσμα της «ελκυστικότητας» του θύματος.
Δεν είναι αποτέλεσμα του ρούχου.
Δεν είναι αποτέλεσμα της σεξουαλικής εικόνας που φαντάζεται κάποιος τρίτος.
Είναι πράξη βίας, ελέγχου, επιβολής και παραβίασης.
Η αλήθεια
Δεν υπάρχει δικαιολογία για τη σεξουαλική βία.
Το θύμα δεν φταίει ποτέ.
Η εμφάνιση, ο ρουχισμός, η ηλικία ή η συμπεριφορά του θύματος δεν μεταφέρουν την ευθύνη από τον δράστη στο θύμα.
Ακόμη και αν κάποιος θεωρεί μια εμφάνιση «προκλητική», αυτό δεν δημιουργεί δικαίωμα πρόσβασης στο σώμα κανενός.
Το σώμα ενός ανθρώπου δεν είναι πρόσκληση.
Η συναίνεση είναι η πρόσκληση.
Χωρίς συναίνεση, υπάρχει παραβίαση.
Μύθος 3: Όταν μια γυναίκα λέει «όχι», μπορεί να εννοεί «ναι»
Αυτός ο μύθος είναι βαθιά επικίνδυνος.
Παρουσιάζει την άρνηση σαν παιχνίδι. Σαν δήθεν «δύσκολη» στάση. Σαν κάτι που πρέπει να αγνοηθεί, να πιεστεί ή να ξεπεραστεί.
Η αλήθεια είναι απλή:
Όχι σημαίνει όχι.
Ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να πει όχι στο σεξ.
Έχει δικαίωμα να αλλάξει γνώμη.
Έχει δικαίωμα να σταματήσει σε οποιοδήποτε σημείο.
Έχει δικαίωμα να μη θέλει συνέχεια.
Αν το άλλο πρόσωπο δεν σταματήσει, τότε παραβιάζει τη συναίνεση.
Η αλήθεια
Το σεξ κοινής αποδοχής απαιτεί σεβασμό.
Απαιτεί να ακούμε τι λέει ο άλλος.
Απαιτεί να σεβόμαστε το όχι, τη σιωπή που δείχνει φόβο, την ακινησία, την απομάκρυνση, την αλλαγή διάθεσης, την έκφραση δυσφορίας.
Η συναίνεση δεν είναι κάτι που αρπάζεται.
Είναι κάτι που δίνεται ελεύθερα.
Και μπορεί να αποσυρθεί.
Μύθος 4: Αν δύο άτομα είχαν κάνει σεξ στο παρελθόν, δεν χρειάζεται νέα συναίνεση
Η προηγούμενη σεξουαλική σχέση δεν δημιουργεί μόνιμη άδεια.
Το ότι δύο άνθρωποι είχαν κάνει σεξ στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι θέλουν να κάνουν ξανά.
Το ότι είναι ζευγάρι δεν σημαίνει ότι υπάρχει αυτόματη συναίνεση.
Το ότι είναι παντρεμένοι δεν σημαίνει ότι η συναίνεση είναι περιττή.
Το ότι υπάρχει σχέση δεν σημαίνει ότι το σώμα του άλλου είναι διαθέσιμο όποτε θέλουμε.
Η αλήθεια
Η συναίνεση πρέπει να υπάρχει κάθε φορά.
Και πρέπει να είναι ελεύθερη, καθαρή και παρούσα.
Είναι ένδειξη σεβασμού να βεβαιωνόμαστε ότι ο σύντροφός μας θέλει αυτό που συμβαίνει.
Η σχέση δεν καταργεί το δικαίωμα στο όχι.
Η οικειότητα δεν καταργεί τα όρια.
Η προηγούμενη συναίνεση δεν είναι μελλοντική συναίνεση.
Μύθος 5: Το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, το στρες ή η κατάθλιψη μετατρέπουν κάποιον σε βιαστή
Το αλκοόλ και τα ναρκωτικά μπορούν να μειώσουν αναστολές και κρίση.
Μπορούν να κάνουν κάποιον πιο παρορμητικό.
Μπορούν να χειροτερέψουν συμπεριφορές που ήδη υπάρχουν.
Αλλά δεν είναι αυτά ο δράστης.
Το έγκλημα το διαπράττει ο άνθρωπος.
Το ίδιο ισχύει για το στρες ή την κατάθλιψη. Δεν αποτελούν δικαιολογία για σεξουαλική βία.
Δεν μετατρέπουν αυτομάτως κάποιον σε βιαστή.
Η αλήθεια
Κομμένες οι δικαιολογίες.
Δεν υπάρχει «ήταν μεθυσμένος, δεν ήξερε τι έκανε» ως ηθική απαλλαγή.
Δεν υπάρχει «είχε πιεστεί πολύ» ως δικαιολογία.
Δεν υπάρχει «ήταν σε κακή φάση» ως άδεια παραβίασης.
Ο δράστης είναι υπεύθυνος για την πράξη του.
Η σεξουαλική βία δεν εξηγείται ούτε δικαιολογείται από ουσίες, στρες ή συναισθηματική κατάσταση.
Μύθος 6: Αν κάποιος είχε πιει ή είχε πάρει ουσίες, δεν πρέπει να διαμαρτύρεται για βιασμό
Αυτός ο μύθος είναι από τους πιο σκληρούς και επιβλαβείς.
Στην ουσία λέει ότι αν κάποιος έχασε τον έλεγχο, έγινε ευάλωτος ή δεν μπορούσε να προστατεύσει τον εαυτό του, τότε «τα ήθελε» ή «δεν έχει δικαίωμα να μιλήσει».
Αυτό είναι απαράδεκτο.
Αν ένα άτομο είναι αναίσθητο, ανίκανο, αποπροσανατολισμένο ή σε κατάσταση όπου δεν μπορεί να δώσει ελεύθερη και συνειδητή συναίνεση, τότε δεν υπάρχει συναίνεση.
Η αλήθεια
Κανείς δεν ζητά να βιαστεί.
Κανείς δεν αξίζει να παρενοχληθεί ή να βιαστεί επειδή ήπιε, έκανε λάθος, εμπιστεύτηκε λάθος άνθρωπο ή βρέθηκε ευάλωτος.
Το 100% της ευθύνης βαρύνει τον δράστη.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλά θύματα δεν αναφέρουν το περιστατικό, επειδή φοβούνται ότι δεν θα τα πιστέψουν, φοβούνται το κοινωνικό στίγμα, φοβούνται εκδίκηση ή φοβούνται να ξαναζήσουν την εμπειρία μέσα σε διαδικασίες καταγγελίας και δικαστικής εξέτασης.
Γι’ αυτό η κοινωνία πρέπει να σταματήσει να ρωτά «τι έκανε το θύμα;» και να αρχίσει να ρωτά «τι έκανε ο δράστης;».
Μύθος 7: Βιασμός υπάρχει μόνο αν υπάρχουν εμφανή τραύματα
Πολλοί πιστεύουν ότι αν δεν υπάρχουν μελανιές, εκδορές ή εμφανή σημάδια πάλης, τότε δεν μπορεί να αποδειχθεί βιασμός.
Αυτό είναι λάθος.
Η απουσία ορατών τραυμάτων δεν σημαίνει απουσία βιασμού.
Πολλοί δράστες χρησιμοποιούν απειλή, τρόμο, ψυχολογική πίεση, εκμετάλλευση αδυναμίας, εξουσία, ουσίες ή όπλα για να αποτρέψουν τη φυσική αντίσταση.
Πολλά θύματα παγώνουν.
Δεν μπορούν να κινηθούν.
Δεν μπορούν να φωνάξουν.
Δεν μπορούν να αντισταθούν.
Αυτό δεν σημαίνει συναίνεση.
Η αλήθεια
Δεν χρειάζονται πάντα εμφανή σωματικά τραύματα για να υπάρχει σεξουαλική βία.
Η φυσική αντίσταση δεν είναι υποχρέωση του θύματος.
Το πάγωμα είναι ανθρώπινη αντίδραση σε ακραία απειλή.
Η σιωπή από φόβο δεν είναι συναίνεση.
Η ακινησία από σοκ δεν είναι συναίνεση.
Η απουσία τραυμάτων δεν ακυρώνει το τραύμα.
Η σύγχρονη ιατροδικαστική εξέταση και τα διαθέσιμα αποδεικτικά μέσα μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, αλλά κανένα θύμα δεν πρέπει να πιστεύει ότι «δεν έχει υπόθεση» μόνο επειδή δεν έχει εμφανείς μώλωπες.
Μύθος 8: Άνδρες συγκεκριμένων φυλών ή κοινωνικών ομάδων είναι πιο πιθανό να διαπράξουν βιασμό
Αυτός ο μύθος είναι επικίνδυνος γιατί μετατρέπει τη σεξουαλική βία σε ζήτημα φυλής, εθνικότητας ή κοινωνικής κατηγορίας.
Η πραγματικότητα είναι ότι δράστες σεξουαλικής βίας υπάρχουν σε κάθε κοινωνική, οικονομική, εθνική, φυλετική, ηλικιακή και μορφωτική ομάδα.
Δεν υπάρχει ένας μοναδικός «τύπος» βιαστή που φαίνεται από την καταγωγή, το επάγγελμα, την εμφάνιση ή την κοινωνική του τάξη.
Η αλήθεια
Η εκπαίδευση και η κοινωνική μόρφωση παίζουν σημαντικό ρόλο στη μείωση της σεξουαλικής βίας.
Όμως εδώ δεν μιλάμε μόνο για ακαδημαϊκή μόρφωση.
Μιλάμε για κοινωνική μόρφωση.
Μιλάμε για το πώς μεγαλώνουν τα παιδιά.
Μιλάμε για σεβασμό ορίων.
Μιλάμε για κατανόηση συναίνεσης.
Μιλάμε για αποδόμηση σεξιστικών αντιλήψεων.
Μιλάμε για γονείς, σχολεία, οικογένειες και κοινωνίες που διδάσκουν ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα στο σώμα άλλου ανθρώπου.
Μύθος 9: Μόλις ένας άνδρας προκληθεί σεξουαλικά, δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του
Αυτός ο μύθος προσβάλλει και τις γυναίκες και τους άνδρες.
Προσβάλλει τις γυναίκες γιατί τις παρουσιάζει ως υπεύθυνες για την ανδρική συμπεριφορά.
Προσβάλλει τους άνδρες γιατί τους παρουσιάζει σαν ζώα χωρίς αυτοέλεγχο.
Οι άνδρες μπορούν να ελέγξουν τη σεξουαλική τους επιθυμία.
Δεν χρειάζεται να βιάσουν κάποιον για να ικανοποιηθούν.
Δεν υπάρχει βιολογική «ανάγκη» που δικαιολογεί σεξουαλική βία.
Η αλήθεια
Ο βιασμός δεν είναι φυσική συνέπεια επιθυμίας.
Είναι πράξη βίας, ελέγχου και παραβίασης.
Η σεξουαλική διέγερση δεν αφαιρεί την ευθύνη.
Η επιθυμία δεν δημιουργεί δικαίωμα.
Το «δεν μπορούσε να κρατηθεί» δεν είναι εξήγηση.
Είναι δικαιολογία που πρέπει να απορριφθεί.
Μύθος 10: Πολλά θύματα λένε ψέματα για βιασμό
Ψευδείς καταγγελίες μπορούν να υπάρξουν, όπως μπορούν να υπάρξουν σε διάφορα εγκλήματα.
Αλλά η δυσανάλογη προβολή τέτοιων περιπτώσεων δημιουργεί την εντύπωση ότι είναι συχνές, ενώ στην πραγματικότητα η σεξουαλική βία είναι από τα εγκλήματα που συχνά δεν καταγγέλλονται.
Το να αντιμετωπίζουμε κάθε θύμα ως πιθανό ψεύτη δημιουργεί σιωπή.
Κάνει ανθρώπους να μην μιλούν.
Κάνει θύματα να φοβούνται ότι θα διασυρθούν.
Η αλήθεια
Οι καταγγελίες πρέπει να εξετάζονται σοβαρά και προσεκτικά.
Κανείς δεν πρέπει να καταδικάζεται χωρίς διαδικασία.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η κοινωνία πρέπει να αντιμετωπίζει τα θύματα με καχυποψία από την πρώτη στιγμή.
Η σωστή στάση είναι:
παίρνουμε την καταγγελία σοβαρά,
προστατεύουμε το θύμα,
διερευνούμε με ευθύνη,
σεβόμαστε τη διαδικασία,
και δεν χρησιμοποιούμε σπάνιες ψευδείς περιπτώσεις για να φιμώσουμε τα πραγματικά θύματα.
Αν αποδειχθεί ψευδής καταγγελία, υπάρχουν σοβαρές συνέπειες. Αυτό όμως δεν πρέπει να γίνεται όπλο εναντίον όλων των θυμάτων.
Μύθος 11: Όσοι κακοποιήθηκαν σεξουαλικά ως παιδιά θα κακοποιήσουν και άλλους
Αυτός είναι ένας ιδιαίτερα προσβλητικός και επικίνδυνος μύθος.
Στιγματίζει ανθρώπους που υπήρξαν ήδη θύματα.
Τους φορτώνει υποψία.
Τους κάνει να νιώθουν «μολυσμένοι» ή «επικίνδυνοι».
Και χρησιμοποιείται μερικές φορές για να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά δραστών.
Αυτό είναι απαράδεκτο.
Η αλήθεια
Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων που έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά ως παιδιά δεν θα διαπράξουν σεξουαλική βία εναντίον άλλων.
Τα θύματα παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης χρειάζονται προστασία, στήριξη, θεραπεία και σεβασμό.
Δεν χρειάζονται στίγμα.
Δεν χρειάζονται υποψία.
Δεν χρειάζονται να θεωρούνται μελλοντικοί δράστες.
Και, ξανά, δεν υπάρχει δικαιολογία για σεξουαλική βία κατά παιδιών ή ενηλίκων.
Μύθος 12: Οι άνδρες δεν βιάζονται και οι γυναίκες δεν διαπράττουν σεξουαλικά αδικήματα
Η πλειοψηφία των σεξουαλικών επιθέσεων και βιασμών διαπράττονται από άνδρες, συχνά εναντίον γυναικών και παιδιών.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνδρες δεν μπορούν να είναι θύματα.
Ούτε σημαίνει ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να διαπράξουν σεξουαλική βία.
Οι άνδρες που έχουν υποστεί σεξουαλική επίθεση συχνά φοβούνται ότι δεν θα τους πιστέψουν. Φοβούνται ότι θα γελοιοποιηθούν. Φοβούνται ότι η εμπειρία τους δεν θα θεωρηθεί «σοβαρή». Φοβούνται ότι δεν ταιριάζουν στο στερεότυπο του θύματος.
Αυτό οδηγεί στη σιωπή.
Η αλήθεια
Οι άνδρες μπορούν να δεχθούν σεξουαλική επίθεση.
Οι άνδρες μπορούν να βιαστούν.
Οι γυναίκες μπορούν να διαπράξουν σεξουαλικά αδικήματα.
Κάθε θύμα σεξουαλικής βίας χρειάζεται υποστήριξη.
Η αντιμετώπιση του βιασμού δικαίως επικεντρώνεται συχνά στις γυναίκες, στις έφηβες και στα παιδιά, επειδή αυτές οι ομάδες υφίστανται πολύ μεγάλο μέρος της σεξουαλικής βίας. Όμως αυτό δεν πρέπει να διαγράφει τους άνδρες θύματα.
Ο πόνος δεν μειώνεται επειδή το θύμα είναι άνδρας.
Το τραύμα δεν είναι λιγότερο σοβαρό.
Η υποστήριξη πρέπει να υπάρχει για όλα τα θύματα.
Σύνοψη
Οι μύθοι περί βιασμού δεν είναι αθώοι.
Δημιουργούν σιωπή.
Ενοχοποιούν θύματα.
Προστατεύουν δράστες.
Θολώνουν την έννοια της συναίνεσης.
Κρατούν την κοινωνία πίσω.
Η αλήθεια είναι καθαρή:
Το όχι σημαίνει όχι.
Η προηγούμενη σχέση δεν είναι μόνιμη συναίνεση.
Το αλκοόλ δεν δικαιολογεί τον δράστη.
Το ντύσιμο δεν προκαλεί βιασμό.
Η απουσία τραυμάτων δεν σημαίνει απουσία βίας.
Οι άνδρες μπορούν επίσης να είναι θύματα.
Τα παιδιά που κακοποιήθηκαν δεν πρέπει να στιγματίζονται.
Οι ψευδείς καταγγελίες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να φιμώνονται τα θύματα.
Και πάνω απ’ όλα:
Η ευθύνη για τον βιασμό ανήκει πάντα στον δράστη.
Δεν υπάρχουν δικαιολογίες.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι μύθος περί βιασμού;
Είναι μια διαδεδομένη αλλά ψευδής πεποίθηση γύρω από τον βιασμό, το θύμα, τον δράστη ή τη συναίνεση.
Γιατί είναι επικίνδυνοι οι μύθοι περί βιασμού;
Επειδή ενοχοποιούν τα θύματα, μειώνουν την ευθύνη του δράστη, αποθαρρύνουν την καταγγελία και συντηρούν κοινωνική άγνοια.
Βιάζονται οι γυναίκες κυρίως από ξένους τη νύχτα;
Ο βιασμός μπορεί να συμβεί και από ξένους, αλλά πολλά περιστατικά διαπράττονται από άτομα γνωστά στο θύμα και σε περιβάλλοντα που το θύμα θεωρούσε ασφαλή.
Το ντύσιμο προκαλεί βιασμό;
Όχι. Το ντύσιμο δεν προκαλεί βιασμό. Η ευθύνη ανήκει στον δράστη.
Το «όχι» μπορεί να σημαίνει «ναι»;
Όχι. Το όχι σημαίνει όχι. Η συναίνεση πρέπει να είναι καθαρή, ελεύθερη και παρούσα.
Χρειάζεται συναίνεση αν υπάρχει σχέση ή προηγούμενο σεξ;
Ναι. Η συναίνεση χρειάζεται κάθε φορά. Η προηγούμενη σχέση δεν δημιουργεί μόνιμη άδεια.
Αν κάποιος είναι μεθυσμένος, μπορεί να δώσει συναίνεση;
Αν βρίσκεται σε κατάσταση όπου δεν μπορεί να δώσει ελεύθερη και συνειδητή συναίνεση, τότε δεν υπάρχει συναίνεση.
Χρειάζονται εμφανή τραύματα για να υπάρχει βιασμός;
Όχι. Η απουσία εμφανών τραυμάτων δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε βιασμός.
Είναι συχνές οι ψευδείς καταγγελίες βιασμού;
Ψευδείς καταγγελίες μπορούν να υπάρξουν, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αντιμετωπίζονται όλα τα θύματα με καχυποψία. Η σεξουαλική βία συχνά δεν καταγγέλλεται.
Μπορούν οι άνδρες να είναι θύματα σεξουαλικής βίας;
Ναι. Οι άνδρες μπορούν να δεχθούν σεξουαλική επίθεση ή βιασμό και χρειάζονται σοβαρή υποστήριξη όπως κάθε άλλο θύμα.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Η αντιμετώπιση του βιασμού
Σχετικό με τη στήριξη του θύματος και τη σωστή στάση οικογένειας και φίλων. - Οι επιπτώσεις του βιασμού
Σχετικό με το σωματικό, ψυχικό και κοινωνικό τραύμα μετά τον βιασμό. - Καταγγελία βιασμού
Σχετικό με την αναφορά στις αρχές και τη σημασία της δικαιοσύνης. - Συμπεράσματα περί αποφυγής βιασμού
Σχετικό με τη συνολική θέση περί πρόληψης, προετοιμασίας και αυτοπροστασίας. - Πώς να είσαι ασφαλής όταν είσαι μόνη
Σχετικό με πρακτικές οδηγίες ασφάλειας για γυναίκες που κινούνται μόνες. - Ασφάλεια στο σπίτι για τη γυναίκα
Σχετικό με οικιακή ασφάλεια και πρόληψη κινδύνου. - Τύποι βιαστών
Σχετικό με την κατανόηση διαφορετικών μορφών δραστών. - Οι πολεμικές τέχνες στην αντιμετώπιση του βιασμού
Σχετικό με την επιλογή σωστής εκπαίδευσης αυτοπροστασίας. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διαφορά πρόληψης και φυσικής αυτοάμυνας. - Διαχείριση φόβου και κινδύνου
Σχετικό με φόβο, απειλή και ψυχολογική πίεση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά ιατρική, ψυχολογική ή νομική βοήθεια.
Σε περίπτωση βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης, απειλής ή άμεσου κινδύνου, απευθυνθείτε στις αρμόδιες αρχές, σε ειδικούς ψυχικής υγείας ή σε εξειδικευμένες δομές υποστήριξης.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η έννοια της συναίνεσης, η καταγγελία, η αποδεικτική διαδικασία και η νομική αξιολόγηση κάθε περιστατικού πρέπει να εξετάζονται από αρμόδιους επαγγελματίες και αρχές.
Η βασική αρχή παραμένει: χωρίς ελεύθερη και συνειδητή συναίνεση, υπάρχει σοβαρή παραβίαση.
Σημείωση κατά της ενοχοποίησης θυμάτων
Η ευθύνη για τον βιασμό ανήκει πάντα στον δράστη.
Το θύμα δεν φταίει για το τι φορούσε, πού βρισκόταν, τι ώρα ήταν, αν είχε πιει, αν γνώριζε τον δράστη, αν είχε προηγούμενη σχέση, αν πάγωσε, αν δεν αντιστάθηκε ή αν δεν είχε εμφανή τραύματα.
Καμία από αυτές τις συνθήκες δεν μεταφέρει ευθύνη στο θύμα.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η κατανόηση της βίας απαιτεί αποδόμηση μύθων, καθαρή σκέψη, κοινωνική ευθύνη, πρόληψη, υποστήριξη θυμάτων και ρεαλιστική προσέγγιση της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Η γνώμη δεν αρκεί.
Χρειάζεται γνώση.
Και ειδικά εφαρμοσμένη γνώση.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς οι μύθοι γύρω από τον βιασμό επηρεάζουν την πρόληψη, την αυτοπροστασία, την υποστήριξη θυμάτων και την κοινωνική αντίληψη της βίας, η ενημέρωση είναι απαραίτητη.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.