Το χαρακτηριστικό του σίγουρου, δυνατού και ώριμου ανθρώπου
Η εγκράτεια είναι από τα πιο παρεξηγημένα χαρακτηριστικά στην αυτοάμυνα. Πολλοί τη μπερδεύουν με αδυναμία, δισταγμό ή μαλακότητα. Θεωρούν ότι ο εγκρατής άνθρωπος είναι αυτός που δεν αντιδρά, που υπομένει τα πάντα ή που φοβάται να χρησιμοποιήσει δύναμη όταν χρειάζεται.
Αυτό είναι λάθος.
Η πραγματική εγκράτεια δεν ανήκει στον αδύναμο άνθρωπο. Ανήκει στον άνθρωπο που έχει ικανότητα, αλλά δεν την ξοδεύει άσκοπα. Ανήκει στον άνθρωπο που μπορεί να δράσει, αλλά δεν παρασύρεται από θυμό, εγωισμό ή ανάγκη επίδειξης. Ανήκει στον άνθρωπο που γνωρίζει τη δύναμή του και ακριβώς γι’ αυτό την κρατά υπό έλεγχο.
Στο Combatives Group, η εγκράτεια δεν είναι διακοσμητική αρετή. Είναι απαραίτητη. Όσο πιο ικανός γίνεται ένας ασκούμενος, τόσο μεγαλύτερη ανάγκη έχει από μέτρο. Η εκπαίδευση δεν υπάρχει για να δημιουργεί ανθρώπους πρόθυμους για βία. Υπάρχει για να δημιουργεί ανθρώπους που μπορούν να προστατευτούν όταν πρέπει, αλλά έχουν την ωριμότητα να μη χρησιμοποιούν περισσότερη δύναμη από όση απαιτείται.
Η εγκράτεια είναι το φρένο του ικανού ανθρώπου.
Χωρίς αυτήν, η ικανότητα γίνεται κίνδυνος.
Η σύντομη απάντηση
Η εγκράτεια στην αυτοάμυνα είναι η ικανότητα να ελέγχετε τη σκέψη, το συναίσθημα και τη δράση σας, ακόμη και όταν έχετε τη δύναμη ή την εκπαίδευση να κάνετε περισσότερα. Δεν σημαίνει παθητικότητα. Δεν σημαίνει φόβο. Δεν σημαίνει ότι αφήνετε τον εαυτό σας απροστάτευτο. Σημαίνει ότι χρησιμοποιείτε μόνο ό,τι είναι αναγκαίο, όταν είναι αναγκαίο, και σταματάτε όταν ο σκοπός της προστασίας έχει επιτευχθεί.
Η εγκράτεια δείχνει άνθρωπο με μέτρο. Δείχνει άνθρωπο που δεν έχει τίποτα να αποδείξει. Δείχνει άνθρωπο που μπορεί να αντέξει πίεση χωρίς να χάσει την κρίση του. Δείχνει άνθρωπο που δεν συγχέει την αυτοάμυνα με τον καυγά, την εκπαίδευση με την επίδειξη ή την ικανότητα με την αλαζονεία.
Στο Combatives, η εγκράτεια είναι η ηθική πυξίδα που κρατά όλες τις υπόλοιπες αρετές μέσα στο σωστό πλαίσιο. Χωρίς αυτήν, η ταχύτητα μπορεί να γίνει βιασύνη, η επιθετικότητα υπερβολή, η αγριότητα απώλεια ελέγχου και η αδυσώπητη στάση επικίνδυνη εμμονή.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους πιστεύουν ότι η σοβαρή εκπαίδευση αυτοάμυνας πρέπει να είναι μόνο σκληρή, δυναμική και επιθετική. Αυτά μπορεί να χρειάζονται, αλλά δεν αρκούν. Η σκληρή εκπαίδευση χωρίς εγκράτεια μπορεί να δημιουργήσει ανθρώπους επικίνδυνους για τον εαυτό τους και για τους άλλους.
Είναι επίσης για όσους φοβούνται ότι μια απαιτητική εκπαίδευση στη βία κάνει αναγκαστικά τον άνθρωπο πιο βίαιο. Δεν πρέπει να γίνεται έτσι. Η σωστή εκπαίδευση πρέπει να κάνει τον άνθρωπο πιο ικανό, αλλά και πιο ώριμο. Πιο αποφασιστικό, αλλά και πιο μετρημένο. Πιο έτοιμο να δράσει, αλλά και πιο πρόθυμο να αποφύγει όταν μπορεί.
Τέλος, είναι για όσους θέλουν να καταλάβουν γιατί το Combatives Group δεν αντιμετωπίζει την αυτοάμυνα ως αφορμή για ένταση, αλλά ως ευθύνη. Όσο περισσότερο μπορείς να κάνεις, τόσο περισσότερο πρέπει να ελέγχεις πότε, γιατί και πόσο θα το κάνεις.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η εγκράτεια είναι χαρακτηριστικό σίγουρου και δυνατού ανθρώπου, όχι αδύναμου. Θα εξηγήσουμε γιατί η σοβαρή εκπαίδευση μπορεί να είναι σκληρή χωρίς να γίνεται ανεύθυνη, και γιατί η προετοιμασία για βία δεν σημαίνει ότι η βία είναι πάντα η σωστή απάντηση.
Θα δούμε επίσης γιατί οι ασκούμενοι πρέπει να έχουν μέτρο, κατανόηση και ηθική πυξίδα. Οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίδιοι. Έχουν διαφορετικές αντιδράσεις, αδυναμίες, φόβους, τραύματα, χαρακτήρες και όρια. Η εγκράτεια μάς βοηθά να μη μεταφράζουμε κάθε ένταση ως απειλή και κάθε λάθος ως πρόκληση.
Τέλος, θα εξετάσουμε γιατί η εγκράτεια είναι κρίσιμη και μέσα στη συμπλοκή. Αν όλα έχουν αποτύχει και η σωματική προστασία είναι αναγκαία, η εγκράτεια είναι αυτή που δίνει μέτρο. Μας θυμίζει ότι ο σκοπός δεν είναι να τιμωρήσουμε, αλλά να σταματήσει η άμεση απειλή και να φύγουμε.
Βασικά σημεία
- Η εγκράτεια δεν είναι αδυναμία. Είναι έλεγχος πάνω στη δύναμη, στη σκέψη και στο συναίσθημα.
- Ο ικανός άνθρωπος χρειάζεται περισσότερη εγκράτεια, όχι λιγότερη, επειδή οι πράξεις του μπορούν να έχουν σοβαρότερες συνέπειες.
- Η σκληρή εκπαίδευση δεν πρέπει να καλλιεργεί εγωισμό ή ανάγκη επίδειξης. Πρέπει να καλλιεργεί ευθύνη.
- Η προετοιμασία για πραγματική βία δεν σημαίνει ότι η απάντηση είναι πάντα βία. Συχνά η καλύτερη επιλογή είναι η αποφυγή, η αποκλιμάκωση ή η διαφυγή.
- Η εγκράτεια επιτρέπει στον ασκούμενο να βλέπει και την πλευρά του άλλου όταν αυτό είναι δυνατόν, χωρίς να γίνεται αφελής απέναντι σε πραγματική απειλή.
- Μέσα σε άμεση απειλή, η εγκράτεια δίνει μέτρο: αρκετή δράση για προστασία, όχι περισσότερη από όση χρειάζεται.
Εισαγωγή: Η δύσκολη αρετή του μέτρου
Η εγκράτεια έχει αναγνωριστεί ως αρετή από θρησκευτικούς στοχαστές, φιλοσόφους και ψυχολόγους, επειδή αγγίζει ένα από τα πιο δύσκολα ανθρώπινα θέματα: το μέτρο. Δεν είναι δύσκολο μόνο να αποκτήσει κανείς δύναμη. Δύσκολο είναι να έχει δύναμη και να μη γίνεται δούλος της. Δεν είναι δύσκολο μόνο να μάθει κάποιος να αντιδρά. Δύσκολο είναι να ξέρει πότε δεν πρέπει να αντιδράσει.
Στην αυτοάμυνα, το μέτρο είναι απολύτως απαραίτητο. Χωρίς μέτρο, η εκπαίδευση μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει τα πάντα ως απειλή, κάθε ένταση ως πρόσκληση σε σύγκρουση και κάθε διαφωνία ως ευκαιρία να αποδείξει τις ικανότητές του. Αυτό δεν είναι αυτοπροστασία. Είναι ανωριμότητα με τεχνικές.
Η εγκράτεια βάζει τάξη σε όλα αυτά. Μας υπενθυμίζει ότι η ικανότητα δεν είναι άδεια χρήσης. Ότι η προπόνηση δεν είναι δικαιολογία για σκληρότητα. Ότι η γνώση της βίας δεν πρέπει να δημιουργεί αγάπη για τη βία. Ότι ο ασκούμενος δεν βρίσκεται στην αίθουσα για να αποδείξει κάτι, αλλά για να προετοιμαστεί υπεύθυνα για κάτι που ελπίζει να μη χρειαστεί ποτέ.
Αυτός είναι ο πυρήνας της εγκράτειας: δύναμη με χαλινάρι.
Σκληρή εκπαίδευση χωρίς εγωισμό
Η εκπαίδευση στο Combatives μπορεί να είναι απαιτητική. Πρέπει να είναι απαιτητική, γιατί η πραγματική απειλή δεν είναι ευγενική, τακτοποιημένη ή προβλέψιμη. Ο άνθρωπος που θέλει να προετοιμαστεί σοβαρά πρέπει να δοκιμαστεί σε πίεση, σε αβεβαιότητα, σε κούραση και σε μη συνεργαζόμενους ρόλους.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η εκπαίδευση πρέπει να γίνει χώρος εγωισμού. Δεν σημαίνει ότι ο ένας πρέπει να αποδείξει κάτι στον άλλον. Δεν σημαίνει ότι η σκληρότητα γίνεται αυτοσκοπός. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε σοβαρή εκπαίδευση πρέπει να καταλαβαίνουν γιατί βρίσκονται εκεί. Όχι για να δείξουν ποιος είναι πιο σκληρός, αλλά για να μάθουν να λειτουργούν όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα.
Η ωριμότητα φαίνεται στο ότι ο ασκούμενος δέχεται τη διαδικασία χωρίς να τη χρησιμοποιεί για επίδειξη. Καταλαβαίνει ότι η πίεση είναι εργαλείο, όχι τιμωρία. Ότι η δυσκολία έχει σκοπό, όχι θεατρικότητα. Ότι το αποτέλεσμα που επιδιώκει είναι η ικανότητα αυτοπροστασίας, όχι η δημιουργία βίαιης ταυτότητας.
Η εγκράτεια κρατά την προπόνηση σοβαρή. Χωρίς αυτήν, η σκληρή εκπαίδευση μπορεί εύκολα να γίνει χώρος ανωριμότητας.
Δεν έχουμε τίποτα να αποδείξουμε
Ένα από τα σημαντικότερα σημάδια εγκράτειας είναι η απουσία ανάγκης επίδειξης. Ο άνθρωπος που έχει συνεχώς κάτι να αποδείξει είναι ευάλωτος. Μπορεί να παρασυρθεί από προσβολές, να μείνει σε επικίνδυνη κατάσταση επειδή δεν θέλει να φανεί αδύναμος, να απαντήσει σε πρόκληση που θα μπορούσε να αγνοήσει ή να μετατρέψει μια κοινωνική ένταση σε σωματικό πρόβλημα.
Ο ώριμος ασκούμενος δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι δεν φοβάται. Δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι δυνατός. Δεν χρειάζεται να απαντήσει σε κάθε ειρωνεία. Δεν χρειάζεται να κερδίσει κάθε λεκτική αντιπαράθεση. Ξέρει ότι η πραγματική ασφάλεια είναι πιο σημαντική από την εικόνα.
Αυτό είναι τεράστιο πλεονέκτημα. Ο άνθρωπος που δεν χρειάζεται να αποδείξει κάτι μπορεί να φύγει. Μπορεί να σιωπήσει. Μπορεί να αποφύγει. Μπορεί να επιλέξει το πιο ασφαλές, όχι το πιο εντυπωσιακό. Μπορεί να μην προσφέρει στον άλλον το παιχνίδι που προσπαθεί να του επιβάλει.
Η εγκράτεια δεν μας κάνει λιγότερο δυνατούς. Μας κάνει λιγότερο χειραγωγήσιμους από τον εγωισμό μας.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι γινόμαστε σκληροί χωρίς λόγο
Είναι αλήθεια ότι η πραγματικότητα του δρόμου μπορεί να είναι πολύ σκληρότερη από οποιαδήποτε άσκηση. Η πραγματική βία δεν έχει απαραίτητα κανόνες, προειδοποίηση, ισορροπία ή σεβασμό. Μπορεί να είναι βρώμικη, αιφνιδιαστική, χαοτική και ψυχολογικά συντριπτική.
Αυτός είναι ο λόγος που η εκπαίδευση πρέπει να προετοιμάζει τον άνθρωπο κατάλληλα. Όμως η λέξη «κατάλληλα» έχει σημασία. Δεν σημαίνει ότι η απάντηση είναι πάντα η ίδια. Δεν σημαίνει ότι η βία είναι η μόνιμη λύση. Δεν σημαίνει ότι κάθε πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπίζεται με την πιο σκληρή επιλογή.
Κατάλληλη προετοιμασία σημαίνει να ξέρετε πότε πρέπει να αποφύγετε, πότε πρέπει να φύγετε, πότε πρέπει να μιλήσετε, πότε πρέπει να βάλετε όριο, πότε πρέπει να ζητήσετε βοήθεια και πότε η κατάσταση έχει περάσει σε άμεση ανάγκη προστασίας. Η σκληρότητα της πραγματικότητας δεν δικαιολογεί ακαμψία στη σκέψη. Αντιθέτως, απαιτεί καλύτερη κρίση.
Ο άνθρωπος που έχει μόνο μία απάντηση είναι προβλέψιμος και επικίνδυνος. Ο εγκρατής άνθρωπος έχει επιλογές.
Εγκράτεια στη σκέψη
Η εγκράτεια δεν αφορά μόνο τη δράση. Αφορά και τη σκέψη. Πολλές συγκρούσεις κλιμακώνονται επειδή ο άνθρωπος σκέφτεται απόλυτα, προσβλητικά ή εγωιστικά. Βλέπει τον άλλον μόνο ως εχθρό, κάθε κίνηση ως πρόκληση, κάθε λέξη ως επίθεση και κάθε υποχώρηση ως ήττα.
Αυτή η σκέψη είναι επικίνδυνη. Δεν αφήνει χώρο για εκτίμηση. Δεν αφήνει χώρο για αποφυγή. Δεν αφήνει χώρο για το ενδεχόμενο ότι ο άλλος μπορεί να είναι μπερδεμένος, φοβισμένος, μεθυσμένος, ψυχικά φορτισμένος ή απλώς ανόητος χωρίς άμεση κακόβουλη πρόθεση. Η εγκράτεια μάς βοηθά να μη βιαζόμαστε να κατατάξουμε κάθε άνθρωπο στην κατηγορία του εχθρού.
Αυτό δεν σημαίνει αφέλεια. Δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τον κίνδυνο. Σημαίνει ότι η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με στοιχεία, όχι με εγωισμό. Άλλο ο άνθρωπος που είναι αγενής ή φορτισμένος και άλλο ο άνθρωπος που γίνεται άμεση απειλή. Αν τα μπερδέψουμε, μπορεί να δημιουργήσουμε πρόβλημα εκεί που υπήρχε δυνατότητα αποκλιμάκωσης.
Η εγκράτεια στη σκέψη είναι η ικανότητα να μένουμε αρκετά καθαροί ώστε να βλέπουμε τι πραγματικά συμβαίνει.
Εγκράτεια στο συναίσθημα
Ο θυμός, ο φόβος, η προσβολή και η ντροπή είναι ισχυρά συναισθήματα. Μπορούν να μας σπρώξουν σε πράξεις που αργότερα θα μετανιώσουμε. Η αυτοάμυνα δεν αποτυγχάνει μόνο επειδή κάποιος δεν ήξερε τι να κάνει. Αποτυγχάνει και επειδή έκανε κάτι επειδή δεν άντεξε αυτό που ένιωσε.
Η εγκράτεια στο συναίσθημα δεν σημαίνει ότι δεν αισθανόμαστε. Σημαίνει ότι δεν αφήνουμε το συναίσθημα να αποφασίσει μόνο του. Μπορεί να νιώσουμε φόβο και να φύγουμε έγκαιρα. Μπορεί να νιώσουμε θυμό και να μη τον αφήσουμε να μας κρατήσει στη σύγκρουση. Μπορεί να νιώσουμε προσβολή και να μη την κάνουμε πιο σημαντική από την ασφάλεια.
Στην πράξη, αυτό είναι δύσκολο. Ο άνθρωπος που δέχεται πίεση θέλει συχνά να απαντήσει. Θέλει να δείξει ότι δεν φοβάται. Θέλει να κλείσει το στόμα του άλλου. Όμως η αυτοπροστασία δεν είναι διαγωνισμός αξιοπρέπειας μπροστά σε τρίτους. Η πραγματική αξιοπρέπεια βρίσκεται συχνά στην ικανότητα να μη παρασυρθείτε.
Η εγκράτεια στο συναίσθημα μάς κρατά ελεύθερους από τις παγίδες του εγωισμού.
Εγκράτεια στη δράση
Η εγκράτεια στη δράση είναι το πιο ορατό κομμάτι. Είναι η ικανότητα να χρησιμοποιούμε μόνο αυτό που χρειάζεται. Να μη φωνάζουμε όταν αρκεί η αποχώρηση. Να μη πλησιάζουμε όταν πρέπει να κρατήσουμε απόσταση. Να μη χρησιμοποιούμε σωματική δύναμη όταν υπάρχει ασφαλής τρόπος αποφυγής. Και, αν η σωματική δράση γίνει αναγκαία, να μη συνεχίζουμε πέρα από τον σκοπό της προστασίας.
Αυτό δεν είναι εύκολο μέσα στην πίεση. Όταν ο άνθρωπος φοβηθεί ή θυμώσει, μπορεί να θέλει να τελειώσει το θέμα με υπερβολικό τρόπο. Μπορεί να συνεχίσει επειδή νιώθει ότι κινδύνεψε. Μπορεί να ξεχάσει ότι ο σκοπός δεν είναι να τιμωρήσει, αλλά να σταματήσει την άμεση απειλή και να φύγει.
Η εγκράτεια είναι το μέτρο που προστατεύει και τον αμυνόμενο. Τον προστατεύει από την υπερβολή, από τη νομική έκθεση, από την ηθική φθορά και από την πιθανότητα να μετατραπεί σε αυτό που υποτίθεται ότι προσπαθεί να σταματήσει.
Ο άνθρωπος με εγκράτεια δεν κάνει λιγότερα επειδή φοβάται. Κάνει ακριβώς όσα χρειάζονται επειδή ελέγχει τον εαυτό του.
Κατανόηση χωρίς αφέλεια
Οι άνθρωποι έχουν συναισθήματα, δυνάμεις, αδυναμίες, ιδιομορφίες και κακές στιγμές. Δεν είναι όλοι ίδιοι. Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιος μπορεί να φερθεί απότομα επειδή φοβάται. Κάποιος μπορεί να μιλήσει λάθος επειδή είναι πιεσμένος. Κάποιος μπορεί να είναι κοινωνικά αδέξιος χωρίς να είναι επικίνδυνος.
Η εγκράτεια μας δίνει την ευκαιρία να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να δούμε την κατάσταση πιο καθαρά. Μας βοηθά να μπούμε, όσο γίνεται, στη θέση του άλλου πριν καταλήξουμε ότι η βία είναι αναπόφευκτη. Αυτή η ικανότητα μπορεί να αποτρέψει άχρηστες συγκρούσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει αφέλεια. Δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε τον κακόβουλο άνθρωπο. Δεν σημαίνει ότι αγνοούμε σημάδια απειλής. Δεν σημαίνει ότι μπαίνουμε στην ψυχολογία του άλλου τόσο πολύ ώστε ξεχνάμε τη δική μας ασφάλεια. Η κατανόηση έχει αξία μόνο όσο δεν μας τυφλώνει.
Η εγκράτεια κρατά αυτή την ισορροπία: βλέπω τον άνθρωπο απέναντί μου, αλλά δεν παραδίδω την ασφάλειά μου.
Η εγκράτεια αποτρέπει άχρηστη βία
Μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της εγκράτειας είναι ότι μπορεί να σταματήσει τη βία πριν αρχίσει. Όταν ο άνθρωπος έχει μέτρο, δεν αντιδρά αυτόματα σε κάθε πρόκληση. Δεν ψάχνει αφορμή. Δεν επιτρέπει στον άλλον να τον τραβήξει σε επίπεδο που δεν χρειάζεται. Δεν επιλέγει τη σκληρότερη λύση επειδή μπορεί.
Η άχρηστη βία συχνά γεννιέται από έλλειψη εγκράτειας. Από προσβολή που έγινε θυμός. Από θυμό που έγινε απόφαση. Από απόφαση που δεν πέρασε από κρίση. Από κρίση που χάθηκε επειδή ο άνθρωπος ήθελε να επιβεβαιώσει τον εαυτό του. Εκεί η αυτοάμυνα εξαφανίζεται και μένει μόνο ο καυγάς.
Ο εγκρατής ασκούμενος δεν φοβάται να αποφύγει. Δεν φοβάται να φύγει. Δεν φοβάται να δείξει ότι δεν ενδιαφέρεται για παιχνίδια κυριαρχίας. Ξέρει ότι η αποφυγή δεν είναι ήττα όταν προστατεύει την υγεία, τη ζωή και το μέλλον του.
Η εγκράτεια δεν μειώνει την ικανότητα δράσης. Μειώνει την ανάγκη να φτάσουμε εκεί.
Όταν όλα αποτύχουν, η εγκράτεια δίνει μέτρο
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η προσπάθεια αποφυγής, αποκλιμάκωσης ή απομάκρυνσης αποτυγχάνει. Υπάρχουν στιγμές όπου ο άνθρωπος βρίσκεται ήδη μέσα σε άμεση απειλή και πρέπει να προστατευτεί. Εκεί η εγκράτεια δεν εξαφανίζεται. Αντιθέτως, γίνεται ακόμη πιο σημαντική.
Μέσα στη συμπλοκή, η εγκράτεια είναι αυτό που θυμίζει το μέτρο. Πόση δύναμη χρειάζεται; Πότε υπάρχει έξοδος; Πότε η απειλή μειώθηκε; Πότε πρέπει να σταματήσει η σωματική δράση; Πότε η συνέχιση δεν υπηρετεί πλέον την προστασία αλλά τον φόβο ή τον θυμό;
Χωρίς εγκράτεια, ο άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει επειδή φοβήθηκε. Μπορεί να υπερβεί το αναγκαίο επειδή θέλει βεβαιότητα. Μπορεί να μην αναγνωρίσει ότι ο σκοπός επιτεύχθηκε. Και εκεί αρχίζουν τα σοβαρά προβλήματα.
Η εγκράτεια δεν αδρανοποιεί τον αμυνόμενο. Του επιτρέπει να δράσει αρκετά, αλλά όχι τυφλά. Να προστατευτεί, αλλά όχι να τιμωρήσει. Να σταματήσει την απειλή, αλλά να μη συνεχίσει όταν η απειλή έχει σταματήσει.
Η ηθική πυξίδα του ασκούμενου
Η εγκράτεια περιλαμβάνει αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε ηθική πυξίδα. Χωρίς ηθική πυξίδα, η εκπαίδευση σε ένα σκληρό σύστημα μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Ο άνθρωπος αποκτά εργαλεία, αλλά δεν έχει καθαρό εσωτερικό κανόνα για το πότε και γιατί πρέπει να τα χρησιμοποιήσει.
Η ηθική πυξίδα δεν είναι αδυναμία. Είναι αυτό που επιτρέπει στον ικανό άνθρωπο να παραμείνει κοινωνικά ασφαλής. Να καταλαβαίνει ότι η δύναμη έχει συνέπειες. Ότι η τεχνική έχει ευθύνη. Ότι η εκπαίδευση δεν τον βάζει πάνω από τους άλλους. Ότι η αυτοάμυνα είναι δικαίωμα, αλλά και βάρος.
Στην κοινωνία, οποιαδήποτε άλλη επιλογή είναι επικίνδυνη. Αν εκπαιδεύουμε ανθρώπους να γίνουν ικανοί χωρίς να καλλιεργούμε εγκράτεια, δημιουργούμε πρόβλημα. Αν καλλιεργούμε μόνο εγκράτεια χωρίς ικανότητα, δημιουργούμε ανθρώπους που μπορεί να είναι καλοπροαίρετοι αλλά απροετοίμαστοι. Το Combatives χρειάζεται και τα δύο.
Η ηθική πυξίδα δεν αφαιρεί την ικανότητα. Της δίνει κατεύθυνση.
Όσο πιο ικανός, τόσο πιο εγκρατής
Υπάρχει μια σοβαρή αντίφαση που πρέπει να καταλάβει κάθε ασκούμενος. Όσο πιο ικανός γίνεται, τόσο περισσότερο πρέπει να περιορίζει τον εαυτό του. Ο αρχάριος μπορεί να φοβάται επειδή δεν ξέρει τι μπορεί να κάνει. Ο προχωρημένος πρέπει να προσέχει επειδή ξέρει πολύ καλά τι μπορεί να κάνει.
Αυτό είναι σημάδι ωριμότητας. Δεν χρησιμοποιούμε την ικανότητα για να επιβεβαιωθούμε. Δεν επιδιώκουμε ευκαιρίες να τη δοκιμάσουμε στην πραγματική ζωή. Δεν μεταφέρουμε την ένταση της αίθουσας στην κοινωνική καθημερινότητα. Δεν αφήνουμε την εκπαίδευση να δημιουργήσει αίσθηση ανωτερότητας.
Ο πραγματικά ικανός άνθρωπος δεν χρειάζεται να απειλεί. Δεν χρειάζεται να υψώνει τον τόνο χωρίς λόγο. Δεν χρειάζεται να φαίνεται σκληρός. Ξέρει ότι η ικανότητά του υπάρχει και γι’ αυτό μπορεί να μείνει ήρεμος, μετρημένος και πρακτικός.
Η εγκράτεια είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπου που δεν φοβάται τη δύναμή του, αλλά τη σέβεται.
Η εγκράτεια ως εκπαιδευτικό αποτέλεσμα
Η εγκράτεια δεν καλλιεργείται μόνο με θεωρία. Καλλιεργείται στην προπόνηση, όταν ο ασκούμενος μαθαίνει να δέχεται πίεση χωρίς να χάνει την κρίση του. Όταν μαθαίνει να εφαρμόζει ένταση χωρίς να υπερβάλλει. Όταν μαθαίνει να σταματά όταν ακούει την εντολή. Όταν μαθαίνει να συνεργάζεται υπεύθυνα με ανθρώπους που πιέζονται όπως και αυτός.
Σε σκληρή προπόνηση φαίνεται ο χαρακτήρας. Φαίνεται ποιος θέλει να αποδείξει. Φαίνεται ποιος εκνευρίζεται όταν δυσκολεύεται. Φαίνεται ποιος γίνεται απρόσεκτος όταν ανεβαίνει η ένταση. Φαίνεται ποιος μπορεί να παραμείνει υπεύθυνος ενώ κουράζεται, πιέζεται ή αποτυγχάνει.
Η σωστή αίθουσα πρέπει να καλλιεργεί αυτή την υπευθυνότητα. Η πίεση δεν πρέπει να είναι πρόσχημα για ασυδοσία. Ο συνασκούμενος δεν είναι εχθρός. Ο ρόλος δεν είναι προσωπική επίθεση. Το σενάριο δεν είναι αφορμή για να ξεσπάσει κάποιος. Όλοι βρίσκονται εκεί για τον ίδιο λόγο: να προετοιμαστούν σοβαρά και να γίνουν πιο ικανοί, όχι πιο ανώριμοι.
Η εγκράτεια στην προπόνηση είναι πρόβα εγκράτειας στην πραγματικότητα.
Η σκληρή διαδικασία και το επιθυμητό αποτέλεσμα
Οι ασκούμενοι που καταλαβαίνουν πραγματικά τη μεθοδολογία ξέρουν ότι η διαδικασία μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός. Το αποτέλεσμα είναι η ικανότητα να λειτουργούν καλύτερα υπό πίεση. Η διαδικασία είναι το πώς φτάνουν εκεί.
Αυτό έχει σημασία. Όταν η σκληρή διαδικασία γίνεται αυτοσκοπός, η εκπαίδευση χάνει τον προσανατολισμό της. Αρχίζει να μετριέται με το πόσο υποφέρει κάποιος, πόσο αντέχει, πόσο σκληρός φαίνεται. Όμως η αυτοπροστασία δεν ενδιαφέρεται για θεατρική σκληρότητα. Ενδιαφέρεται για λειτουργικότητα.
Η εγκράτεια βοηθά τον ασκούμενο να δεχτεί τη δυσκολία χωρίς να τη λατρέψει. Να αντέξει την πίεση χωρίς να γίνει άνθρωπος που ψάχνει πίεση παντού. Να καταλάβει ότι η αίθουσα τον προετοιμάζει για την πραγματικότητα, αλλά δεν πρέπει να τον κάνει να επιθυμεί την πραγματικότητα της βίας.
Ο ώριμος ασκούμενος δεν μπερδεύει τη μέθοδο με τον σκοπό. Ο σκοπός είναι ασφάλεια, προστασία, κρίση και διαφυγή.
Εγκράτεια και αυτοκυριαρχία
Η εγκράτεια συνδέεται άμεσα με την αυτοκυριαρχία. Η αυτοκυριαρχία είναι η ικανότητα να παραμένετε λειτουργικοί μέσα στην πίεση. Η εγκράτεια είναι η ικανότητα να κρατάτε μέτρο σε αυτό που σκέφτεστε, αισθάνεστε και κάνετε. Η μία στηρίζει την άλλη.
Χωρίς αυτοκυριαρχία, η εγκράτεια δεν αντέχει στην πίεση. Ο άνθρωπος μπορεί να έχει καλές προθέσεις, αλλά να παρασυρθεί όταν φοβηθεί ή θυμώσει. Χωρίς εγκράτεια, η αυτοκυριαρχία μπορεί να γίνει απλώς ψυχρή αποτελεσματικότητα χωρίς ηθική κατεύθυνση. Και αυτό είναι εξίσου επικίνδυνο.
Μαζί, δημιουργούν τον τύπο ανθρώπου που χρειάζεται η σοβαρή αυτοπροστασία: ικανό, αλλά όχι αλαζονικό. Δυναμικό, αλλά όχι ανεξέλεγκτο. Σκληρά προετοιμασμένο, αλλά όχι διψασμένο για σύγκρουση. Έτοιμο να δράσει, αλλά πρόθυμο να αποφύγει.
Η αυτοκυριαρχία κρατά το μυαλό καθαρό. Η εγκράτεια κρατά την πράξη μέσα στο σωστό μέτρο.
Η εγκράτεια προστατεύει και την κοινότητα
Η εγκράτεια δεν είναι μόνο ατομικό χαρακτηριστικό. Προστατεύει και την εκπαιδευτική κοινότητα. Όταν οι ασκούμενοι έχουν μέτρο, η αίθουσα γίνεται πιο ασφαλής, πιο σοβαρή και πιο παραγωγική. Οι άνθρωποι μπορούν να πιεστούν χωρίς να φοβούνται ότι ο άλλος θα χάσει τον έλεγχο. Μπορούν να κάνουν ρόλους χωρίς να το παίρνουν προσωπικά. Μπορούν να δοκιμαστούν χωρίς να μετατρέπουν την προπόνηση σε μάχη εγωισμών.
Αυτό είναι απαραίτητο σε μια μέθοδο που ασχολείται με τόσο σοβαρό θέμα. Η βία δεν είναι παιχνίδι. Η προσομοίωση της βίας δεν πρέπει να γίνεται πεδίο προσωπικής εκτόνωσης. Όσο πιο ρεαλιστική γίνεται η εκπαίδευση, τόσο περισσότερη υπευθυνότητα απαιτείται από όλους.
Η εγκράτεια δημιουργεί εμπιστοσύνη. Και χωρίς εμπιστοσύνη, δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή προπόνηση υπό πίεση. Ο ασκούμενος πρέπει να ξέρει ότι ο άλλος θα τον πιέσει, αλλά δεν θα τον εκθέσει άσκοπα. Ότι ο εκπαιδευτής θα αυξήσει τη δυσκολία, αλλά δεν θα θυσιάσει την ασφάλεια για εντυπωσιασμό. Ότι η ομάδα έχει κοινό σκοπό.
Η κοινότητα Combatives χρειάζεται δυνατούς ανθρώπους. Αλλά χρειάζεται κυρίως υπεύθυνους δυνατούς ανθρώπους.
Εγκράτεια στην πραγματική ζωή
Η εγκράτεια δεν πρέπει να μένει στην αίθουσα. Η αξία της φαίνεται στην πραγματική ζωή, συχνά πριν καν υπάρξει σωματική απειλή. Φαίνεται όταν κάποιος σας προσβάλλει και δεν του δίνετε την αντίδραση που θέλει. Φαίνεται όταν αποφεύγετε έναν χώρο που δεν σας αρέσει χωρίς να ντραπείτε. Φαίνεται όταν προτιμάτε να φύγετε από μια λεκτική ένταση αντί να τη «κερδίσετε».
Φαίνεται επίσης όταν έχετε δίκιο, αλλά δεν σας συμφέρει να το αποδείξετε εκείνη τη στιγμή. Πολλές συγκρούσεις συνεχίζονται επειδή κάποιος θέλει να ακουστεί, να δικαιωθεί ή να επιβληθεί. Η εγκράτεια μάς θυμίζει ότι η ασφάλεια είναι πιο σημαντική από το τελευταίο επιχείρημα.
Στην πραγματική ζωή, ο εγκρατής άνθρωπος δεν είναι αδύναμος. Είναι δύσκολο να τον παρασύρεις. Δεν κλιμακώνει εύκολα. Δεν πέφτει εύκολα σε παγίδες προσβολής. Δεν δίνει στον άλλον τον έλεγχο μέσω του θυμού του. Και αν φτάσει η στιγμή που πρέπει να δράσει, δρα με μέτρο και σκοπό.
Αυτός είναι ο άνθρωπος που θέλουμε να καλλιεργεί η σοβαρή αυτοπροστασία.
Η θέση του Combatives Group
Στο Combatives Group, η εγκράτεια πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αρετή ώριμου και ικανού ανθρώπου. Δεν είναι αντίθετη με τη σκληρή εκπαίδευση. Είναι αυτό που κάνει τη σκληρή εκπαίδευση ασφαλή, υπεύθυνη και κοινωνικά χρήσιμη.
Οι ασκούμενοι μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα ικανοί. Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να μάθουν να κρατούν τα χαλινάρια. Να έχουν μέτρο στη δράση, καθαρότητα στη σκέψη και έλεγχο στο συναίσθημα. Να γνωρίζουν ότι η βία δεν είναι πάντα η απάντηση, ακόμη κι αν έχουν εκπαιδευτεί να την αντιμετωπίζουν.
Η εγκράτεια δεν κάνει τους ασκούμενους λιγότερο αποτελεσματικούς. Τους κάνει πιο αξιόπιστους. Τους επιτρέπει να δρουν όταν χρειάζεται, αλλά να αποφεύγουν όταν μπορούν. Να είναι αποφασιστικοί χωρίς να είναι απερίσκεπτοι. Να είναι δυνατοί χωρίς να είναι επικίνδυνοι χωρίς λόγο.
Αυτό είναι κρίσιμο για μια κοινωνία. Δεν χρειαζόμαστε ανθρώπους που ξέρουν να κάνουν ζημιά και ψάχνουν ευκαιρία να το αποδείξουν. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που έχουν εκπαιδευτεί αρκετά ώστε να προστατεύουν τον εαυτό τους, αλλά έχουν ωριμάσει αρκετά ώστε να μη χρησιμοποιούν την ικανότητά τους άσκοπα.
Τελική σκέψη
Η εγκράτεια είναι το χαρακτηριστικό του σίγουρου, δυνατού και ώριμου ανθρώπου. Όχι επειδή τον κάνει ήπιο σε κάθε περίσταση, αλλά επειδή τον κρατά κύριο του εαυτού του. Ο ασκούμενος με εγκράτεια δεν είναι παθητικός. Είναι μετρημένος. Δεν είναι αδύναμος. Είναι υπεύθυνος. Δεν φοβάται να δράσει. Αλλά δεν δρά χωρίς λόγο.
Η σκληρή εκπαίδευση μπορεί να δώσει ικανότητα. Η πίεση μπορεί να δώσει αντοχή. Τα πρωτόκολλα μπορούν να δώσουν δομή. Οι τεχνικές μπορούν να δώσουν εργαλεία. Αλλά η εγκράτεια είναι αυτή που αποφασίζει πώς, πότε και πόσο θα χρησιμοποιηθούν όλα αυτά.
Χωρίς εγκράτεια, η ικανότητα γίνεται αλαζονεία.
Χωρίς εγκράτεια, η αυτοάμυνα μπορεί να γίνει καυγάς.
Χωρίς εγκράτεια, η δύναμη μπορεί να γίνει κοινωνικός κίνδυνος.
Με εγκράτεια, ο άνθρωπος μπορεί να είναι πραγματικά επικίνδυνος για τον κακόβουλο επιτιθέμενο, αλλά ασφαλής για την κοινωνία, την ομάδα του και τον εαυτό του.
Αυτό είναι το μέτρο.
Αυτό είναι ηθική πυξίδα.
Αυτό είναι σοβαρή αυτοπροστασία.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για το παρόν χαρακτηριστικό, προτείνεται να δημιουργηθεί ή να ενοποιηθεί η σελίδα Χαρακτηριστικό 12 – Εγκράτεια μέσα στη σειρά Τα απαιτούμενα καλλιεργημένα χαρακτηριστικά της κοινότητας Combatives Group.
- Για τη στενή σχέση εγκράτειας και εσωτερικού ελέγχου, διαβάστε το άρθρο Αρετές Combatives – Αυτοκυριαρχία.
- Για να καταλάβετε γιατί η δύναμη πρέπει να υπηρετεί την αυτοπροστασία και όχι τον εγωισμό, διαβάστε το άρθρο Αποτελεσματική αυτοάμυνα και το άρθρο Η βία δεν υπόκειται σε κανόνες;.
- Για τη σωστή χρήση πρωτοκόλλων, ρόλων και πίεσης στην εκπαίδευση, συνεχίστε με τα άρθρα Πρωτόκολλα για ασφάλεια, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα, Ο βαριά θωρακισμένος επιτιθέμενος ως εκπαιδευτικό εργαλείο και Ρεαλιστική εκπαίδευση.
- Για την ψυχολογική πλευρά του φόβου, της παρόρμησης και της διαχείρισης κινδύνου, διαβάστε τα άρθρα Είναι ο φόβος κακό συναίσθημα;, Διαχείριση φόβου ή διαχείριση κινδύνου; και Εκτίμηση Κινδύνου.
Σημείωση ασφαλείας
Η εγκράτεια πρέπει να καλλιεργείται σε κάθε επίπεδο της εκπαίδευσης. Η σκληρή προπόνηση χωρίς σαφές πλαίσιο, υπευθυνότητα και έλεγχο μπορεί να ενισχύσει τον εγωισμό αντί να δημιουργήσει πραγματική ικανότητα αυτοπροστασίας.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η χρήση δύναμης στην αυτοάμυνα πρέπει να είναι αναγκαία, ανάλογη και συνδεδεμένη με άμεση απειλή. Η εγκράτεια είναι κρίσιμη γιατί βοηθά τον ασκούμενο να σταματά όταν σταματά η απειλή και να αποφεύγει την υπέρβαση.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η εγκράτεια δεν σημαίνει ότι ο ασκούμενος είναι άτρωτος, αλάνθαστος ή πάντα ψύχραιμος. Σημαίνει ότι εκπαιδεύεται να περιορίζει την παρόρμηση, τον εγωισμό και την υπερβολή. Η πραγματική βία παραμένει απρόβλεπτη και επικίνδυνη.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί την εγκράτεια απαραίτητη αρετή, επειδή οι ασκούμενοι γίνονται ικανοί να αντιμετωπίσουν σοβαρές απειλές. Όσο μεγαλύτερη η ικανότητα, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη για μέτρο, ευθύνη και ηθική πυξίδα.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς καλλιεργούνται η εγκράτεια, η αυτοκυριαρχία και η υπεύθυνη εφαρμογή μέσα από σοβαρή εκπαίδευση αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, επικοινωνήστε με το Combatives Group.