Eric Anthony Sykes

Γιατί θεωρείται ο Σάικς πρωτοπόρος του Συστήματος Combatives; Τι γνώσεις είχε πραγματικά; Γιατί κλήθηκε να υπηρετήσει όταν βρέθηκε στην Βρετανία; Τι κρυβόταν πίσω από αυτό;
Περιεχόμενα άρθρου
Eric Anthony Sykes

Ο Έρικ Άντονι Σάικς (Eric Αnthony Sykes) ήταν ένας από τους πραγματικούς πρωτοπόρους αυτού που σήμερα ονομάζουμε Combatives, δηλαδή αυτού που αποτελεί τη σύγχρονη μάχη σώμα-με-σώμα, είτε οπλισμένος είτε άοπλος. Παρ’ ότι οι γνώσεις και εμπειρία του στην ένοπλη μάχη καλύπτουν ολόκληρες δεκαετίες, το πραγματικό σημάδι στην ιστορία το άφησε στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, από το 1942 μέχρι το 1945.

Όπως και με πολλούς από τους εκπαιδευτές μάχης σώμα-με-σώμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν γνωρίζουμε πολλά γι’ αυτόν, το έργο του εν καιρώ πολέμου και την προσωπική του ζωή. Τουλάχιστον, όχι πέρα απ’ όσα έχουν αφεθεί να γίνουν γνωστά δημοσίως.

Η ζωή και τα χρόνια του Σάικς (Sykes) φαίνεται να αρχίζουν και να τελειώνουν καλυμμένα με ένα πέπλο μυστηρίου. Ελάχιστα πράγματα γνωρίζονται για αυτόν τον ξεχωριστό και κρύφιο άνθρωπο.

Μερικά όμως γεγονότα είναι σίγουρα:

  1. Είχε βαθιά γνώση και εξαιρετικά ανεπτυγμένες ικανότητες σε ότι αφορούσε τα πυροβόλα όπλα.
  2. Ήταν συνεργάτης του W.E. Fairbairn (Φέρμπερν) στη Σαγκάη.
  3. Ανέπτυξε και δοκίμασε μαζί με τον Φέρμπερν την μεθοδολογία, τακτικές και τεχνικές σε πραγματικές καταστάσεις αυτού που θα ονομαζόταν τελικά Combatives.
  4. Πιστοποιείται ως συνεργάτης στη σχεδίαση του διάσημου μαχαιριού F/S (Fairbairn/Sykes) Combat Knife.
  5. Υπήρξε ο κύριος Εκπαιδευτής Ειδικών Δυνάμεων και Μυστικών Πρακτόρων της Βρετανίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η κοινή λογική μας υπαγορεύει ότι κανένας από τους εκπαιδευτές στις διάφορες μυστικές βάσεις των συμμάχων ανά τον κόσμο στον Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν εμφανίστηκε ξαφνικά από το πουθενά για να υπηρετήσει τους Συμμάχους στην ώρα της ανάγκης. Όλοι τους κλήθηκαν βάσει γνώσης και εμπειρίας. Αυτό που είναι σίγουρο όμως, είναι ότι οι υπηρεσίες τους δόθηκαν ελεύθερα. Υπήρξαν πολύ χρήσιμες και τελικά, πολλοί από τους γενναίους εκπαιδευόμενους που πέρασαν από τα χέρια τους λαμβάνοντας γνώσεις και δεξιότητες από αυτούς τους ξεχωριστούς ανθρώπους, δήλωσαν ότι όφειλαν τη ζωή τους στις διδασκαλίες τους.

Λέμε γενναίοι διότι το προσδόκιμο ζωής αυτών, ειδικά των πρακτόρων ήταν, κατά μέσο όρο, μόλις 6 εβδομάδες και όλοι τους γνώριζαν τους κινδύνους…

Αν και λιγότερο γνωστός απ’ ότι ο W.E. Fairbairn (Φέρμπερν – πιθανά λόγω της άκρως μυστικότητας της δράσης του και ότι αποβίωσε πολύ νωρίτερα – προς το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη), οι περιπέτειες του Σάικς κατά τη διάρκεια αυτής ταραχώδους περιόδου της ιστορίας, δεν είναι λίγες. Η άοπλη κατάρτιση του με τον Φέρμπερν, του παρείχε την ευκαιρία να θέσει τις τεχνικές που δημιούργησε σε πραγματική χρήση στους δρόμους της Σαγκάη. Είχε αρχικά στενή συνεταιρική σχέση με τον Φέρμπερν καθώς ανέπτυσσαν από κοινού τα σημερινό Combatives (την άοπλη και ένοπλη μάχη σώμα-με-σώμα) μέχρι τα πρώτα χρόνια του πολέμου και κατά το μεγαλύτερο μέρος της διάρκειάς του.

Η γερμανική καταγωγή του και η αρχική του πορεία

Ακόμη και η γέννηση του Έρικ Άντονι Σάικς (Eric Anthony Sykes) έχει έναν αέρα μυστηρίου καθώς στην πραγματικότητα γεννήθηκε με το Γερμανικό όνομα “Eric Anthony Schwabe” (Ερρίκος Αντώνιος Σβάμπε) στις 5 Φεβρουαρίου, 1883 στο Barton on Irwill στο Lancashire. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Lawrence Schwabe (Λαυρεντίος Σβάμπε) και της Octavia Schwabe (Οκτάβια Σβάμπε).

Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο πατέρας του ήταν γερμανικής καταγωγής, υπήρξε επιτυχημένος επιχειρηματίας στο Ηνωμένο Βασίλειο (και στο εξωτερικό), στο εμπόριο του βαμβακιού της εποχής το οποίο άκμαζε.

Η μητέρα του Octavia Ermen (Οκτάβια Έρμεν) προερχόταν και αυτή από μια οικογένεια εμπόρων βαμβακιού που κάποια στιγμή στο παρελθόν, είχαν επιχειρηματικό εταίρο τον πατέρα του Friedrick Engels (Φρειδερίκο Ένγκελς) τον συν-συγγραφέα του βιβλίου «Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο» με τον Karl Marx> (Κάρολο Μαρξ).

Ευλογήθηκαν με άλλο γιο δύο χρόνια αργότερα από τη γέννηση του Έρικ (Eric), ο οποίος ονομάστηκε Randolph (Ροδόλφος). Αν και ο Randolph δημιούργησε το δικό του πολύ διαφορετικό μέλλον και πεπρωμένο μέσα από τα δικά του ταλέντα, παρέμεινε πάντα πολύ κοντά στον αδελφό του τον Έρικ.

Λίγα είναι γνωστά για την σχολική παιδεία των αδελφών Schwabe (Σβάμπε), αλλά περίπου το 1907 πιστεύεται ότι ο EricSchwabe (Ερρίκος Σβάμπε) βρήκε τον δρόμο του προς το εξωτερικό για να ζήσει και να εργαστεί για την Reiss & Co. στην πόλη της Σαγκάη στην Κίνα. Αυτή ήταν η λεγόμενη Μεγάλη Εποχή της Βρετανικής Αυτοκρατορίας όπου η αποικιοκρατία ήταν στο αποκορύφωμά της.

Η οικογένεια Schwabe (Σβάμπε) και άλλα μέλη της διευρυμένης οικογένειας, ήδη διεξήγαν επιχειρηματικές δραστηριότητες για κάποιο χρονικό διάστημα στην Άπω Ανατολή (στη Μανίλα, στο Χονγκ Κονγκ, στη Σιγκαπούρη και στη Σαγκάη), αλλά δεν είναι βέβαιο ότι ο Ερικ είχε πάει εκεί με σκοπό να γίνει μέρος της οικογενειακής επιχείρησης.

Στην πραγματικότητα, δεδομένου ότι υπήρχε μια εκτεταμένη οικογενειακή επιχειρηματική επιρροή στην ευρύτερη περιοχή της βρετανικής αποικιοκρατίας για μεγάλο χρονικό διάστημα (περίπου από το 1835), είναι κάπως περίεργο ότι ο Ερρίκος επέλεξε να μην ενταχθεί στις οικογενειακές επιχειρήσεις εκεί. Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας τότε, ότι υπήρξε αργότερα η υποψία πολλών ότι συνεργαζόταν με τις Μυστικές Υπηρεσίες Πληροφοριών της Βρετανίας (S.I.S. – Secret Intelligence Service) και, ότι ορισμένοι ερευνητές έχουν επίσης συνδέσει το περίεργο αυτό γεγονός με το μεταγενέστερο έργο του.

Αυτό το συμπέρασμα δικαίως το έχουν κάνει ιστορικοί ερευνητές βάσει των γεγονότων που διαδραματίστηκαν, αλλά οι Υπηρεσίες Πληροφοριών της Βρετανίας ήταν πάντα ιδρύματα κεκλιμένων των θυρών και βιβλίων. Συνεπώς είναι αδύνατον να αποδείξει κανείς αυτό το γεγονός.

Αυτό που είναι γνωστό, είναι ότι στις 31 του Μαΐου του 1917 ενώ στη Σαγκάη, άλλαξε το γερμανικό επώνυμό του σε αγγλική έκδοση και έγινε γνωστός ως Σάικς (Sykes). Η αλλαγή του ονόματος δεν ήταν ασυνήθιστο για την περίοδο.

Σημείωση: Στην πραγματικότητα, η Βρετανική βασιλική οικογένεια τότε είχε το όνομα Saxe-Coburg (Σάξε-Κόμπουργκ – Γερμανικό όνομα διότι σχεδόν όλες οι βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης είναι συνδεδεμένες οικογενειακά, ο σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ είναι Βαυαρικής καταγωγής και μέλος Ελληνικής Βασιλικής οικογένειας) και την ίδια περίπου περίοδο το άλλαξε σε Windsor (Ουίντσορ). Αυτό οφείλεται κυρίως στο πρόβλημα του αντι-γερμανικού συναισθήματος που κυριαρχούσε τότε, λόγω κυρίως του δαπανηρού, αιματηρού και συνεχιζόμενου πόλεμου με τη Γερμανία υπό τον τότε ηγέτη Kaiser Wilhelm (Πρώτος ξάδελφος του Ερικκου γιό της Ελισάβετ Α’ και ανηψιός της).

Ο Sykes στην Σαγκάη

H Δημοτική Αστυνομία της Σαγκάη και η γνωριμία του με τον Fairbairn

Εκείνη την εποχή (1907 – 1917), η πόλη της Σαγκάη είχε ανάμεσα σε άλλους και βρετανικό οικισμό. Εδώ ήταν όπου ο Σάικς (Sykes) έζησε και εργάστηκε.

Η αλλαγή ονόματος υπήρξε δημοφιλής (και συνάμα λογική κίνηση) για «Άγγλους Πατριώτες» με Γερμανικές ρίζες, να αλλάξουν τα ονόματά τους σε ολόκληρη την τότε Βρετανική Αυτοκρατορία.

Έχει καταγραφεί ότι ο Σάικς είχε εργαστεί για πολλές εταιρείες διαφορετικών ειδών ενώ στη Σαγκάη. Φαίνεται ότι καταστάλαξε τελικά στον τομέα των όπλων και πυρομαχικών. Εκεί γνώρισε τον W.E. Fairbairn (Φέρμπερν) το 1919, ξεκινώντας έτσι την διάσημη επαγγελματική τους ένωση. Αποδεικτικά στοιχεία μας δείχνουν ότι το 1923 ήδη δούλευε για την China & Japan Trading Co, ως εκπρόσωπος της Κίνας για την Colt και την Remington (Αμερικάνικές εταιρίες όπλων). Αυτό που είναι γενικώς αποδεκτό, είναι ότι η φιλία του με τον Φέρμπερν «έδεσε» ως άμεσο αποτέλεσμα της ιδιότητάς του ως εκπρόσωπος της Σαγκάη για τα Αμερικανικά πυροβόλα όπλα και πυρομαχικά.

Γιατί σημάδεψαν τα πυρομαχικά της Δ.Α.Σ.;

Ήταν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου που ο ίδιος και ο Φέρμπερν εισήγαγαν την πρακτική να σημαδεύουν στη βάση τα βλήματα και τα πυρομαχικά της Δ.Α.Σ. (Δημοτική Αστυνομία της Σαγκάη – SMP – Shanghai Municipal Police) με το λογότυπο του σώματος. Η ιδέα ήταν του Σάικς ο οποίος γνώριζε ότι η βάση ενός βλήματος σπάνια παραμορφώνεται τελείως αφού πυροβοληθεί. Ένας από τους λόγους που κατέληξαν σε αυτή τη πρακτική ήταν για να μπορούν να ξεχωρίσουν και να καταγράψουν ευκολότερα τα στοιχεία ένοπλων συμπλοκών. Μια ιδιοφυή μέθοδος Εγκληματολογικής Ανάλυσης (Forensic analysis).

Για ποιόν δούλευε ο Σάικς;

Εδώ η ιστορία αρχίζει και πάλι να θολώνει…

Η (δήθεν;) καθημερινή ζωή του Σάικς ήταν η εργασία του σε ιδιωτικές εταιρείες. Αλλά το 1926, ο Σάικς εντάχθηκε επίσημα στη Δ.Α.Σ. ως εθελοντής άμισθος αξιωματικός στους εφέδρους, (Shanghai Municipal Police Reserve) ως Ειδικός Αστυφύλακας (Special Constable) με μερική απασχόληση. Ο Σάικς κατά τη περίοδο εκείνη ήταν λοχίας και διοικούσε τη νεοσυσταθείσα μονάδα ελεύθερων σκοπευτών αφού είχε ήδη ιδίαν εμπειρία του θέματος από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1929, προσλήφθηκε στην εταιρεία S.J. David & Co και, το 1937 έγινε ο Επικεφαλής της Μονάδας Εφέδρων της Δ.Α.Σ., όπου παρέμεινε με μερική απασχόληση με την ιδιότητα αυτή μέχρι που παραιτήθηκε τη θέση το 1939. Είναι το 1939 που εικάζεται ότι έγινε μέλος της Βρετανικής Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (S.I.S. – Secret Intelligence Service – Σήμερα M.I.6) η οποία είχε «οσμιστεί» τα σύννεφα του πολέμου να μαζεύονται και παγκοσμίως εγκαθίδρυε βιαστικά ομάδες πρακτόρων τότε. Αυτή πιθανά να ήταν και η δίοδο που τον επέτρεψε να εργαστεί για αυτήν την υπηρεσία αργότερα στην διάρκεια του πολέμου, στο «Ειδικό Κέντρο Εκπαίδευσης» (S.T.S. – Special Training School) στο Lochailort (Λοχεϊλορτ) στη Σκωτία.

Τι άλλο γνωρίζουμε για τον Σάικς;

Το 1940, ο Φέρμπερν πρώτος παραιτήθηκε από τη Δημοτική Αστυνομία της Σαγκάη και επέστρεψε στη Βρετανία, με τον Σάικς σύντομα να ακολουθεί. (Το ζευγάρι προφανώς είχε σχεδιάσει αυτή τη κίνηση, δεδομένου ότι είχαν αποσταλεί στη Βρετανία κιβώτια γεμάτα παράνομα όπλα με το σκάφος τους τα οποία είχαν περάσει από τους χαλαρούς ελέγχους της Σαγκάη.)

Πέρα από αυτά, γνωρίζονται πολύ λίγα για τον ίδιο και τα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι το πόλεμο, εκτός από δύο γεγονότα.

  • Ασχολιόταν ακόμα πολύ με τα πυροβόλα όπλα και την εκπαίδευση σε αυτά (Point Shooting). Δηλαδή αυτό που αργότερα θα ονομαζόταν «Αμυντικές Τακτικές» και η «Χρήση Βίας στη Βία» (Defensive Tactics and Use of Force on Force) οι οποίες πιστοποιούνται σε αυτόν.
  • Παντρεύτηκε μια διαζευγμένη αμερικανίδα με το όνομα Catherine Powell (Αικατερίνη Πάουελ), μια κυρία που καταγόταν από την πόλη του Reno στην Αμερικανική πολιτεία της Νεβάδα.

Σε αυτά τα τελευταία χρόνια στη Σαγκάη, ο Σάικς συνεργάστηκε στενά με τον Φέρμπερν και οι δυο τους έγιναν στενοί φίλοι. Είχαν ήδη συνεργαστεί μαζί επίσης για ένα βιβλίο το οποίο όμως εκδόθηκε αργότερα το 1942, με θέμα τη σκοποβολή σε καταστάσεις υψηλής πίεσης που δημοσιεύεται ακόμα και σήμερα από την Paladin Press με τίτλο “Shooting To Live”. Παρ’ όλα αυτά, αυτή ήταν η τελευταία φορά που το ζεύγος συνεργάστηκε με οποιαδήποτε ιδιότητα.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό το βιβλίο που έγραψαν;

Μέχρι τα μέσα του 1942 (στη Βρετανία) η φιλία του ζευγαριού είχε πάψει οριστικά, με τον Σάικς να υποστηρίζει ότι ο Φέρμπερν τον θεώρησε «κατώτερο». Η αλήθεια είναι ότι πολλοί συνεργάτες και εκπαιδευόμενοι του Φέρμπερν το ένοιωσαν αυτό, αλλά το πιθανότερο είναι ότι μεταξύ τους (Σάικς-Φέρμπερν) υπήρχαν και πολύ βαθύτεροι λόγοι. Ο Ντέρμοτ ο’Νιλ (Dermot o’Neill), μαθητής του Φέρμπερν και συνεργάτης και των δύο στη Σαγκάη, υποστήριξε ότι ο Φέρμπερν είχε καπηλευτεί γνώσεις του Σάικς διδάσκοντάς τες ως δικές του – πιθανά αυτές που αφορούσαν στα πυροβόλα όπλα.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί καταπληκτική πηγή πληροφοριών, όχι μόνο σε αυτό που αργότερα θα ονομαζόταν “Point Shooting” (Δείξε-Πυροβόλησε) από τους χρήστες πυροβόλων όπλων, αλλά και για τις αντιδράσεις ενός ανθρώπου κάτω από ακραίες συνθήκες πίεσης. Πράγμα που και οι δύο βίωσαν πάμπολλες φορές ανάλογα με τα «Βιβλία Καταγραφής Συμβάντων» της αστυνομίας.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Tong (Τόνγκ), η Κινέζικη μαφία, ήταν άρτια οπλισμένη με οπλοπολυβόλα Thompson και πιστόλια Colt 1911-45. Συνεπώς, οι γραφικές ιστορίες και εικόνες περί παραδοσιακών όπλων με Κινέζους να κάνουν «κουγκ φού» δεν υφίστανται.

Οι καταγεγραμμένες συμπλοκές της Δ.Α.Σ. και του ζευγαριού έγιναν με αυτά τα όπλα. Το συγκεκριμένο βιβλίο καλύπτει και το θέμα που αφορά τις «Βαριές Μηχανικές Κινήσεις» (Gross motor movements), όπως και τις «Αντιδράσεις Υπό Πίεση» στην λήψη απόφασης τύπου “shoot-no-shoot” και επίσης, τα αποτελέσματα από την πρακτική της έρευνας από τα διάφορα πεδία «μάχης» που βίωσε ο Σάικς.

Απεικονίζει ακόμη και τα λεπτομερέστατα σχέδια υλοποίησης και εξήγηση λειτουργίας του κλειστού πεδίου βολής που ονόμασαν «Σπίτι Μυστηρίου»(Mystery House). Του πρώτου ειδικά διαμορφωμένου εσωτερικού χώρου εγκαταστάσεων εκπαίδευσης τακτικών στην ιστορία, εφεύρεση των δύο τους, το οποίο αργότερα υιοθετήθηκε από τους Αμερικανούς και την τότε νεοδημιουργηθείσα Ε.Υ.Α. Ειδική Υπηρεσία Αεροπορίας – S.A.S. (S.A.S. – Special Air Service – σχηματίστηκε από τον David Stirling) η οποία και το βάφτισε στη συνέχεια με το όνομα “Kill House”. Υπήρξε αναμφισβήτητα το πρώτο βιβλίο του είδους της εποχής του και αντιμετωπίζει αυτό που πολύ συχνά ξεχνάμε ως συστατικό σε κάθε τύπο προσωπικής αντιπαράθεσης – το ανθρώπινο στοιχείο.

Η Σαγκάη είχε περιγραφεί ως «η πιο βίαιη πόλη του κόσμου» και οι δύο Σάικς και Φέρμπερν στη γραμμή του καθήκοντος βίωσαν εκατοντάδες περιστατικά (ο Φέρμπερν καταγεγραμμένα 2000 από τα οποία περισσότερα από 665, υπήρξαν οπλισμένα περιστατικά) με βίαιες συγκρούσεις, αυτές ήταν οι εμπειρίες για τις οποίες έγραψαν στο “Shooting To Live”.

Πότε ξεκίνησε πραγματικά ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος;

Προς το τέλος της δεκαετίας του 1930 είχε γίνει σαφές στους περισσότερους άποικους, ότι η Ευρώπη ήταν και πάλι σε πορεία για πόλεμο με τη Γερμανία. Η επέκταση της Ιαπωνικής αυτοκρατορίας στην Ασία μέσω της Μαντζουρίας, η οποία στη συνέχεια θα οδηγούσε προς τον Νότο, απειλούσε όχι μόνο στις νότιες πολιτείες της Κίνας αλλά και την ίδια τη Σαγκάη.

Συχνά θεωρείται ότι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε το 1937 με τον πόλεμο μεταξύ Ιαπωνίας και Κίνας. Ήταν η δεύτερη φορά που βομβαρδίστηκε η Σαγκάη, η πρώτη ήταν το 1932, όταν το Ιαπωνικό πολεμικό ναυτικό βομβάρδισε τη Σαγκάη στις 28 Ιανουαρίου, ουσιαστικά για να συντρίψουν της διαμαρτυρίες των Κινέζων φοιτητών κατά της Ιαπωνικής κατοχής της Μαντζουρίας. Το 1937 όμως οι βομβαρδισμοί και τα σφυροκοπήματα από τον αέρα με πολυβόλα της Ιαπωνικής αεροπορίας, προς το κυρίως άμαχο πληθυσμό της Σαγκάη (όχι όμως των ευρωπαϊκών οικισμών), ήταν καθημερινά περιστατικά. Η μαζική εισροή προσφύγων από απομακρυσμένες περιοχές σε συνδυασμό με τη συνεχή αιματηρή επιδρομή από τους Ιάπωνες στρατιώτες ενέτειναν τα υφιστάμενα προβλήματα σε μια πόλη η οποία ήταν ήδη διεθνώς φημισμένη για το υψηλότατο ποσοστό άγριας εγκληματικότητας της.

Ο Σάικς (Sykes) και ο Φέρμπερν (Fairbairn) ανταποκρίνονταν σε συνεχής κλήσεις τρέχοντας από το ένα βίαιο περιστατικό στο άλλο και, η κατάσταση φαινόταν να πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο, ώσπου ξαφνικά εντάθηκε κατακόρυφα από την επίσημη κήρυξη του πολέμου στην Ευρώπη. Αργότερα αφού κατάφερε να διαφύγει το ζευγάρι, με την έναρξη του πολέμου του Ειρηνικού, οι ξένες παραχωρήσεις (Ευρωπαϊκοί Οικισμοί) καταλήφθηκαν από την Ιαπωνία στις 8 Δεκέμβρη του 1941.

Η στρατιωτική συμμαχία της ναζιστικής Γερμανίας και της Ιαπωνίας σήμαινε ότι πολλοί από τους Ευρωπαίους μετανάστες που δεν είχαν κληθεί να υπηρετήσουν στις Συμμαχικές Ένοπλες Δυνάμεις έπρεπε να φροντίσουν για τον εαυτό τους και να λάβουν δύσκολες αποφάσεις κάνοντας τα δικά τους σχέδια να σωθούν από την κατάσταση. Αυτό στη συνέχεια μας φέρνει στην υπηρεσία του Σάικς κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Sykes και Fairbairn στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο

Λόγω των εμπειριών τους στη Σαγκάη και οι δύο άνδρες αντιλήφθηκαν ότι όποιος περιμένει να συμμετέχει σε μάχη θα ήταν καλύτερο να χρησιμοποιήσει όσα πλεονεκτήματα είναι δυνατόν. Προετοιμάστηκαν λοιπόν για την επιστροφή τους στην Αγγλία για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.

Point Shooting

Οι Σάικς (Sykes) και Φέρμπερν (Fairbairn) παραιτήθηκαν από την S.M.P. (Δ.Α.Σ. – Δημοτική Αστυνομία της Σαγκάη) και έφτασαν στη Βρετανία την άνοιξη του 1940, μη γνωρίζοντας τι τους περίμενε.

Λίγο μετά την άφιξή τους όμως και οι δύο έλαβαν τον βαθμό του Λοχαγού από το Υπουργείο Αμύνης (τότε ονομαζόταν Γραφείο Πόλεμου – War> Office) αφού πρώτα προσεγγίστηκαν από ένα μικρό και σχετικά σκιώδη τμήμα της S.I.S. – Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (S.I.S. – Secret Intelligence Service – Σήμερα Μ.Ι.6) γνωστό ως Τμήμα “Δ” (Section “D”). Εδώ ξεκινάει το πιο διάσημο έργο των δύο από το 1940 έως το 1942 που ο Φέρμπερν έφυγε για τις Η.Π.Α. μέχρι το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη.

Στο ζευγάρι ανατέθηκε η εκπαίδευση των Βρετανικών Δυνάμεων Καταδρομών στη χρήση των όπλων και μάχη σώμα-με-σώμα. Ήταν στα Κέντρα Κατάρτισης της Σκωτίας Lochailort (Λοχαιλορτ), Auchinraith (Οχινρεθ), Aston House (Αστον Χαους – Station 12), Inverailort (Ινβερειλορτ) και Achnacarry (Αχναντκαρριντ) που ο Σάικς συνεργάστηκε με τον Φέρμπερν.

Η συγκεκριμένη ειδικότητα του Σάικς ήταν η ένοπλη μάχη και για να βοηθήσει τους συμμάχους ανέπτυξε σκόπευτρα όπλου για νυχτερινή χρήση, σιγαστήρες και διάφορα μυστικά όπλα. Ουσιαστικά ο Σάικς ήταν ο πρωτοπόρος του συστήματος “Point Shooting” παρά ο Φέρμπερν και, μάλλον ήταν ένα από τα θέματα που καπηλεύτηκε ο Φέρμπερν, φέρνοντας αργότερα τους φίλους σε αντιπαράθεση.

Προφανώς ο Φέρμπερν επέμενε να χρησιμοποιείται η ονομασία “Fairbairn system” για το σύνολο του προγράμματος εκπαίδευσης.

Όταν ο Φέρμπερν (Fairbairn) αποσπάστηκε στο O.S.S. (O.S.S.- Office of Strategic Services – Γ.Σ.Υ. Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών, σήμερα C.I.A.) «κατά παραγγελία» του, Μπιλ Ντόνοβαν, (“Wild” Bill Donovan – πατέρας των σύγχρονων αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών) και ο Σάικς πήγε μαζί του στις Η.Π.Α.

Το 1941 οι Φέρμπερν και Σάικς σχεδίασαν, ανέπτυξαν και κατασκεύασαν το περίφημο μαχαίρι μάχης Fairbairn/Sykes που χρησιμοποιήθηκε εκτενώς από τα Commando της συμμαχίας κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Το σχέδιο αναπτύχθηκε βάση σχεδίου που είχε φτιαχτεί στη Σαγκάη από Συνεργάτες και υφισταμένους του Φέρμπερν που του το δώρισαν. Το σχέδιο αυτού ορίζεται ως «Το μαχαίρι της Σαγκάη» (the Shanghai knife). Αυτό το μαχαίρι ανασχεδιάστηκε από τους Φέρμπερν και Σάικς και παράχθηκε από την “Wilkinson” σε τρία ελαφρώς διαφορετικά σχέδια από τα οποία το πρώτο θεωρείται το καλλίτερο και το πολυτιμότερο κειμήλιο.

Αυτό το δίκοπο μαχαίρι φτιάχτηκε ειδικά για να θανατώνει ανθρώπους, Σάικς και Φέρμπερν μαζί, ανέπτυξαν μια ολοκληρωμένη μέθοδο τεχνικών μαχαιριού γύρω από αυτό το μαχαίρι που αργότερα αντέγραψε ο Αμερικανός αντίστοιχος και μαθητευόμενός τους Συνταγματάρχης Ρεξ Απελγκέιτ (Col. Rex Applegate). Ο Φέρμπερν/Σάικς (Fairbairn/Sykes) τύπος σχεδιασμού εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από πολλούς στρατούς σήμερα.

Ο Σάικς ήταν εμπειρογνώμονας στη μάχη σώμα-με-σώμα με μαχαίρι και ήταν γνωστός για την εκπαίδευση και προπόνηση με γυμνή λεπίδα. Η μέθοδος διδασκαλίας του σε φοιτητές στο πρώτο μάθημα ήταν το πώς να κρατάνε το μαχαίρι. Προκειμένου να αποκτήσουν μια καλή «αίσθηση» για το μαχαίρι, τους έβαζε να το περνάνε από χέρι σε χέρι. Μετά διδασκόταν η τεχνική καρφώματος χρησιμοποιώντας το ελεύθερο χέρι για προστασία ή για να αρπάξει τον αντίπαλο. Μεταφορά και απόκρυψη του μαχαιριού ήταν το επόμενο βήμα. Το τελικό στάδιο της κατάρτισης των τεχνικών ήταν η υφαρπαγή και το πώς να κάνουν σωματική έρευνα σε κρατούμενους, όπως επίσης την διασφάλιση και ασφαλή μετακίνηση ενός κρατούμενου.

Η διδασκαλία της χρήσης του μαχαιριού δείχνει ξεκάθαρα τα ενστικτώδη στοιχεία του ανθρώπου που χρησιμοποιεί μαχαίρι εναντίων άλλου. Το πρόγραμμα ήταν σαφώς φτιαγμένο από ανθρώπους που γνώριζαν τι θα πει φόβος και αδρεναλίνη. Ποτέ δεν επιχείρησαν να διδάξουν όσα (και καλά) διδάσκονται από τους σημερινούς μας αυτοαποκαλούμενους «μάστερ του μαχαιριού».

Είναι επίσης γνωστό ότι σε αρκετές περιπτώσεις, ο Σάικς (Sykes) εκτέλεσε καθήκοντα σωματοφύλακα για τον Winston Churchill όταν αυτός ταξίδευε στο εσωτερικό ή εξωτερικό.

Δίκοπο μαχαίρι από τους Fairbairn - Sykes

Το πρόγραμμα «Σιωπηλή δολοφονία» και το Μυστικό Τμήμα Στρατηγικών Υπηρεσιών

Ο Σάικς (Sykes) αρχικά συνεργάστηκε στενά στο πρόγραμμα «Σιωπηλή δολοφονία» (Silent Killing) με τον Φέρμπερν (Fairbairn) και τον Συνταγματάρχη Ρεξ Απελγκέιτ (Rex Applegate). Τον  Απελγκέιτ τον γνώρισε πριν εμπλακούν οι Η.Π.Α. στον πόλεμο, όταν είχε έρθει για εκπαίδευση στο Ηνωμένο Βασίλειο και έγιναν καλοί φίλοι. Την εποχή εκείνη επίσης ο Σάικς εργάστηκε στενά και με το Μυστικό Τμήμα του O.S.S. (O.S.S.- Office of Strategic Services – Γ.Σ.Υ. Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών, προκάτοχο της C.I.A.).

Όταν οι Σάικς και Φέρμπερν υπηρετούσαν στη Δημοτική Αστυνομία της Σαγκάη (Δ.Α.Σ.), σχεδίασαν το πρώτο «Σπίτι Μυστήριου» (Mystery House), για να εκπαιδευτούν οι αστυνομικοί της πόλης οι οποίοι είχαν αποδεκατιστεί από τις Κινεζικές συμμορίες. Ήταν μια εσώκλειστη σκοπευτική εγκατάσταση σχεδιασμένη με διάφορα δωμάτια, χαμηλό φωτισμό, παγίδες, κινούμενους στόχους, ήχους του δρόμου κτλ. Μια εκπληκτική και πρωτοπόρα ιδέα που υιοθετήθηκε αμέσως από την S.A.S. και ονομάστηκε “kill house”. Αργότερα, έφτιαξαν επίσης και ολόκληρα αστικά κέντρα κατάρτισης Ένοπλης Μάχης Στενής Επαφής στις διάφορες μυστικές βάσεις της Β. Αμερικής με εγκαταστάσεις τέτοιου τύπου. Υπάρχουν αποχαρακτηρισμένα έργα εκπαίδευσης όπου φαίνεται ξεκάθαρα τέτοια εκπαίδευση όπως και η μέθοδος χρήσης του πιστολιού που επινοήθηκε ο Σάικς.

Εγκαταστάσεις τέτοιου τύπου δεν είχαν επινοηθεί πουθενά στον κόσμο την εποχή εκείνη και σήμερα, όπου υπάρχουν τέτοιες εγκαταστάσεις στις οποίες εκπαιδεύονται σοβαροί στρατοί και αστυνομίες, οφείλεται καθαρά σε αυτούς του δύο ανθρώπους.

Ο Σάικς, όπως οι περισσότεροι άντρες δράσης και κινδύνου ήταν ένα πολύ ήσυχο και «κλειστό» άτομο. Ποτέ δεν ακούστηκε να καυχιέται των εξαιρετικών ικανοτήτων του (το παρατσούκλι του ήταν “the Bishop” – «ο Επίσκοπος» παραπέμποντας στην υπερβολική του ηρεμία και διακριτική παρουσία). Αναρριχήθηκε στα αξιώματα κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, (αυτό χωρίς καμία αμφιβολία οφείλεται στη μεγάλη του συνεισφορά) και προς το τέλος του πολέμου απονεμήθηκε το αξίωμα του Ταγματάρχη.

Η φήμη του ήταν τέτοια, που τον χαρακτήριζαν ως έναν πραγματικό επαγγελματία που αποδεχόταν όλες τις αποστολές με ενθουσιασμό και ήταν γνωστός για την ανθεκτικότητα του στις κακουχίες και δυσκολίες. Χιλιάδες άνδρες είχαν το πλεονέκτημα να εκπαιδευτούν στα όπλα μάχης στο πρόγραμμά του το οποίο μέχρι το τέλος του πολέμου διέφερε από αυτό του Φέρμπερν (Fairbairn) σε αρκετά σημεία εφαρμογής.

Ο Eric Anthony Sykes έχει σημειωθεί στην ιστορία ως ένας από τους βασικούς παράγοντες του 20ου αιώνα στην ανάπτυξη της δυτικής άοπλης και ένοπλης μάχης.

Sykes/Fairbairn, το τέλος της φιλίας

Η φιλία μεταξύ των Φέρμπερν (Fairbairn) και Σάικς (Sykes) δεν κράτησε μέχρι το τέλος του πολέμου (χάλασε το 1942 στη Βρετανία). Αν και ηλικιακά και πρακτικά όντας «συνταξιούχοι», και οι δύο άνδρες ήταν σχετικά υγιείς και δραστήριοι. Επί χρόνια είχαν ζήσει την αδρεναλίνη ως Αστυνομικοί στη πιο επικίνδυνη πόλη του κόσμου (Σαγκάη). Αλλά, η συνταξιοδότηση εν καιρό πολέμου δεν τους ταίριαζε και οι δύο παρέμειναν «άνδρες της περιπέτειας» αναζητώντας ακόμη την ενεργή δράση.

Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποιες αναφορές ότι ο Φέρμπερν προσπάθησε να ενταχθεί κρυφά σε μια επιδρομή κομάντο που επρόκειτο να λάβει μέρος σε ναζιστικά κατεχόμενα εδάφη. Αλλά, η ίδια ιστορία όπως την επαναλάμβανε ο Συνταγματάρχης Άπλγκεϊτ (Applegate), τελειώνει με τον Σάικς να προδίδει τον Φέρμπερν σε ανωτέρους, με αποτέλεσμα ο Φέρμπερν (Fairbairn) να απομακρυνθεί από το πλοίο πριν πραγματοποιηθεί η επιδρομή. Πράγμα που δικαίως θα ενοχλούσε τον Φέρμπερν μιας και δεν αφορούσε τον Σάικς. Αλλά με περισσότερη εξέταση της όλης κατάστασης μεταξύ τους, εικάζεται ότι μάλλον δόθηκε τέρμα στη φιλία τους για ένα σύνολο λόγων και όχι ένα και μοναδικό περιστατικό.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο Fairbairn είχε συγκεκριμένο ρόλο ως εκπαιδευτής και όταν αποπειράθηκε να πάρει μέρος στην αποστολή ήταν ήδη κοντά 60 ετών!

Τα χρόνια της S.O.E.

Ο Ιανουάριος του 1942 ήταν το πραγματικό σημείο καμπής τόσο για τον Σάικς (Sykes) όσο και για τον Φέρμπερν (Fairbairn). Το προσωπικό και οι Μυστικές Σχολές Κατάρτισης (S.T.C. – Special Training Centres) στο “Section D(Τμήμα «Δ») είχαν συγχωνευθεί σε μία οργάνωση, την S.O.E. (Special Operations Executive) και οι ίδιοι βρίσκονταν υπεύθυνοι της κατάρτισης μάχης σώμα-με-σώμα στα μέλη της. Ωστόσο, η αποξένωση των δύο ήταν σκληρή, ο Συνταγματάρχης Άπλγκεϊτ (Applegate) που εκπαιδεύτηκε και από τους δύο άνδρες χωριστά, ανάφερε ότι κανείς τους δεν μιλούσε για τον άλλο.

S.O.E. – Γραφείο Ειδικών Επιχειρήσεων

Ήταν τυχερό, επομένως, ότι μόνο τρεις μήνες αργότερα (τον Μάρτιο του 1942) ο Φέρμπερν στάλθηκε στο S.T.S. 103 («Στρατόπεδο X» – “Camp X”) στην Oshawa του Καναδά να εκπαιδεύει προσωπικό. Λίγο αργότερα βρέθηκε σε συνεργασία με την O.S.S. (Office of Strategic Services – που αργότερα έγινε η C.I.A.) δεν επέστρεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο παρά μόνο μετά τη λήξη του πολέμου.

Αφού αφέθηκε πια μόνος του επικεφαλής, ο Σάικς ευημερούσε. Πολλοί από τους εκπαιδευμένους πράκτορες θυμόνταν πως «έμοιαζε με συνταξιούχο Επίσκοπο» και στη συνέχεια απέκτησε και το φιλικό παρατσούκλι «Bill» (από χαρακτήρα στο μυθιστόρημα Oliver Twist του Καρόλου Ντίκενς).

Ο Σάικς έγινε ο Γενικός Υπεύθυνος Εκπαίδευσης της S.O.E. στη μάχη σώμα-με-σώμα και, μέρος των καθηκόντων του ήταν να οργανώσει το πρόγραμμα εκμάθησης αυτού που ονομάστηκε, «Σιωπηλή Δολοφονία» (Silent Killing). Αυτό έμελλε να γίνει η τυπική εκπαίδευση που δόθηκε σε όλους τους παράγοντες που προσλαμβάνονταν στις Σχολές Κατάρτισης της S.O.E. (Special Operations Executive) σε όλο τον κόσμο.

Το πρόγραμμα ήταν σχεδιασμένο για να διδάξει προσωπικό πώς να μάχονται και να σκοτώσουν χωρίς πυροβόλα όπλα. Δεδομένου ότι το μάθημα περιλάμβανε τη χρήση του μαχαιριού, η περιγραφή «Μάχη Σώμα-με-Σώμα» δεν είναι απόλυτα σωστή. Μάλλον ο όρος «Σιωπηλή Δολοφονία» είναι η καταλληλότερη περιγραφή, δεδομένου και του τύπου της εργασίας που καλούντο να εκτελέσουν.

Το πρώτο σχέδιο του προγράμματος θεμάτων έγινε τον Ιούνιο του 1942. Συνεντεύξεις με πράκτορες που επέστρεφαν, αναβάθμιζαν διαρκώς το πρόγραμμα, το οποίο ο Σάικς μαζί με τους υφισταμένους του εκπαιδευτές, το δίδασκε στη συνέχεια στους εκπαιδευόμενους. Το (ένοπλο) πρόγραμμα «Σιωπηλής Δολοφονίας» σχεδιάστηκε, διδάχθηκε και τελειοποιήθηκε από τον Σάικς. Η τελευταία αναθεώρηση έγινε τον Δεκέμβριο του 1943, με ένα Νέο Συμπλήρωμα – «Πώς να επιτεθείς σε έναν φρουρό» (Attacking a Sentry) που διατέθηκε τον Φεβρουάριο του 1944.

Η τελευταία προσθήκη στην αναθεώρηση έγινε από αναφορές πρακτόρων που σημείωσαν ότι οι Γερμανοί φρουροί είχαν μάθει για τις οδηγίες του στο συμπλήρωμα «Πώς να επιτεθείς σε έναν φρουρό», και είχαν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κρατούσαν το όπλο τους όταν έκαναν περιπολία (το φορούσαν χιαστή στη πλάτη με την κάνη να εξέχει από την δεξιά πλευρά). Δυστυχώς για τα θύματα που ακολούθησαν, η αλλαγή σημειώθηκε και διεκπεραιώθηκε και πάλι από τον Σάικς.

Εκτός του ότι ήταν ο Γενικός Υπεύθυνος Εκπαίδευσης της S.Ο.Ε., ο Σάικς ήταν επιφορτισμένος και με την εκπόνηση ενός προγράμματος κατάρτισης ειδικευμένων μάχης, οι οποίοι έγιναν γνωστοί ως οι «Ομάδες Τζέντμπουργκ» (Jedburgh Teams).

Το 1943 οι διοικητές της Συμμαχίας συνειδητοποίησαν ότι ο στόχος τους να επιστρέψουν για την απελευθέρωση της κατεχόμενης Ευρώπης ερχόταν όλο και πιο κοντά. Για να στηριχθούν στις προσεχείς αποβάσεις, αποφασίστηκε ότι παραστρατιωτικές ομάδες θα έπεφταν σε κατεχόμενο έδαφος για να δημιουργήσουν όσο το δυνατόν περισσότερες διαταραχές. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να στερηθεί ο Άξονας εκ νέου πολεμοφόδια και θα ανάγκαζε τη δέσμευση τον τόσο αναγκαίων ανδρών και όπλων σε μια εποχή κρίσιμη.

Αυτή ήταν μια κοινή προσπάθεια Βρετανίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ομάδες θα δημιουργούσαν χάος πίσω από τις γραμμές μέχρις ότου (και αν ποτέ) τους προσπερνούσαν τα συμμαχικά στρατεύματα, οι πιθανότητες μιας ασφαλούς επιστροφής δεν θεωρείτο καθόλου υψηλή.

Ο Σάικς έγραψε αυτό που στη συνέχεια κλήθηκε «Το εγχειρίδιο Τζέντμπουργκ» (The Jedburgh manual) τον Μάιο του 1943, χωρίς να γνωρίζει ότι θα επιφορτιστεί με την διοίκηση όλης της εκπαίδευσης όλων των Jedburgh στην έδρα τους στο Μιλτον Χολ (Milton Hall) στο Northants.

Ίσως το πιο γνωστό απόσπασμα για τον Σάικς από την περίοδο αυτή είναι από το βιβλίο «Αποστολή SOE» (“SOE Assignment”) του Ντόναλντ Χάμιλτον Χολ (Donald Hamilton Hall).

«Δίδαξε άοπλη μάχη και γρήγορες αντιδράσεις πυροβολισμού, όπως πώς να σκοτώνεις τέσσερα άτομα σε ένα δωμάτιο, καθώς έπεφτες κάτω στο έδαφος κοντά στη κάσα της πόρτας ώστε να είσαι δύσκολος στόχος. Οι μέθοδοί της άοπλης μάχης και της σιωπηλής δολοφονίας, ήταν τέτοιες που πολλοί ήταν σε θέση, στα επόμενα χρόνια, να σώσουν τους εαυτούς τους εντελώς λόγω των οδηγιών του».

Είναι αλήθεια ότι ο Σάικς χαιρόταν μεγάλη εκτίμηση στην S.O.E., είχε αναρριχηθεί από το βαθμό του Λοχαγού στο βαθμό του Ταγματάρχη κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του. Ηγήθηκε επίσης όλες τις εκπαιδεύσεις μάχης σώμα-με-σώμα στην άοπλη μάχη, στο μαχαίρι, στο ραβδί και στα πυροβόλα όπλα στη S.O.E. στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και στην εκπαίδευση των Τζέντμπουργκ.

Ήταν στη S.O.E. (Special Operations Executive) που ο Σάικς (Sykes) έφθασε στο απόγειο της καριέρας του, φάνηκε ότι όλα πήγαιναν καλά, αλλά κανένας δεν ήξερε πόσο γρήγορα τελείωνε ο χρόνος του.

Τα τελευταία χρόνια του Sykes

Προς το τέλος του 1944 ο Σάικς (Sykes) είχε πρόβλημα με την υγεία του. Αν και φαινομενικά σε εξαιρετική φυσική κατάσταση για άνθρωπο της ηλικίας του, η κούραση της εκπαίδευσης και τα ταξίδια είχαν αρχίσει να εμφανίζονται στην καρδιά του. Μια σύντομη έξαρση τον ανάγκασε να νοσηλευτεί και μια ιατρική εξέταση από τους γιατρούς της S.O.E. (Special Operations Executive) τον ταξινόμησε ως «Ακατάλληλο για υπηρεσία».

Ο Σάικς αναγκάστηκε να αποσυρθεί εγκαταλείποντας την S.O.E. στις αρχές του 1945. Αν και ήταν γνωστό ότι δεν θα επέστρεφε στις διοικητικές του αρμοδιότητες, η επίσημη ημερομηνία αποχωρήσεώς του ήταν η 6 Απριλίου του 1945.

Κατέληξε σε ξενώνα στο Bexhill-on-Sea όπου απεβίωσε στις 12 Μαΐου του 1945 από καρδιακά προβλήματα. Μόνος και ξεχασμένος από τους ανθρώπους και τους οργανισμούς που είχε υπηρετήσει τόσο πιστά. Ήταν μόλις 62 ετών.

Η νεκρολογία του στην εφημερίδα “Times” ήταν σύντομη. Ο Σάικς είχε πια ήδη ξεχαστεί και αποτεφρώθηκε στο Κεντ.

Αυτό που έχει ονομαστεί από διάφορους ερευνητές ως το «Αδημοσίευτο Εγχειρίδιο» (Unpublished Manual), περιέχει τις σκέψεις του σχετικά με την πραγματικότητα της μάχης σώμα με σώμα, την μαχητική κατάρτιση, τις ιδέες και τεχνικές άοπλης και ένοπλης μάχης και τις διάφορες μεθόδους που ανέπτυξε με πυροβόλο όπλο. Δηλαδή, όλα όσα αναπτύχθηκαν από τις εμπειρίες του όχι μόνο από την επαφή του με την S.O.E. (Special Operations Executive), αλλά σε όλο τον κόσμο.

Η εκπαιδευτική μεθοδολογία του Σάικς (Sykes) είναι ακόμα σε χρήση σήμερα, μια κληρονομιά ανεκτίμητης αξίας που εξακολουθεί να σώζει της ζωές ανθρώπων στη πρώτη γραμμή της βίας.

 

 

 

 

 

Μοίρασέ το:

Δείτε επίσης...

Bill Underwood

Ποιος ήταν ο Bill Underwood; Ποιοι ήταν οι δάσκαλοί του; Τι του έμαθαν αυτοί; Πόσα έκανε μόνος του; Που δοκίμασε το σύστημα “Combato” που δημιούργησε αργότερα;

περισσοτερα »

Dermot Michael o’Neill

Ποιος ήταν ο Dermot Michael o’Neill; Ποιό είναι το ιστορικό του; Τι έκανε στον Β’ Π.Π.; Ποιους και που εκπαίδευε κατά την διάρκεια του πολέμου; Τι ήταν διαφορετικό στην δική του εκπαiδευτική προσέγγιση;

περισσοτερα »

George de Relwyskow

Ποιος ήταν ο George de Relwyskow; Ποιό είναι το ιστορικό του; Τι έκανε στον Β’ Π.Π.; Ποιους και που εκπαίδευε κατά την διάρκεια του πολέμου; Τι ήταν διαφορετικό στην δική του εκπαίδευση;

περισσοτερα »

Court Harry

Ποιος ήταν ο Χάρρυ Κόρτ; Ποιό είναι το ιστορικό του; Τι έκανε στον Β’ Π.Π.; Ποιους και που εκπαίδευε κατά την διάρκεια του πολέμου; Τι ήταν διαφορετικό στην δική του εκπαίδευση;

περισσοτερα »

ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Με την αποστολή της φόρμας συμμετοχής στο σεμινάριο, δηλώνω ότι συμφωνώ με τους όρους και τις προϋποθέσεις που παρατίθενται εδώ:

  • Οι αιτήσεις συμμετοχής θα κλείσουν 2 ημέρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου.
  • Υποχρεωτικός εξοπλισμός: Σαγιονάρες, Πετσέτα προσώπου
  • Προαιρετικός εξοπλισμός: Κάσκα, Μασέλα, Σπασουάρ.
  • Οι συμμετέχοντες οφείλουν να είναι οικονομικά εντάξει πριν την έναρξη του σεμιναρίου. Παρέχονται τραπεζικός λογαριασμός και PayPal, μέσω email. Απόδειξη λαμβάνεται ηλεκτρονικά. Εδώ αναγράφονται οι τρόποι πληρωμής.
  • Οι συμμετέχοντες θα λάβουν Βεβαίωση Συμμετοχής.

Πληρωμή σεμιναρίου:

Οι πληρωμές συμμετοχής θα καταβάλλονται τουλάχιστον 24 ώρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου στη γραμματεία ή μέσω Paypal μέσω του ακόλουθου συνδέσμου (πληρωμή σεμιναρίου), στη διοργανώτρια εταιρεία Ανθρώπινη Ανάπτυξη ΑΜΚΕ – Human Development NPO. Μη πληρωμένες αιτήσεις θα θεωρηθούν άκυρες.

Η απόδειξη πληρωμής θα σταλεί ηλεκτρονικά στο δηλωμένο e-mail μετά το πέρας του σεμιναρίου. Πλήρης επιστροφή του καταβληθέντος ποσού γίνεται για ακυρώσεις συμμετοχής τουλάχιστον 24 ώρες πριν την έναρξη του σεμιναρίου. Η ακύρωση πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά με σχετικό email ή τηλεφωνικά.

ΟΡΟΙ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Η ακύρωση πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά, μέσω της Φόρμας Ακύρωσης Συμμετοχής. Εναλλακτικά, καλέστε μας στο 210.80.47.244, εγκαίρως. Θυμηθείτε ότι η γραμματεία λειτουργεί καθημερινές, από τις 10:00 έως τις 16:00.