Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζουν για την πραγματική επίθεση με μαχαίρι.
Ακόμη και ένας υποψιασμένος, προσεκτικός και σχετικά εκπαιδευμένος άνθρωπος μπορεί να εξαπατηθεί από κάποιον που έχει μάθει να χρησιμοποιεί δόλο, παραπλάνηση, κοινωνική προσέγγιση, αιφνιδιασμό και απόκρυψη πρόθεσης. Το εγκληματικό στοιχείο δεν παίζει τίμια. Δεν ανακοινώνει την επίθεση. Δεν στέκεται απέναντι σε «μονομαχία». Δεν ακολουθεί τις καθαρές, προβλέψιμες κινήσεις που διδάσκονται συχνά σε αθλητικούς συλλόγους.
Η πραγματική απειλή με μαχαίρι αρχίζει πολύ πριν φανεί η λεπίδα. Αρχίζει με την επιλογή θύματος, την προσέγγιση, την απόσταση, την τοποθέτηση, τη συνέντευξη, τη διάσπαση προσοχής, την απόκρυψη του όπλου και την προσπάθεια του δράστη να δημιουργήσει σοκ, σύγχυση και υποταγή.
Γι’ αυτό η απάντηση δεν είναι «μάθε πέντε τεχνικές». Η απάντηση είναι να μάθεις να παρατηρείς, να αφομοιώνεις, να αξιολογείς και να αντιδράς υπό πίεση. Να μάθεις πώς λειτουργούν τα ανθρώπινα πρότυπα συμπεριφοράς. Να μάθεις το γιατί, το πώς, το πότε και το τι κάνουν τα αρπακτικά. Να εκπαιδευτείς με ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια, όχι μόνο με καθαρές τεχνικές αίθουσας.
Η συμμόρφωση μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να σώσει τη ζωή. Δεν υπάρχει όμως εγγύηση. Η αντίσταση μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι αναγκαία. Δεν υπάρχει όμως εγγύηση. Η απόδραση είναι πάντα προτιμότερη όταν είναι διαθέσιμη. Δεν είναι όμως πάντα διαθέσιμη.
Το πραγματικό ερώτημα είναι: είστε πραγματικά προετοιμασμένοι για επίθεση με μαχαίρι ή απλώς νομίζετε ότι είστε;
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι «θα καταλάβουν» μια επίθεση με μαχαίρι όταν έρθει.
Αφορά ασκούμενους πολεμικών τεχνών, μαχητικών αθλημάτων και συστημάτων αυτοάμυνας που έχουν διδαχθεί καθαρές τεχνικές άμυνας απέναντι σε μαχαίρι και ίσως πιστεύουν ότι η πραγματική απειλή θα εμφανιστεί με παρόμοιο τρόπο.
Αφορά επίσης ανθρώπους που θεωρούν τον εαυτό τους υποψιασμένο, προσεκτικό ή «έμπειρο στον δρόμο», αλλά δεν έχουν δοκιμαστεί σε σενάρια όπου ο δράστης χρησιμοποιεί δόλο, εξαπάτηση, κοινωνική πίεση, παραπλάνηση, ξαφνική προσέγγιση και απόκρυψη όπλου.
Είναι χρήσιμο για γονείς, γυναίκες που θέλουν πρακτική αυτοπροστασία, άνδρες που πρέπει να ελέγχουν τον εγωισμό τους, εκπαιδευτές, επαγγελματίες ασφαλείας, ανθρώπους που εργάζονται με κοινό και οποιονδήποτε θέλει να καταλάβει ότι η άμυνα απέναντι στο μαχαίρι δεν αρχίζει όταν η λεπίδα ακουμπήσει το σώμα.
Πάνω απ’ όλα, απευθύνεται στον νομοταγή πολίτη που δεν θέλει να ζει φοβισμένος, αλλά θέλει να καταλάβει πώς λειτουργεί η πραγματική απειλή και γιατί η σοβαρή αυτοπροστασία χρειάζεται παρατήρηση, επίγνωση, απόσταση, ρεαλιστική προσομοίωση και ψυχοσωματική προετοιμασία.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί γνωρίζουμε πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε για την πραγματική επίθεση με μαχαίρι.
- Γιατί οι εγκληματίες χρησιμοποιούν δόλο για να πλησιάσουν ακόμη και υποψιασμένους ανθρώπους.
- Γιατί η παρατήρηση ανθρώπινων προτύπων συμπεριφοράς χρειάζεται άσκηση.
- Γιατί η συνεχής προσομοίωση είναι ασφαλέστερη και πιο ρεαλιστική μέθοδος μάθησης από τη θεωρία.
- Γιατί οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια είναι απαραίτητα στην εκπαίδευση Combatives.
- Γιατί χρειάζεται να μάθουμε το γιατί, το πώς, το πότε και το τι κάνουν τα αρπακτικά.
- Γιατί η αναγνώριση κρυφών δυναμικών είναι πολύ δυσκολότερη υπό φόβο.
- Πώς το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα μπορεί να επηρεάσει κρίση, όραση, ακοή και απόφαση.
- Γιατί ο άνθρωπος υπό απειλή μπορεί να συγκλονιστεί, να μπερδευτεί, να αποπροσανατολιστεί, να παγώσει και να υποταχθεί.
- Γιατί η συμμόρφωση με έναν αποφασισμένο εγκληματία δεν εγγυάται ασφάλεια.
- Γιατί η επίθεση με μαχαίρι δεν μοιάζει με τις καθαρές επιθέσεις που δείχνουν συχνά σε αθλητικούς συλλόγους.
- Γιατί οι επιτιθέμενοι χρησιμοποιούν τεχνάσματα, εξαπάτηση, παραπλάνηση, αιφνιδιασμό και απόκρυψη όπλου.
- Γιατί πρέπει να αναγνωρίζουμε πού μπορεί να είναι το όπλο πριν εμφανιστεί.
- Γιατί η θέση, η συμπεριφορά και η πρόθεση του δράστη έχουν σημασία.
- Γιατί η απόσταση και η χρονική στιγμή της προσέγγισης είναι κρίσιμες.
- Γιατί η επίγνωση περιβάλλοντος δεν αρκεί αν δεν υπάρχει επίγνωση ανθρώπινης συμπεριφοράς.
- Γιατί το ερώτημα δεν είναι μόνο «ξέρω τεχνικές;» αλλά «είμαι πραγματικά προετοιμασμένος;»
Βασικά σημεία
- Το εγκληματικό στοιχείο έχει συχνά πρακτική στη χρήση δόλου για να πλησιάζει ακόμη και προσεκτικούς ανθρώπους.
- Οι ανυποψίαστοι άνθρωποι είναι προτιμότεροι στόχοι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι υποψιασμένοι είναι ασφαλείς.
- Η αναγνώριση ανθρώπινων προτύπων συμπεριφοράς απαιτεί άσκηση.
- Η συνεχής πρακτική προσομοίωσης είναι βασικό εργαλείο για να μάθει ο ασκούμενος να «διαβάζει» κακή πρόθεση.
- Η παρατήρηση ανθρώπων σε δυνητικά βίαια περιβάλλοντα είναι μία μέθοδος μάθησης, αλλά δεν είναι πάντα ασφαλής ή πρακτική για πολίτες.
- Η πιο ασφαλής εκπαιδευτική οδός είναι η συμμετοχή σε ρεαλιστικούς ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
- Ο ασκούμενος πρέπει πρώτα να μάθει να λαμβάνει στοιχεία και να τα διαβάζει.
- Στη συνέχεια πρέπει να μάθει να χρησιμοποιεί αυτά τα στοιχεία σε δικές του αντιδράσεις.
- Στην προπόνηση πρέπει να μάθουμε να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε σαν αρπακτικά για να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν τα αρπακτικά.
- Πρέπει να αναγνωρίζουμε γιατί και πώς επιλέγουν θύμα, γιατί και πότε αποφασίζουν, γιατί και πώς πλησιάζουν, και γιατί και πώς συμπεριφέρονται όταν κλείσουν την απόσταση.
- Η απειλή και η βία κάνουν περίεργα πράγματα στο μυαλό και στο σώμα.
- Υπό σοβαρή πίεση, η αναγνώριση, η αξιολόγηση και η σωστή απόφαση είναι πολύ δυσκολότερες από όσο νομίζει ο μέσος άνθρωπος.
- Η φυσιολογία του φόβου διαψεύδει τους «κομάντο της πολυθρόνας».
- Η απάντηση στην πίεση δεν μαθαίνεται θεωρητικά. Χρειάζονται πολλές επαναλήψεις υπό ρεαλιστικές συνθήκες.
- Ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να παίρνει αποφάσεις σε διαφορετικές αποστάσεις: 4 μέτρα, 3 μέτρα, 2 μέτρα, 1 μέτρο, 50 εκατοστά ή λιγότερο.
- Το μαχαίρι μπορεί να είναι κρυμμένο κάτω από τα ρούχα, μέσα στο χέρι ή να εμφανιστεί ξαφνικά.
- Αν δεν υπάρχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση υπό ψυχοσωματική πίεση, ο άνθρωπος μπορεί να σοκαριστεί, να μπερδευτεί, να αποπροσανατολιστεί, να παγώσει και να υποταχθεί.
- Η συμμόρφωση μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν εγγυάται ασφάλεια.
- Η πραγματική επίθεση με μαχαίρι δεν μοιάζει απαραίτητα με την επίθεση που δείχνουν σε αθλητικούς συλλόγους.
- Οι έμπειροι δράστες χρησιμοποιούν τεχνάσματα, εξαπάτηση, παραπλάνηση, σοκ, σύγχυση, αποπροσανατολισμό και αιφνιδιασμό.
- Η αναγνώριση της πιθανής θέσης του όπλου πριν εμφανιστεί είναι κρίσιμη.
- Εκτός από το μαχαίρι, μπορεί να χρησιμοποιηθούν άλλα αντικείμενα ή απειλές, όπως σύριγγες ή άλλα μέσα εκφοβισμού.
- Η θέση, η συμπεριφορά, η πρόθεση και τα σημάδια οπλοφορίας πρέπει να αξιολογούνται μαζί.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Γνωρίζουμε λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε
Η πραγματικότητα είναι σκληρή: ακόμη και αν κάποιος παρακολουθεί στενά το περιβάλλον του, μπορεί να εξαπατηθεί.
Το εγκληματικό στοιχείο δεν προσεγγίζει πάντα με φανερή απειλή. Συχνά χρησιμοποιεί δόλο. Μπορεί να δείχνει αθώο, φυσιολογικό, χαλαρό ή κοινωνικά αποδεκτό. Μπορεί να ζητήσει κάτι απλό. Μπορεί να πλησιάσει με πρόσχημα. Μπορεί να κρύψει την πρόθεση μέχρι να είναι πολύ αργά.
Αυτό σημαίνει ότι η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο να «κοιτάμε γύρω μας». Είναι να ξέρουμε τι ψάχνουμε. Να μπορούμε να αναγνωρίζουμε μοτίβα συμπεριφοράς, απόσταση, κίνηση, θέση σώματος, χέρια, κατεύθυνση, περιβάλλον και αλλαγές στη δυναμική.
Αυτό δεν μαθαίνεται με θεωρία μόνο.
Χρειάζεται άσκηση.
Ο δόλος είναι εργαλείο του δράστη
Ο δράστης δεν θέλει να ξεκινήσει από μειονεκτική θέση. Θέλει να πλησιάσει, να μειώσει την αντίσταση, να αποσπάσει την προσοχή και να δημιουργήσει σοκ.
Για αυτό ο δόλος είναι τόσο σημαντικός.
Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει όχι μόνο την εμφανή απειλή, αλλά και την προσέγγιση που μοιάζει αθώα ενώ δεν είναι. Πρέπει να μπορεί να διακρίνει πότε κάποιος ζητά πραγματικά βοήθεια και πότε χρησιμοποιεί κοινωνικό πρόσχημα για να κλείσει απόσταση.
Δεν υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα.
Υπάρχει όμως καλύτερη ανάγνωση.
Και η καλύτερη ανάγνωση μειώνει τον κίνδυνο.
Ρόλοι, προσομοιώσεις και σενάρια
Ένας ασφαλέστερος τρόπος εκπαίδευσης είναι η συμμετοχή σε σκληρές, ελεγχόμενες προπονήσεις με ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Αυτά χρησιμοποιούνται συνεχώς στη μεθοδολογία του Combatives Group.
Ο πρώτος στόχος είναι να μάθει ο ασκούμενος να λαμβάνει στοιχεία και να τα διαβάζει.
Ο δεύτερος στόχος είναι να μάθει να τα χρησιμοποιεί στις δικές του αντιδράσεις.
Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να ξέρει κανείς ότι «κάτι δεν πάει καλά». Πρέπει να ξέρει τι να κάνει με αυτή την πληροφορία.
Πρέπει επίσης να μάθει να σκέφτεται σαν αρπακτικό στην προπόνηση, όχι για να γίνει εγκληματίας, αλλά για να μπορεί να χειριστεί καλύτερα το αρπακτικό που ίσως βρεθεί απέναντί του.
Γιατί, πώς, πότε και τι κάνουν τα αρπακτικά
Για να χειριστεί κανείς έναν εν δυνάμει επιτιθέμενο, πρέπει να καταλάβει τις διαδικασίες του.
Γιατί επιλέγει ένα θύμα;
Πώς το επιλέγει;
Πότε αποφασίζει;
Πώς πλησιάζει;
Πώς συμπεριφέρεται όταν έχει κλείσει την απόσταση;
Τι κάνει με τα χέρια;
Πού κοιτάζει;
Πώς χρησιμοποιεί το περιβάλλον;
Πώς διαχειρίζεται μάρτυρες, έξοδο, φως και απομόνωση;
Αυτές οι λεπτομέρειες δεν είναι θεωρητικές πολυτέλειες. Είναι η πραγματική ύλη της αυτοπροστασίας.
Η ερώτηση είναι απλή:
Γιατί και πώς λειτουργούν;
Αν δεν ξέρουμε αυτό, θα περιμένουμε να εμφανιστεί η απειλή με τρόπο που μάλλον δεν θα εμφανιστεί ποτέ.
Δεν είναι εύκολο υπό φόβο
Το να αναγνωρίσει κανείς κρυφές δυναμικές γύρω του είναι δύσκολο ακόμη και σε ήρεμη κατάσταση.
Υπό φόβο είναι πολύ δυσκολότερο.
Όταν νιώθει ότι κινδυνεύει, ο άνθρωπος μπορεί να έχει ταχυκαρδία, περιορισμένη όραση, μειωμένη ακοή, σύγχυση, πίεση στην αναπνοή, δυσκολία στην αξιολόγηση και έντονη ανάγκη φυγής, μάχης ή παγώματος.
Ο μέσος άνθρωπος υποτιμά αυτό το φαινόμενο.
Οι «κομάντο της πολυθρόνας» το υποτιμούν ακόμη περισσότερο.
Όμως η ανθρώπινη φυσιολογία δεν ενδιαφέρεται για φαντασιώσεις. Το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα κυριαρχεί είτε το θέλουμε είτε όχι.
Μπορούμε να μειώσουμε τις επιδράσεις του φόβου μόνο μέσω εξοικείωσης και ρεαλιστικής προπόνησης. Ακόμη κι αυτό έχει όρια.
Παρατήρηση, αφομοίωση, αξιολόγηση, αντίδραση
Η απειλή και η βία κάνουν περίεργα πράγματα στο μυαλό και στο σώμα.
Γι’ αυτό χρειάζεται να μάθει κανείς να παρατηρεί, να αφομοιώνει, να αξιολογεί και να αντιδρά υπό πίεση.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί κυρίως με δύο τρόπους:
Με πραγματική εμπειρία, την οποία κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν εύχεται σε πολίτες.
Ή με ρεαλιστικές, συχνά σκληρές προσομοιώσεις, παιχνίδια ρόλων και σενάρια.
Η δεύτερη οδός είναι η ασφαλέστερη.
Αλλά πρέπει να γίνει σωστά.
Όχι σαν θέατρο.
Όχι σαν επίδειξη.
Όχι σαν καθαρή χορογραφία.
Αλλά με πίεση, αβεβαιότητα, αλλαγές, αιφνιδιασμό και ανάγκη λήψης απόφασης.
Η απόσταση αλλάζει τα πάντα
Ο άνθρωπος υπό απειλή πρέπει να μπορεί να αντιμετωπίσει πολλές καταστάσεις και αποφάσεις από διαφορετικές αποστάσεις.
Τι μπορεί να κάνει στα 4 μέτρα;
Στα 3;
Στα 2;
Στο 1;
Στα 50 εκατοστά;
Ή λιγότερο;
Αυτές οι αποστάσεις δεν είναι αριθμοί για θεωρητική συζήτηση. Είναι διαφορετικοί κόσμοι.
Σε άλλη απόσταση υπάρχει χρόνος να φύγεις.
Σε άλλη υπάρχει χρόνος να μιλήσεις.
Σε άλλη χρειάζεται άμεση κίνηση.
Σε άλλη είσαι ήδη σε κρίσιμη θέση.
Αν ο ασκούμενος δεν έχει δοκιμαστεί σε διαφορετικές αποστάσεις, δεν ξέρει πραγματικά τις επιλογές του.
Πού είναι το μαχαίρι;
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι το μαχαίρι μπορεί να μην φαίνεται.
Μπορεί να είναι κάτω από τα ρούχα.
Μπορεί να είναι μέσα στο χέρι.
Μπορεί να είναι ήδη έτοιμο να εμφανιστεί.
Μπορεί να κρατιέται με τρόπο που δεν τραβά προσοχή.
Μπορεί να εμφανιστεί μόλις κλείσει η απόσταση.
Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να αναρωτιέται:
Κρύβει μαχαίρι;
Ετοιμάζεται να το βγάλει;
Το έχει ήδη στο χέρι;
Προσπαθεί να κλείσει απόσταση για να το χρησιμοποιήσει;
Τι κάνει το χέρι του;
Γιατί αγγίζει συγκεκριμένο σημείο;
Γιατί το χέρι μένει κρυμμένο;
Αυτές οι ερωτήσεις πρέπει να απαντώνται υπό πίεση. Όχι όταν όλα είναι ήρεμα.
Η συμμόρφωση δεν εγγυάται ασφάλεια
Η συμμόρφωση με έναν αποφασισμένο εγκληματία μπορεί κάποιες φορές να σώσει τη ζωή.
Αν ζητά αντικαταστάσιμα αντικείμενα, συχνά η λογική επιλογή είναι να τα δώσουμε.
Όμως κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η συμμόρφωση θα πιάσει τόπο.
Υπάρχουν εγκληματίες που τραυματίζουν ή σκοτώνουν ακόμη και όταν το θύμα υπακούσει.
Αυτό είναι το σκληρότερο μέρος του θέματος.
Δεν υπάρχει απόλυτα ασφαλής επιλογή.
Γι’ αυτό το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «αν θα αντισταθώ ή θα συμμορφωθώ».
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Πώς δεν θα βρεθώ σε αυτή τη θέση εξαρχής;
Πώς φαίνεται η πραγματική επίθεση με μαχαίρι
Η βία αυξάνεται σε πολλές κοινωνίες, αλλά ακόμη πιο ανησυχητική είναι η αυξημένη βαρβαρότητά της.
Περισσότεροι άνθρωποι μεταφέρουν μαχαίρια. Ακόμη και ανήλικοι εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού, ληστείας και απειλής. Οι φιλονικίες στον δρόμο και σε χώρους διασκέδασης μπορούν πλέον ευκολότερα να πάρουν ένοπλη μορφή.
Η πραγματική επίθεση με μαχαίρι δεν είναι απαραίτητα η καθαρή επίθεση που δείχνει ένας συνεργάσιμος συνασκούμενος.
Μπορεί να έρθει με δόλο.
Με παραπλάνηση.
Με ξαφνικό κλείσιμο της απόστασης.
Με απόκρυψη του όπλου.
Με σοκ.
Με σύγχυση.
Με αποπροσανατολισμό.
Με αιφνιδιασμό.
Ο δράστης δεν θα μας βοηθήσει να του στερήσουμε τα πλεονεκτήματα. Αντιθέτως, θα προσπαθήσει να τα κρατήσει.
Και εμείς δεν πρέπει να του τα δώσουμε.
Το όπλο πρέπει να αναγνωριστεί πριν εμφανιστεί
Αν η λεπίδα έχει ήδη ακουμπήσει στο σώμα, είμαστε σε πολύ μειονεκτική θέση.
Άρα πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πού μπορεί να βρίσκεται το όπλο πριν φτάσει εκεί.
Αυτό σημαίνει παρατήρηση συμπεριφοράς, θέσης, χεριών, ασυνείδητων αγγιγμάτων, περιοχών του σώματος όπου μπορεί να κρύβεται αντικείμενο και τρόπου προσέγγισης.
Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες, άρα η δεξιά πλευρά της μέσης συχνά αξίζει προσοχή. Όμως δεν πρέπει να κολλάμε σε μία υπόθεση. Το όπλο μπορεί να βρίσκεται αλλού.
Το σημαντικό είναι να μάθουμε να παρατηρούμε.
Όχι να μαντεύουμε.
Δεν είναι πάντα μαχαίρι
Το άρθρο θυμίζει κάτι ακόμη σημαντικό: δεν υπάρχει εγγύηση ότι το όπλο θα είναι μαχαίρι.
Μπορεί να είναι άλλο αντικείμενο.
Μπορεί να είναι σύριγγα.
Μπορεί να είναι απειλή μόλυνσης, πραγματική ή προσποιητή.
Μπορεί να είναι κάτι που δεν αναγνωρίζουμε αμέσως.
Το ζήτημα δεν είναι να φοβόμαστε τα πάντα.
Το ζήτημα είναι να καταλαβαίνουμε ότι η απειλή δεν εμφανίζεται πάντα με τη μορφή που περιμένουμε.
Γι’ αυτό χρειάζεται παρατήρηση θέσης, συμπεριφοράς, πρόθεσης, πιθανής οπλοφορίας και τοποθεσίας του αντικειμένου.
Αν δεν το δούμε νωρίς, η μόνη ένδειξη μπορεί να είναι η στιγμή που ο δράστης το τραβά.
Και τότε μπορεί να είναι πολύ αργά.
Γνωρίζεις πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζεις
Η πραγματικότητα είναι ότι, ακόμη και αν παρακολουθούμε στενά το περιβάλλον μας, το εγκληματικό στοιχείο έχει συχνά ασκήσει πολλή πρακτική στη χρήση του δόλου.
Και ο δόλος είναι σοβαρό εργαλείο.
Με τον δόλο μπορεί να πλησιάσει ακόμη και υποψιασμένους ανθρώπους.
Φυσικά, προτιμά τους ανυποψίαστους. Αυτοί είναι ευκολότεροι. Δεν κοιτούν. Δεν αξιολογούν. Δεν κρατούν απόσταση. Δεν διαβάζουν την κατάσταση. Δεν σκέφτονται ότι κάποιος μπορεί να τους έχει επιλέξει.
Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο υποψιασμένος είναι ασφαλής.
Ένας άνθρωπος μπορεί να κοιτάζει γύρω του και πάλι να εξαπατηθεί.
Μπορεί να είναι προσεκτικός και πάλι να πιαστεί από κοινωνικό πρόσχημα.
Μπορεί να έχει αυτοπεποίθηση και πάλι να επιτρέψει στον άλλον να κλείσει απόσταση.
Μπορεί να έχει εκπαιδευτεί σε τεχνικές και πάλι να μη δει την προσέγγιση.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο να βλέπουμε.
Το πρόβλημα είναι να ξέρουμε τι βλέπουμε.
Χρειάζονται ασκήσεις για να αναγνωρίζει κανείς ανθρώπινα πρότυπα συμπεριφοράς, ώστε να «μυρίζεται» την κακή πρόθεση.
Αυτό δεν γίνεται με μία συμβουλή.
Δεν γίνεται με μία διάλεξη.
Δεν γίνεται επειδή κάποιος διάβασε ένα άρθρο.
Μπορεί να επιτευχθεί μόνο με συνεχή πρακτική προσομοίωσης.
Η παρατήρηση ανθρώπων σε δυνητικά βίαια περιβάλλοντα
Μεγάλο μέρος αυτής της πρακτικής είναι να παρακολουθεί κανείς ανθρώπους διακριτικά σε δυνητικά βίαια περιβάλλοντα.
Όχι για να γίνει περίεργος.
Όχι για να παριστάνει τον μυστικό πράκτορα.
Αλλά για να μάθει να διαβάζει συμπεριφορές.
Σκεφτείτε κακόφημα μπαρ.
Κακόφημες γειτονιές.
Περιβάλλοντα όπου άνθρωποι είναι μεθυσμένοι, θυμωμένοι, επιθετικοί, πιεσμένοι ή έτοιμοι να εμπλακούν.
Αυτά είναι περιβάλλοντα που αστυνομικοί πρώτης γραμμής παρατηρούν σχεδόν καθημερινά.
Ο μέσος πολίτης όμως δεν πρέπει να ψάχνει τέτοια περιβάλλοντα για να μάθει.
Δεν είναι ασφαλές.
Δεν είναι αναγκαίο.
Δεν είναι έξυπνο.
Υπάρχει ασφαλέστερος τρόπος.
Και αυτός είναι η ρεαλιστική εκπαίδευση με ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Ρόλοι, προσομοιώσεις και σενάρια
Ένας ασφαλέστερος τρόπος είναι να συμμετέχει κάποιος σε σκληρές, ελεγχόμενες προπονήσεις με παιχνίδια ρόλων, προσομοιώσεις και σενάρια.
Αυτά χρησιμοποιούνται συνεχώς στην κοινότητα του Combatives Group.
Το σχετικό άρθρο του combatives.gr για τους ρόλους, τις προσομοιώσεις και τα σενάρια εξηγεί ότι η εξοικείωση με τη βία, έστω τεχνητή και ελεγχόμενη, μπορεί να βοηθήσει τον ασκούμενο να λειτουργήσει καλύτερα υπό πίεση.
Ο στόχος, στο βασικότερο επίπεδο, είναι πρώτα να λάβουμε τα στοιχεία που παρουσιάζονται και να μάθουμε να τα διαβάζουμε.
Δηλαδή:
Τι κάνει ο άλλος;
Πώς πλησιάζει;
Πού κοιτάζει;
Τι κάνει με τα χέρια;
Πώς αλλάζει η απόσταση;
Πώς τοποθετεί το σώμα του;
Μήπως προσπαθεί να μας οδηγήσει κάπου;
Μήπως χρησιμοποιεί λόγια για να καλύψει κίνηση;
Μήπως η προσέγγιση είναι αθώα;
Μήπως είναι φαινομενικά αθώα;
Μήπως είναι παραπλανητική;
Αυτή είναι η πρώτη φάση.
Να διαβάζουμε.
Η δεύτερη είναι να μάθουμε τη χρήση αυτών των στοιχείων στις δικές μας αντιδράσεις, ώστε να αντιστρέψουμε τους ρόλους απέναντι σε έναν εν δυνάμει επιτιθέμενο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι γινόμαστε εγκληματίες.
Σημαίνει ότι μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε σαν αρπακτικά στην προπόνηση, ώστε να χειριστούμε καλύτερα αρπακτικά στην πραγματική ζωή.
Πρέπει να ξέρεις το παιχνίδι για να μη γίνεις εύκολα μέρος του.
Να καταλάβουμε το γιατί, το πώς, το πότε και το τι
Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε το γιατί, το πώς, το πότε και το τι κάνουν τα αρπακτικά.
Το γιατί είναι κρίσιμο.
Διότι όλα από εκεί ξεκινούν.
Γιατί επιλέγει ένα θύμα;
Γιατί επιλέγει εσένα και όχι κάποιον άλλον;
Γιατί πλησιάζει τώρα;
Γιατί από αυτή την πλευρά;
Γιατί με αυτή την αφορμή;
Γιατί επιμένει να μειώσει απόσταση;
Γιατί προσπαθεί να σε σταματήσει;
Γιατί θέλει να κοιτάξεις αλλού;
Γιατί κρύβει το ένα χέρι;
Γιατί εμφανίζεται δεύτερο άτομο λίγο πιο πέρα;
Μετά έρχεται το πώς.
Πώς επιλέγουν ένα θύμα;
Πώς λαμβάνουν απόφαση;
Πώς πλησιάζουν;
Πώς συμπεριφέρονται όταν έχουν κλείσει την απόσταση;
Πώς δοκιμάζουν όρια;
Πώς προκαλούν σύγχυση;
Πώς χρησιμοποιούν λόγια;
Πώς χρησιμοποιούν φαινομενική αθωότητα;
Πώς εκμεταλλεύονται ευγένεια, αμηχανία ή κοινωνική πίεση;
Μετά έρχεται το πότε.
Πότε αποφασίζουν;
Πότε επιταχύνουν;
Πότε κλείνουν απόσταση;
Πότε βγάζουν το όπλο;
Πότε χτυπούν;
Πότε εγκαταλείπουν;
Και τέλος, το τι.
Τι κάνουν;
Τι δείχνουν;
Τι κρύβουν;
Τι προσπαθούν να πετύχουν;
Τι περιμένουν από εμάς;
Τι αντίδραση θέλουν να προκαλέσουν;
Αυτό είναι το πραγματικό αντικείμενο της αυτοπροστασίας.
Όχι απλώς «τεχνικές».
Διαδικασίες.
Συμπεριφορές.
Πρόθεση.
Προσέγγιση.
Απόσταση.
Εξαπάτηση.
Χειρισμός.
Αν δεν καταλάβουμε γιατί και πώς λειτουργούν, θα περιμένουμε την απειλή στο λάθος σημείο.
Αυτό δεν είναι εύκολο
Το να αναγνωρίσει κανείς δυναμικές, συχνά κρυφές, που συμβαίνουν γύρω του και με βάση αυτές να λάβει καλές, σωτήριες αποφάσεις είναι πολύ δυσκολότερο από όσο φαντάζεται.
Και είναι ακόμη δυσκολότερο όταν του έρχεται να κατουρηθεί και να χεστεί από τον φόβο.
Η φράση είναι σκληρή, αλλά ακριβής.
Ο φόβος κάνει τον άνθρωπο σωματικό.
Όχι θεωρητικό.
Όχι φιλοσοφικό.
Σωματικό.
Τρέμει.
Στεγνώνει το στόμα.
Χάνεται η λεπτή σκέψη.
Κλείνει η όραση.
Αλλοιώνεται η ακοή.
Σφίγγεται το σώμα.
Κολλάει το μυαλό.
Οι «κομάντο της πολυθρόνας» είναι ειδικοί στα δύσκολα μόνο όσο κάθονται στην πολυθρόνα.
Η ανθρώπινη φυσιοψυχολογία τους διαψεύδει όλους.
Τη φύση δεν την παλεύεις εύκολα.
Το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα κυριαρχεί είτε θέλουμε είτε όχι.
Στο μεγαλύτερο βαθμό που μπορεί κάποιος να μειώσει τις επιδράσεις του φόβου, αυτό γίνεται μέσω εξοικείωσης.
Όχι πλήρους εξάλειψης.
Εξοικείωσης.
Να έχεις νιώσει την πίεση αρκετές φορές ώστε να μην είναι εντελώς άγνωστη.
Να έχεις παγώσει στην προπόνηση ώστε να μάθεις πώς να ξεπαγώνεις.
Να έχεις μπερδευτεί στην προπόνηση ώστε να μάθεις πώς να επανέρχεσαι.
Να έχεις νιώσει την αδρεναλίνη αρκετά ώστε να την αναγνωρίζεις.
Ακόμη κι αυτό παραμένει συζητήσιμο, διότι η πραγματικότητα είναι πάντα βαρύτερη από την προσομοίωση.
Όμως η προσομοίωση είναι πολύ καλύτερη από την άγνοια.
Παρατήρηση, αφομοίωση, αξιολόγηση και αντίδραση υπό πίεση
Η απειλή και η βία κάνουν περίεργα πράγματα να συμβαίνουν στο μυαλό και στο σώμα.
Το να μάθουμε να παρατηρούμε, να αφομοιώνουμε, να αξιολογούμε και να αντιδρούμε υπό πίεση επιτυγχάνεται κυρίως αν έχουμε αντιμετωπίσει πολλές τέτοιες καταστάσεις στο παρελθόν.
Αυτό ισχύει για αστυνομικούς.
Ισχύει για στρατιωτικούς.
Ισχύει για ανθρώπους ασφαλείας.
Ισχύει για ανθρώπους που έχουν ζήσει βίαια περιβάλλοντα.
Όμως δεν είναι λογικό ούτε επιθυμητό να ευχόμαστε στον πολίτη να αποκτήσει τέτοια πραγματική εμπειρία στον δρόμο.
Ο άλλος τρόπος είναι μέσω ρεαλιστικών, συχνά σκληρών, παιχνιδιών ρόλων, προσομοιώσεων και σεναρίων.
Εκεί μπορεί να αντιμετωπίσει ελεγχόμενα:
Προσέγγιση.
Λεκτική πίεση.
Απειλή.
Αιφνιδιασμό.
Κρυμμένο αντικείμενο.
Απότομο κλείσιμο απόστασης.
Πολλούς ανθρώπους.
Περιβάλλον με εμπόδια.
Σύγχυση.
Φωνές.
Φόβο.
Πίεση χρόνου.
Ανάγκη απόφασης.
Ένας άνθρωπος που βρίσκεται υπό απειλή και κίνδυνο πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει ευρεία ποικιλία καταστάσεων και λήψης αποφάσεων από διάφορες αποστάσεις και επίπεδα κρίσης.
Δεν μπορεί να έχει μία απάντηση για όλα.
Δεν μπορεί να στηριχθεί σε μία τεχνική.
Δεν μπορεί να περιμένει ότι ο δράστης θα κινηθεί όπως ο συνασκούμενος.
Οι ερωτήσεις της απόστασης
Οι αποστάσεις αλλάζουν τα πάντα.
Τι μπορώ να κάνω στα 4 μέτρα;
Στα 3 μέτρα;
Στα 2 μέτρα;
Στο 1 μέτρο;
Στα 50 εκατοστά;
Ή λιγότερο;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι θεωρητικές.
Στα 4 μέτρα μπορεί να υπάρχει χρόνος για έξοδο, φωνή, εμπόδιο, αλλαγή πορείας ή προετοιμασία.
Στα 3 μέτρα τα πράγματα στενεύουν.
Στα 2 μέτρα ο χρόνος μειώνεται επικίνδυνα.
Στο 1 μέτρο η κατάσταση μπορεί να γίνει άμεση.
Στα 50 εκατοστά μπορεί να είμαστε ήδη μέσα στο πρόβλημα.
Και αν το μαχαίρι είναι ήδη στο χέρι;
Θα έρθει με κάρφωμα;
Με κόψιμο;
Με συνδυασμό;
Με πίεση;
Με απειλή;
Με λαβή;
Με σπρώξιμο;
Με συνεργό;
Αν το μαχαίρι δεν φαίνεται;
Κρύβεται κάτω από τα ρούχα;
Ετοιμάζεται να το βγάλει;
Το έχει ήδη στην παλάμη;
Το κρατά χαμηλά;
Το κρύβει πίσω από το σώμα;
Αγγίζει συχνά ένα σημείο επειδή θέλει να βεβαιωθεί ότι το έχει;
Αυτά είναι ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν υπό ψυχοσωματική πίεση.
Και αν δεν έχεις εκπαιδευτεί γι’ αυτά, το πιθανότερο είναι να σοκαριστείς, να μπερδευτείς, να αποπροσανατολιστείς, να παγώσεις και τελικά να υποταχθείς ή χειρότερα.
Το πρόβλημα των αδοκίμαστων τεχνικών
Ας ελπίσουμε ότι όλα αυτά είναι αρκετά για να κρατήσουν τους δήθεν μάστερ και τα μαστεράκια από το να επιχειρήσουν να χρησιμοποιήσουν αδοκίμαστες τεχνικές που νομίζουν ότι ξέρουν, επειδή «εκπαιδεύτηκαν» σε αυτές στον τοπικό αθλητικό σύλλογο πολεμικών τεχνών ή μαχητικών αθλημάτων.
Η λέξη «νομίζουν» είναι κρίσιμη.
Άλλο να ξέρεις.
Άλλο να νομίζεις.
Άλλο να έχεις κάνει τεχνική σε συνεργάσιμο περιβάλλον.
Άλλο να έχεις πιεστεί από άνθρωπο που φέρεται απρόβλεπτα.
Άλλο να έχεις δει επίθεση σε βίντεο.
Άλλο να έχεις κάποιον μπροστά σου που κλείνει απόσταση με πρόθεση να σε διαλύσει.
Με λίγη τύχη, η ζαλισμένη αντίδραση και η επακόλουθη συμμόρφωση ίσως σώσουν τη ζωή ενός ανθρώπου.
Όμως αυτό δεν είναι το σύνολο των προβλημάτων.
Η συμμόρφωση μπορεί να βοηθήσει.
Δεν εγγυάται όμως αποτέλεσμα.
Η συμμόρφωση δεν είναι εγγύηση
Με βάση παραδείγματα εν ψυχρώ δολοφονίας, γεννιούνται δύσκολα ερωτήματα.
Ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ενός αποφασισμένου εγκληματία θα πιάσει τόπο;
Μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι εσείς δεν θα είστε το επόμενο θύμα;
Η απάντηση είναι δυσάρεστη.
Όχι.
Δεν μπορείτε να είστε βέβαιοι.
Αν ο δράστης ζητά χρήματα, αντικείμενα ή κινητό, η συμμόρφωση μπορεί να είναι η πιο λογική επιλογή.
Αλλά δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα σταματήσει εκεί.
Ο εγκληματίας μπορεί να είναι πανικόβλητος.
Μπορεί να είναι υπό ουσίες.
Μπορεί να έχει σκοπό πέρα από την κλοπή.
Μπορεί να θέλει να μην αφήσει μάρτυρα.
Μπορεί να έχει ψυχολογική απόκλιση.
Μπορεί να φοβηθεί την αντίδραση.
Μπορεί να κάνει κάτι χωρίς να το έχει σκεφτεί πλήρως.
Γι’ αυτό το πραγματικό ερώτημα είναι:
Είστε πραγματικά προετοιμασμένοι για επιθέσεις με μαχαίρι ή μήπως απλώς νομίζετε ότι είστε;
Αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να είμαστε απολύτως ειλικρινείς με τον εαυτό μας.
Όχι με τον εκπαιδευτή.
Όχι με την ομάδα.
Όχι με το εγώ μας.
Με την πραγματικότητα.
Πώς φαίνεται η επίθεση με μαχαίρι
Η βία αποτελεί αυξανόμενο πρόβλημα σε πολλές κοινωνίες.
Όμως το θέμα δεν είναι μόνο η βία.
Είναι και η αυξημένη βαρβαρότητά της.
Περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ στη σύγχρονη κοινωνία και σε όλα τα κοινωνικά στρώματα φέρουν μαχαίρια.
Ακόμη και στην Ελλάδα, υπάρχουν παιδιά στην αρχή της εφηβείας τους που ληστεύουν μικρότερα παιδιά ή συνομηλίκους με bullying και μαχαίρι.
Φιλονικίες στον δρόμο και σε μπαρ εμφανίζουν αξιοσημείωτη αύξηση σε επιθέσεις με μαχαίρι.
Ενήλικες εγκληματίες έχουν εξελιχθεί σε πολλές μορφές εγκληματικότητας, ακόμη και σε κάτι φαινομενικά βασικό όπως η ληστεία.
Το επίπεδο πονηριάς που χρησιμοποιούν μπορεί να είναι περίπλοκο και προχωρημένο.
Αυτό σημαίνει ότι η ψυχοσωματική προετοιμασία πρέπει να ξεκινά από τη στιγμή που έχει εντοπιστεί το πρόβλημα, καθώς αυτό κλείνει απειλητικά την απόσταση.
Δεν μπορούμε να περιμένουμε να φανεί καθαρά η λεπίδα.
Μπορεί να είναι ήδη αργά.
Η καλύτερη στιγμή είναι πριν κλείσει η κατάσταση
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η καλύτερη στιγμή για δράση είναι πριν φτάσει η κατάσταση στη βίαιη αντιπαράθεση.
Δηλαδή προληπτικά.
Αυτό πρέπει να εξηγηθεί με προσοχή.
Δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να επιτίθεται επειδή υποψιάστηκε κάτι.
Δεν σημαίνει ότι η υποψία δικαιολογεί βία.
Δεν σημαίνει ότι ο φόβος μόνος του αρκεί για φυσική δράση.
Σημαίνει ότι η καλύτερη αυτοπροστασία είναι αυτή που λειτουργεί πριν κλείσει η παγίδα.
Απόσταση.
Έξοδος.
Φωνή.
Κίνηση.
Αλλαγή πορείας.
Αποφυγή απομόνωσης.
Μη είσοδος σε κακό σημείο.
Άρνηση να επιτρέψουμε στον άλλον να κλείσει ανεξέλεγκτα την απόσταση.
Όταν η κατάσταση έχει ήδη περάσει στη φυσική βία, όλα γίνονται δυσκολότερα.
Ο επιτιθέμενος σχεδόν ποτέ δεν θα μας επιτρέψει να του αποσπάσουμε τα πλεονεκτήματα.
Δεν θα μας δώσει χρόνο.
Δεν θα μας δώσει καθαρή γωνία.
Δεν θα μας δείξει το όπλο εγκαίρως.
Δεν θα μας διευκολύνει.
Και εμείς δεν πρέπει να του δώσουμε αυτά τα πλεονεκτήματα.
Τεχνάσματα, εξαπάτηση και παραπλάνηση
Οι έμπειροι επιτιθέμενοι χρησιμοποιούν τεχνάσματα, εξαπάτηση και παραπλάνηση.
Το κάνουν για να επωφεληθούν από:
Σοκ.
Σύγχυση.
Αποπροσανατολισμό.
Αιφνιδιασμό.
Υποβολή.
Θέλουν το θύμα να παγώσει.
Να μπερδευτεί.
Να μην καταλάβει τι γίνεται.
Να μη φωνάξει.
Να μη φύγει.
Να μη σκεφτεί.
Να υπακούσει.
Προσθέτουν επίσης τεχνικές συγκάλυψης για να κρύψουν το όπλο τους μέχρι τη στιγμή που το φέρνουν στο προσκήνιο.
Μην περιμένετε επίθεση του είδους που δείχνουν και διδάσκουν σε πολλούς αθλητικούς συλλόγους.
Αντιθέτως, να περιμένετε ότι ο επιτιθέμενος μπορεί να είναι τυφλωμένος από μίσος, φόβο, πανικό, θυμό ή εγκληματική πρόθεση.
Ο άνθρωπος που θέλει να απειλήσει, να ληστέψει ή να βιάσει μπορεί να πλησιάσει κοντά και να βγάλει το μαχαίρι ξαφνικά, ακριβώς για να προκαλέσει σοκ και υποταγή.
Αυτό δεν μοιάζει με τεχνική επίδειξη.
Μοιάζει με χάος.
Όταν η λεπίδα εμφανίζεται πολύ αργά
Ένα αιφνίδιο κλείσιμο της απόστασης με μαχαίρι που δεν έχετε δει αλλά νιώθετε, μπορεί να προκαλέσει άμεση ψυχοσωματική κατάρρευση.
Η λεπίδα μπορεί ξαφνικά να τοποθετηθεί απειλητικά κοντά σε κρίσιμες περιοχές του σώματος.
Μπορεί να έρθει από μπροστά.
Από πίσω.
Από πλάγια.
Σε κοντινή επαφή.
Σε συνδυασμό με λεκτική απειλή.
Με κράτημα.
Με σπρώξιμο.
Με δεύτερο άτομο.
Με παγίδευση στον χώρο.
Σε εκείνη τη στιγμή, το σώμα και το μυαλό αντιδρούν έντονα.
Δεν υπάρχει χρόνος για τεχνική ανάλυση.
Δεν υπάρχει χρόνος για αργή σκέψη.
Δεν υπάρχει χρόνος για φανταχτερές λύσεις.
Γι’ αυτό πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πού είναι πιθανό να βρίσκεται το όπλο πριν η λεπίδα έρθει σε επαφή με το σώμα.
Αυτό σημαίνει παρατήρηση.
Περιβάλλοντος.
Θέσης.
Συμπεριφοράς.
Χεριών.
Ρούχων.
Ασυνείδητων αγγιγμάτων.
Πλευράς σώματος.
Προσβασιμότητας.
Κίνησης.
Αλλαγής απόστασης.
Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν καταφέρουμε να αναγνωρίσουμε την προ-επιθετική γλώσσα σώματος που δείχνει πού μπορεί να βρίσκεται το αντικείμενο, είμαστε αμέσως σε μειονεκτική θέση.
Και τότε αρχίζει το γνωστό:
«Τρεχάτε ποδαράκια μου να προλάβετε…»
Η θέση του όπλου και τα σημάδια οπλοφορίας
Οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη είναι δεξιόχειρες.
Άρα, η δεξιά πλευρά της μέσης συχνά παρουσιάζει ενδιαφέρον, επειδή η προσβασιμότητα είναι κρίσιμο στοιχείο για όποιον φέρει μαχαίρι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το όπλο είναι πάντα εκεί.
Δεν σημαίνει ότι όλοι οι δεξιόχειρες θα τοποθετήσουν το μαχαίρι στο ίδιο σημείο.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να κοιτάζουμε μόνο τη δεξιά πλευρά.
Σημαίνει ότι πρέπει να παρατηρούμε προσβασιμότητα.
Πού μπορεί να είναι ένα αντικείμενο;
Πώς θα μπορούσε να τραβηχτεί;
Ποιο χέρι φαίνεται πιο ενεργό;
Ποιο χέρι μένει κρυμμένο;
Ποια πλευρά προστατεύει ο άλλος;
Αγγίζει επανειλημμένα ένα σημείο;
Διορθώνει ρούχο;
Κρατά περίεργα τον κορμό;
Προσανατολίζει το σώμα ώστε να κρύψει κάτι;
Αυτά είναι στοιχεία.
Όχι αποδείξεις.
Αλλά στην αυτοπροστασία, τα στοιχεία μάς οδηγούν σε αυξημένη εγρήγορση.
Το θέμα του αγκώνα και της κίνησης
Σε συστήματα όπως το Ju Jutsu και το Judo, ο έλεγχος του βραχίονα και ειδικά του αγκώνα έχει μεγάλη σημασία.
Ο λόγος είναι απλός: ένα άκρο δεν λειτουργεί κανονικά αν η μηχανική του περιοριστεί.
Στο θέμα της απόκρυψης όπλου, η κίνηση που απαιτείται για να τραβηχτεί αντικείμενο από συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να αποτελέσει προειδοποίηση.
Δεν θα αναλυθούν εδώ πρακτικές τεχνικές ελέγχου.
Το άρθρο δεν είναι τεχνικός οδηγός εμπλοκής.
Το σημείο είναι άλλο:
Η κίνηση που προηγείται της εμφάνισης του όπλου μπορεί να δώσει κρίσιμη πληροφορία.
Αν ο ασκούμενος έχει μάθει να παρατηρεί, μπορεί να δει σημάδια.
Αν δεν έχει μάθει, θα δει μόνο τη λεπίδα όταν είναι ήδη παρούσα.
Και αυτό είναι πολύ αργά.
Δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα είναι μαχαίρι
Πρέπει να σημειωθεί και κάτι άλλο.
Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα χρησιμοποιηθεί μαχαίρι.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλο αντικείμενο.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύριγγα.
Όταν ο φόβος του AIDS ξεκίνησε στη Νότια Αφρική πριν από δεκαετίες, κάποιοι ληστές χρησιμοποιούσαν σύριγγες απειλώντας ότι θα τρυπήσουν θύματα με «μολυσμένη» βελόνα.
Παρόμοιες πρακτικές έχουν αναφερθεί και στην Ευρώπη, με σύριγγες που περιέχουν κόκκινες ουσίες. Δεν μπορούμε πάντα να ξέρουμε αν πρόκειται για αίμα, για νερό με χρωστική ή για κάτι άλλο.
Το ερώτημα είναι:
Είμαστε πρόθυμοι να το διακινδυνεύσουμε;
Η απειλή δεν χρειάζεται πάντα να είναι αντικειμενικά αυτό που λέει ο δράστης.
Αρκεί να προκαλέσει φόβο και υποταγή.
Αυτός είναι ο σκοπός της.
Άρα, εκτός από τη θέση, τη συμπεριφορά και την πρόθεση του πιθανού δράστη, πρέπει να παρατηρούμε και πιθανά σημάδια οπλοφορίας ή μεταφοράς επικίνδυνου αντικειμένου.
Αν δεν τα δούμε νωρίς, η μόνη άλλη ένδειξη μπορεί να είναι η προσπάθεια να τραβηχτεί το αντικείμενο.
Και τότε μπορεί να είμαστε και πάλι στο γνωστό:
«Τρεχάτε ποδαράκια μου να προλάβετε…»
Τελικό συμπέρασμα
Γνωρίζουμε πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα.
Όχι επειδή είμαστε ανίκανοι.
Όχι επειδή πρέπει να ζούμε φοβισμένοι.
Αλλά επειδή η πραγματική εγκληματική βία είναι πιο ύπουλη, πιο γρήγορη, πιο βρόμικη και πιο παραπλανητική από την εικόνα που έχουν πολλοί άνθρωποι.
Ο δράστης δεν κινείται όπως ο συνασκούμενος.
Δεν προειδοποιεί όπως ο εκπαιδευτής.
Δεν επιτίθεται όπως στην επίδειξη.
Δεν περιμένει να είμαστε έτοιμοι.
Χρησιμοποιεί δόλο.
Χρησιμοποιεί απόσταση.
Χρησιμοποιεί σοκ.
Χρησιμοποιεί σύγχυση.
Χρησιμοποιεί την κοινωνική μας ευγένεια.
Χρησιμοποιεί την αμηχανία μας.
Χρησιμοποιεί την ανάγκη μας να μη φαινόμαστε αγενείς.
Χρησιμοποιεί το σώμα μας εναντίον μας, όταν το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα αναλαμβάνει.
Γι’ αυτό η πραγματική αυτοπροστασία απαιτεί πολύ περισσότερα από τεχνικές.
Απαιτεί να μάθουμε να διαβάζουμε ανθρώπους.
Να κατανοούμε διαδικασίες.
Να αναγνωρίζουμε δόλο.
Να αξιολογούμε απόσταση.
Να βλέπουμε χέρια.
Να καταλαβαίνουμε πότε μια προσέγγιση είναι αθώα και πότε απλώς μοιάζει αθώα.
Να προπονούμαστε υπό πίεση.
Να αποδεχόμαστε ότι η συμμόρφωση δεν εγγυάται ασφάλεια.
Να γνωρίζουμε ότι η αντίσταση χωρίς εκπαίδευση μπορεί να είναι καταστροφική.
Να ξέρουμε ότι η απόδραση είναι προτιμότερη όταν είναι διαθέσιμη.
Και πάνω απ’ όλα, να είμαστε ειλικρινείς:
Είμαστε πραγματικά προετοιμασμένοι;
Ή απλώς νομίζουμε ότι είμαστε;
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί γνωρίζουμε λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε για την επίθεση με μαχαίρι;
Επειδή η πραγματική επίθεση σπάνια εμφανίζεται όπως στις καθαρές τεχνικές προπόνησης. Συχνά περιλαμβάνει δόλο, παραπλάνηση, απόκρυψη όπλου, κοινωνική προσέγγιση, αιφνιδιασμό και σοκ.
Μπορεί ένας προσεκτικός άνθρωπος να εξαπατηθεί;
Ναι. Το εγκληματικό στοιχείο μπορεί να χρησιμοποιήσει δόλο για να πλησιάσει ακόμη και υποψιασμένους ανθρώπους. Η προσοχή βοηθά, αλλά δεν αρκεί χωρίς εκπαίδευση στην ανάγνωση συμπεριφοράς.
Τι σημαίνει να «διαβάζουμε» ανθρώπινα πρότυπα συμπεριφοράς;
Σημαίνει να παρατηρούμε απόσταση, χέρια, θέση σώματος, αλλαγές στη συμπεριφορά, κατεύθυνση προσέγγισης, κοινωνικά προσχήματα, πιθανή απόκρυψη αντικειμένου και σημάδια πρόθεσης.
Γιατί χρειάζονται ρόλοι, προσομοιώσεις και σενάρια;
Επειδή βοηθούν τον ασκούμενο να αντιμετωπίσει πίεση, αβεβαιότητα, αιφνιδιασμό και διαφορετικές μορφές προσέγγισης σε ελεγχόμενο αλλά ρεαλιστικό περιβάλλον.
Είναι αρκετό να παρακολουθώ το περιβάλλον μου;
Όχι. Η παρατήρηση είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να ξέρετε τι παρατηρείτε και πώς να το αξιολογείτε. Αλλιώς μπορεί να βλέπετε χωρίς να καταλαβαίνετε.
Η συμμόρφωση με έναν δράστη εγγυάται ασφάλεια;
Όχι. Μπορεί κάποιες φορές να μειώσει τον κίνδυνο, ειδικά όταν το ζητούμενο είναι αντικαταστάσιμο αντικείμενο, αλλά δεν υπάρχει εγγύηση ότι ο δράστης θα σταματήσει.
Πώς φαίνεται μια πραγματική επίθεση με μαχαίρι;
Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, με κρυμμένο όπλο, με παραπλάνηση, με γρήγορο κλείσιμο απόστασης, με σοκ, σύγχυση και προσπάθεια υποταγής. Δεν μοιάζει απαραίτητα με εκπαιδευτική επίδειξη.
Γιατί είναι σημαντική η απόσταση;
Η απόσταση δίνει χρόνο. Όσο μικραίνει η απόσταση, τόσο μειώνεται ο χρόνος για παρατήρηση, αξιολόγηση και αντίδραση.
Πρέπει να κοιτάμε μόνο για μαχαίρι;
Όχι. Η απειλή μπορεί να είναι άλλο αντικείμενο ή μέσο εκφοβισμού. Πρέπει να παρατηρούμε τη συνολική συμπεριφορά, τη θέση, τα χέρια και τα σημάδια πιθανής οπλοφορίας.
Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα;
Ότι απέναντι σε πραγματική απειλή με μαχαίρι, η αυτοπεποίθηση χωρίς ρεαλιστική εκπαίδευση είναι επικίνδυνη. Η σοβαρή αυτοπροστασία απαιτεί παρατήρηση, προσομοίωση, επίγνωση, απόσταση, ψυχοσωματική προετοιμασία και ειλικρινή αποδοχή των ορίων μας.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Μπορείς να αμυνθείς από απρόβλεπτη επίθεση με μαχαίρι;
Σχετικό με το παρόν άρθρο και την κεντρική ιδέα ότι γνωρίζουμε πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε για την πραγματική απειλή με μαχαίρι. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην εκπαίδευση
Σχετικό με την ανάγκη να εκπαιδεύεται ο ασκούμενος προσομοιώνοντας την κατάσταση που μπορεί να κληθεί να αντιμετωπίσει. - Οι Ρόλοι σε ασκήσεις του Combatives συντελούν στην εξέλιξη
Σχετικό με τον ρόλο της ψυχικής απευαισθητοποίησης, της ασφάλειας και της εξέλιξης δεξιοτήτων μέσα από ρεαλιστική άσκηση. - Τα Σενάρια Αυτοάμυνας στήνουν το σκηνικό ενδεχόμενης επίθεσης
Σχετικό με την ανάγκη να αντιμετωπίζει ο ασκούμενος «ζωντανές» καταστάσεις με απρόβλεπτες δυσκολίες. - Υπάρχουν «κανόνες» στον δρόμο; Πολλοί λένε όχι… Σφάλουν!
Σχετικό με την κριτική ότι η αθλητική προσέγγιση δεν αρκεί για πραγματική αυτοάμυνα και ότι οι ρόλοι, προσομοιώσεις και σενάρια με πίεση είναι απαραίτητα στοιχεία. - Θέσπισε τον Θωρακισμένο Αντίπαλο στην εκπαίδευση
Σχετικό με την εφαρμογή υπό πίεση, την ανάγκη ρεαλιστικής έντασης και την εκπαίδευση που αποκαλύπτει τι μπορεί πραγματικά να κάνει ο ασκούμενος. - Το Δόγμα μας
Σχετικό με τη θέση του Combatives Group υπέρ των φυσικών κινήσεων, της ρεαλιστικής εξάσκησης, των ρόλων, των προσομοιώσεων, των σεναρίων και της πίεσης από στρες. - Οι Αρετές του Combatives: Επίγνωση περιβάλλοντος
Σχετικό με την επίγνωση περιβάλλοντος και την ανάγκη να διατηρεί ο ασκούμενος αντίληψη του χώρου και των ανθρώπων γύρω του.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί οδηγό τεχνικών αντιμετώπισης μαχαιριού, δεν παρέχει πρακτικές οδηγίες επίθεσης, δεν προτρέπει σε βία και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Η ανάλυση της απρόβλεπτης επίθεσης με μαχαίρι γίνεται για λόγους αυτοπροστασίας, πρόληψης, παρατήρησης, επίγνωσης και έγκαιρης αναγνώρισης κινδύνου.
Η πρώτη επιλογή του πολίτη πρέπει να είναι η αποφυγή, η απόσταση, η απομάκρυνση, η διαφυγή προς ασφάλεια και η αναζήτηση βοήθειας. Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή, μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη νόμιμη και πρακτική λύση.
Για πραγματική νομική αξιολόγηση οποιουδήποτε περιστατικού απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο δικηγόρο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην αναγνώριση δόλου, στην παρατήρηση ανθρώπινων προτύπων συμπεριφοράς, στη χρήση ρόλων, προσομοιώσεων και σεναρίων, στην ψυχοσωματική προετοιμασία, στην αξιολόγηση απόστασης, στην επίγνωση πιθανής οπλοφορίας και στη ρεαλιστική κατανόηση ότι απέναντι σε απρόβλεπτη επίθεση με μαχαίρι δεν υπάρχουν εγγυήσεις.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη γιατί γνωρίζουμε πολύ λιγότερα απ’ όσα νομίζουμε για την απρόβλεπτη επίθεση με μαχαίρι, η θεωρία δεν αρκεί.
Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, πίεση, αβεβαιότητα, ανάλυση συμπεριφοράς και πρακτική αξιολόγηση του τι λειτουργεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια απειλή.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.