Εισαγωγή
Η αιτιολόγηση για τη χρήση βίας ποικίλλει ανάλογα με κάθε χώρα, αλλά είναι όλες γενικά λογικές. Θα σας βοηθούσε να εξοικειωθείτε εν μέρη με τους νόμους της χώρας μας που διέπουν τη χρήση βίας.
Γενικά, ένα άτομο δικαιολογείται να απειλεί ή να χρησιμοποιεί βία εναντίον άλλου όταν και στο βαθμό που πιστεύει εύλογα ότι αυτή η απειλή ή εκφοβισμός είναι απαραίτητος για την υπεράσπιση του εαυτού του ή ενός τρίτου έναντι της επικείμενης χρήσης παράνομης βίας από άλλον. Ωστόσο, ένα άτομο δικαιολογείται να χρησιμοποιεί βία που έχει σκοπό ή είναι πιθανό να προκαλέσει θάνατο ή σημαντική σωματική βλάβη μόνο εάν πιστεύει εύλογα ότι αυτή η βία είναι απαραίτητη για την πρόληψη θανάτου ή σημαντικού σωματικού τραυματισμού. Με άλλα λόγια, πρέπει να έχετε βάσιμους λόγους να πιστεύετε ότι κάποιος πρόκειται να χρησιμοποιήσει βία εναντίον σας ή ενός τρίτου προσώπου. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε «θανατηφόρα δύναμη» μόνο εάν πιστεύετε ότι θα χρησιμοποιηθεί εναντίον σας ή άλλου ατόμου.
Το γεγονός ότι κάποιος μοιάζει «σαν εγκληματίας» ή ταραχοποιός δεν σας δίνει επαρκή λόγο για να επιτεθείτε ή να αρχίσετε με γροθιές, κλομπ, μαχαιρώματα και πυροβολισμούς. Το άλλο άτομο πρέπει να κάνει κάτι ή να ενεργεί με κάποιον τρόπο που σας δίνει λόγους να πιστεύετε ότι αντιμετωπίζετε προβλήματα.
Υπάρχουν φορές που η χρήση βίας ΔΕΝ δικαιολογείται.
Αυτά μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
- Δεν μπορείτε να δικαιολογήσετε τη χρήση βίας εάν υποκινήσατε το άλλο άτομο να χρησιμοποιήσει βία εναντίον σας.
- Η χρήση βίας δεν μπορεί να δικαιολογηθεί εάν επιχειρήσετε να διαπράξετε, ή να φύγετε μετά τη διάπραξη κακουργήματος.
- Δεν μπορείτε να δικαιολογήσετε τη χρήση βίας εάν ήσασταν ο επιτιθέμενος ή συμμετείχατε σε «καβγά κατόπιν συμφωνίας» εκτός εάν αποσυρθείτε από τη συνάντηση και κοινοποιήσετε την απόσυρσή σας στο άλλο άτομο(α). Είναι ένα ιδιαίτερα επίμαχο ζήτημα στην Ελλάδα.
Σε πολλές περιπτώσεις, η χρήση βίας είναι διφορούμενη. Τα δικαστήρια καλούνται συχνά να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση το τι θα έκανε ένα «λογικό και συνετό» άτομο σε μια δεδομένη κατάσταση. Πρέπει να αξιολογήσετε προσεκτικά κάθε περίπτωση για να προσδιορίσετε εάν δικαιολογείται ή όχι η χρήση βίας.
Πρέπει να είστε μαχητικοί ή παθητικοί;
Το αν πρέπει να είσαι παθητική κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης ή να αντεπιτεθείς έχει συζητηθεί εδώ και καιρό στους κύκλους αυτοάμυνας. Όταν τίθεται το θέμα του βιασμού, αυτή η ερώτηση συνήθως συζητείται.
Πρέπει μια γυναίκα να δώσει μάχη με τον επιτιθέμενό της ή πρέπει να υποταχθεί παθητικά και να ελπίζει ότι θα επιβιώσει από τον εφιάλτη;
Πρέπει να αποφασίσετε τι να κάνετε εάν είστε γυναίκα σε αυτήν την κατάσταση. Ωστόσο, δεδομένου ότι το 55% των θυμάτων που δεν προσφέρουν καμία αντίσταση καταλήγουν να τραυματίζονται ούτως ή άλλως και ότι οι σεξουαλικές ασθένειες μεταδίδονται πλέον τόσο εύκολα, προτείνω να δώσετε μάχη.
Πρόκειται για την υγεία και τη ζωή σας.
Σκεφτείτε για μια στιγμή τη διάκριση μεταξύ μάχης και αντίστασης. Αν και υπάρχουν κάποιες ομοιότητες, υπάρχουν και κάποιες σημαντικές διαφορές. Οι άνθρωποι που προσπαθούν να αντισταθούν είναι γενικά ήδη σε άμυνα και στα χέρια του επιτιθέμενου. Συνήθως αντιστέκονται όταν κάποιος προσπαθεί να τραβηχτεί, να απομακρυνθεί ή να ουρλιάξει για βοήθεια. Είναι πιθανό ότι τη στιγμή που θέλετε να αντισταθείτε, είναι πολύ αργά.
Ας κοιτάξουμε ένα ακραίο παράδειγμα:
Τι πιστεύετε ότι θα κάνει ένας αποφασισμένος επιτιθέμενος εάν έχει ένα μαχαίρι στο λαιμό σας και προσπαθήσετε να αντισταθείτε ουρλιάζοντας για βοήθεια;
Δεν πρόκειται να σηκώσει τα χέρια του και να φύγει. Είναι αποφασισμένος. Το λιγότερο, θα σε τραυματίσει με το μαχαίρι για να τρομάξεις και να σωπάσεις, και το χειρότερο, θα σου κόψει το λαιμό σε μια προσπάθεια να σε φιμώσει.
Το θύμα που μάχεται σε αντίσταση, από την άλλη, είναι μοναδικό. Η μαχόμενη πηγαίνει απ’ ευθείας στην επίθεση και είναι απίθανο να περιμένει μέχρι ο επιτιθέμενος να την ακινητοποιήσει. Η μαχόμενη αναλαμβάνει την πρωτοβουλία μόλις ένας επιτιθέμενος παραβιάσει την «ασφαλή ζώνη» της, συνειδητοποιώντας ότι έχει εισαχθεί η κατάσταση ΜΑΧΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ. Η μαχόμενη κλωτσάει, δαγκώνει, γρατσουνίζει, μπίζει τα μάτια και κάνει ό,τι άλλο είναι δυνατό για να απενεργοποιήσει τον επιτιθέμενο και να τερματίσει την επίθεση.
Για δεκαετίες, οι γυναίκες ήθελαν να μάθουν:
«Μήπως οι γυναίκες που δεν αντιμάχονται τον βιαστή, σε αντίθεση με όσες μάχονται παραμένουν παθητικές;»
Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση είναι ΠΑΝΤΑ «Ναι!»
Εξού και η συνεχόμενη κακοποίηση γυναικών σε αρρωστημένες σχέσεις και γάμους.
Μόνο το 30% των γυναικών που δέχονται επίθεση αντιστέκονται στους επιτιθέμενους χτυπώντας με γροθιές και κλωτσιές, φυγαδεύοντας ή ουρλιάζοντας για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι κάποιος δώσει σημασία. Περίπου το 60% αυτών των γυναικών αποφεύγουν να βιαστούν – μόνο το 8% από το 70% των γυναικών που δεν μάχονται δραπετεύουν χωρίς να βιαστούν.
Ωστόσο, η συζήτηση για αυτό το θέμα συνεχίζεται και οι ειδικοί της έρευνας διαφωνούν.
Ένα θύμα δεν μπορεί να αξιολογήσει τις πιθανότητές του να δραπετεύσει ή να επιβιώσει από τον βιασμό, ίσως χειρότερα, εάν δεν γνωρίζει τον τύπο του βιαστή εναντίον της. Πιστεύω ότι μια γυναίκα (ή οποιοσδήποτε) πρέπει να είναι σε θέση να αξιολογήσει την ικανότητά της να μάχεται αποτελεσματικά αλλά αυτό το κριτήριο δεν είναι απαραίτητο. Η βία είναι βία τέρμα!
Η αντίσταση μπορεί να λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις, αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για ρώσικη ρουλέτα. Όταν έχεις να κάνεις με έναν ξένο, δεν έχεις ιδέα πόσο ικανός είναι αυτός ο άνθρωπος. Ακόμη και κάποιος που γνωρίζετε και είναι πολύ πιο πιθανός βιαστής μπορεί να γίνει «κακός».
Επιπλέον, μπορεί να αντεπιτεθείτε καταλήγοντας να τραυματιστείτε ή να σκοτωθείτε.
Αλλά, είναι σίγουρο ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ούτος ή αλλιώς;
Είναι προτιμότερο να αποδεχτείς τη μοίρα σου και ό,τι προκύψει από αυτήν στη μελλοντική σου ζωή; (Εάν έχετε μια. Εξετάστε τα στατιστικά για άλλη μια φορά.)
Η άποψή μου για αυτήν την αποτρόπαια κατάσταση είναι ότι ένα θύμα θα τραυματιστεί είτε αντιστέκεται είτε όχι, εκτός αν καταφέρει να ξεφύγει.
Το θέμα είναι ότι η δραστική αντίσταση είναι δυνατή μόνο κάποιες φορές. Μια γυναίκα που θεωρεί ότι είναι έτοιμη να δώσει μάχη μπορεί να βρεθεί «παγωμένη» από φόβο και να μην μπορεί να θυμηθεί την προπόνηση που έχει κάνει. Εκεί παίζει ρόλο η ποσότητα και η ποιότητα της προπόνησης.
Πάντα πίστευα ότι η ρεαλιστική εκπαίδευση που βασίζεται σε πραγματικά σενάρια, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών επίθεσης, των βρισιών, των σεξουαλικών επιθέσεων (περιορισμένες στη τάξη), της χειραγώγησης και της βίας κατά της βίας, είναι ο καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης ανθρώπων. Το κλειδί είναι ο ρεαλισμός σε όλες τις φάσεις μιας επίθεσης στην προπόνηση.
Αυτός ο τρόπος προετοιμάζει τους ανθρώπους πολύ περισσότερο φυσιολογικά και ψυχολογικά από τα μαθήματα πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων. Είναι επειδή είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πραγματικότητα της βίας. Ειδικά αν έχουν εκπαιδευτεί οι γυναίκες με αντιπάλους άνδρες που δεν τους χαρίζονται και πολύ. Έτσι οι γυναίκες γνωρίζουν ακριβώς για τι είναι και δεν είναι ικανές εναντίων ανδρών. Αυτές είναι πολύτιμες γνώσεις. Είναι πιο τίμιο από το να τους χαριζόμαστε δημιουργώντας έτσι και ψευαισθήσεις.
Από την εμπειρία μου, οι άνθρωποι που προετοιμάζονται στο πλαίσιο της τέχνης ή του αθλητισμού μπορεί να ανταποκριθούν διαφορετικά από ό,τι περιμένουν ή πιστεύουν ότι θα το κάνουν. Η διαφορά προσέγγισης είναι αυτό που το προκαλεί.
Έχω κάνει συχνά μια αιφνιδιαστική επίθεση σε γυναίκες και άνδρες που ισχυρίζονται ότι έχουν εκπαιδευτεί σε αυτά τα παραδοσιακά ή μαχητικά αθλητικά συστήματα. Σε κάθε περίπτωση, οι γυναίκες, ιδιαίτερα, ξέχασαν την εκπαίδευσή τους και βασίστηκαν αποκλειστικά και αναποτελεσματικά στο ένστικτο τους για να τις βοηθήσουν να ανταποκριθούν. Κανένας δεν ανταπέδωσε όπως είχε προπονηθεί. Τολμώ να υποθέσω ότι αν δεν το έκαναν σε ένα φιλικό, μη απειλητικό περιβάλλον όπως το δικό μας, τότε, δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν έναν πραγματικό επιτιθέμενο.
Ένας λόγος για αυτό είναι η βιολογική απόκριση στον φόβο για την οποία δεν έχουν προετοιμαστεί, κατά την οποία οι άνθρωποι που δέχονται επίθεση ξαφνικά και απροσδόκητα είτε θα ανταποκριθούν, είτε θα τραπούν σε φυγή ή είτε θα παγώσουν, ανάλογα με τη συνάφεια, την εγκυρότητα και την ποιότητα της εκπαίδευσής τους.
Οι άνθρωποι που είναι απροετοίμαστοι για πραγματική βία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν λόγω των παγίδων της εκπαίδευσής τους. Απαιτεί κάποιον με εμπειρία στο δρόμο ή εκπαίδευση όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτό. Λίγοι στην «τέχνη» και «άθληση» είναι του δρόμου ή έχουν τέτοια εμπειρία. Όσοι έχουν, είναι υπολογίσιμοι αρκεί να είναι και σε ετοιμότητα για τις λεγόμενες «πουστιές» του δρόμου.
Αν δεν έχουμε μάθει να «διαβάζουμε» μια κατάσταση, είναι σχεδόν αδύνατο να αντιδράσουμε κατάλληλα, επειδή δεν είμαστε προετοιμασμένοι για αυτήν.
Και έρχεται το ερώτημα:
Πρέπει να παλεύεις ή να είσαι παθητική;
Αυτή η δυσάρεστη κατάσταση δεν επηρεάζει μόνο τις γυναίκες αλλά και τους άνδρες. Μόνο εσείς έχετε την δυνατότητα να πάρετε την απόφαση. Εάν αποφασίσετε να δώσετε μάχη, προετοιμαστείτε και μετατρέψτε τον φόβο σας σε θυμό όταν εμφανιστεί η κατάσταση.
Η απόκριση Μάχης ή Φυγής
Λόγω του φόβου, η φυσική αντίδραση σε μια κατάσταση απειλής είναι το ποζάρισμα, η μάχη, η φυγή, το πάγωμα ή η υποταγή. Με τα χρόνια, αυτή η αντίδραση ονομάστηκε πιο απλά «Απόκριση Μάχης ή Φυγής».
Όταν αντιμετωπίζετε μια απειλή, οι σωματικές αλλαγές έχουν σκοπό να σας βοηθήσουν να επιβιώσετε από την επίθεση ή την απειλή.
Το άρθρο –Πανικός – Φυγή – Μάχη ή Πάγωμα– περιέχει πληθώρα πληροφοριών για αυτό το θέμα.
Επειδή αυτό το άρθρο είναι αρκετά λεπτομερές, θα εξετάσουμε μόνο μερικές επιστημονικές συζητήσεις σχετικά με το πώς συμβαίνουν αυτές οι ψυχοσωματικές αντιδράσεις.
Μερικές από τις αντιδράσεις που εμφανίζονται είναι οι εξής:
Ο καρδιακός ρυθμός εκτοξεύεται στα ύψη. Η αρτηριακή πίεση αυξάνεται. Η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη. Τα μεγάλα αιμοφόρα αγγεία στους μύες διαστέλλονται, παρέχοντας αίμα πλούσιο σε οξυγόνο. Μεγάλη ποσότητα σακχάρων απελευθερώνεται στο αίμα, παρέχοντας επιπλέον καύσιμο. Οι μεγάλοι μύες, ιδιαίτερα ο λαιμός και οι ώμοι, αρχίζουν να συσπώνται. Εμφανίζεται ανατριχίλα στο δέρμα, με αποτέλεσμα οι τρίχες να σηκώνονται. Επειδή η ροή του αίματος στον εγκέφαλο μειώνεται, η όραση και η ακοή υποφέρουν σημαντικά και η σκέψη και η λογική υποφέρουν επίσης. Υπάρχει μείωση της ευαισθησίας στον πόνο. Οι παλάμες ιδρώνουν και το δέρμα γίνεται υγρό. Ο χρόνος φαίνεται να παραμορφώνεται, είτε επιταχύνεται είτε επιβραδύνεται. Η αδρεναλίνη «εκρήγνυται» στα αγγεία και η αντίληψη των πραγμάτων διαστρεβλώνουν.
Το σώμα σας προετοιμάζεται να επιβιώσει στέλνοντας περισσότερη δύναμη ή ενέργεια μέσω οξυγόνου στο αίμα σε περιοχές του σώματος που απαιτούνται για μάχη ή φυγή και λιγότερη ενέργεια σε πιο παθητικές «ενεργοφάγες» περιοχές όπως ο εγκέφαλος. Ως αποτέλεσμα, σε μια κατάσταση επιβίωσης, έχετε την τάση να ενεργείτε βάσει αντανακλαστικών και αντιδράσεων αντί να σχεδιάζετε προσεκτικά σχέδια. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα πράγματα τείνουν να πάνε στραβά, εκτός εάν έχετε εκπαιδευτεί ειδικά σε τακτικές και τεχνικές αυτοάμυνας υπό συνθήκες ακραίας ρεαλιστικής ψυχοσωματικής πίεσης αντί της τέχνης ή του αθλητισμού.
Με άλλα λόγια, εάν έχετε επανειλημμένα εκπαιδευτεί να αντιδράτε με συγκεκριμένο τρόπο, η εκπαιδευμένη «μηχανική μνήμη» σας θα κυριαρχήσει σε μια κατάσταση επιβίωσης και θα σας κάνει να αντιδράσετε χωρίς σκέψη. Θα ξέρετε ότι κάτι συμβαίνει, αλλά δεν θα είστε σίγουροι γιατί. Έτσι, η επανάληψη στην προπόνηση υπό ακραία πίεση είναι απαραίτητη για την επιβίωση μιας απειλής.
Παλαιότερα, σύμφωνα με τους ειδικούς, χρειάζονταν περίπου 5.000-10.000 επαναλήψεις μιας εργασίας ή κίνησης πριν γίνει αυτόματη. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, ο αριθμός πλησιάζει τις 100.000. Είναι προφανές ότι ελάχιστοι άνθρωποι είναι τόσο «ταγμένοι».
Εξηγεί το κύμα ενέργειας, δύναμης και αντίστασης στον πόνο. Εξηγεί επίσης γιατί οι άνθρωποι υπερβάλλουν όταν τους ρωτούν για ένα περιστατικό όταν η οπτική τους για τα γεγονότα διαστρεβλώνονται.
Πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν θυμούνται ότι είδαν ή άκουσαν οτιδήποτε ή οποιονδήποτε ενώ βρίσκονταν σε κατάσταση επιβίωσης. Ακόμα κι’ έτσι, γνωρίζουμε ότι υπό την ύπνωση, η όραση και η ακοή παραμένουν λειτουργικές. Ο υποσυνείδητος εγκέφαλος έχει καταγράψει το γεγονός, αλλά ο συνειδητός εγκέφαλος δεν το έχει προλάβει.
Η φαινομενική αντίφαση μπορεί να εξηγηθεί με μια λέξη: ΕΣΤΙΑΣΗ.
Όταν βρίσκεστε σε κατάσταση απειλής, το σώμα σας επικεντρώνεται τόσο πολύ στην απειλή που το υποσυνείδητο μυαλό σας καταγράφει τα «άλλα» πράγματα που συμβαίνουν γύρω σας. Ενώ η όρασή σας έχει βελτιωθεί, βιώνετε επίσης «όραση σήραγγας» λόγω της έντονης εστίασής σας στην απειλή. Έχει περάσει η καταγραφή όλων όσων συμβαίνουν στις 170° στην καταγραφή σε μόνο 70° οπτικό πεδίο που μοιάζει με κώνο. Λόγω αυτής της τάσης εστίασης, οι άνθρωποι πρέπει να εκπαιδευτούν ειδικά για να ανιχνεύουν πολλαπλές απειλές ή πολλαπλές διόδους διαφυγής. Πρέπει να προετοιμαστούν για να έχουν επίγνωση του τι είναι μπροστά τους και τι είναι δίπλα και πίσω τους. Όλη αυτή η εκπαίδευση είναι διαθέσιμη στα σεμινάρια του C.G.
Δεν μπορεί κανείς να κάνει πολλά για να ελέγξει τις διάφορες ακούσιες αντιδράσεις κατά τη διάρκεια μιας απειλής κατά της επιβίωσης. Ωστόσο, υπάρχει ένας κρίσιμος παράγοντας που ΜΠΟΡΕΙ να αντιμετωπιστεί: Η ΑΝΑΠΝΟΗ.
Ο έλεγχος της αναπνοής αφαιρεί το μονοξείδιο του άνθρακα από το σύστημά σας και το αντικαθιστά με το τόσο απαραίτητο οξυγόνο. Ο έλεγχος του βάθους και της κανονικότητας της αναπνοής επιτρέπει σε κάποιον να ελέγξει αυτό το κύμα ενέργειας, να επιβραδύνει και να σκέφτεται πιο καθαρά.
Χρειάζεται εξάσκηση για να μάθεις να ελέγχεις την αναπνοή σου. Πρέπει να επαναληφθεί πολλές φορές υπό συνθήκες πίεσης ώστε να γίνει δεύτερη φύση.
Η διαδικασία περιγράφεται σε άλλο άρθρο.
Ο στόχος είναι να μπορείτε να το εφαρμόσετε αποτελεσματικά όταν αντιμετωπίζετε μια απειλητική κατάσταση ή υποψιάζεστε ότι πρόκειται να συμβεί. Όταν τελειώσει η κρίση, εξασκηθείτε στην ελεγχόμενη αναπνοή για να επιτρέψετε στην απότομη αύξηση της αδρεναλίνης να εξασθενίσει σταδιακά.
Και φτάνουμε στην ερώτηση: «Είναι αναγκαία η Αυτοάμυνα;»