Η ασφάλεια στον περίπατο για γυναίκες δεν σημαίνει να ζει μια γυναίκα με φόβο. Δεν σημαίνει να περιορίζει τη ζωή της, να αποφεύγει κάθε έξοδο ή να νιώθει ότι η ευθύνη για την ασφάλειά της πέφτει αποκλειστικά πάνω της.
Σημαίνει κάτι πολύ πιο πρακτικό και υγιές:
να κινείται με επίγνωση, αυτοπεποίθηση και σχέδιο δράσης.
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν αφαιρεί ελευθερία. Τη στηρίζει. Όταν μια γυναίκα ξέρει πώς να παρατηρεί το περιβάλλον, πώς να επιλέγει ασφαλέστερη διαδρομή, πώς να κρατά απόσταση, πώς να ζητά βοήθεια, πώς να μπαίνει σε φωτισμένα και πολυσύχναστα σημεία, πώς να αντιδρά αν την ακολουθούν και πώς να φεύγει γρήγορα από μια ύποπτη κατάσταση, τότε δεν γίνεται φοβισμένη. Γίνεται πιο ελεύθερη.
Ο πρώτος στόχος δεν είναι η σωματική σύγκρουση. Είναι η πρόληψη και η αποφυγή. Αν κάτι δεν σας αρέσει, αν νιώθετε ότι κάποιος σας ακολουθεί, αν ένα αυτοκίνητο κινείται ύποπτα δίπλα σας ή αν μια διαδρομή φαίνεται σκοτεινή, απομονωμένη ή κακή επιλογή, δεν χρειάζεται να δικαιολογηθείτε σε κανέναν. Αλλάξτε πορεία. Μπείτε σε κατάστημα. Πηγαίνετε προς κόσμο. Καλέστε βοήθεια. Καλέστε το 112 ή το 100 αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Κάντε θόρυβο. Φύγετε.
Η ευγένεια δεν είναι υποχρέωση όταν αισθάνεστε απειλή.
Η αυτοπροστασία στον περίπατο βασίζεται σε λίγες απλές αρχές:
- παρατηρώ,
- αποφεύγω απομόνωση,
- κρατώ απόσταση,
- κινούμαι με αυτοπεποίθηση,
- έχω έτοιμο σχέδιο,
- ζητώ βοήθεια νωρίς,
- δεν περιμένω να γίνει η κατάσταση ξεκάθαρα επικίνδυνη για να δράσω.
Η ευθύνη για οποιαδήποτε επίθεση ανήκει πάντα στον δράστη. Οι οδηγίες ασφάλειας δεν υπάρχουν για να κατηγορήσουν τη γυναίκα. Υπάρχουν για να της δώσουν περισσότερες επιλογές.
Και σε πραγματική αυτοπροστασία, οι επιλογές είναι δύναμη.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε γυναίκες που περπατούν μόνες τους στην πόλη, στη γειτονιά, στη δουλειά, στο πανεπιστήμιο, στη βραδινή έξοδο ή στην επιστροφή στο σπίτι. Απευθύνεται σε νέες γυναίκες, φοιτήτριες, εργαζόμενες, μητέρες, μεγαλύτερες γυναίκες και κάθε άνθρωπο που θέλει να κινείται με περισσότερη ασφάλεια στον δημόσιο χώρο.
Απευθύνεται επίσης σε γονείς που θέλουν να μιλήσουν στις κόρες τους για ασφάλεια χωρίς να τις τρομοκρατήσουν. Η σωστή συζήτηση δεν είναι «να φοβάσαι». Είναι «να ξέρεις τι να προσέχεις, πώς να κινείσαι και τι να κάνεις αν κάτι δεν πάει καλά».
Απευθύνεται και σε εκπαιδευτές αυτοπροστασίας. Η γλώσσα σε τέτοια θέματα πρέπει να είναι προσεκτική. Δεν λέμε σε μια γυναίκα ότι «φταίει» αν βρέθηκε σε κίνδυνο. Δεν της φορτώνουμε ευθύνη για τη βία των άλλων. Της δίνουμε εργαλεία. Της δίνουμε επιλογές. Της δίνουμε σχέδιο δράσης.
Η ασφάλεια στον περίπατο δεν είναι θέμα πανικού. Είναι θέμα πρακτικής οργάνωσης.
Όπως φοράμε ζώνη στο αυτοκίνητο χωρίς να πιστεύουμε ότι θα τρακάρουμε, έτσι μπορούμε να έχουμε κανόνες ασφάλειας στον δρόμο χωρίς να ζούμε με φόβο.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στη θεματική Βιασμός, Σεξουαλική Βία, Αυτοπροστασία Γυναικών, Ασφάλεια στον δρόμο και Πρόληψη.
Ο ρόλος του είναι πρακτικός. Δεν αναλύει στατιστικά βιασμών, ούτε τύπους δραστών, ούτε το τραύμα μετά από επίθεση. Αυτά ανήκουν σε άλλα άρθρα της θεματικής ομάδας περιεχομένου. Εδώ το επίκεντρο είναι συγκεκριμένο:
Πώς μπορεί μια γυναίκα να κινείται πιο ασφαλώς όταν περπατά, χωρίς να χάσει την ελευθερία της και χωρίς να ζει με φόβο;
Το άρθρο ανήκει στη φάση της Πρόληψης και της Προ-Συμπλοκής. Δηλαδή πριν από τη φυσική επίθεση. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί το μεγαλύτερο μέρος της αυτοπροστασίας βρίσκεται πριν από τη σύγκρουση: στο πώς παρατηρώ, πώς επιλέγω διαδρομή, πώς αποφεύγω απομόνωση, πώς αναγνωρίζω παράξενη συμπεριφορά και πώς ζητώ βοήθεια πριν εγκλωβιστώ.
Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή. Η αυτοπροστασία στον περίπατο στοχεύει να μη φτάσουμε εκεί.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Πώς να περπατάτε με περισσότερη ασφάλεια χωρίς να ζείτε φοβισμένες.
- Γιατί η επίγνωση περιβάλλοντος είναι σημαντικότερη από τις τεχνικές.
- Τι να κάνετε αν νιώσετε ότι κάποιος σας ακολουθεί.
- Γιατί τα φωτισμένα και πολυσύχναστα σημεία είναι προτιμότερα.
- Πώς να χρησιμοποιείτε καταστήματα, θυροτηλέφωνα, κόσμο και υπηρεσίες ως σημεία ασφάλειας.
- Γιατί πρέπει να κρατάτε απόσταση από αυτοκίνητα που σταματούν κοντά σας.
- Γιατί η τσάντα, τα τιμαλφή και τα χρήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται πρακτικά.
- Πώς να κινείστε με αυτοπεποίθηση χωρίς προκλητικότητα.
- Γιατί η νυχτερινή μετακίνηση χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και, όπου γίνεται, παρέα.
- Γιατί το κλειδί του σπιτιού πρέπει να είναι έτοιμο πριν φτάσετε στην πόρτα.
- Πώς να κάνετε θόρυβο και να ζητήσετε βοήθεια χωρίς ντροπή.
- Γιατί δεν πρέπει να περιμένετε να γίνει η κατάσταση ξεκάθαρα επικίνδυνη για να αλλάξετε πορεία.
- Πώς συνδέεται αυτό το άρθρο με τα 3Α της ασφάλειας: Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση.
Βασικά σημεία
- Η ασφάλεια στον περίπατο δεν είναι φόβος. Είναι επίγνωση και σχέδιο.
- Η γυναίκα δεν φταίει για τη βία που μπορεί να δεχθεί. Η ευθύνη είναι πάντα του δράστη.
- Οι οδηγίες αυτοπροστασίας υπάρχουν για να δίνουν επιλογές, όχι ενοχή.
- Αν νιώσετε ότι σας ακολουθούν, κινηθείτε προς ανθρώπους, φως, κατάστημα, αστυνομικό σημείο ή δημόσιο χώρο.
- Μη διστάσετε να κάνετε θόρυβο αν αισθάνεστε απειλή.
- Μην αφήνετε την κοινωνική ευγένεια να σας κρατήσει κοντά σε ύποπτη κατάσταση.
- Αποφύγετε σκοτεινές εισόδους, εσοχές, στενά, απομονωμένα πάρκα, εγκαταλελειμμένους χώρους και κακές παρακάμψεις.
- Περπατήστε με αυτοπεποίθηση, σταθερό ρυθμό και επίγνωση.
- Κρατήστε απόσταση από αυτοκίνητα που σταματούν δίπλα σας.
- Μην πλησιάζετε σε παράθυρο αυτοκινήτου για οδηγίες.
- Τη νύχτα, προτιμήστε παρέα ή ασφαλέστερη μετακίνηση.
- Όταν φτάνετε στο σπίτι, έχετε τα κλειδιά έτοιμα πριν φτάσετε στην είσοδο.
- Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, καλέστε 112 ή 100.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η ασφάλεια στον περίπατο για γυναίκες δεν σημαίνει να φοβάται μια γυναίκα κάθε άνθρωπο που περνά δίπλα της. Σημαίνει να κινείται με επίγνωση, να παρατηρεί το περιβάλλον της, να επιλέγει καλύτερες διαδρομές και να έχει έτοιμο σχέδιο αν κάτι δεν πάει καλά.
Το πρώτο βήμα είναι η παρατήρηση. Όταν περπατάτε, κοιτάξτε μπροστά, γύρω και πίσω σας χωρίς να φαίνεστε πανικόβλητες. Παρατηρήστε ανθρώπους, αυτοκίνητα, σκοτεινά σημεία, εξόδους, καταστήματα, φως και κίνηση. Όσο πιο νωρίς δείτε μια αλλαγή στο περιβάλλον, τόσο περισσότερες επιλογές έχετε.
Αν αισθανθείτε ότι σας ακολουθούν, μην συνεχίσετε σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Αλλάξτε πορεία. Περάστε απέναντι. Μπείτε σε κατάστημα. Πηγαίνετε προς κόσμο. Πηγαίνετε προς αστυνομικό, περιπολικό, αστυνομικό τμήμα, πυροσβεστικό σταθμό ή οποιοδήποτε σημείο με ανθρώπους. Αν χρειαστεί, χτυπήστε κουδούνια σε πολυκατοικία και φωνάξτε. Μπορεί να νιώσετε αμηχανία, αλλά η αμηχανία είναι μικρό κόστος μπροστά στην ασφάλεια.
Η διαδρομή έχει σημασία. Προτιμήστε φωτισμένους δρόμους, σημεία με κίνηση, πεζοδρόμια που σας επιτρέπουν να βλέπετε, και αποφύγετε σκοτεινά στενά, εσοχές, εγκαταλελειμμένους χώρους, πάρκα και παρακάμψεις που σας απομονώνουν. Τη νύχτα, όπου είναι δυνατόν, περπατήστε με παρέα ή επιλέξτε ασφαλέστερο τρόπο μετακίνησης.
Η παρουσία σας παίζει ρόλο. Περπατήστε με σταθερό ρυθμό, ορθή στάση και εικόνα ανθρώπου που ξέρει πού πηγαίνει. Αυτό δεν σημαίνει να δείχνετε σκληρές ή επιθετικές. Σημαίνει να μη δείχνετε χαμένες, αφηρημένες ή εντελώς απορροφημένες. Τα άτομα με αρπακτική συμπεριφορά συχνά αναζητούν ευκολότερους στόχους.
Με τα αυτοκίνητα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν ένα αυτοκίνητο σταματήσει για να ζητήσει οδηγίες, μην πλησιάσετε το παράθυρο. Κρατήστε απόσταση. Αν οι επιβάτες σας ενοχλούν, κινηθείτε προς την αντίθετη κατεύθυνση και προς φωτισμένο/πολυσύχναστο σημείο. Μην μπαίνετε σε αυτοκίνητο αγνώστου ή ανθρώπου που δεν γνωρίζετε καλά.
Η τσάντα και τα αντικείμενα αξίας πρέπει να αντιμετωπίζονται πρακτικά. Μη δείχνετε πολλά χρήματα μπροστά σε τρίτους. Μην κουβαλάτε περιττά τιμαλφή. Κρατήστε την τσάντα με τρόπο που να μη σας εγκλωβίζει ή να σας τραβά σε πτώση. Η ασφάλεια του σώματος είναι σημαντικότερη από την τσάντα.
Όταν επιστρέφετε στο σπίτι, μη ψάχνετε τα κλειδιά μπροστά στην πόρτα. Έχετε τα έτοιμα λίγο πριν φτάσετε, ώστε να μπείτε χωρίς καθυστέρηση. Η είσοδος πολυκατοικίας ή σπιτιού είναι σημείο όπου πολλοί άνθρωποι χαλαρώνουν την προσοχή τους, ενώ ακριβώς εκεί μπορεί να χρειάζεται εγρήγορση.
Η αυτοπροστασία στον περίπατο δεν είναι εγγύηση. Κανένα μέτρο δεν εγγυάται απόλυτη ασφάλεια. Όμως μειώνει την έκθεση, αυξάνει τις επιλογές και δίνει στη γυναίκα περισσότερο έλεγχο. Ο στόχος δεν είναι να ζει φοβισμένη. Ο στόχος είναι να ζει ελεύθερη, αλλά όχι απροετοίμαστη.
Εισαγωγή: Ελευθερία χωρίς φόβο
Η ασφάλεια στον περίπατο πρέπει να ξεκινά από μια σωστή βάση: ο στόχος δεν είναι να φοβάται η γυναίκα τον δημόσιο χώρο. Ο στόχος είναι να μπορεί να τον χρησιμοποιεί με περισσότερη σιγουριά, καλύτερη επίγνωση και πρακτικό σχέδιο δράσης.
Ο δημόσιος χώρος ανήκει και στις γυναίκες. Ο δρόμος, η πλατεία, το πεζοδρόμιο, η διαδρομή προς τη δουλειά, το πανεπιστήμιο, το σπίτι ή τη βραδινή έξοδο δεν είναι περιοχές που πρέπει να τις εγκαταλείψει μια γυναίκα επειδή υπάρχουν κακοί άνθρωποι. Όμως η ελευθερία δεν σημαίνει αφέλεια. Ελευθερία σημαίνει ότι κινούμαι με δικαίωμα, αλλά και με επίγνωση.
Η αυτοπροστασία δεν υπόσχεται απόλυτη ασφάλεια. Δεν μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά των άλλων. Μπορεί όμως να μειώσει την έκθεση σε κίνδυνο, να δώσει νωρίτερη προειδοποίηση και να αυξήσει τις επιλογές διαφυγής.
Το βασικό δόγμα είναι απλό:
Δεν περιμένουμε να γίνει η κατάσταση επικίνδυνη για να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε.
Σκεφτόμαστε πριν. Παρατηρούμε πριν. Αλλάζουμε πορεία πριν. Ζητάμε βοήθεια πριν. Φεύγουμε πριν εγκλωβιστούμε.
Αυτό δεν είναι φόβος.
Είναι αυτοπροστασία.
Δεν είναι ενοχή. Είναι προετοιμασία.
Πριν προχωρήσουμε στις πρακτικές οδηγίες, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι απολύτως σημαντικό. Καμία γυναίκα δεν φταίει αν δεχθεί παρενόχληση, απειλή ή επίθεση. Η ευθύνη ανήκει πάντα στον δράστη.
Οι οδηγίες ασφαλείας δεν υπάρχουν για να πουν «αν δεν τα έκανες, φταις». Αυτό είναι λάθος και επικίνδυνο. Υπάρχουν για να δώσουν περισσότερες επιλογές. Όπως οι οδηγίες οδικής ασφάλειας δεν σημαίνουν ότι φταίει το θύμα ενός τροχαίου, έτσι και οι οδηγίες αυτοπροστασίας δεν σημαίνουν ότι φταίει το θύμα μιας επίθεσης.
Η αυτοπροστασία είναι προετοιμασία.
Δεν είναι ενοχή.
Και αυτή η διάκριση πρέπει να μένει καθαρή σε κάθε σοβαρή εκπαίδευση γυναικείας ασφάλειας.
Η πρώτη αρχή: παρατήρηση περιβάλλοντος
Η παρατήρηση είναι η βάση. Πριν μιλήσουμε για τεχνικές, φωνές, σφυρίχτρες ή κινητά, πρέπει να μιλήσουμε για το βλέμμα και την επίγνωση.
Όταν περπατάτε, παρατηρείτε το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω σας. Όχι με πανικό. Όχι με καχυποψία προς όλους. Απλώς με επίγνωση.
Ποιος είναι μπροστά;
Ποιος είναι πίσω;
Υπάρχει κάποιος που αλλάζει πορεία όταν αλλάζετε κι εσείς;
Υπάρχει αυτοκίνητο που κινείται αργά δίπλα σας;
Υπάρχει σκοτεινή είσοδος;
Υπάρχει κατάστημα ανοιχτό;
Υπάρχει κόσμος πιο κάτω;
Υπάρχει διαδρομή διαφυγής;
Η παρατήρηση δίνει χρόνο. Ο χρόνος δίνει επιλογές. Οι επιλογές αυξάνουν την ασφάλεια.
Ο άνθρωπος που δεν βλέπει τίποτα γύρω του έχει λιγότερες επιλογές.
Ο άνθρωπος που βλέπει νωρίς, μπορεί να φύγει νωρίς.
Αν αισθανθείτε ότι σας ακολουθούν
Αν αισθανθείτε ότι κάποιος σας ακολουθεί, μην αγνοήσετε το ένστικτό σας απλώς για να μη φανείτε υπερβολική. Μπορεί να είναι λάθος συναγερμός. Αυτό δεν πειράζει. Καλύτερα να αλλάξετε πορεία χωρίς λόγο παρά να μείνετε σε κατάσταση που σας στερεί επιλογές.
Κάντε κάτι που ελέγχει την κατάσταση χωρίς να σας απομονώνει:
- αλλάξτε πλευρά δρόμου,
- αλλάξτε κατεύθυνση,
- περάστε σε πιο φωτισμένο σημείο,
- μπείτε σε κατάστημα,
- κινηθείτε προς κόσμο,
- πλησιάστε αστυνομικό, περιπολικό, αστυνομικό τμήμα ή δημόσιο σημείο,
- καλέστε κάποιον και πείτε καθαρά πού είστε,
- αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, καλέστε 112 ή 100.
Αν βρίσκεστε κοντά σε πολυκατοικίες και δεν υπάρχει κατάστημα, μπορείτε να χτυπήσετε περισσότερα από ένα κουδούνια και να φωνάξετε ότι χρειάζεστε βοήθεια. Η αμηχανία δεν έχει σημασία όταν αισθάνεστε πραγματικό κίνδυνο.
Μην περπατάτε απλώς πιο γρήγορα σε πιο απομονωμένο σημείο. Η επιτάχυνση έχει νόημα μόνο αν σας οδηγεί προς ασφάλεια, όχι προς μοναξιά.
Κινηθείτε προς κόσμο και φως
Το φως και οι άνθρωποι δεν εγγυώνται ασφάλεια, αλλά μειώνουν την απομόνωση. Ένας δράστης που αναζητά εύκολο στόχο συνήθως προτιμά σημεία όπου έχει χρόνο, έλεγχο και λιγότερους μάρτυρες.
Γι’ αυτό, στον περίπατο, ειδικά τις βραδινές ώρες, προτιμήστε:
- φωτισμένους δρόμους,
- σημεία με καταστήματα,
- δρόμους με κίνηση,
- διαδρομές που γνωρίζετε,
- στάσεις ή σημεία με κόσμο,
- διαδρομές χωρίς πολλές σκοτεινές εσοχές,
- περιοχές όπου μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια.
Αποφύγετε όσο γίνεται σκοτεινά στενά, εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, απομονωμένα πάρκα, υπόγειες διαβάσεις χωρίς κόσμο, κλειστές εισόδους και παρακάμψεις που σας απομακρύνουν από ανθρώπους.
Η «συντομότερη» διαδρομή δεν είναι πάντα η ασφαλέστερη.
Μερικές φορές, λίγα λεπτά παραπάνω είναι καλύτερη επιλογή.
Περπάτημα τη νύχτα
Τη νύχτα αλλάζουν τα δεδομένα. Δεν χρειάζεται να φοβάται κανείς κάθε βραδινή μετακίνηση, αλλά πρέπει να δέχεται ότι ο φωτισμός, η κίνηση, η διαθεσιμότητα βοήθειας και η ορατότητα είναι διαφορετικά.
Όπου είναι δυνατόν, προτιμήστε να περπατάτε βράδυ με παρέα. Αν αυτό δεν γίνεται, επιλέξτε διαδρομές με φως, κίνηση και ανοιχτά καταστήματα. Ενημερώστε κάποιον για την επιστροφή σας όταν πρόκειται για διαδρομή που σας ανησυχεί. Κρατήστε το κινητό διαθέσιμο, αλλά μη περπατάτε απορροφημένη στην οθόνη.
Η νυχτερινή ασφάλεια δεν είναι θέμα πανικού.
Είναι θέμα σχεδιασμού.
Η φωνή είναι εργαλείο
Αν αισθανθείτε ότι μια κατάσταση γίνεται απειλητική, η φωνή σας είναι εργαλείο. Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να φωνάξουν επειδή ντρέπονται, επειδή δεν θέλουν να φανούν υπερβολικοί ή επειδή ελπίζουν ότι η κατάσταση θα περάσει μόνη της.
Αυτό μπορεί να είναι λάθος.
Αν χρειαστεί, φωνάξτε καθαρά, δυνατά και συγκεκριμένα. Μπορείτε να φωνάξετε:
«Μη με πλησιάζεις!»
«Φύγε!»
«Βοήθεια!»
«Αστυνομία!»
«Καλέστε την αστυνομία!»
Σε ορισμένες περιπτώσεις, λέξεις όπως «Φωτιά!» τραβούν προσοχή επειδή οι άνθρωποι αντιδρούν σε απειλή που αφορά και τους ίδιους. Όμως η βασική αρχή είναι να κάνετε θόρυβο και να σπάσετε τη σιωπή.
Μη βασίζεστε στο ότι όλοι θα βοηθήσουν. Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να εμπλακούν. Αλλά ο θόρυβος μπορεί να διακόψει το σενάριο του δράστη, να τραβήξει βλέμματα και να σας δώσει χρόνο.
Μια σφυρίχτρα μπορεί να βοηθήσει
Μια μικρή σφυρίχτρα με δυνατό ήχο μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο, ειδικά αν κάποια γυναίκα αισθάνεται ότι η φωνή της μπορεί να «κλείσει» υπό φόβο. Δεν είναι μαγική λύση, αλλά είναι απλό, νόμιμο και πρακτικό μέσο δημιουργίας θορύβου.
Το πλεονέκτημα της σφυρίχτρας είναι ότι δεν απαιτεί μεγάλη δύναμη, δεν χρειάζεται μπαταρία και μπορεί να τραβήξει προσοχή. Το μειονέκτημα είναι ότι πρέπει να είναι άμεσα προσβάσιμη. Αν βρίσκεται χαμένη μέσα στην τσάντα, δεν έχει πρακτική αξία.
Οτιδήποτε έχετε για ασφάλεια πρέπει να είναι προσβάσιμο, απλό και νόμιμο.
Και πρέπει να ξέρετε πότε και πώς θα το χρησιμοποιήσετε.
Τσάντα, χρήματα και τιμαλφή
Η τσάντα δεν πρέπει να γίνει παγίδα. Πολλές γυναίκες κρατούν την τσάντα με τρόπο που τις τραβά, τις εγκλωβίζει ή τις κάνει να παλεύουν για ένα αντικείμενο αντί να προστατεύσουν το σώμα τους.
Αποφύγετε να έχετε πολλά χρήματα ή περιττά τιμαλφή μαζί σας χωρίς λόγο. Μη βγάζετε πολλά χρήματα από την τσάντα μπροστά σε τρίτους. Μην ανοίγετε την τσάντα σας σε σημείο όπου δεν έχετε επίγνωση του περιβάλλοντος.
Για την τσάντα, η πρακτική αρχή είναι η εξής: κρατήστε την με τρόπο που σας επιτρέπει να κινείστε και να την αφήσετε αν χρειαστεί. Μια τσάντα χιαστή μπορεί να είναι βολική, αλλά σε αρπαγή μπορεί να τραβήξει το σώμα σας και να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσης ή τραυματισμού. Μια τσάντα που κρατιέται υπερβολικά χαλαρά μπορεί να αρπαχθεί εύκολα. Η λύση εξαρτάται από το περιβάλλον, αλλά η προτεραιότητα είναι πάντα το σώμα σας.
Η τσάντα αντικαθίσταται.
Εσείς όχι.
Προσοχή στα αυτοκίνητα
Τα αυτοκίνητα δημιουργούν ειδικό κίνδυνο επειδή συνδυάζουν κινητικότητα, απόσταση, πόρτες, παράθυρα και πιθανότητα απομόνωσης. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται σαφής κανόνας:
Μην πλησιάζετε αυτοκίνητο που σταματά για να σας μιλήσει.
Αν κάποιος σταματήσει να ζητήσει οδηγίες, μπορείτε να απαντήσετε από απόσταση ή να πείτε ότι δεν γνωρίζετε. Δεν χρειάζεται να πλησιάσετε το παράθυρο. Κάντε ένα βήμα πίσω, όχι μπροστά.
Αν επιβάτες διερχόμενου αυτοκινήτου σας ενοχλούν, κινηθείτε προς την αντίθετη κατεύθυνση, προς φωτισμένο σημείο ή προς κόσμο. Ένα αυτοκίνητο δυσκολεύεται περισσότερο να σας ακολουθήσει αν πρέπει να αλλάξει λωρίδα, να γυρίσει, να πάει ανάποδα ή να κινηθεί σε σημείο με μάρτυρες.
Μη μπαίνετε σε αυτοκίνητο αγνώστου. Μη δέχεστε «βόλτες» από ανθρώπους που δεν γνωρίζετε καλά. Δεν είναι αγένεια να αρνηθείτε. Είναι δικαίωμά σας.
Περπάτημα με αυτοπεποίθηση
Ο τρόπος που περπατάτε στέλνει μήνυμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παίζετε ρόλο σκληρού ανθρώπου. Σημαίνει ότι πρέπει να δείχνετε παρούσα.
Περπατήστε με σταθερό ρυθμό.
Κοιτάξτε μπροστά και γύρω σας.
Μη κοιτάτε συνέχεια κάτω.
Μην δείχνετε χαμένες, ακόμη κι αν έχετε χάσει τον δρόμο.
Σταματήστε σε ασφαλές σημείο για να ελέγξετε χάρτη ή κινητό.
Κρατήστε το σώμα σας όρθιο και την προσοχή σας διαθέσιμη.
Μια χρήσιμη νοητική εικόνα είναι να περπατάτε σαν να έχετε δίπλα σας ανθρώπους που σας προστατεύουν. Δεν το κάνετε για να εξαπατήσετε τον εαυτό σας. Το κάνετε για να αλλάξετε τη στάση σας, την αναπνοή σας και την παρουσία σας.
Τα αρπακτικά άτομα συχνά ψάχνουν ανθρώπους που φαίνονται απορροφημένοι, χαμένοι, φοβισμένοι ή απομονωμένοι. Η εικόνα αυτοπεποίθησης δεν εγγυάται ασφάλεια, αλλά μπορεί να σας κάνει λιγότερο εύκολη επιλογή.
Περπάτημα στην πλευρά του δρόμου
Όπου το επιτρέπουν οι συνθήκες, είναι χρήσιμο να περπατάτε από την πλευρά του δρόμου όπου βλέπετε την κίνηση να έρχεται προς εσάς. Αυτό σας δίνει καλύτερη εικόνα των αυτοκινήτων που πλησιάζουν και μειώνει την πιθανότητα να αιφνιδιαστείτε από όχημα που έρχεται από πίσω.
Στην Ελλάδα, τα πεζοδρόμια συχνά είναι στενά, κακοφτιαγμένα ή γεμάτα εμπόδια. Άρα η πρακτική εφαρμογή δεν είναι πάντα ιδανική. Όμως η αρχή παραμένει: θέλετε να βλέπετε όσο γίνεται καλύτερα τι σας πλησιάζει.
Αν ένα σημείο του πεζοδρομίου έχει σκοτεινή εσοχή, είσοδο, παρκαρισμένα οχήματα ή εμπόδια που σας στριμώχνουν, αλλάξτε θέση έγκαιρα.
Η απόσταση είναι φίλος.
Η στενή δίοδος είναι επιλογή που πρέπει να ελέγχεται.
Όταν επιστρέφετε στο σπίτι
Πολλοί άνθρωποι χαλαρώνουν όταν φτάνουν κοντά στο σπίτι τους. Αυτό είναι φυσιολογικό, αλλά η είσοδος σε σπίτι ή πολυκατοικία είναι σημείο όπου μπορεί να υπάρξει καθυστέρηση: ψάχνουμε κλειδιά, ανοίγουμε πόρτα, στεκόμαστε με την πλάτη στον δρόμο, κοιτάμε την τσάντα, δεν βλέπουμε πίσω.
Γι’ αυτό, όταν επιστρέφετε στο σπίτι:
- μη στέκεστε πολλή ώρα ψάχνοντας στην τσάντα,
- έχετε το κλειδί έτοιμο πριν φτάσετε στην πόρτα,
- κοιτάξτε γύρω πριν σταματήσετε,
- μην ανοίξετε βιαστικά την πόρτα χωρίς επίγνωση,
- αν κάποιος είναι πολύ κοντά πίσω σας αφήστε τον να περάσει πρώτος,
- αν κάτι δεν σας αρέσει, συνεχίστε προς φωτισμένο σημείο ή καλέστε κάποιον.
Η είσοδος πρέπει να είναι γρήγορη και ήρεμη.
Όχι βιαστική και τυφλή.
Κινητό τηλέφωνο: εργαλείο, όχι παγίδα
Το κινητό μπορεί να είναι σημαντικό εργαλείο ασφάλειας. Μπορείτε να καλέσετε βοήθεια, να μοιραστείτε τοποθεσία, να μιλήσετε με άνθρωπο εμπιστοσύνης ή να καλέσετε τις αρχές. Όμως μπορεί επίσης να γίνει παγίδα αν σας απορροφά πλήρως.
Μην περπατάτε σε ύποπτη ή νυχτερινή διαδρομή κοιτώντας συνεχώς την οθόνη. Αν χρειάζεται να δείτε χάρτη, σταματήστε σε φωτισμένο και ασφαλές σημείο, με την πλάτη προστατευμένη όσο γίνεται. Αν μιλάτε στο τηλέφωνο επειδή αισθάνεστε ανασφάλεια, πείτε καθαρά πού βρίσκεστε και τι βλέπετε. Αν σας ακολουθούν περιγράψτε τους δυνατά στο άτομο με το οποίο μιλάτε.
Το κινητό πρέπει να σας συνδέει με βοήθεια.
Όχι να σας αποσυνδέει από το περιβάλλον.
Πότε καλούμε βοήθεια
Καλέστε βοήθεια νωρίς. Μην περιμένετε να είστε απολύτως βέβαιη ότι υπάρχει κίνδυνος. Αν κάτι σας φαίνεται λάθος, μπορείτε να καλέσετε άνθρωπο εμπιστοσύνης, να μπείτε σε κατάστημα, να ζητήσετε από υπάλληλο να μείνει μαζί σας μέχρι να φύγει κάποιος ύποπτος ή να καλέσετε αρχές αν υπάρχει άμεση απειλή.
Στην Ελλάδα, για άμεση ανάγκη μπορείτε να καλέσετε το 112. Για άμεση αστυνομική βοήθεια μπορείτε να καλέσετε το 100. Αν υπάρχει τραυματισμός ή ιατρική ανάγκη, η κλήση σε υπηρεσίες άμεσης βοήθειας πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση.
Καλύτερα να ζητήσετε βοήθεια και να μη χρειαστεί, παρά να τη χρειαστείτε και να μη την έχετε ζητήσει.
Το σχέδιο δράσης του περιπάτου
Ένα απλό σχέδιο δράσης για τον περίπατο μπορεί να περιλαμβάνει:
- Ξέρω περίπου τη διαδρομή μου.
- Επιλέγω φωτισμένα και πιο πολυσύχναστα σημεία.
- Έχω το κινητό φορτισμένο.
- Έχω διαθέσιμο τρόπο να καλέσω βοήθεια.
- Ξέρω πού υπάρχουν καταστήματα ή σημεία με κόσμο.
- Δεν μπαίνω σε απομονωμένες παρακάμψεις χωρίς λόγο.
- Δεν πλησιάζω αυτοκίνητα που σταματούν δίπλα μου.
- Αλλάζω πορεία αν κάτι δεν μου αρέσει.
- Κάνω θόρυβο αν αισθανθώ άμεση απειλή.
- Όταν φτάνω σπίτι, έχω τα κλειδιά έτοιμα.
Αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι απλή προετοιμασία.
Η αυτοπροστασία είναι πιο εύκολη όταν έχει αποφασιστεί πριν από τον πανικό.
Τα 3Α της ασφάλειας στον περίπατο
Το Combatives Group χρησιμοποιεί τα 3Α της ασφάλειας:
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Στον περίπατο, αυτά εφαρμόζονται πολύ πρακτικά.
Απουσία σημαίνει ότι δεν επιλέγω διαδρομές, σημεία ή καταστάσεις που με απομονώνουν χωρίς λόγο.
Αποφυγή σημαίνει ότι αν δω κάτι ύποπτο ή νιώσω ότι κάτι δεν πάει καλά, δεν περιμένω να επιβεβαιωθεί. Αλλάζω πορεία, μπαίνω σε κατάστημα, πηγαίνω προς φως και κόσμο.
Απόδραση σημαίνει ότι αν η κατάσταση έχει ήδη γίνει απειλητική, φεύγω προς ασφάλεια, ζητώ βοήθεια, κάνω θόρυβο και δεν μένω για να «δω τι θα γίνει».
Τα 3Α δεν είναι δειλία.
Είναι έξυπνη αυτοπροστασία.
Σύνοψη
Η ασφάλεια στον περίπατο για γυναίκες δεν είναι θέμα φόβου. Είναι θέμα ελευθερίας με επίγνωση.
Καμία γυναίκα δεν πρέπει να ζει σαν φυλακισμένη επειδή υπάρχουν επικίνδυνοι άνθρωποι. Καμία γυναίκα δεν φταίει αν δεχθεί παρενόχληση ή επίθεση. Η ευθύνη είναι πάντα του δράστη.
Όμως η γνώση, το σχέδιο δράσης και η αυτοπροστασία δίνουν περισσότερες επιλογές. Και οι επιλογές έχουν αξία.
Παρατηρήστε.
Κρατήστε απόσταση.
Πηγαίνετε προς φως και κόσμο.
Μη πλησιάζετε ύποπτα αυτοκίνητα.
Μη διστάζετε να μπείτε σε κατάστημα.
Μη ντρέπεστε να φωνάξετε.
Έχετε τα κλειδιά έτοιμα.
Καλέστε βοήθεια νωρίς.
Φύγετε πριν εγκλωβιστείτε.
Η καλύτερη αυτοπροστασία είναι αυτή που δεν φαίνεται θεαματική.
Είναι αυτή που σας φέρνει σπίτι ασφαλείς.
Συχνές ερωτήσεις
Τι κάνω αν νιώσω ότι κάποιος με ακολουθεί;
Αλλάξτε πορεία, περάστε σε πιο φωτισμένο σημείο, μπείτε σε κατάστημα, κινηθείτε προς κόσμο και καλέστε άνθρωπο εμπιστοσύνης. Αν υπάρχει άμεση απειλή, καλέστε 112 ή 100.
Πρέπει να φωνάξω αν αισθανθώ απειλή;
Ναι, αν νιώθετε ότι η κατάσταση γίνεται επικίνδυνη. Φωνάξτε καθαρά και δυνατά: «Μη με πλησιάζεις», «Βοήθεια», «Αστυνομία» ή «Καλέστε την αστυνομία». Ο θόρυβος μπορεί να διακόψει το σενάριο του δράστη.
Είναι καλή ιδέα να έχω σφυρίχτρα;
Μπορεί να βοηθήσει, επειδή παράγει δυνατό ήχο και δεν απαιτεί μεγάλη δύναμη. Πρέπει όμως να είναι άμεσα προσβάσιμη, όχι χαμένη μέσα στην τσάντα.
Πρέπει να περπατώ πάντα με παρέα τη νύχτα;
Όπου γίνεται, είναι ασφαλέστερο. Αν δεν γίνεται, επιλέξτε φωτισμένες διαδρομές, σημεία με κόσμο και αποφύγετε απομονωμένες παρακάμψεις.
Τι κάνω αν αυτοκίνητο σταματήσει να μου ζητήσει οδηγίες;
Μην πλησιάσετε το παράθυρο. Κρατήστε απόσταση, απαντήστε από μακριά ή πείτε ότι δεν γνωρίζετε και συνεχίστε.
Είναι σωστό να κρατώ την τσάντα χιαστή;
Εξαρτάται από το περιβάλλον, αλλά χρειάζεται προσοχή. Σε περίπτωση αρπαγής μπορεί να σας τραβήξει και να προκαλέσει πτώση. Η προτεραιότητα είναι πάντα η ασφάλεια του σώματος, όχι η τσάντα.
Πρέπει να κοιτάζω το κινητό για χάρτη όταν περπατώ;
Καλύτερα να σταματήσετε σε φωτισμένο και ασφαλές σημείο για να ελέγξετε χάρτη. Το συνεχές κοίταγμα της οθόνης μειώνει την επίγνωση του περιβάλλοντος.
Γιατί πρέπει να έχω τα κλειδιά έτοιμα όταν φτάνω σπίτι;
Για να μη σταθείτε πολλή ώρα μπροστά στην είσοδο ψάχνοντας την τσάντα σας. Η είσοδος σπιτιού ή πολυκατοικίας είναι σημείο όπου χρειάζεται εγρήγορση.
Η αυτοπροστασία σημαίνει ότι φταίω αν δεχθώ επίθεση;
Όχι. Η ευθύνη ανήκει πάντα στον δράστη. Η αυτοπροστασία είναι εργαλείο ενδυνάμωσης και μείωσης κινδύνου, όχι ενοχή του θύματος.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Να περπατάτε ελεύθερα, αλλά όχι απροετοίμαστες. Η ασφάλεια στον περίπατο βασίζεται στην επίγνωση, στην απόσταση, στη σωστή επιλογή διαδρομής, στη φωνή, στη βοήθεια και στο σχέδιο δράσης.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Βασικές οδηγίες ασφάλειας κατά του βιασμού
Το κεντρικό άρθρο όπου εντάσσεται η ενότητα για την ασφάλεια στον περίπατο. - Βιασμοί στην Ελλάδα, τα πραγματικά στατιστικά στοιχεία
Σχετικό με το ευρύτερο πλαίσιο της σεξουαλικής βίας, της υποκαταγγελίας και της ανάγκης αυτοπροστασίας. - Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τα 3Α της ασφάλειας που εφαρμόζονται άμεσα και στον περίπατο. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με το γιατί η πρόληψη και η αποφυγή προηγούνται της φυσικής αντίδρασης. - Πώς διαφέρει η εγκληματική βία;
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα σε κοινωνική ένταση και εγκληματική πρόθεση. - Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς
Σχετικό με την ανάγκη να μη σκεφτόμαστε την απειλή σαν δίκαιο καυγά ή αθλητική αντιπαράθεση. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με τις γενικές δεξιότητες που χρειάζεται ένας πολίτης για πρακτική αυτοπροστασία. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με την εκπαίδευση σε ρεαλιστικές καταστάσεις και λήψη αποφάσεων υπό πίεση. - Οι φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου
Σχετικό με το πώς ο φόβος και το στρες επηρεάζουν την αντίδραση. - Σεμινάριο Αυτοάμυνας ΜΟΝΟ για γυναίκες
Σχετικό με πρακτική εκπαίδευση σε τακτικές και τεχνικές αυτοπροστασίας για γυναίκες.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν εγγυάται αποφυγή κινδύνου και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο πραγματικής εκπαίδευσης, νομικής συμβουλής ή άμεσης βοήθειας από τις αρχές.
Αν υπάρχει άμεση απειλή, καλέστε το 112 ή το 100, κινηθείτε προς ασφαλές σημείο, ζητήστε βοήθεια και αποφύγετε την απομόνωση. Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή όταν δεν υπάρχει δυνατότητα αποφυγής, απόδρασης ή αναζήτησης βοήθειας.
Σημείωση κατά της ενοχοποίησης του θύματος
Οι οδηγίες αυτοπροστασίας δεν σημαίνουν ότι η γυναίκα φταίει αν δεχθεί επίθεση. Η ευθύνη για την παρενόχληση, την απειλή, τη σεξουαλική βία ή οποιαδήποτε επίθεση ανήκει πάντα στον δράστη.
Η αυτοπροστασία είναι εργαλείο ενδυνάμωσης, όχι μηχανισμός ενοχοποίησης. Δίνει περισσότερες επιλογές, περισσότερη επίγνωση και καλύτερο σχέδιο δράσης. Δεν αφαιρεί την ευθύνη από εκείνον που επιλέγει να βλάψει.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η ασφάλεια προηγείται της αυτοπροστασίας και η αυτοπροστασία προηγείται της φυσικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην παρατήρηση, στην αποφυγή απομόνωσης, στη διατήρηση απόστασης, στη φωνητική επιβολή, στη διαφυγή, στη χρήση σημείων ασφάλειας και στην πρακτική προετοιμασία πριν μια κατάσταση εξελιχθεί σε άμεση απειλή.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η ασφάλεια στον δρόμο, η αυτοπροστασία και η ρεαλιστική αυτοάμυνα μπορούν να γίνουν πρακτικό σχέδιο δράσης, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, παρατήρηση, φωνή, όρια, διαφυγή και ασφαλή καθοδήγηση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής