Ο δόλος ή δόλια εξαπάτηση και ο κακόβουλος αιφνιδιασμός δεν έχουν θέση στο αθλητικό «ευ αγωνίζεσθαι». Έχουν όμως θέση στην πραγματική αυτοπροστασία, όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται απέναντι σε άμεση, σοβαρή και αναπόφευκτη απειλή.
Στις πολεμικές τέχνες και στα μαχητικά αθλήματα, ο αθλητής μαθαίνει να λειτουργεί μέσα σε κανόνες, με διαιτητή, συμφωνημένο πλαίσιο και ηθική αντιπαράθεση. Στην πραγματική βία, ο επιτιθέμενος μπορεί να μη σέβεται τίποτα από αυτά. Μπορεί να είναι μεγαλύτερος, δυνατότερος, οπλισμένος, με συνεργούς ή αποφασισμένος να προκαλέσει σοβαρή βλάβη.
Για το Combatives Group, η εξαπάτηση δεν είναι «βρώμικη» όταν χρησιμοποιείται για να σωθεί μια ζωή. Είναι τακτικό εργαλείο επιβίωσης, εφόσον υπάρχει πραγματική ανάγκη, δεν υπάρχει ασφαλής διαφυγή και η δράση παραμένει μέσα στα όρια της αναγκαιότητας. Όμως αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή: κάθε προληπτική ενέργεια είναι νομικά παρακινδυνευμένη και πρέπει να μπορεί να δικαιολογηθεί ως απολύτως αναγκαία.
Η βασική αρχή παραμένει: πρώτα αποφυγή, αποκλιμάκωση και απόδραση. Αν αυτά αποτύχουν και η απειλή είναι άμεση, τότε η δράση πρέπει να είναι σύντομη, αναγκαία, αποφασιστική και όχι εκδικητική.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν γιατί η εξαπάτηση, ο αιφνιδιασμός και η τακτική παραπλάνηση έχουν θέση στην αυτοπροστασία, αλλά όχι ως άδεια για βία.
Αφορά όσους ασκούνται σε πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα και έχουν συνηθίσει τη λογική του δίκαιου αγώνα, της τεχνικής ανταλλαγής και της αθλητικής τιμής.
Αφορά επίσης πολίτες που δεν θέλουν να γίνουν βίαιοι άνθρωποι, αλλά θέλουν να ξέρουν τι σημαίνει πρακτική αυτοπροστασία όταν η απειλή δεν είναι θεωρητική, αλλά πραγματική.
Είναι χρήσιμο για ανθρώπους που μπερδεύουν την αυτοάμυνα με τον καβγά, την αθλητική μάχη ή την επίδειξη ανδρείας. Είναι επίσης χρήσιμο για όσους πιστεύουν ότι, επειδή έχουν εκπαιδευτεί σε σκληρό άθλημα, απέχουν μόνο ένα βήμα από τη βία επιβίωσης.
Πάνω απ’ όλα, απευθύνεται στον φιλήσυχο πολίτη που θέλει να επιστρέψει στο σπίτι του ζωντανός, ακέραιος και νομικά προστατευμένος. Όχι να αποδείξει λεβεντιά, όχι να παίξει δίκαια με έναν εγκληματία, όχι να χαρίσει στον επιτιθέμενο την πρώτη και ίσως μοιραία ευκαιρία.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα δεν διδάσκουν συστηματικά τον δόλο.
- Γιατί το «ευ αγωνίζεσθαι» είναι απαραίτητο στον αθλητισμό, αλλά επικίνδυνο αν μεταφερθεί μηχανικά στη βία επιβίωσης.
- Γιατί η αυτοάμυνα δεν είναι απλώς ένα σκληρό άθλημα με λιγότερους κανόνες.
- Γιατί η εξαπάτηση μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης.
- Γιατί η προληπτική δράση μπορεί να είναι, σε ορισμένες περιπτώσεις, λιγότερο καταστροφική από μια παρατεταμένη συμπλοκή.
- Γιατί κάθε προληπτική ενέργεια είναι νομικά παρακινδυνευμένη.
- Γιατί πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε άλλος τρόπος διαφυγής.
- Γιατί η έννοια του «δόλιου» ή «βρώμικου» χτυπήματος ανήκει συχνά στην οπτική του ηττημένου.
- Γιατί η επιβίωση δεν έχει σχέση με αθλητική τιμή, αλλά με αναγκαιότητα.
- Γιατί η δράση πρέπει να σταματά όταν σταματά η απειλή.
- Γιατί το «μόλις αρκετό» παραμένει η πιο κρίσιμη αρχή.
- Γιατί η σοβαρή αυτοπροστασία δεν είναι φαντασίωση βίας, αλλά ψύχραιμη, νόμιμη και πρακτική κρίση.
Βασικά σημεία
- Ο δόλος και η εξαπάτηση δεν έχουν θέση στον αθλητικό αγώνα, αλλά μπορούν να έχουν θέση στην αυτοπροστασία.
- Τα μαχητικά αθλήματα βασίζονται στο «ευ αγωνίζεσθαι», στους κανόνες, στον σεβασμό και στην αθλητική ηθική.
- Η πραγματική βία δεν δεσμεύεται από το αθλητικό ήθος.
- Το να πιστεύει κάποιος ότι ένα σκληρό άθλημα τον φέρνει αυτόματα ένα βήμα πριν από τη βία επιβίωσης είναι σοβαρό λάθος.
- Η αυτοάμυνα και η μαχητική άθληση είναι διαφορετικά εργαλεία για διαφορετικά προβλήματα.
- Σε πραγματική απειλή, ο σκοπός δεν είναι να νικήσουμε δίκαια, αλλά να σταματήσει ο κίνδυνος και να φύγουμε.
- Αυτό που σε έναν αγώνα θα ήταν «δόλιο» ή «βρώμικο», σε κατάσταση επιβίωσης μπορεί να είναι αναγκαίο.
- Η προληπτική δράση μπορεί να αποτρέψει μεγαλύτερη βία, αλλά είναι νομικά πολύ ευαίσθητη.
- Για να δικαιολογηθεί μια προληπτική ενέργεια, πρέπει να υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις άμεσης απειλής και έλλειψη ασφαλέστερης επιλογής.
- Η εξαπάτηση δεν είναι άδεια για επιθετικότητα, εκδίκηση ή εγωιστική συμπλοκή.
- Ο αμυνόμενος πρέπει να έχει καθαρή πρόθεση: διακοπή της απειλής και απομάκρυνση.
- Η χρήση βίας πρέπει να σταματά όταν σταματήσει η απειλή.
- Το Combatives Group δεν διδάσκει ανθρώπους να γίνουν άδικοι. Διδάσκει ανθρώπους να μη μείνουν παθητικοί όταν η ζωή ή η σωματική τους ακεραιότητα απειλείται.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Γιατί ο δόλος δεν διδάσκεται στα αθλήματα
Οι αθλητικοί σύλλογοι που διδάσκουν παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, σύγχρονες πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα συνήθως δεν διδάσκουν συστηματικά τη δόλια ενέργεια, την εξαπάτηση ή τον αιφνιδιασμό με τον τρόπο που αυτά νοούνται στην πραγματική αυτοπροστασία.
Και είναι λογικό.
Τα αθλήματα βασίζονται στο «ευ αγωνίζεσθαι». Υπάρχουν κανόνες, διαιτητές, προπονητές, ποινές, όρια και ένας κοινός κώδικας συμπεριφοράς. Ο σκοπός είναι η νίκη μέσα σε ηθικό και αθλητικό πλαίσιο.
Αυτό είναι εξαιρετικό για τον αθλητισμό.
Δεν είναι όμως ασφαλές πλαίσιο για βία επιβίωσης.
Γιατί το αθλητικό ήθος μπορεί να γίνει πρόβλημα
Ένας αθλητής έχει εκπαιδευτεί να σέβεται κανόνες. Να περιμένει σήμα έναρξης. Να μην επιτίθεται εκτός πλαισίου. Να μην χρησιμοποιεί απαγορευμένες ενέργειες. Να μην παραπλανά με τρόπο που θεωρείται αντικανονικός.
Όμως ο βίαιος δράστης δεν είναι αθλητής απέναντι σε αθλητή.
Μπορεί να επιτεθεί ξαφνικά.
Μπορεί να κρύβει όπλο.
Μπορεί να έχει συνεργούς.
Μπορεί να μη σταματήσει όταν ο άλλος πέσει.
Μπορεί να μη σέβεται τίποτα.
Εκεί, το αθλητικό ήθος μπορεί να γίνει παγίδα, αν κάνει τον αμυνόμενο να περιμένει «δίκαιη» αντιπαράθεση.
Γιατί η αυτοάμυνα δεν είναι ένα βήμα μετά το άθλημα
Πολλοί πιστεύουν ότι αν εκπαιδεύονται σε σκληρό άθλημα, τότε η πραγματική μάχη επιβίωσης απέχει μόνο ένα βήμα. Αυτό είναι λάθος.
Ένα κατσαβίδι και ένα σφυρί είναι και τα δύο εργαλεία, αλλά δεν κάνουν την ίδια δουλειά.
Έτσι και η μαχητική άθληση με την αυτοάμυνα. Μπορούν να έχουν κοινά στοιχεία, αλλά δεν υπηρετούν τον ίδιο σκοπό.
Το άθλημα δοκιμάζει ικανότητα μέσα σε πλαίσιο.
Η αυτοάμυνα αντιμετωπίζει απειλή έξω από πλαίσιο.
Το άθλημα έχει κανόνες.
Η πραγματική επίθεση μπορεί να μην έχει κανέναν.
Τι σημαίνει δόλος στην αυτοπροστασία
Στο πλαίσιο της αυτοπροστασίας, ο δόλος δεν σημαίνει κακία. Δεν σημαίνει ανηθικότητα. Δεν σημαίνει ότι γινόμαστε ύπουλοι άνθρωποι στην καθημερινότητα.
Σημαίνει ότι, όταν υπάρχει πραγματική και άμεση απειλή, δεν οφείλουμε να προσφέρουμε στον επιτιθέμενο δίκαιο αγώνα.
Δεν χρειάζεται να του δώσουμε χρόνο.
Δεν χρειάζεται να του δείξουμε τι θα κάνουμε.
Δεν χρειάζεται να παίξουμε με τους όρους του.
Ο σκοπός είναι να σταματήσει η απειλή και να φύγουμε.
Η προληπτική δράση και το μεγάλο νομικό ρίσκο
Σε ορισμένες κρίσιμες καταστάσεις, μια προληπτική ενέργεια μπορεί να αποτρέψει μεγαλύτερη βία. Μπορεί να σταματήσει την κλιμάκωση πριν ο επιτιθέμενος χρησιμοποιήσει μεγαλύτερη δύναμη, όπλο ή συνεργούς.
Όμως εδώ χρειάζεται απόλυτη προσοχή.
Η προληπτική δράση είναι νομικά παρακινδυνευμένη. Δεν αρκεί να πούμε ότι «φοβηθήκαμε». Πρέπει να μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί η απειλή ήταν άμεση, γιατί δεν υπήρχε ασφαλής διαφυγή και γιατί η αντίδραση ήταν αναγκαία.
Αν δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, μπορεί να μετατραπεί από αυτοάμυνα σε επίθεση.
Δεν υπάρχει «δίκαιος αγώνας» στην επιβίωση
Στην πραγματική βία δεν είμαστε εκεί για να αποδείξουμε λεβεντιά. Δεν είμαστε εκεί για να εντυπωσιάσουμε. Δεν είμαστε εκεί για να δείξουμε ότι έχουμε ηθική ανωτερότητα μέσα σε έναν «τίμιο» αγώνα.
Είμαστε εκεί για να επιβιώσουμε, να προστατεύσουμε τη σωματική μας ακεραιότητα και να επιστρέψουμε στο σπίτι μας.
Αυτό δεν καταργεί την ηθική.
Αλλά αλλάζει το πλαίσιο.
Η ηθική της αυτοάμυνας δεν είναι να παίξουμε δίκαια με τον επιτιθέμενο. Είναι να χρησιμοποιήσουμε μόνο ό,τι είναι αναγκαίο για να σταματήσει η απειλή και μετά να φύγουμε.
Το τελικό συμπέρασμα
Ο δόλος στην αυτοπροστασία δεν είναι πρόσκληση σε βία. Είναι αναγνώριση ότι η πραγματική βία δεν είναι άθλημα.
Όποιος θέλει να ζήσει με ασφάλεια πρέπει πρώτα να αποφύγει, να αποκλιμακώσει και να αποδράσει.
Αν όμως αυτά αποτύχουν και η απειλή είναι άμεση, τότε η εξαπάτηση, ο αιφνιδιασμός και η αποφασιστική δράση μπορεί να γίνουν μέρος της νόμιμης και αναγκαίας αυτοάμυνας.
Όχι για να νικήσουμε έναν αγώνα.
Για να γυρίσουμε σπίτι.
Πώς ο δόλος μπορεί να σώσει τη ζωή μας
Είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς ότι οι αθλητικοί σύλλογοι που διδάσκουν παραδοσιακές ή σύγχρονες πολεμικές τέχνες και μαχητικά αθλήματα δεν διδάσκουν συστηματικά το λεγόμενο «δόλιο χτύπημα» ή, πιο κόσμια, την τακτική εξαπάτηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο αθλητής μαθαίνει μόνος του κάποιες μορφές παραπλάνησης μέσα από το σπάρινγκ. Μαθαίνει να κρύβει πρόθεση, να αλλάζει ρυθμό, να προκαλεί αντίδραση ή να δημιουργεί άνοιγμα.
Όμως αυτό παραμένει μέσα στο αθλητικό πλαίσιο.
Και είναι λογικό.
Τα μαχητικά αθλήματα βασίζονται στο «ευ αγωνίζεσθαι». Η νίκη πρέπει να επιτευχθεί μέσα από κανόνες, αθλητική συμπεριφορά και ηθικό πλαίσιο. Ο αθλητής εκπαιδεύεται να σέβεται τον αντίπαλο, τον διαιτητή, τον κανονισμό και το άθλημα.
Αυτή είναι εξαιρετική αγωγή για τον αθλητισμό.
Όμως δεν πρέπει να μεταφέρεται μηχανικά σε αγώνα επιβίωσης.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει το πνεύμα του αθλητισμού να υπεισέρχεται άκριτα σε μια κατάσταση όπου απειλείται η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα.
Δυστυχώς, οι άνθρωποι συχνά κάνουν ακριβώς αυτό.
Πιστεύουν ότι επειδή εκπαιδεύονται σε ένα σκληρό άθλημα, η μάχη επιβίωσης απέχει μόνο ένα βήμα.
Αυτό δεν είναι αλήθεια.
Είναι σαν να λέμε ότι ένα κατσαβίδι κάνει την ίδια δουλειά με ένα σφυρί επειδή και τα δύο είναι εργαλεία. Ναι, είναι εργαλεία. Αλλά δεν εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό.
Το ίδιο ισχύει και εδώ.
Η μαχητική άθληση και η αυτοάμυνα έχουν επαφή μεταξύ τους, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Το πρόβλημα βρίσκεται συχνά στην ηθική και αθλητική καλλιέργεια που έχει λάβει ο ασκούμενος κατά τη διάρκεια της παιδείας του. Πρόκειται για ευγενική και αξιόλογη προσέγγιση, αλλά σε πραγματική απειλή μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής ή και επικίνδυνη.
Η σωστή αθλητική συμπεριφορά, που χαρακτηρίζει τις προθέσεις και τους σκοπούς του αθλητή, μπορεί να αποβεί μοιραία τη στιγμή της αλήθειας.
Τι εννοούμε όταν μιλάμε για δόλο
Η λέξη «δόλος» ακούγεται αρνητική.
Στην καθημερινή γλώσσα συνδέεται με απάτη, ανηθικότητα, κακή πρόθεση ή ύπουλη συμπεριφορά.
Στο πλαίσιο της αυτοπροστασίας, όμως, δεν μιλάμε για αυτό.
Μιλάμε για τακτική εξαπάτηση, αιφνιδιασμό, παραπλάνηση και απόκρυψη πρόθεσης όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται απέναντι σε πραγματική απειλή.
Δεν μιλάμε για καβγά.
Δεν μιλάμε για εκδίκηση.
Δεν μιλάμε για επίθεση από εγωισμό.
Δεν μιλάμε για την ανάγκη να νικήσουμε κάποιον επειδή μας προσέβαλε.
Μιλάμε για κατάσταση όπου η απειλή είναι άμεση, σοβαρή και δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος αποχώρησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η θέση του Combatives Group είναι ξεκάθαρη:
Σε συμπλοκή επιβίωσης, αυτό που ο ένας αποκαλεί «δόλιο» ή «βρώμικο» συχνά είναι απλώς αυτό που του στέρησε την υπεροχή.
Με άλλα λόγια, η έννοια του «δίκαιου αγώνα» δεν είναι το βασικό κριτήριο όταν κάποιος προσπαθεί να προστατεύσει τη ζωή του.
Το βασικό κριτήριο είναι άλλο:
Ήταν αναγκαίο;
Ήταν ανάλογο;
Υπήρχε άμεση απειλή;
Υπήρχε δυνατότητα διαφυγής;
Σταμάτησε όταν έπρεπε;
Μπορεί να εξηγηθεί μετά;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που έχουν σημασία.
Το δίκαιο άθλημα και η άδικη επίθεση
Στον αθλητισμό, η δόλια ενέργεια είναι άδικη επειδή παραβιάζει τον κοινό κανονισμό.
Και τα δύο μέρη έχουν δεχθεί τους κανόνες.
Και τα δύο μέρη γνωρίζουν το πλαίσιο.
Και τα δύο μέρη συμμετέχουν εθελοντικά.
Στην πραγματική επίθεση δεν ισχύουν αυτά.
Ο επιτιθέμενος δεν ζητά συναίνεση.
Δεν προσφέρει ίσους όρους.
Δεν εγγυάται ότι είναι άοπλος.
Δεν υπόσχεται ότι δεν θα συνεχίσει όταν ο άλλος πέσει.
Δεν δεσμεύεται από διαιτητή.
Δεν σταματά επειδή κάποιος φωνάζει «τέλος».
Άρα, το να αντιμετωπίζει ο αμυνόμενος αυτή την κατάσταση σαν αθλητικό αγώνα είναι βαθύ λάθος.
Δεν υπάρχει υποχρέωση να δώσει στον επιτιθέμενο «δίκαιη ευκαιρία».
Υπάρχει υποχρέωση να προστατεύσει τον εαυτό του μέσα στα όρια της αναγκαιότητας και του νόμου.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό.
Η προληπτική δράση ως λιγότερο κακό
Σε ορισμένες κρίσιμες καταστάσεις, μια προληπτική ενέργεια μπορεί να είναι λιγότερο καταστροφική από την καθυστέρηση.
Αυτό ακούγεται παράδοξο, αλλά δεν είναι.
Αν η απειλή έχει ήδη φτάσει σε σημείο όπου η επίθεση είναι άμεση, η αναμονή μπορεί να επιτρέψει στον επιτιθέμενο να κλιμακώσει. Μπορεί να χρησιμοποιήσει μεγαλύτερη δύναμη, να εμφανίσει όπλο, να φέρει συνεργούς ή να δημιουργήσει κατάσταση πολύ πιο επικίνδυνη από την αρχική.
Μια γρήγορη κατάληξη μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτρέψει μια πολύ πιο βίαιη σύγκρουση.
Μπορεί να περιορίσει τη διάρκεια της έκθεσης στον κίνδυνο.
Μπορεί να μειώσει την πιθανότητα σοβαρότερου τραυματισμού.
Μπορεί να αποτρέψει την είσοδο όπλου στην εξίσωση.
Μπορεί να δώσει στον αμυνόμενο την ευκαιρία να φύγει.
Όμως εδώ υπάρχει το πιο κρίσιμο σημείο του άρθρου:
Η προληπτική δράση είναι νομικά παρακινδυνευμένη.
Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως γενική συμβουλή.
Δεν μπορεί να γίνεται από θυμό.
Δεν μπορεί να γίνεται επειδή κάποιος μας πρόσβαλε.
Δεν μπορεί να γίνεται επειδή φοβηθήκαμε αόριστα.
Δεν μπορεί να γίνεται επειδή «ίσως κάτι γινόταν».
Για να σταθεί μια τέτοια ενέργεια, πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί ότι υπήρχε άμεση, πραγματική και αναπόφευκτη απειλή, και ότι δεν υπήρχε άλλος ασφαλής τρόπος να σωθούμε.
Αυτό είναι πολύ υψηλό όριο.
Και κάθε πολίτης πρέπει να το καταλαβαίνει.
Το νομικό βάρος της προληπτικής ενέργειας
Η αυτοάμυνα δεν κρίνεται μόνο τη στιγμή που συμβαίνει.
Κρίνεται και μετά.
Από μάρτυρες.
Από κάμερες.
Από αστυνομικούς.
Από ιατροδικαστικά δεδομένα.
Από εισαγγελέα.
Από δικαστήριο.
Από το αν η αφήγησή μας βγάζει νόημα.
Από το αν υπήρχε πραγματική απειλή.
Από το αν υπήρχε δυνατότητα διαφυγής.
Από το αν σταματήσαμε όταν σταμάτησε η απειλή.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε προληπτική ενέργεια πρέπει να αντιμετωπίζεται με εξαιρετική σοβαρότητα.
Αν ο άνθρωπος δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί δεν είχε άλλη επιλογή, τότε η πράξη του μπορεί να φανεί ως επίθεση.
Αν συνεχίσει πέρα από το αναγκαίο, μπορεί να χάσει το ηθικό και νομικό έδαφος.
Αν λειτουργήσει από εγωισμό, θυμό ή επιθυμία τιμωρίας, δεν μιλάμε πια για αυτοάμυνα.
Μιλάμε για βία.
Και η βία έχει συνέπειες.
Το «ήθος του μαχητή» και η πραγματική απειλή
Ένα συνηθισμένο επιχείρημα των παραδοσιακών πολεμικών τεχνών και των μαχητικών αθλημάτων είναι το «ήθος του μαχητή».
Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η δόλια συμπεριφορά είναι άδικη, απαράδεκτη και άνανδρη.
Στο πλαίσιο του αθλητισμού, αυτό είναι σωστό.
Αν δύο άνθρωποι έχουν συμφωνήσει να αγωνιστούν μέσα σε κανόνες, τότε η παραβίαση των κανόνων είναι ανήθικη.
Αν ένας αθλητής χρησιμοποιεί αντικανονικές ενέργειες για να κερδίσει, λειτουργεί άδικα.
Όμως στην πραγματική απειλή το πλαίσιο είναι διαφορετικό.
Εκεί δεν δοκιμάζεται η αθλητική αρετή.
Δοκιμάζεται η επιβίωση.
Αν ο επιτιθέμενος λειτουργεί χωρίς κανόνες, αν απειλεί τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα, αν δεν υπάρχει διαφυγή, τότε ο αμυνόμενος δεν έχει υποχρέωση να του προσφέρει αθλητικό αγώνα.
Έχει υποχρέωση να σωθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται.
Σημαίνει ότι το κριτήριο δεν είναι το «φαίνεται δίκαιο;».
Το κριτήριο είναι:
Είναι αναγκαίο για να σταματήσει η απειλή;
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις λεβεντιά
Πολλοί άνθρωποι κινδυνεύουν επειδή μπερδεύουν την αυτοάμυνα με τη λεβεντιά.
Θέλουν να αποδείξουν ότι δεν φοβούνται.
Ότι δεν κάνουν πίσω.
Ότι δεν ανέχονται προσβολές.
Ότι μπορούν να σταθούν «τίμια».
Αυτή η νοοτροπία μπορεί να αποβεί καταστροφική.
Στην αυτοπροστασία δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα.
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι είσαι άνδρας.
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι είσαι σκληρός.
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι μπορείς να σταθείς απέναντι στον άλλον με ίσους όρους.
Χρειάζεται να επιστρέψεις στο σπίτι σου.
Ζωντανός.
Ακέραιος.
Ελεύθερος.
Χωρίς άχρηστες νομικές περιπέτειες.
Χωρίς να έχεις προκαλέσει περισσότερη ζημιά από όση ήταν αναγκαία.
Αυτό είναι το πραγματικό μέτρο.
Η εξαπάτηση ως μέρος της αυτοπροστασίας
Η εξαπάτηση στην αυτοπροστασία δεν είναι μόνο σωματική ενέργεια.
Μπορεί να είναι η απόκρυψη της πραγματικής πρόθεσης να φύγουμε.
Μπορεί να είναι η δημιουργία χρόνου.
Μπορεί να είναι η προσπάθεια να μειωθεί η προσοχή του επιτιθέμενου.
Μπορεί να είναι η χρήση φωνής, στάσης, απόστασης ή κίνησης ώστε να κερδηθεί ένα κρίσιμο δευτερόλεπτο.
Μπορεί να είναι η αποφυγή να φανεί ότι έχουμε ήδη αποφασίσει τι θα κάνουμε.
Όλα αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα σε πλαίσιο.
Δεν είναι κόλπα για καβγά.
Δεν είναι τεχνάσματα για επίδειξη.
Δεν είναι τρόπος να γίνουμε πιο επικίνδυνοι άνθρωποι στην καθημερινότητα.
Είναι εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιηθούν μόνο όταν η κατάσταση έχει ξεφύγει από την κοινωνική αντιπαράθεση και έχει γίνει άμεση απειλή.
Πρώτα αυτοπροστασία, μετά αυτοάμυνα
Το Combatives Group δεν ξεκινά από τη βία.
Ξεκινά από την αυτοπροστασία.
Πρώτα πρέπει να μάθουμε να μη βρεθούμε στο πρόβλημα.
Να αναγνωρίζουμε το περιβάλλον.
Να βλέπουμε την κλιμάκωση.
Να αποφεύγουμε τον εγωισμό.
Να μη μένουμε εκεί που δεν χρειάζεται.
Να απομακρυνόμαστε όταν μπορούμε.
Να αποκλιμακώνουμε όταν έχει νόημα.
Να δημιουργούμε απόσταση.
Να επιλέγουμε έξοδο.
Αν όλα αυτά αποτύχουν και η απειλή είναι πλέον άμεση, τότε μιλάμε για αυτοάμυνα.
Ακόμη και τότε, ο σκοπός δεν είναι η νίκη.
Ο σκοπός είναι η διακοπή της απειλής και η διαφυγή.
Γι’ αυτό η εξαπάτηση, ο αιφνιδιασμός και η αποφασιστική ενέργεια δεν πρέπει να εξετάζονται ως «βρώμικες» ή «καθαρές» με αθλητικούς όρους.
Πρέπει να εξετάζονται ως αναγκαίες ή μη αναγκαίες.
Νόμιμες ή μη νόμιμες.
Ανάλογες ή υπερβολικές.
Σωτήριες ή επικίνδυνες.
Το μόλις αρκετό αρκεί
Η πιο δύσκολη αρχή στην αυτοάμυνα δεν είναι να δράσεις.
Είναι να δράσεις όσο χρειάζεται και να σταματήσεις όταν πρέπει.
Όταν υπάρχει φόβος, αδρεναλίνη, θυμός, σύγχυση και κίνδυνος, ο άνθρωπος μπορεί να κάνει λιγότερα από όσα χρειάζεται ή περισσότερα από όσα επιτρέπεται.
Και τα δύο είναι επικίνδυνα.
Αν κάνει λιγότερα, μπορεί να μη σταματήσει η απειλή.
Αν κάνει περισσότερα, μπορεί να χάσει το δικαίωμα της άμυνας και να βρεθεί ο ίδιος εκτεθειμένος.
Γι’ αυτό η αρχή παραμένει:
Το μόλις αρκετό αρκεί.
Αυτό σημαίνει ότι κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Όχι λιγότερο.
Όχι περισσότερο.
Και σίγουρα όχι από εκδίκηση.
Συμπέρασμα
Ο δόλος στην αυτοπροστασία είναι παρεξηγημένη έννοια.
Στον αθλητισμό, η δόλια ενέργεια είναι λάθος, γιατί παραβιάζει το κοινό πλαίσιο.
Στην πραγματική απειλή, όμως, η εξαπάτηση και ο αιφνιδιασμός μπορεί να είναι αναγκαία μέσα για να σωθεί ένας άνθρωπος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η βία γίνεται εύκολη επιλογή.
Δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται η επίθεση χωρίς λόγο.
Δεν σημαίνει ότι κάθε φόβος δικαιολογεί προληπτική ενέργεια.
Δεν σημαίνει ότι καταργείται ο νόμος.
Σημαίνει ότι η αυτοάμυνα δεν είναι άθλημα.
Δεν είμαστε εκεί για να αποδείξουμε λεβεντιά.
Δεν είμαστε εκεί για να παίξουμε δίκαια με κάποιον που απειλεί τη ζωή μας.
Είμαστε εκεί για να σωθούμε.
Αν μπορούμε να αποφύγουμε, αποφεύγουμε.
Αν μπορούμε να αποκλιμακώσουμε, αποκλιμακώνουμε.
Αν μπορούμε να αποδράσουμε, αποδρούμε.
Αν δεν υπάρχει άλλη λύση, δρούμε με αποφασιστικότητα, αναγκαιότητα και νομική επίγνωση.
Και μετά φεύγουμε.
Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της τέχνης του δόλου στην αυτοπροστασία και την αυτοάμυνα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει δόλος στην αυτοπροστασία;
Στην αυτοπροστασία, ο δόλος σημαίνει τακτική εξαπάτηση, απόκρυψη πρόθεσης, αιφνιδιασμό ή παραπλάνηση όταν υπάρχει πραγματική και άμεση απειλή. Δεν σημαίνει κακία, εκδίκηση ή επίθεση χωρίς λόγο.
Είναι η εξαπάτηση ανήθικη στην αυτοάμυνα;
Στον αθλητισμό μπορεί να είναι ανήθικη αν παραβιάζει τους κανόνες. Στην αυτοάμυνα, όμως, όταν υπάρχει πραγματική απειλή ζωής ή σωματικής ακεραιότητας, η εξαπάτηση μπορεί να είναι αναγκαίο μέσο προστασίας.
Γιατί τα μαχητικά αθλήματα δεν διδάσκουν τέτοιες τακτικές;
Επειδή τα μαχητικά αθλήματα λειτουργούν μέσα σε κανόνες και βασίζονται στο «ευ αγωνίζεσθαι». Ο στόχος τους είναι η αθλητική νίκη, όχι η επιβίωση σε απρόβλεπτη βία.
Είναι η αυτοάμυνα απλώς πιο σκληρό άθλημα;
Όχι. Η αυτοάμυνα και η μαχητική άθληση είναι διαφορετικά πράγματα. Το άθλημα έχει κανόνες, διαιτητή και συμφωνημένο πλαίσιο. Η αυτοάμυνα αφορά πραγματική απειλή, νόμιμη προστασία και ανάγκη διαφυγής.
Είναι νόμιμη η προληπτική δράση στην αυτοάμυνα;
Η προληπτική δράση είναι νομικά παρακινδυνευμένη. Μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο σε πολύ συγκεκριμένες συνθήκες, όταν η απειλή είναι άμεση, πραγματική, αναπόφευκτη και δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος διαφυγής. Κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά.
Τι πρέπει να αποδείξει κάποιος μετά από προληπτική ενέργεια;
Πρέπει να μπορεί να εξηγήσει γιατί πίστευε ότι η επίθεση ήταν άμεση, γιατί δεν μπορούσε να φύγει, γιατί η αντίδραση ήταν αναγκαία και γιατί σταμάτησε όταν σταμάτησε η απειλή.
Τι σημαίνει «δίκαιος αγώνας» στην αυτοάμυνα;
Στην αυτοάμυνα δεν υπάρχει υποχρέωση δίκαιου αγώνα με αθλητικούς όρους. Υπάρχει υποχρέωση νόμιμης, αναγκαίας και ανάλογης προστασίας απέναντι σε πραγματική απειλή.
Πότε η εξαπάτηση γίνεται λάθος;
Γίνεται λάθος όταν χρησιμοποιείται για επίθεση, εκδίκηση, εγωισμό, καβγά ή υπερβολική βία. Η εξαπάτηση έχει θέση μόνο ως μέσο αυτοπροστασίας όταν η απειλή είναι πραγματική και δεν υπάρχει καλύτερη επιλογή.
Ποια είναι η βασική αρχή του Combatives Group;
Πρώτα αποφυγή, αποκλιμάκωση και απόδραση. Αν αυτά αποτύχουν και η απειλή είναι άμεση, τότε η δράση πρέπει να είναι απλή, σύντομη, αποφασιστική, αναγκαία και μέσα στα όρια του νόμου.
Τι σημαίνει «το μόλις αρκετό αρκεί»;
Σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο όση δύναμη χρειάζεται για να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής. Αν κάνουμε λιγότερα, μπορεί να κινδυνεύσουμε. Αν κάνουμε περισσότερα, μπορεί να εκτεθούμε νομικά και ηθικά.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Η τέχνη του Δόλου
Το αρχικό άρθρο στο οποίο βασίζεται η παρούσα αναδόμηση και η βασική θέση του Combatives Group για την εξαπάτηση στην αυτοπροστασία. - Το Stop Hit έχει άλλη έννοια στο Combatives
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην προληπτική ενέργεια, την άμεση αντεπίθεση και τη λειτουργία υπό πραγματική απειλή. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη και στην καταστολή, δηλαδή ανάμεσα στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα. - Στην Αυτοάμυνα το πρώτο χτύπημα πρέπει να μετράει
Σχετικό με την ανάγκη αποφασιστικότητας, αλλά και με τη σοβαρότητα της προληπτικής δράσης. - Η Αυτοάμυνα πρέπει να γίνει με κοινή λογική και ορθή κρίση
Σχετικό με τη νόμιμη άμυνα, την αναγκαιότητα και την ανάγκη ορθής κρίσης πριν, κατά και μετά από βίαιο περιστατικό. - Αρχές Combatives: Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό
Σχετικό με τη βασική αρχή ότι οι δεξιότητες αυτοάμυνας πρέπει να είναι απλές, άμεσες και λειτουργικές υπό πίεση. - Ασφάλεια, Αυτοπροστασία, Αυτοάμυνα – Το τρίπτυχο της εκπαίδευσης
Σχετικό με τη θέση ότι η αυτοπροστασία προηγείται της αυτοάμυνας και ότι η πρόληψη είναι ανώτερη από την καταστολή. - Η αυτοάμυνα και οι πολεμικές τέχνες είναι το ίδιο πράγμα;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στη μαχητική άθληση, τις πολεμικές τέχνες και τη ρεαλιστική αυτοάμυνα.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει εκπαιδευτικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί νομική συμβουλή, δεν αποτελεί προτροπή για βία και δεν παρέχει τεχνικές οδηγίες επίθεσης.
Η προληπτική δράση στην αυτοάμυνα είναι νομικά παρακινδυνευμένη και κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά. Η πρώτη επιλογή πρέπει να είναι η αποφυγή, η αποκλιμάκωση και η απόδραση, όπου αυτό είναι δυνατόν.
Η χρήση δύναμης μπορεί να έχει σοβαρές σωματικές, ποινικές, αστικές, οικονομικές και ψυχολογικές συνέπειες. Για πραγματική νομική αξιολόγηση συγκεκριμένου περιστατικού, απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο δικηγόρο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στη διάκριση ανάμεσα στο αθλητικό «ευ αγωνίζεσθαι» και στην πραγματική απειλή, στη νόμιμη αναγκαιότητα, στην αποφυγή, στην απόδραση, στην τακτική εξαπάτηση μόνο όπου είναι απολύτως αναγκαία, και στην αρχή «το μόλις αρκετό αρκεί».
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη πώς διαφέρει η αθλητική μάχη από τη ρεαλιστική αυτοπροστασία, η θεωρία δεν αρκεί.
Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, σενάρια, προσομοιώσεις, πίεση και σοβαρή ανάλυση των νομικών και πρακτικών ορίων.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.