Το «με επιθετικότητα στο νου» δεν σημαίνει ότι γινόμαστε επιθετικοί άνθρωποι.
Δεν σημαίνει ότι προκαλούμε.
Δεν σημαίνει ότι ψάχνουμε σύγκρουση.
Δεν σημαίνει ότι επιδιώκουμε να χτυπήσουμε πρώτοι χωρίς λόγο.
Δεν σημαίνει ότι λειτουργούμε με μίσος, εκδίκηση ή εγωισμό.
Σημαίνει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο:
όταν η απειλή είναι άμεση, σοβαρή και δεν υπάρχει ασφαλής διαφυγή, πρέπει να εγκαταλείψουμε την παθητική σκέψη και να περάσουμε σε προστατευτική αποφασιστικότητα.
Η φράση του W. E. Fairbairn, «πρέπει να σκέπτεστε επικίνδυνα επιθετικά», προέρχεται από ένα πολύ σκληρό ιστορικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Δεν πρέπει να μεταφερθεί αφελώς στον πολίτη ως άδεια για βία. Στην πολιτική αυτοπροστασία, ειδικά σε ευρωπαϊκό νομικό περιβάλλον, η σωστή ερμηνεία είναι:
σκέψου αποφασιστικά, δράσε μόνο όταν είναι αναγκαίο, σταμάτα την άμεση απειλή και δημιούργησε διαφυγή.
Αν υπάρχει διέξοδος, την παίρνουμε.
Αν μπορούμε να φύγουμε, φεύγουμε.
Αν μπορούμε να αποφύγουμε, αποφεύγουμε.
Αν μπορούμε να αποκλιμακώσουμε, αποκλιμακώνουμε.
Αν υπάρχουν μάρτυρες, κάμερες ή τρίτοι, θέλουμε να είναι καθαρό ότι κάναμε προσπάθεια αποφυγής της βίας.
Μόνο όταν η απειλή είναι πλέον άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής εναλλακτική, η αυτοπροστασία περνά σε άλλο στάδιο. Εκεί δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε αργά, παθητικά ή διστακτικά. Δεν πρέπει να μπούμε στο παιχνίδι της σταδιακής κλιμάκωσης που επιτρέπει στον επιτιθέμενο να πάρει καλύτερη θέση, να κλείσει απόσταση, να βγάλει όπλο ή να φέρει συνεργούς στο παιχνίδι.
Η προστατευτική αποφασιστικότητα δεν είναι βία για τη βία.
Είναι η εσωτερική απόφαση ότι, αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, θα κάνουμε το αναγκαίο και μόνο το αναγκαίο για να σταματήσει η απειλή και να φύγουμε.
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν τι σημαίνει «επιθετικό πνεύμα» στην αυτοπροστασία χωρίς να το παρερμηνεύσουν ως βίαιη νοοτροπία.
Απευθύνεται σε ασκούμενους Combatives, αυτοπροστασίας, αυτοάμυνας, πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων που χρειάζεται να ξεχωρίσουν τρία διαφορετικά πράγματα:
την πρόκληση,
την παθητικότητα,
και την προστατευτική αποφασιστικότητα.
Η πρόκληση είναι λάθος.
Η παθητικότητα μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Η προστατευτική αποφασιστικότητα είναι η ικανότητα να δράσουμε καθαρά όταν η απειλή είναι πλέον άμεση και αναπόφευκτη.
Απευθύνεται επίσης σε εκπαιδευτές. Αυτό το θέμα είναι επικίνδυνο αν διδαχθεί λάθος. Αν παρουσιαστεί ως «χτύπα πρώτος πάντα», γίνεται νομικά, ηθικά και πρακτικά προβληματικό. Αν παρουσιαστεί ως «μη κάνεις τίποτα μέχρι να σε χτυπήσουν», μπορεί να γίνει εξίσου επικίνδυνο.
Η σωστή διδασκαλία βρίσκεται στη διάκριση.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Ψυχολογία και συνδέεται με την Ομιλία Αρπακτικού, την Αυτοκυριαρχία, την Αυτοπεποίθηση, το Μη δώσετε συνέχεια, τον Προσωπικό κύκλο και την Εγκληματική βία.
Η θέση του είναι προχωρημένη. Δεν αφορά την πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας. Η πρώτη γραμμή είναι πάντα:
απουσία,
αποφυγή,
απόδραση,
αποκλιμάκωση,
απόσταση,
έξοδος.
Το παρόν άρθρο αφορά το σημείο όπου αυτά είτε απέτυχαν είτε δεν είναι πλέον διαθέσιμα και η απειλή είναι πραγματικά επικείμενη.
Δεν είναι άρθρο που λέει «να είσαι βίαιος».
Είναι άρθρο που λέει:
μην είσαι ψυχολογικά απροετοίμαστος όταν δεν υπάρχει πια χώρος για δισταγμό.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Τι σημαίνει «με επιθετικότητα στο νου».
- Γιατί η φράση Fairbairn χρειάζεται σωστή ερμηνεία για πολίτες.
- Γιατί η διαφυγή είναι πάντα πρώτη επιλογή.
- Γιατί το «γρήγορο 800άρι» μπορεί να είναι η καλύτερη αυτοάμυνα.
- Γιατί δεν πρέπει να δοκιμάζουμε τα όρια του νόμου.
- Τι σημαίνει συνετή χρήση βίας.
- Γιατί «το μόλις αρκετό αρκεί».
- Γιατί η σταδιακή κλιμάκωση μπορεί να δώσει χρόνο στον επιτιθέμενο.
- Γιατί η ύπαρξη όπλου αλλάζει ριζικά την κατάσταση.
- Γιατί η προπόνηση χαμηλής έντασης δεν προετοιμάζει πάντα για ακραία πίεση.
- Πώς καλλιεργείται προστατευτική αποφασιστικότητα.
- Γιατί η ψυχική κατάσταση δεν αλλάζει την πραγματικότητα, αλλά αλλάζει τη λειτουργία μας μέσα σε αυτήν.
Βασικά σημεία
- Η «επιθετικότητα στο νου» δεν είναι άδεια για πρόκληση.
- Είναι προστατευτική αποφασιστικότητα υπό άμεση και αναπόφευκτη απειλή.
- Αν υπάρχει διέξοδος, την παίρνουμε.
- Η απόδραση είναι συχνά η καλύτερη αυτοάμυνα για πολίτη.
- Η ευρωπαϊκή/ελληνική πραγματικότητα δεν είναι πολεμικό ή νοτιοαφρικανικό πλαίσιο.
- Η νόμιμη αυτοπροστασία πρέπει να είναι αναγκαία και ανάλογη.
- Το μόλις αρκετό αρκεί.
- Η σταδιακή κλιμάκωση μπορεί να δώσει χρόνο στον επιτιθέμενο να γίνει πιο επικίνδυνος.
- Η απειλή όπλου ή συνεργών αλλάζει τα πάντα.
- Η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει πίεση, ένταση, ρόλους και σενάρια.
- Μάχεσαι όπως προπονείσαι.
- Η ψυχική κατάσταση δεν αλλάζει τα φυσικά δεδομένα, αλλά αλλάζει την ικανότητά μας να λειτουργήσουμε.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η φράση «με επιθετικότητα στο νου» είναι εύκολο να παρεξηγηθεί. Δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να κυκλοφορεί έτοιμος να επιτεθεί. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να χτυπά πρώτος σε κάθε απειλητική αίσθηση. Δεν σημαίνει ότι η αυτοπροστασία είναι δικαιολογία για βία.
Σημαίνει ότι, όταν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής διέξοδος, ο άνθρωπος πρέπει να εγκαταλείψει την παθητική, φοβισμένη, αργή σκέψη. Πρέπει να περάσει σε αποφασιστική προστατευτική λειτουργία. Να μην παγώσει. Να μην μπει σε παιχνίδι διαπραγμάτευσης όταν η επίθεση είναι ήδη αναπόφευκτη. Να μη δώσει στον επιτιθέμενο τον χρόνο να κλείσει απόσταση, να οπλιστεί ή να φέρει συνεργούς στο παιχνίδι.
Αυτό όμως ισχύει μόνο αφού έχουν προηγηθεί τα βασικά: αποφυγή, απόδραση, αποκλιμάκωση, απόσταση, φωνή, προσωπικός κύκλος και προσπάθεια αποφυγής βίας. Αν παρουσιαστεί διέξοδος, πρέπει να την εκμεταλλευτούμε. Για τον πολίτη, το γρήγορο τρέξιμο προς ασφάλεια είναι συχνά η καλύτερη αυτοάμυνα.
Η ιστορική διδασκαλία των Combatives έχει στρατιωτικές, αστυνομικές και πολεμικές ρίζες. Αυτό έχει αξία, αλλά δεν πρέπει να μεταφέρεται χωρίς φιλτράρισμα στην πολιτική ζωή. Ο πολίτης δεν βρίσκεται σε πόλεμο. Δεν έχει αποστολή εξουδετέρωσης. Έχει ανάγκη προστασίας, διαφυγής και νόμιμης επιβίωσης.
Γι’ αυτό η κρίσιμη αρχή είναι:
το μόλις αρκετό αρκεί.
Η χρήση οποιασδήποτε φυσικής δύναμης πρέπει να συνδέεται με την απειλή. Αν η απειλή σταματήσει, σταματά και η δράση. Ο σκοπός δεν είναι η τιμωρία. Δεν είναι η εκδίκηση. Δεν είναι η κυριαρχία. Είναι η άμεση ασφάλεια και η διαφυγή.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Αν η επίθεση είναι πλέον βέβαιη, η υπερβολική καθυστέρηση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Αν κλιμακώνουμε σταδιακά καθώς κλιμακώνει ο επιτιθέμενος, παίζουμε το παιχνίδι του. Του δίνουμε χρόνο να αλλάξει θέση, να βγάλει όπλο, να φέρει συνεργό ή να μας αιφνιδιάσει περισσότερο.
Γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση σε ένταση. Αν κάποιος προπονείται πάντα χαλαρά, με 40% ένταση, δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσει να λειτουργήσει στο 100% όταν αντιμετωπίσει πραγματική αχαλίνωτη βία. Όπως αποδίδεται στον George S. Patton Jr.: «Μάχεσαι όπως προπονείσαι.» Η φράση έχει αξία, αρκεί να κατανοηθεί σωστά: η προπόνηση πρέπει να δημιουργεί ικανότητα λειτουργίας υπό πίεση, όχι ανεξέλεγκτη επιθετικότητα.
Η ψυχική κατάσταση δεν αλλάζει τη φυσική πραγματικότητα. Αν ο άλλος είναι μεγαλύτερος, είναι μεγαλύτερος. Αν υπάρχουν πολλοί, υπάρχουν πολλοί. Αν υπάρχει όπλο, η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή. Αυτό δεν αλλάζει επειδή σκεφτόμαστε «δυνατά».
Αλλά η ψυχική κατάσταση αλλάζει τη λειτουργία μας μέσα στην πραγματικότητα.
Μπορεί να παγώσουμε ή να δράσουμε.
Μπορεί να καθυστερήσουμε ή να κινηθούμε.
Μπορεί να χαθούμε σε φόβο ή να αναζητήσουμε έξοδο.
Μπορεί να σκεφτούμε σαν θύμα ή σαν άνθρωπος που προστατεύει τη ζωή του.
Αυτό είναι το νόημα του άρθρου.
Όχι επιθετικότητα ως χαρακτήρας.
Αποφασιστικότητα ως έσχατη προστατευτική λειτουργία.
Εισαγωγή: Με επιθετικότητα στο νου
Ο τίτλος «με επιθετικότητα στο νου» χρειάζεται προσοχή.
Η λέξη «επιθετικότητα» μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί. Μπορεί να ακουστεί σαν προτροπή για καβγά, πρόκληση, εγωισμό ή παράνομη βία. Δεν είναι αυτό το νόημα εδώ.
Στο πλαίσιο της αυτοπροστασίας, μιλάμε για προστατευτική αποφασιστικότητα.
Μιλάμε για την ψυχική κατάσταση που χρειάζεται όταν η απειλή είναι πλέον άμεση, η διαφυγή δεν είναι διαθέσιμη και ο άνθρωπος πρέπει να λειτουργήσει χωρίς παράλυση.
Δεν είναι στάση ζωής.
Είναι έσχατη κατάσταση ανάγκης.
«Πρέπει να σκέπτεστε επικίνδυνα επιθετικά»
Η φράση αποδίδεται στον W. E. Fairbairn, έναν από τους πατέρες των σύγχρονων Combatives.
Η ιστορική της αξία είναι μεγάλη. Όμως πρέπει να κατανοηθεί μέσα στο πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε: αστυνομική, στρατιωτική και πολεμική πραγματικότητα, όπου οι απειλές ήταν συχνά ακραίες και η καθυστέρηση μπορούσε να σημαίνει θάνατο.
Για τον σημερινό πολίτη, ειδικά σε ευρωπαϊκό και ελληνικό πλαίσιο, η φράση δεν μπορεί να σημαίνει «χτύπα πρώτος επειδή φοβήθηκες».
Η σωστή ερμηνεία είναι:
μη σκέφτεσαι παθητικά όταν η απειλή είναι άμεση.
μην αφήσεις την αρνητική σκέψη να σε παραλύσει.
μην περιμένεις να χαθεί κάθε επιλογή.
προστάτευσε τη ζωή σου όσο είναι αναγκαίο για να φύγεις.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην υπεύθυνη αυτοπροστασία και στην επικίνδυνη παρερμηνεία.
Αν υπάρχει διέξοδος, πάρτε την
Πριν προχωρήσουμε, πρέπει να γίνει απόλυτα σαφές:
αν σε οποιοδήποτε σημείο παρουσιαστεί ασφαλής διέξοδος από μια επικείμενη απειλητική κατάσταση, πρέπει να την εκμεταλλευτούμε.
Αν μπορείτε να φύγετε, φύγετε.
Αν μπορείτε να μπείτε σε ασφαλέστερο χώρο, μπείτε.
Αν μπορείτε να κινηθείτε προς κόσμο, κάντε το.
Αν μπορείτε να αποφύγετε, αποφύγετε.
Αν μπορείτε να μη μπλεχτείτε, μη μπλεχτείτε.
Για τον πολίτη, ένα γρήγορο «800άρι» προς ασφάλεια πρέπει να βρίσκεται πολύ ψηλά στη λίστα επιλογών. Η φυσική κατάσταση στην αυτοπροστασία δεν χρειάζεται μόνο για να παλέψει κανείς. Πολύ συχνά χρειάζεται για να φύγει.
Η απόδραση δεν είναι ντροπή.
Είναι επιτυχία.
Δεν είμαστε σε πόλεμο
Τα Combatives έχουν ιστορικά χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά πλαίσια: αστυνομία, πολίτες, στρατιωτικές δυνάμεις και μυστικές υπηρεσίες. Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η διδασκαλία τους προσαρμόστηκε σε συνθήκες πολέμου, όπου ο στόχος, το νομικό πλαίσιο και η αποστολή ήταν τελείως διαφορετικά.
Ο πολίτης όμως δεν βρίσκεται σε πόλεμο.
Δεν έχει αποστολή να εξουδετερώσει εχθρό.
Δεν έχει δικαίωμα να μεταφέρει πολεμική λογική στην καθημερινή ζωή.
Ζει μέσα σε κοινωνία, με νόμους, μάρτυρες, κάμερες, αστυνομία, δικαστήρια και μεταγενέστερη αξιολόγηση.
Άρα πρέπει να κρατήσει τη μαχητική ουσία των Combatives, αλλά να την εφαρμόσει μέσα σε πολιτικό, νόμιμο και αναλογικό πλαίσιο.
Η αυτοπροστασία δεν είναι πολεμική αποστολή.
Είναι προστασία ζωής και διαφυγή.
Μη δοκιμάζετε τον νόμο
Υπάρχουν χώρες και περιβάλλοντα όπου η βία, η εγκληματικότητα και η άμεση απειλή ζωής είναι πολύ πιο συχνές. Υπάρχουν επίσης διαφορετικά νομικά πλαίσια και διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες.
Όμως για εμάς που ζούμε με ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, η λογική πρέπει να είναι καθαρή:
μη δοκιμάζετε τον νόμο.
Μη βασίζεστε σε ρητά που ανήκουν σε άλλο τόπο, άλλη εποχή ή άλλη πραγματικότητα.
Μη θεωρείτε ότι επειδή κάτι ακούγεται σκληρό, είναι και σωστό για πολίτη.
Η αυτοπροστασία πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
Αν υπάρχουν μάρτυρες και έχουμε ακολουθήσει σταδιακά τα προηγούμενα βήματα — επίγνωση, απόσταση, φωνή, αποκλιμάκωση, προσωπικός κύκλος, προσπάθεια αποφυγής — τότε η θέση μας είναι ισχυρότερη.
Γιατί φαίνεται ότι δεν επιδιώξαμε τη βία.
Συνετή χρήση βίας
Το βασικό που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι η σχέση ανάμεσα στη βία και στην απειλή.
Αυτό μπορεί να συνοψιστεί ως συνετή χρήση βίας.
Δεν χρησιμοποιούμε περισσότερη δύναμη από αυτή που απαιτείται για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Δεν συνεχίζουμε όταν η απειλή έχει σταματήσει.
Δεν τιμωρούμε.
Δεν εκδικούμαστε.
Δεν κυριαρχούμε για εγωισμό.
Δεν μένουμε για να «τελειώσουμε» κάτι που μπορούμε να αφήσουμε.
Η αρχή είναι απλή:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Αυτή η φράση πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο κάθε πολιτικής αυτοπροστασίας.
Όταν η απειλή είναι πλέον αναπόφευκτη
Τι γίνεται όμως όταν δεν υπάρχει διέξοδος;
Τι γίνεται όταν η απόσταση έχει κλείσει, η αποκλιμάκωση απέτυχε, ο άλλος συνεχίζει, η απειλή είναι άμεση και όλα δείχνουν ότι η επίθεση θα συμβεί τώρα;
Εκεί η ψυχική κατάσταση πρέπει να αλλάξει.
Ο άνθρωπος δεν μπορεί πλέον να σκέφτεται σαν παθητικός δέκτης. Δεν μπορεί να μένει παγωμένος, ελπίζοντας ότι ο άλλος θα αλλάξει γνώμη. Δεν μπορεί να επιτρέπει στον επιτιθέμενο να έχει όλη την πρωτοβουλία.
Σε τέτοια περίπτωση, η αυτοπροστασία μπορεί να απαιτήσει άμεση προστατευτική δράση.
Όχι επειδή θέλουμε σύγκρουση.
Αλλά επειδή η σύγκρουση έχει επιβληθεί από τον άλλον.
Η δράση αυτή πρέπει να έχει έναν σκοπό:
να σταματήσει την άμεση απειλή και να δημιουργήσει διαφυγή.
Γιατί η σταδιακή κλιμάκωση μπορεί να είναι επικίνδυνη
Ένα σοβαρό πρόβλημα είναι η σταδιακή κλιμάκωση.
Αν κλιμακώνουμε καθώς κλιμακώνει ο επιτιθέμενος, παίζουμε το παιχνίδι του. Περιμένουμε να δούμε τι θα κάνει, απαντάμε λίγο, εκείνος ανεβάζει, ανεβάζουμε και εμείς, και στο μεταξύ ο χρόνος περνά.
Αυτός ο χρόνος μπορεί να είναι κρίσιμος.
Μπορεί να κλείσει περισσότερο η απόσταση.
Μπορεί να εμφανιστεί συνεργός.
Μπορεί ο άλλος να βγάλει όπλο.
Μπορεί μια κατάσταση που ξεκίνησε ως καβγάς να μετατραπεί σε επίθεση με μαχαίρι.
Γι’ αυτό η πολιτική αυτοπροστασία δεν πρέπει να μπαίνει σε παιχνίδι κλιμάκωσης. Πρέπει είτε να αποφεύγει και να φεύγει είτε, αν η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη, να λειτουργεί αποφασιστικά και να τελειώνει την ανάγκη όσο πιο γρήγορα και νόμιμα γίνεται.
Η καθυστέρηση δεν είναι πάντα ψυχραιμία.
Μερικές φορές είναι απώλεια πρωτοβουλίας.
Όπλο: η κατάσταση αλλάζει αμέσως
Η πιθανότητα όπλου αλλάζει τα πάντα.
Μια λεκτική αντιπαράθεση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Μια σωματική σύγκρουση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη. Αλλά όταν υπάρχει όπλο, ειδικά αιχμηρό ή κρυφό, η κατάσταση μπορεί να γίνει θανάσιμη μέσα σε δευτερόλεπτα.
Γι’ αυτό δεν θέλουμε να δώσουμε χρόνο στον επιτιθέμενο να φτάσει σε όπλο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να σκέφτεται επιθετικά ή παράνομα. Σημαίνει ότι πρέπει να αναγνωρίζει την επικινδυνότητα της καθυστέρησης.
Αν υπάρχει διέξοδος, φεύγουμε.
Αν υπάρχει δυνατότητα να βάλουμε εμπόδιο, τη χρησιμοποιούμε.
Αν υπάρχει δυνατότητα να κινηθούμε προς ασφάλεια, το κάνουμε.
Αν όμως η απειλή γίνει άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής διαφυγή, η προστατευτική δράση πρέπει να είναι αποφασιστική, όχι διστακτική.
«Λύκος», «λύκος με προβιά» ή «πρόβατο με γούνα λύκου»
Σε μια πραγματική κατάσταση, δεν γνωρίζουμε πάντα ποιον έχουμε απέναντί μας.
Μπορεί να είναι πραγματικά επικίνδυνος άνθρωπος.
Μπορεί να είναι άνθρωπος που παριστάνει τον επικίνδυνο.
Μπορεί να είναι κάποιος θυμωμένος που δεν έχει πραγματική πρόθεση βίας.
Μπορεί να είναι κάποιος που ποζάρει.
Μπορεί να είναι κάποιος που έχει ήδη αποφασίσει να επιτεθεί.
Η διάκριση αυτή απαιτεί εμπειρία, εκπαίδευση και τριβή με σενάρια. Δεν είναι εύκολο να τη μαντέψει κανείς μέσα σε δευτερόλεπτα.
Γι’ αυτό η αυτοπροστασία δεν μπορεί να βασιστεί σε φαντασία.
Πρέπει να βασιστεί σε αρχές:
αποφυγή όπου γίνεται,
απόσταση όπου γίνεται,
αποκλιμάκωση όπου γίνεται,
έξοδος όπου γίνεται,
αναγνώριση άμεσης απειλής όταν δεν γίνεται τίποτα άλλο.
Αυτό είναι πιο σοβαρό από το να προσπαθούμε να «διαβάσουμε» τέλεια τον άλλον.
Η ψυχική κατάσταση αλλάζει την οπτική μας
Όταν καλλιεργούμε προστατευτική αποφασιστικότητα, αλλάζει η οπτική μας γωνία.
Δεν βλέπουμε μόνο τον επιτιθέμενο ως κάτι που «θα μας κάνει κακό».
Βλέπουμε και τις επιλογές μας.
Βλέπουμε την έξοδο.
Βλέπουμε την απόσταση.
Βλέπουμε τα χέρια του.
Βλέπουμε συνεργούς.
Βλέπουμε εμπόδια.
Βλέπουμε χρόνο.
Βλέπουμε την ανάγκη να δράσουμε ή να φύγουμε.
Η παθητική σκέψη μικραίνει τον κόσμο. Η αποφασιστική σκέψη τον ανοίγει.
Δεν αλλάζει τα γεγονότα.
Αλλά αλλάζει τη λειτουργία μας μέσα στα γεγονότα.
Αλλάζει η πραγματικότητα αν αλλάξει η ψυχική κατάσταση;
Η πραγματικότητα δεν αλλάζει μαγικά.
Αν κάποιος είναι μεγαλύτερος, παραμένει μεγαλύτερος.
Αν κάποιος έχει όπλο, η απειλή παραμένει πολύ σοβαρή.
Αν υπάρχουν πολλοί, η κατάσταση παραμένει πολύ δύσκολη.
Η ψυχική κατάσταση δεν ακυρώνει αυτά τα δεδομένα.
Αλλά αλλάζει το πώς λειτουργούμε απέναντί τους.
Ένας άνθρωπος σε παθητική ψυχική κατάσταση μπορεί να παγώσει, να καθυστερήσει, να μη δει έξοδο, να μη μιλήσει, να μη κινηθεί.
Ένας άνθρωπος σε προστατευτική αποφασιστικότητα μπορεί να αναζητήσει λύση, να κινηθεί, να δημιουργήσει απόσταση, να φωνάξει, να φύγει ή, αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, να προστατευτεί.
Αυτό είναι τεράστια διαφορά.
Όχι επειδή η σκέψη νικά τη φυσική πραγματικότητα.
Αλλά επειδή η σκέψη οργανώνει τη δράση μέσα στη φυσική πραγματικότητα.
Τι χρειάζεται να καλλιεργήσουμε
Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε προστατευτική αποφασιστικότητα.
Αυτό περιλαμβάνει:
- επίγνωση,
- αυτοκυριαρχία,
- έλεγχο φόβου,
- δυναμική παρουσία,
- ικανότητα απόδρασης,
- ικανότητα αποκλιμάκωσης,
- αναγνώριση άμεσης απειλής,
- κατανόηση νόμιμης και αναλογικής δράσης,
- δυνατότητα λειτουργίας υπό πίεση,
- πρακτική σε ρόλους και σενάρια.
Δεν καλλιεργείται με συνθήματα.
Δεν καλλιεργείται με φαντασίωση σκληρότητας.
Δεν καλλιεργείται με θεωρητικές συζητήσεις μόνο.
Καλλιεργείται με σωστή προπόνηση.
Μάχεσαι όπως προπονείσαι
Η φράση που αποδίδεται στον George S. Patton Jr. — «μάχεσαι όπως προπονείσαι» — έχει μεγάλη αξία.
Αν κάποιος προπονείται πάντα χαλαρά, χωρίς πίεση, χωρίς ρεαλιστική ένταση, χωρίς φωνή, χωρίς αιφνιδιασμό, χωρίς σενάρια, χωρίς φόβο, τότε δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσει να λειτουργήσει όταν έρθει αντιμέτωπος με αχαλίνωτη πραγματική βία.
Το σώμα κάνει ό,τι έχει συνηθίσει.
Αν έχει συνηθίσει στο 40%, δύσκολα θα βρει ξαφνικά το 100% υπό πανικό.
Αν όμως έχει εκπαιδευτεί σταδιακά σε υψηλότερη ένταση, με ασφαλή αλλά ρεαλιστική πίεση, τότε έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να λειτουργήσει όταν χρειαστεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η προπόνηση πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη.
Σημαίνει ότι πρέπει να είναι σοβαρή.
100% στην εκπαίδευση δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη βία
Χρειάζεται προσοχή.
Όταν μιλάμε για ένταση στην εκπαίδευση, δεν εννοούμε τραυματισμούς, εγωισμό ή ανεξέλεγκτη βία στην αίθουσα.
Εννοούμε ρεαλιστική ψυχοσωματική πίεση.
Εννοούμε:
- φωνή,
- απόσταση,
- ρόλους,
- αιφνιδιασμό,
- χρονική πίεση,
- αντίσταση,
- σενάρια,
- προστατευτικό εξοπλισμό όπου χρειάζεται,
- ασφαλή επίβλεψη,
- σαφείς κανόνες,
- προοδευτική αύξηση έντασης.
Η προπόνηση πρέπει να δημιουργεί ικανότητα.
Όχι τραυματισμούς.
Μπορούμε πάντα να αποκλιμακώσουμε;
Το αρχικό κείμενο αναφέρει ότι αν έχουμε συνηθίσει να λειτουργούμε σε υψηλή ένταση, μπορούμε να αποκλιμακώσουμε όταν η κατάσταση δεν δικαιολογεί τέτοιο επίπεδο ανταπόκρισης.
Αυτό έχει νόημα, αλλά χρειάζεται προσοχή.
Η εκπαίδευση σε υψηλή ένταση πρέπει να συνοδεύεται από εξίσου σοβαρή εκπαίδευση στον έλεγχο.
Αλλιώς ο άνθρωπος μπορεί να γίνει υπερβολικός. Μπορεί να αντιδράσει πολύ δυνατά σε μικρότερη απειλή. Μπορεί να έχει ένταση χωρίς κρίση.
Άρα δεν αρκεί να εκπαιδεύεται κανείς «δυνατά».
Πρέπει να εκπαιδεύεται και να ρυθμίζει.
Να ανεβάζει όταν απαιτείται.
Να κατεβάζει όταν πρέπει.
Να σταματά όταν η απειλή σταματήσει.
Αυτό είναι ώριμη αυτοπροστασία.
Το μόλις αρκετό αρκεί
Η φράση αυτή είναι το κλειδί όλου του άρθρου.
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Όχι λιγότερο, αν αυτό μας αφήνει εκτεθειμένους σε άμεση απειλή.
Όχι περισσότερο, αν η απειλή έχει ήδη σταματήσει.
Η αυτοπροστασία χρειάζεται ακριβώς αυτό το δύσκολο σημείο: αρκετή αποφασιστικότητα για να προστατευτούμε, αλλά αρκετό έλεγχο για να μη γίνουμε εμείς ο παράγοντας άδικης ή δυσανάλογης βίας.
Αυτό δεν είναι εύκολο.
Γι’ αυτό χρειάζεται εκπαίδευση, κρίση, αυτοκυριαρχία και σοβαρή καθοδήγηση.
Σύνοψη
Το «με επιθετικότητα στο νου» δεν σημαίνει ότι γινόμαστε επιθετικοί πολίτες.
Σημαίνει ότι, όταν η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη, δεν επιτρέπουμε στον φόβο, στην αμφιβολία ή στην παθητικότητα να μας παραλύσουν.
Πρώτα φεύγουμε.
Πρώτα αποφεύγουμε.
Πρώτα αποκλιμακώνουμε.
Πρώτα κρατάμε απόσταση.
Πρώτα αναζητούμε έξοδο.
Αν όμως όλα αυτά αποτύχουν και η επίθεση είναι πλέον βέβαιη, τότε χρειάζεται προστατευτική αποφασιστικότητα.
Όχι μίσος.
Όχι εκδίκηση.
Όχι πρόκληση.
Αποφασιστικότητα για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Η ιστορική μαχητική νοοτροπία των Combatives έχει αξία μόνο όταν μεταφραστεί σωστά για τον πολίτη.
Και η σωστή μετάφραση είναι:
να είσαι έτοιμος να λειτουργήσεις αποφασιστικά, αλλά μόνο όσο είναι αναγκαίο, μόνο όταν είναι αναπόφευκτο και πάντα με σκοπό την ασφάλεια και τη διαφυγή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει «με επιθετικότητα στο νου»;
Σημαίνει προστατευτική αποφασιστικότητα όταν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής διαφυγή. Δεν σημαίνει πρόκληση ή ανεξέλεγκτη βία.
Είναι σωστό να επιτεθώ πρώτος;
Ως γενική δημόσια οδηγία, όχι. Η σωστή αρχή είναι αποφυγή, απόσταση, αποκλιμάκωση και διαφυγή. Αν η απειλή είναι άμεση, παρούσα και αναπόφευκτη, μπορεί να χρειαστεί αναγκαία προστατευτική δράση για δημιουργία διαφυγής.
Γιατί πρέπει να πάρω διέξοδο αν υπάρχει;
Επειδή η καλύτερη αυτοπροστασία είναι να μη βρεθείτε στη βία. Η απόδραση είναι επιτυχία, όχι ήττα.
Τι σημαίνει «το μόλις αρκετό αρκεί»;
Σημαίνει ότι οποιαδήποτε φυσική δράση πρέπει να περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για να σταματήσει η άμεση απειλή και να φύγετε. Όχι λιγότερο από όσο χρειάζεται, αλλά ούτε περισσότερο.
Γιατί η σταδιακή κλιμάκωση είναι επικίνδυνη;
Επειδή δίνει χρόνο στον επιτιθέμενο να κλείσει απόσταση, να οπλιστεί, να φέρει συνεργούς ή να αυξήσει τον κίνδυνο.
Τι γίνεται αν υπάρχει όπλο;
Η κατάσταση γίνεται πολύ πιο σοβαρή. Αν υπάρχει ασφαλής έξοδος, πρέπει να φύγετε. Αν η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη, χρειάζεται εκπαιδευμένη προστατευτική αντίδραση και διαφυγή.
Τι σημαίνει «μάχεσαι όπως προπονείσαι»;
Σημαίνει ότι υπό πίεση το σώμα και το μυαλό τείνουν να κάνουν αυτό που έχουν συνηθίσει στην εκπαίδευση. Γι’ αυτό η προπόνηση πρέπει να περιλαμβάνει ρεαλιστική, ασφαλή και προοδευτική πίεση.
Πρέπει να προπονούμαι πάντα στο 100%;
Όχι ανεξέλεγκτα. Η υψηλή ένταση πρέπει να εκπαιδεύεται με ασφάλεια, προοδευτικότητα, εξοπλισμό, επίβλεψη και έλεγχο. Δεν είναι δικαιολογία για τραυματισμούς.
Αλλάζει η πραγματικότητα αν αλλάξει η ψυχική μου κατάσταση;
Όχι μαγικά. Αλλάζει όμως η λειτουργία σας μέσα στην πραγματικότητα. Μπορεί να δείτε καλύτερα, να κινηθείτε γρηγορότερα, να μη παγώσετε και να αναζητήσετε λύση.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Αποφύγετε τη βία όπου μπορείτε. Αν όμως η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη, χρειάζεται προστατευτική αποφασιστικότητα, όχι παθητικότητα. Πάντα με σκοπό την ασφάλεια, την αναγκαιότητα, την αναλογία και τη διαφυγή.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Ομιλία Αρπακτικού
Σχετικό με τον εσωτερικό λόγο όταν η απειλή γίνεται άμεση. - Αυτοκυριαρχία
Σχετικό με την ψυχραιμία, την αναπνοή και τον έλεγχο υπό πίεση. - Αυτοπεποίθηση
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα στην πραγματική και την προσποιητή αυτοπεποίθηση. - Μη δώσετε συνέχεια
Σχετικό με την αποκλιμάκωση και τη μη τροφοδότηση αντιπαράθεσης. - Προσωπικός κύκλος
Σχετικό με την απόσταση, τον φράχτη και τη διαχείριση προσωπικού χώρου. - Εκφώνηση
Σχετικό με τη χρήση φωνής για όρια, συναγερμό και αποτροπή. - Η εγκληματική βία δεν είναι καβγάς
Σχετικό με τη διαφορά κοινωνικής αντιπαράθεσης και σοβαρής απειλής. - Ο φόβος σαν εργαλείο
Σχετικό με το πώς ο φόβος μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποίηση και όχι παράλυση. - Διαχείριση φόβου και κινδύνου
Σχετικό με τη διαχείριση ψυχολογικής πίεσης και απειλής. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με το πώς εκπαιδεύεται η αποφασιστικότητα υπό πίεση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν διδάσκει φυσικές τεχνικές βίας και δεν αποτελεί υποκατάστατο πρακτικής εκπαίδευσης αυτοπροστασίας.
Η προστατευτική αποφασιστικότητα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για πρόκληση, εκδίκηση, απειλή ή άσκοπη κλιμάκωση.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η αυτοπροστασία πρέπει πάντα να συνδέεται με νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη συμπεριφορά. Η αποφυγή, η απόσταση, η αποχώρηση και η αποκλιμάκωση είναι προτιμότερες από τη φυσική εμπλοκή όταν είναι διαθέσιμες.
Οποιαδήποτε προστατευτική δράση σε πραγματικό περιστατικό πρέπει να περιορίζεται στον σκοπό της άμεσης ασφάλειας και της διαφυγής. Το μόλις αρκετό αρκεί.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η μαχητική ψυχολογία, η αποφασιστικότητα, η αυτοκυριαρχία, η αναγνώριση άμεσης απειλής και η συνετή χρήση δύναμης θεωρούνται κρίσιμα στοιχεία αυτοπροστασίας.
Η ιστορική σκληρότητα των Combatives πρέπει να μεταφράζεται υπεύθυνα στο πολιτικό περιβάλλον. Δεν είμαστε σε πόλεμο. Προστατευόμαστε για να φύγουμε.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η προστατευτική αποφασιστικότητα, η αυτοκυριαρχία, η διαχείριση φόβου, η απόσταση και η ρεαλιστική ανταπόκριση εντάσσονται σε πρακτική αυτοπροστασία, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται επίγνωση, δυναμική παρουσία, προσωπικό κύκλο, εκφώνηση, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.