Η αυτοάμυνα δεν είναι μια μαγική τεχνική που εφαρμόζεται ξαφνικά όταν εμφανιστεί ένας «κακός». Δεν είναι κινηματογραφική σκηνή, δεν είναι street-fighting, δεν είναι εκδίκηση, δεν είναι εγωιστική σύγκρουση και δεν είναι άδεια για ανεξέλεγκτη βία.
Η πραγματική αυτοάμυνα είναι τρόπος σκέψης και άσκηση επιλογών.
Πρώτα έρχεται η ασφάλεια. Μετά η αυτοπροστασία. Μετά η απουσία, η αποφυγή, η αποκλιμάκωση και η απόδραση. Η φυσική προστατευτική δράση έρχεται μόνο όταν η άμεση απειλή είναι πραγματική, παρούσα και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
Αυτοάμυνα δεν σημαίνει να ψάχνεις τη βία.
Σημαίνει να κάνεις ό,τι είναι νόμιμο, αναγκαίο και ανάλογο για να προστατεύσεις τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα και την αξιοπρέπειά σου, μέχρι να σταματήσει η άμεση απειλή ή να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Η καλύτερη αυτοάμυνα είναι αυτή που δεν χρειάστηκε να γίνει σωματική.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο είναι για ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν την αυτοάμυνα πέρα από τα κλισέ.
Είναι για εκείνους που πιστεύουν ότι αυτοάμυνα σημαίνει μερικές τεχνικές πολεμικών τεχνών, ένα σπρέι πιπεριού, μια δυνατή κλοτσιά ή η ικανότητα να «σαβουριάσεις» κάποιον μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Είναι για όσους θεωρούν ότι η αυτοάμυνα αφορά μόνο ανθρώπους που ζουν σε κακόφημες περιοχές, δουλεύουν σε επικίνδυνα επαγγέλματα ή θέλουν να το παίξουν «κομάντο».
Είναι επίσης για ανθρώπους που αισθάνονται ότι δεν τους αφορά η βία επειδή είναι σωστοί, ευγενικοί, φιλήσυχοι, κοινωνικοί ή δεν ενοχλούν κανέναν. Δυστυχώς, η εγκληματική βία δεν επιλέγει θύματα με βάση το αν κάποιος είναι καλός άνθρωπος. Συχνά επιλέγει με βάση ευκαιρία, πρόσβαση, αδυναμία, απροσεξία, απομόνωση ή λάθος συνθήκη.
Το άρθρο είναι για πολίτες που θέλουν να δουν καθαρά τη διαφορά ανάμεσα στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα.
Δεν είναι άρθρο φόβου. Είναι άρθρο ευθύνης.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Το άρθρο αυτό είναι θεμελιακό για το combatives.gr, γιατί απαντά σε μια βασική ερώτηση: τι είναι πραγματικά η αυτοάμυνα και τι δεν είναι;
Η θέση του είναι στην αρχή της σκέψης, πριν από τεχνικές, τακτικές, πρωτόκολλα ή σενάρια. Αν ο αναγνώστης δεν καταλάβει αυτό, όλα τα υπόλοιπα μπορούν να παρερμηνευθούν. Μπορεί να μπερδέψει την αυτοάμυνα με τη μαχητική άθληση. Μπορεί να μπερδέψει την αυτοπροστασία με την παράνοια. Μπορεί να μπερδέψει τη νόμιμη προστατευτική δράση με τη βία του εγώ.
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η αυτοάμυνα δεν είναι απομονωμένο αντικείμενο. Ανήκει σε ευρύτερο πλαίσιο:
Ασφάλεια.
Αυτοπροστασία.
Αυτοάμυνα.
Η ασφάλεια αφορά τις καθημερινές επιλογές που μειώνουν τον κίνδυνο. Η αυτοπροστασία αφορά όσα κάνουμε πριν κάποιος κάνει κάτι σε εμάς. Η αυτοάμυνα αφορά την έσχατη φάση, όταν η απειλή είναι άμεση και πρέπει να προστατευτούμε.
Το άρθρο αυτό πρέπει να βοηθήσει τον αναγνώστη να σταματήσει να βλέπει την αυτοάμυνα ως τεχνική φαντασίωση και να αρχίσει να τη βλέπει ως ολοκληρωμένο τρόπο σκέψης.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί καμία τεχνική ή μέθοδος δεν μπορεί να εγγυηθεί πλήρη ασυλία από βίαιη επίθεση.
- Γιατί η αυτοάμυνα είναι αναγκαία, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται επιφανειακά.
- Πώς διαφέρει η αυτοπροστασία από τη φυσική αυτοάμυνα.
- Γιατί η συμπεριφορά, οι επιλογές και η επίγνωση μειώνουν τον κίνδυνο.
- Τι δεν είναι η αυτοάμυνα.
- Γιατί η αυτοάμυνα δεν είναι street-fighting, φαντασίωση ή τεχνικό κόλπο.
- Γιατί η πρόληψη, η αποφυγή, η αποκλιμάκωση και η απόδραση προηγούνται της φυσικής δράσης.
- Πώς η αυτοάμυνα γίνεται τρόπος ζωής χωρίς να γίνει παράνοια.
- Γιατί η φυσική προστατευτική δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
- Γιατί η σοβαρή εκπαίδευση στην αυτοάμυνα είναι σαν ασφάλεια ζωής: ελπίζεις να μη χρειαστεί, αλλά είναι σοφό να υπάρχει.
Βασικά σημεία
- Η αυτοάμυνα δεν εγγυάται πλήρη ασυλία από τη βία.
- Η καλή συμπεριφορά από μόνη της δεν προστατεύει πάντα από εγκληματική πρόθεση.
- Η αυτοάμυνα δεν είναι μόνο σωματικές τεχνικές.
- Η αυτοπροστασία προηγείται της αυτοάμυνας.
- Η πρόληψη είναι καλύτερη από την καταστολή.
- Η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση είναι βασικά εργαλεία ασφάλειας.
- Η αποκλιμάκωση έχει αξία όταν υπάρχει χρόνος και δυνατότητα.
- Η φυσική δράση είναι έσχατη επιλογή όταν η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη.
- Η νόμιμη προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
- Η αυτοάμυνα δεν είναι εκδίκηση, street-fighting ή επίδειξη σκληρότητας.
- Η σοβαρή αυτοάμυνα είναι άσκηση επιλογών.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η αυτοάμυνα είναι αναγκαία επειδή η βία και η εγκληματικότητα δεν εξαφανίζονται επειδή είμαστε καλοί άνθρωποι, ζούμε σε καλή περιοχή ή δεν ενοχλούμε κανέναν. Κανένα σύστημα, καμία τεχνική και καμία εκπαίδευση δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα γίνουμε ποτέ στόχος. Μπορεί όμως να μειώσει τον κίνδυνο, να αυξήσει την ετοιμότητα και να μας δώσει καλύτερες επιλογές.
Το μεγάλο λάθος είναι ότι πολλοί φαντάζονται την αυτοάμυνα σαν μια ξαφνική θεαματική αντίδραση απέναντι σε έναν κακό άνθρωπο. Αυτό είναι φαντασίωση. Η πραγματική αυτοάμυνα δεν αρχίζει τη στιγμή που κάποιος επιτίθεται. Αρχίζει πολύ νωρίτερα: στον τρόπο που κινούμαστε, παρατηρούμε, επιλέγουμε χώρους, διαχειριζόμαστε εντάσεις, κλειδώνουμε πόρτες, κρατάμε αποστάσεις, αποφεύγουμε κακές συνθήκες και δεν παρασυρόμαστε από εγωισμό.
Η αυτοάμυνα είναι ουσιαστικά άσκηση επιλογών. Επιλογές που μειώνουν τον κίνδυνο. Επιλογές που αποκλιμακώνουν. Επιλογές που μας απομακρύνουν. Επιλογές που μας επιτρέπουν να ζητήσουμε βοήθεια. Και, μόνο σε έσχατη ανάγκη, επιλογές που μας επιτρέπουν να δράσουμε προστατευτικά, νόμιμα, αναγκαία και ανάλογα για να σταματήσει η άμεση απειλή.
Δεν είναι στόχος να γίνουμε βίαιοι.
Στόχος είναι να μη γίνουμε εύκολο θύμα.
Εισαγωγή: Είναι η αυτοάμυνα αναγκαία;
Είναι η αυτοάμυνα πραγματικά αναγκαία;
Και αν είναι, κατά πόσο είναι;
Πόση χρειάζεται;
Πώς τη φαντάζονται οι άνθρωποι και ποια είναι η πραγματικότητα;
Πώς βλέπει ο νόμος την πράξη της βίας;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι θεωρητικές. Είναι πρακτικές. Και όποιος θέλει να μιλήσει σοβαρά για αυτοάμυνα πρέπει να τις αντιμετωπίσει χωρίς φαντασιώσεις.
Κατά τη γνώμη μας, καμία τεχνική αυτοάμυνας, κανένα σχέδιο αυτοπροστασίας και κανένα σύστημα εκπαίδευσης δεν μπορεί να εγγυηθεί πλήρη ασυλία από την πιθανότητα να γίνει κάποιος θύμα βίαιης επίθεσης. Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Όποιος πουλά εγγυήσεις, πουλά ψευδαίσθηση.
Η εκπαίδευση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο. Μπορεί να βελτιώσει την κρίση. Μπορεί να αυξήσει τις επιλογές. Μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που κινείται, σκέφτεται και αντιδρά ένας άνθρωπος. Μπορεί να του δώσει καλύτερη πιθανότητα να αναγνωρίσει, να αποφύγει, να φύγει ή να προστατευθεί.
Δεν μπορεί όμως να εξαφανίσει τον κίνδυνο.
Αυτός είναι ο πρώτος ρεαλισμός της αυτοάμυνας.
Ο καλός άνθρωπος δεν είναι αυτόματα ασφαλής
Πολλοί άνθρωποι ζουν με την εντύπωση ότι επειδή είναι σωστοί, ευγενικοί και κοινωνικά «εντάξει», η βία δεν τους αφορά. Δεν ενοχλούν κανέναν. Δεν προκαλούν. Δεν μπλέκουν. Προσέχουν να είναι κόσμιοι στις συναλλαγές τους. Έτσι, συχνά θεωρούν ότι οι βίαιες καταστάσεις είναι κάτι που συμβαίνει σε άλλους ανθρώπους, σε άλλες περιοχές, σε άλλες ζωές.
Αυτό είναι κατανοητό.
Αλλά δεν είναι ασφαλές συμπέρασμα.
Η εγκληματική βία δεν λειτουργεί με ηθική αξιολόγηση του θύματος. Ο δράστης δεν ρωτά αν είστε καλός άνθρωπος. Δεν τον ενδιαφέρει αν σας μεγάλωσαν σωστά οι γονείς σας. Δεν τον ενδιαφέρει αν είστε ευγενικός, φιλήσυχος ή κοινωνικά αξιοπρεπής.
Συχνά τον ενδιαφέρει κάτι πολύ πιο πεζό.
Ευκαιρία.
Απομόνωση.
Αδυναμία.
Έλλειψη προσοχής.
Λάθος στιγμή.
Λάθος μέρος.
Λάθος συνθήκη.
Μερικές φορές, η υπερβολικά «καθώς πρέπει» συμπεριφορά μπορεί ακόμη και να παρερμηνευθεί ως αδυναμία. Όχι επειδή φταίει ο άνθρωπος που είναι ευγενικός, αλλά επειδή ορισμένοι επιθετικοί ή αρπακτικοί άνθρωποι ψάχνουν ακριβώς αυτούς που πιστεύουν ότι δεν θα αντιδράσουν, δεν θα φύγουν έγκαιρα, δεν θα βάλουν όρια και δεν θα δημιουργήσουν κόστος.
Η ευγένεια είναι αξία.
Η απουσία ορίων είναι κίνδυνος.
Το πρόβλημα της άρνησης
Πολλοί διαβάζουν και ακούν για εγκλήματα, επιθέσεις, ληστείες, βιασμούς, διαρρήξεις, οπαδική βία, βία ανηλίκων, ενδοοικογενειακή βία ή επιθέσεις στον δρόμο, αλλά βαθιά μέσα τους δεν πιστεύουν ότι μπορεί να αφορά και τους ίδιους.
Ζουν σε σχετικά καλή γειτονιά.
Έχουν καλές σχέσεις με τους γείτονες.
Δεν κυκλοφορούν σε «περίεργα» μέρη.
Δεν έχουν επαφές με εγκληματικούς κύκλους.
Άρα, συμπεραίνουν ότι η εκπαίδευση στην αυτοάμυνα είναι για άλλους: για ανθρώπους που ζουν σε κακόφημες περιοχές, για επαγγελματίες ασφαλείας ή για όσους θέλουν να το παίξουν σκληροί.
Αυτή η στάση είναι ανθρώπινη. Κανείς δεν θέλει να πιστεύει ότι μπορεί να γίνει θύμα. Η άρνηση προσφέρει ψυχολογική άνεση.
Αλλά η ασφάλεια δεν χτίζεται με άρνηση.
Χτίζεται με καθαρή εικόνα της πραγματικότητας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ζούμε με φόβο ή παράνοια. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πως ο κίνδυνος υπάρχει, ότι δεν ελέγχουμε πάντα τους άλλους και ότι η προσωπική ασφάλεια είναι ευθύνη που αξίζει να καλλιεργηθεί.
Δεν μπορούμε να εξαλείψουμε το έγκλημα.
Μπορούμε όμως να μειώσουμε την ευαλωτότητά μας.
Τι συμβαίνει γύρω μας
Το αρχικό κείμενο αναφερόταν σε στατιστικές, σε αύξηση εγκληματικότητας, σε ναρκωτικά, διαρρήξεις, ληστείες, βία ανηλίκων και εγκληματικά φαινόμενα σε διάφορες χώρες. Κάποια από αυτά τα στοιχεία χρειάζονται πλέον επικαιροποίηση πριν χρησιμοποιηθούν ως τρέχουσα τεκμηρίωση.
Η ουσία όμως παραμένει.
Η κοινωνία δεν είναι αποστειρωμένη από κίνδυνο. Η βία υπάρχει. Η εγκληματικότητα υπάρχει. Οι διαρρήξεις υπάρχουν. Οι ληστείες υπάρχουν. Η βία στις σχέσεις υπάρχει. Η βία μεταξύ ανηλίκων υπάρχει. Η σεξουαλική βία υπάρχει. Οι επιθέσεις από πρώην συντρόφους υπάρχουν. Οι άνθρωποι υπό την επήρεια ουσιών ή αλκοόλ υπάρχουν. Οι απρόβλεπτες συμπεριφορές υπάρχουν.
Δεν χρειάζεται να υπερβάλουμε για να το παραδεχθούμε.
Η υπερβολή δεν βοηθά. Η υποτίμηση επίσης δεν βοηθά.
Η σοβαρή αυτοπροστασία βρίσκεται στη μέση: ούτε πανικός, ούτε αφέλεια.
Η ασφάλεια ως πρακτική νοοτροπία
Οι άνθρωποι αγοράζουν συναγερμούς για σπίτια, αυτοκίνητα και επιχειρήσεις. Κλειδώνουν πόρτες. Βάζουν κάμερες. Ασφαλίζουν την περιουσία τους. Φοράνε ζώνη ασφαλείας. Κρατούν φαρμακείο στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο. Κάνουν ασφάλεια υγείας, ζωής, κατοικίας ή οχήματος.
Γιατί;
Επειδή καταλαβαίνουν ότι η πρόληψη έχει αξία ακόμη και αν ελπίζουν να μη χρειαστεί ποτέ.
Αυτό ακριβώς είναι και η αυτοπροστασία.
Δεν είναι παράνοια να κλειδώνεις την πόρτα του αυτοκινήτου όταν οδηγείς σε περιοχή όπου υπάρχει κίνδυνος. Δεν είναι υπερβολή να έχεις σηκωμένα παράθυρα όταν οι συνθήκες δεν είναι ασφαλείς. Δεν είναι φόβος να ξέρεις πού είναι η έξοδος κινδύνου σε ένα ξενοδοχείο. Δεν είναι «κόλλημα» να κρατάς την κουπαστή στη σκάλα, να φοράς ζώνη, να αποφεύγεις σκοτεινά σημεία ή να μην αφήνεις πολύτιμα αντικείμενα εκτεθειμένα.
Είναι κοινή λογική.
Η αυτοπροστασία είναι η εφαρμογή κοινής λογικής πριν από την κακή στιγμή.
Και αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από οποιαδήποτε εντυπωσιακή τεχνική.
Το παράδειγμα του carjacking
Στο αρχικό κείμενο γίνεται αναφορά στη Νότια Αφρική και στο φαινόμενο του carjacking. Η εμπειρία αυτή έχει ιδιαίτερη αξία, όχι επειδή η Ελλάδα είναι ίδια με τη Νότια Αφρική, αλλά επειδή δείχνει κάτι βασικό για τη λογική του εγκλήματος.
Όταν οι εγκληματίες δυσκολεύονται να κλέψουν ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο λόγω συναγερμών και αντικλεπτικών συστημάτων, μπορεί να επιλέξουν έναν πιο άμεσο και βίαιο τρόπο: να αρπάξουν το αυτοκίνητο με τον οδηγό μέσα.
Αυτό δείχνει ότι ο εγκληματίας προσαρμόζεται.
Αν ένα εμπόδιο τον δυσκολεύει, ψάχνει άλλη μέθοδο. Αν ένα μέτρο ασφαλείας προστατεύει το αντικείμενο, μπορεί να επιτεθεί στον άνθρωπο που ελέγχει το αντικείμενο. Αυτό είναι σκληρό, αλλά είναι σημαντικό να το καταλάβουμε.
Στην Ελλάδα μπορεί να μη βλέπουμε τα ίδια επίπεδα ή τις ίδιες μορφές βίας. Όμως βλέπουμε άλλες πρακτικές: χτυπήματα στο αυτοκίνητο για να σταματήσει ο οδηγός, άνοιγμα πόρτας, αρπαγή αντικειμένων, εκμετάλλευση απροσεξίας, διάσπαση προσοχής.
Η απάντηση πολλές φορές είναι απλή:
Κλειδωμένες πόρτες.
Κλειστά παράθυρα όταν χρειάζεται.
Αποφυγή έκθεσης αντικειμένων.
Επίγνωση σε φανάρια και στάσεις.
Μηχανική συνήθεια ασφάλειας, όχι φόβος.
Αυτό είναι αυτοπροστασία στην καθημερινότητα.
Βία από γνωστά πρόσωπα
Η αυτοάμυνα δεν αφορά μόνο τον άγνωστο εγκληματία στο σκοτάδι. Πολλές σοβαρές μορφές βίας προέρχονται από ανθρώπους που γνωρίζουμε.
Πρώην σύντροφοι.
Σύζυγοι.
Άνθρωποι με τους οποίους υπήρχε σχέση, εξάρτηση, ζήλια, έλεγχος ή προηγούμενη βία.
Το τέλος μιας σχέσης μπορεί να είναι περίοδος αυξημένου κινδύνου, ειδικά όταν υπήρχε ήδη βίαιη ή ελεγκτική συμπεριφορά. Αυτό δεν πρέπει να υποτιμάται.
Εδώ η αυτοπροστασία δεν είναι μια τεχνική μάχης. Είναι σχέδιο. Είναι υποστήριξη. Είναι ενημέρωση κοντινών ανθρώπων. Είναι αποφυγή απομόνωσης. Είναι καταγραφή απειλών. Είναι επικοινωνία με αρμόδιες υπηρεσίες. Είναι νομική συμβουλή όπου χρειάζεται. Είναι ασφαλείς διαδρομές, ασφαλής επικοινωνία και σαφή όρια.
Η φυσική αυτοάμυνα μπορεί να είναι απαραίτητη σε έσχατη ανάγκη.
Αλλά στις σχέσεις υψηλού κινδύνου, η σωστή αυτοπροστασία αρχίζει πολύ πριν από τη σωματική επίθεση.
Η αυτοάμυνα ως ασφάλεια ζωής
Οι άνθρωποι αγοράζουν ασφάλεια για το σπίτι, το αυτοκίνητο, την υγεία και τη ζωή τους. Ελπίζουν ότι δεν θα τη χρειαστούν ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, νιώθουν καλύτερα γνωρίζοντας ότι αν συμβεί κάτι, υπάρχει ένα επίπεδο προστασίας.
Η εκπαίδευση στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα λειτουργεί με παρόμοια λογική.
Δεν εκπαιδεύεσαι επειδή θέλεις να μπλέξεις.
Δεν εκπαιδεύεσαι επειδή θέλεις να χτυπήσεις κάποιον.
Δεν εκπαιδεύεσαι επειδή ζεις με φόβο.
Εκπαιδεύεσαι επειδή καταλαβαίνεις ότι η ζωή δεν δίνει εγγυήσεις και ότι η πλήρης άγνοια δεν είναι στρατηγική.
Μπορεί να μη χρειαστείς ποτέ τις δεξιότητες της φυσικής αυτοάμυνας. Μακάρι να μη χρειαστούν ποτέ. Αλλά υπάρχει σοβαρή αξία στην ανάπτυξη ενός προγράμματος αυτοπροστασίας. Αν οι δεξιότητες αυτές εφαρμόζονται σωστά, η πιθανότητα να φτάσει κανείς στη φυσική αυτοάμυνα μειώνεται σημαντικά.
Αυτός είναι ο στόχος.
Όχι να παλέψουμε καλύτερα.
Να χρειαστεί να παλέψουμε σπανιότερα.
Τι δεν είναι η αυτοάμυνα
Ας μιλήσουμε καθαρά για το τι δεν είναι η αυτοάμυνα.
Η αυτοάμυνα δεν είναι το σενάριο όπου ξαφνικά, από το πουθενά, εμφανίζεται ένας «κακός» με όπλο και εμείς, χρησιμοποιώντας μερικές τεχνικές πολεμικών τεχνών, τον ρίχνουμε κάτω και φεύγουμε αλώβητοι.
Δεν είναι το σενάριο όπου αν τα πράγματα δυσκολέψουν, βγάζουμε ένα σπρέι, τον ψεκάζουμε, του ρίχνουμε μια θεαματική κλοτσιά και τελείωσε.
Αυτό είναι κινηματογραφική φαντασίωση.
Η αυτοάμυνα δεν είναι απλώς να κουβαλάς ένα αντικείμενο αυτοπροστασίας. Δεν είναι να έχεις κάνει χρόνια πολεμικές τέχνες. Δεν είναι να έχεις μαύρη ζώνη. Δεν είναι να φωνάξεις μια συγκεκριμένη λέξη και να λυθεί το πρόβλημα. Δεν είναι μια λίστα από κόλπα που εφαρμόζονται ανεξάρτητα από χώρο, χρόνο, νόμο, ψυχολογία και τύπο απειλής.
Δεν είναι επίσης street-fighting.
Το street-fighting είναι παράνομη σύγκρουση, εγωισμός, ανταγωνισμός και συχνά ποινικό πρόβλημα. Η αυτοάμυνα είναι προστασία από άμεση απειλή και κρίνεται μέσα από αναγκαιότητα, αναλογικότητα και πραγματικές περιστάσεις.
Όποιος τα μπερδεύει, οδηγεί τον άνθρωπο σε κίνδυνο.
Τι είναι η αυτοάμυνα
Η αυτοάμυνα είναι κατάσταση νοητική και πρακτική.
Είναι τρόπος ζωής που επικεντρώνεται στην ασφάλεια, στην αυτοπροστασία και στην αυτοσυντήρηση μέσα σε δυσμενείς συνθήκες. Φαίνεται στον τρόπο που σκέφτεστε, μιλάτε, κινείστε, επιλέγετε χώρους, διαχειρίζεστε ανθρώπους και φροντίζετε να μη βρεθείτε σε περιττό κίνδυνο.
Στο Combatives Group, αυτό συνδέεται με την ιδέα του να ζεις αμυντικά.
Όχι φοβισμένα.
Όχι καχύποπτα απέναντι σε όλους.
Όχι σαν να περιμένεις επίθεση σε κάθε γωνία.
Αλλά με επίγνωση, όρια, πρόληψη και πρακτική σκέψη.
Η αυτοάμυνα είναι η άσκηση επιλογών.
Επιλογές που μειώνουν τον κίνδυνο.
Επιλογές που αποτρέπουν την επαφή με επικίνδυνες συνθήκες.
Επιλογές που αποκλιμακώνουν.
Επιλογές που μας απομακρύνουν.
Επιλογές που μας βοηθούν να ζητήσουμε βοήθεια.
Και, στην έσχατη ανάγκη, επιλογές που μας επιτρέπουν να προστατευθούμε όταν η άμεση απειλή δεν αφήνει άλλη λύση.
Η αυτοάμυνα ως άσκηση επιλογών
Η πιο πρακτική φράση για την αυτοάμυνα είναι αυτή:
Η αυτοάμυνα είναι η άσκηση επιλογών.
Αυτό αλλάζει όλη τη σκέψη.
Αν βλέπουμε την αυτοάμυνα μόνο ως τεχνική, περιμένουμε να ξεκινήσει όταν ο άλλος επιτεθεί. Αυτό είναι αργά. Ξεκινάμε από το μείον.
Αν τη βλέπουμε ως άσκηση επιλογών, τότε η αυτοάμυνα ξεκινά πολύ νωρίτερα.
Επιλέγω πού θα παρκάρω.
Επιλέγω αν θα περάσω από σκοτεινό δρόμο.
Επιλέγω αν θα απαντήσω σε πρόκληση.
Επιλέγω αν θα μείνω σε κλιμακούμενη συζήτηση.
Επιλέγω αν θα απομακρυνθώ.
Επιλέγω αν θα κρατήσω απόσταση.
Επιλέγω αν θα ζητήσω βοήθεια.
Επιλέγω αν θα πάρω στα σοβαρά ένα προειδοποιητικό σημάδι.
Αυτές οι επιλογές μπορεί να φαίνονται μικρές, αλλά συχνά είναι πολύ πιο σημαντικές από μια τεχνική.
Η τεχνική εμφανίζεται όταν οι επιλογές έχουν μειωθεί.
Η αυτοπροστασία υπάρχει για να μη μειωθούν.
Ασφάλεια, αυτοπροστασία, αυτοάμυνα
Υπάρχει μια σημαντική διάκριση που πρέπει να παραμένει καθαρή.
Η ασφάλεια αφορά γενικές συνήθειες και μέτρα που μειώνουν κινδύνους στη ζωή μας. Η ζώνη ασφαλείας, το φαρμακείο στο αυτοκίνητο, η γνώση των εξόδων σε έναν χώρο, η προσοχή στις σκάλες, η σωστή οργάνωση του σπιτιού, όλα αυτά είναι ασφάλεια.
Η αυτοπροστασία αφορά όσα κάνουμε πριν κάποιος κάνει κάτι σε εμάς. Επίγνωση, αποφυγή, απόσταση, αποκλιμάκωση, ασφαλείς διαδρομές, κλειδωμένες πόρτες, αποφυγή απομόνωσης, ανάγνωση συμπεριφοράς, απουσία από επικίνδυνα σημεία, απόδραση όταν η κατάσταση μυρίζει πρόβλημα.
Η αυτοάμυνα αφορά την έσχατη φάση: όταν κάποιος κάνει κάτι σε εμάς και δεν υπάρχει πλέον ασφαλέστερη επιλογή από την προστατευτική δράση.
Αν αυτά μπερδευτούν, η εκπαίδευση γίνεται λανθασμένη.
Αν κάποιος διδάσκει μόνο τη φυσική φάση, διδάσκει το τελευταίο κομμάτι και το παρουσιάζει σαν όλο το θέμα.
Αυτό είναι ανεπαρκές.
Το σχέδιο ασφάλειας
Ένα σοβαρό σχέδιο ασφάλειας περιλαμβάνει απλά πράγματα.
Να γνωρίζετε τις εξόδους κινδύνου σε έναν χώρο όπου μένετε προσωρινά, όπως ένα ξενοδοχείο.
Να χρησιμοποιείτε τη ζώνη ασφαλείας στο όχημα.
Να έχετε βασικό κιτ πρώτων βοηθειών.
Να κρατάτε την κουπαστή όταν ανεβοκατεβαίνετε σκάλες.
Να μην αφήνετε εμφανή αντικείμενα αξίας στο αυτοκίνητο.
Να ξέρετε πού βρίσκονται τα παιδιά σας.
Να έχετε φορτισμένο τηλέφωνο.
Να σκέφτεστε διαδρομές, φως, κόσμο, έξοδο και προσβασιμότητα.
Αυτά δεν μοιάζουν εντυπωσιακά.
Αλλά η ασφάλεια δεν είναι εντυπωσιακή.
Είναι πρακτική.
Ο άνθρωπος που έχει τέτοιες συνήθειες μειώνει τον κίνδυνο χωρίς να ζει φοβισμένος. Κάνει αυτό που χρειάζεται για να μη βρεθεί σε ανάγκη διάσωσης από δική του ολιγωρία.
Το σχέδιο αυτοπροστασίας
Το σχέδιο αυτοπροστασίας είναι πιο κοντά στο θέμα της βίας.
Περιλαμβάνει το να κλειδώνετε τις πόρτες του αυτοκινήτου όταν οδηγείτε σε περιβάλλον αυξημένου κινδύνου. Να κρατάτε τα παράθυρα κλειστά όπου χρειάζεται. Να μη σταματάτε άκριτα σε ύποπτες προκλήσεις. Να αποφεύγετε χώρους όπου η ένταση είναι εμφανής. Να φεύγετε από παρέες ή σημεία όπου το κλίμα αλλάζει. Να μην απαντάτε σε προσβολές όταν η απάντηση δεν υπηρετεί την ασφάλεια. Να χρησιμοποιείτε απουσία, αποφυγή και απόδραση.
Περιλαμβάνει επίσης το να αναγνωρίζετε προειδοποιητικά σημάδια.
Κάποιος που πλησιάζει πολύ γρήγορα.
Κάποιος που κοιτά γύρω πριν σας μιλήσει.
Κάποιος που προσπαθεί να σας απομονώσει.
Κάποιος που αγνοεί τα όριά σας.
Κάποιος που χρησιμοποιεί προσβολές για να σας τραβήξει σε σύγκρουση.
Κάποιος που κλείνει την έξοδο.
Αυτά δεν σημαίνουν πάντα επίθεση.
Σημαίνουν όμως ότι πρέπει να προσέξετε.
Η αυτοπροστασία είναι η ικανότητα να προσέχεις πριν να είναι αργά.
Η φυσική αυτοάμυνα ως έσχατη ανάγκη
Παρά την καλύτερη πρόληψη, δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Μπορεί να υπάρξει στιγμή όπου η απουσία δεν ήταν δυνατή, η αποφυγή απέτυχε, η αποκλιμάκωση δεν λειτούργησε και η απόδραση δεν είναι διαθέσιμη.
Τότε η αυτοάμυνα περνά στη φυσική προστατευτική δράση.
Αυτό πρέπει να γίνει με σωστό πλαίσιο.
Η φυσική δράση δεν είναι εκδίκηση. Δεν είναι τιμωρία. Δεν είναι επίδειξη σκληρότητας. Δεν είναι ευκαιρία να αποδείξει κανείς ότι είναι δυνατός. Είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη δράση απέναντι σε άμεση απειλή.
Σκοπός είναι να σταματήσει η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Όταν η απειλή σταματήσει, σταματά και η προστατευτική δράση.
Αυτό είναι κεντρικό. Χωρίς αυτό, η αυτοάμυνα μπορεί να μετατραπεί σε υπέρβαση, επίθεση ή νομικό πρόβλημα.
Η σοβαρή αυτοάμυνα δεν διδάσκει απλώς πώς να αρχίσεις.
Διδάσκει και πότε να σταματήσεις.
Η ψυχολογική πλευρά της μη αντίδρασης
Όταν ένας άνθρωπος δέχεται βία και δεν ξέρει τι να κάνει, η εμπειρία μπορεί να αφήσει βαθιά ψυχολογικά σημάδια. Δεν είναι μόνο ο σωματικός κίνδυνος. Είναι και η αίσθηση ανημπόριας.
Το να μην ξέρεις τι συμβαίνει.
Το να μην ξέρεις πώς να αντιδράσεις.
Το να νιώθεις ότι παραδόθηκες χωρίς επιλογή.
Το να κουβαλάς μετά την ερώτηση «γιατί δεν έκανα κάτι;»
Δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε πρόχειρα. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει πώς θα αντιδράσει σε μια πραγματική επίθεση αν δεν έχει εκπαιδευτεί υπό πίεση. Ο φόβος, το πάγωμα, η σύγχυση και η ταχύτητα της βίας μπορούν να παραλύσουν τον άνθρωπο.
Η εκπαίδευση δεν εγγυάται ότι όλα θα πάνε καλά.
Μπορεί όμως να δώσει στον άνθρωπο περισσότερες επιλογές και λιγότερη αίσθηση πλήρους ανημπόριας.
Και αυτό έχει αξία.
Γιατί η εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια
Η ανάγκη και η ικανότητα να προστατεύει κανείς τον εαυτό του έχει γίνει μέρος της σύγχρονης ζωής. Αυτό δεν σημαίνει ότι ζούμε σε εμπόλεμη ζώνη. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβόμαστε κάθε άνθρωπο. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνουμε εμμονικοί με τη βία.
Σημαίνει ότι η άγνοια δεν είναι πλεονέκτημα.
Όπως μαθαίνουμε πρώτες βοήθειες χωρίς να θέλουμε ατυχήματα, έτσι μπορούμε να μάθουμε αυτοπροστασία χωρίς να θέλουμε σύγκρουση. Όπως φοράμε ζώνη χωρίς να πιστεύουμε ότι θα τρακάρουμε κάθε μέρα, έτσι μπορούμε να αναπτύξουμε συνήθειες ασφάλειας χωρίς να ζούμε με πανικό.
Η εκπαίδευση στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα είναι επένδυση.
Όχι στην επιθετικότητα.
Στην κρίση.
Στην ετοιμότητα.
Στην αξιοπρέπεια.
Στην πιθανότητα να γυρίσουμε σπίτι ασφαλείς.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η αυτοάμυνα;
Η αυτοάμυνα είναι η νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση απέναντι σε άμεση απειλή. Σε ευρύτερο επίπεδο, είναι μέρος μιας νοοτροπίας ασφάλειας που περιλαμβάνει πρόληψη, αυτοπροστασία, αποφυγή, αποκλιμάκωση και απόδραση.
Τι δεν είναι η αυτοάμυνα;
Η αυτοάμυνα δεν είναι street-fighting, εκδίκηση, τιμωρία, επίδειξη δύναμης, τεχνικό κόλπο ή κινηματογραφική φαντασίωση. Δεν είναι άδεια για βία και δεν αφορά το να «νικήσουμε» κάποιον εγωιστικά.
Ποια είναι η διαφορά αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας;
Η αυτοπροστασία αφορά όσα κάνουμε πριν κάποιος κάνει κάτι σε εμάς: πρόληψη, επίγνωση, αποφυγή, απόσταση, αποκλιμάκωση και απόδραση. Η αυτοάμυνα αφορά την έσχατη φάση, όταν η απειλή είναι άμεση και απαιτείται προστατευτική δράση.
Είναι απαραίτητη η αυτοάμυνα;
Η αυτοάμυνα είναι απαραίτητη ως γνώση και ετοιμότητα, όχι επειδή πρέπει να ζούμε με φόβο, αλλά επειδή δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι δεν θα βρεθούμε ποτέ σε κίνδυνο. Η σοβαρή εκπαίδευση μειώνει κινδύνους και αυξάνει επιλογές.
Μπορεί μια τεχνική αυτοάμυνας να εγγυηθεί ασφάλεια;
Όχι. Καμία τεχνική και κανένα σύστημα δεν εγγυάται πλήρη ασφάλεια. Η πραγματική αξία της εκπαίδευσης είναι ότι βελτιώνει την κρίση, την πρόληψη, την αποφυγή, την απόδραση και την ικανότητα προστασίας όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Γιατί η αυτοάμυνα δεν πρέπει να μπερδεύεται με τις πολεμικές τέχνες;
Οι πολεμικές τέχνες μπορεί να έχουν αξία, αλλά δεν ταυτίζονται αυτόματα με την αυτοάμυνα. Η πραγματική αυτοάμυνα περιλαμβάνει αιφνιδιασμό, φόβο, νομικές συνέπειες, ανισότητα, όπλα, πολλούς δράστες, απόδραση και ανάγκη παύσης όταν σταματήσει η απειλή.
Ποιος είναι ο στόχος της αυτοάμυνας;
Ο στόχος δεν είναι να κερδίσουμε μια μάχη. Ο στόχος είναι να προστατεύσουμε τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα και την αξιοπρέπειά μας, να σταματήσει η άμεση απειλή και να επιστρέψουμε στην ασφάλεια.
Πότε πρέπει να σταματά η προστατευτική δράση;
Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή. Αν ο επιτιθέμενος υποχωρήσει, απομακρυνθεί, πάψει να αποτελεί κίνδυνο ή υπάρχει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, η εμπλοκή πρέπει να σταματήσει.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό γιατί ξεχωρίζει καθαρά την αυτοπροστασία ως πρόληψη από την αυτοάμυνα ως καταστολή όταν κάποιος έχει ήδη κάνει κάτι σε εμάς.
Τι είναι η Αυτοάμυνα και τι η Αυτοπροστασία και πώς σχετίζονται;
Χρήσιμο συμπληρωματικό άρθρο για να κατανοήσει ο αναγνώστης τη σχέση ανάμεσα στην επίγνωση, την πρόληψη και την ανάγκη αυτοάμυνας.
Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Απαραίτητο άρθρο για το πλαίσιο των «3Α» της ασφάλειας, που προηγούνται της φυσικής εμπλοκής.
Ποια είναι η καλύτερη αυτοάμυνα και ποια είναι η πιο αποτελεσματική;
Σχετικό γιατί εξηγεί ότι η αποτελεσματική αυτοάμυνα δεν βασίζεται μόνο σε τεχνικές, αλλά σε βασικές αρχές όπως η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση.
Street-fighting και Αυτοάμυνα
Σημαντικό άρθρο για να ξεκαθαριστεί ότι το street-fighting και η αυτοάμυνα δεν είναι συνώνυμα και ότι η αυτοάμυνα έχει νομικό πλαίσιο.
Οι κίνδυνοι της παρερμηνείας
Σχετικό γιατί αναλύει πώς η σύγχυση ανάμεσα σε μάχη, μαχητική άθληση, πολεμικές τέχνες και αυτοάμυνα μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Ασφάλεια, Αυτοπροστασία, Αυτοάμυνα – Το τρίπτυχο της εκπαίδευσης αυτοάμυνας
Χρήσιμο ως κεντρική κατηγορία/σελίδα που τοποθετεί την αυτοάμυνα μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο ασφάλειας και πρόληψης.
Combatives Group Σύστημα ίσον «Ρεαλιστική Αυτοάμυνα»
Συνδέεται με τη μεθοδολογία του Combatives Group και την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η αυτοάμυνα ως πραγματική, εφαρμόσιμη και νόμιμα συνειδητή εκπαίδευση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο δεν προτρέπει σε βία, σύγκρουση ή επιθετική συμπεριφορά. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η σοβαρή αυτοάμυνα αρχίζει με πρόληψη, αυτοπροστασία, απουσία, αποφυγή, αποκλιμάκωση και απόδραση.
Η φυσική προστατευτική δράση είναι έσχατη επιλογή όταν η απειλή είναι άμεση, πραγματική και αναπόφευκτη. Πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη, με σκοπό τη διακοπή της άμεσης απειλής και τη δημιουργία δυνατότητας διαφυγής.
Η αυτοάμυνα δεν είναι τιμωρία.
Δεν είναι εκδίκηση.
Δεν είναι street-fighting.
Δεν είναι επίδειξη σκληρότητας.
Νομική σημείωση
Η αυτοάμυνα κρίνεται πάντα από τις πραγματικές περιστάσεις. Το αν μια πράξη ήταν νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη εξαρτάται από την άμεση απειλή, τις διαθέσιμες επιλογές, την ένταση του κινδύνου, τη δυνατότητα διαφυγής και το πότε σταμάτησε η απειλή.
Ο αμυνόμενος δεν έχει δικαίωμα να συνεχίζει τη βία όταν ο κίνδυνος έχει σταματήσει. Αν ο δράστης υποχωρήσει, απομακρυνθεί, πάψει να αποτελεί άμεση απειλή ή υπάρχει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, η προστατευτική δράση πρέπει να σταματήσει.
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για συγκεκριμένα περιστατικά, απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο νομικό επαγγελματία.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η αυτοάμυνα δεν είναι κινηματογράφος.
Δεν υπάρχει μαγική τεχνική. Δεν υπάρχει βέβαιη λύση. Δεν υπάρχει αντικείμενο που να λύνει όλα τα προβλήματα. Δεν υπάρχει μαύρη ζώνη που να εγγυάται ασφάλεια. Δεν υπάρχει σύστημα που να εξαφανίζει τον κίνδυνο.
Η πραγματική αυτοάμυνα είναι πολύ λιγότερο θεαματική και πολύ πιο σοβαρή.
Είναι πρόληψη.
Είναι επίγνωση.
Είναι όρια.
Είναι απόσταση.
Είναι έξοδος.
Είναι νόμιμη προστατευτική δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Όποιος πουλά αυτοάμυνα σαν εύκολη φαντασίωση, δεν προετοιμάζει τον άνθρωπο για την πραγματικότητα.
Σημείωση εμπειρίας
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η αυτοάμυνα δεν αντιμετωπίζεται ως σύνολο απομονωμένων τεχνικών. Αντιμετωπίζεται ως μέρος μιας ευρύτερης δομής που περιλαμβάνει ασφάλεια, αυτοπροστασία, αυτοάμυνα, ψυχολογία, νομική επίγνωση, απλές αρχές, πίεση, σενάρια και ορθή κρίση.
Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να σκέφτεται πριν δράσει. Να αποφεύγει πριν εμπλακεί. Να αποδρά πριν παγιδευτεί. Να προστατεύεται όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Και να σταματά όταν η απειλή σταματήσει.
Αυτή η προσέγγιση δεν δημιουργεί ανθρώπους που ψάχνουν βία.
Δημιουργεί ανθρώπους που θέλουν να γυρίσουν σπίτι ασφαλείς.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η ασφάλεια, η αυτοπροστασία, η αυτοάμυνα, η απουσία, η αποφυγή, η απόδραση, η αποκλιμάκωση, οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια συνδέονται σε ένα σοβαρό πρόγραμμα προσωπικής ασφάλειας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η πραγματική κατανόηση έρχεται μέσα από οργανωμένη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, επίβλεψη και καθοδήγηση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.