Όταν παρθεί η σωστή απόφαση, ο δισταγμός γίνεται κίνδυνος
«Όποιος διστάζει χάνεται.» – Κάτων
Η φράση αυτή είναι σκληρή, αλλά στην αυτοπροστασία έχει πραγματική αξία. Δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να λειτουργεί παρορμητικά, επιθετικά ή χωρίς κρίση. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να τρέχει προς τη σύγκρουση ή να χρησιμοποιεί βία επειδή ένιωσε φόβο, θυμό ή προσβολή. Σημαίνει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: όταν μια κατάσταση έχει αξιολογηθεί, όταν η απειλή είναι πραγματική και όταν η απόφαση έχει παρθεί, η καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική.
Ο δισταγμός είναι φυσιολογικός. Ο μέσος άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος για να περνά εύκολα από την κοινωνική ευγένεια, τη μη-βία και την καθημερινή κανονικότητα σε άμεση προστατευτική δράση. Μπορεί να παγώσει. Μπορεί να προσπαθήσει να μαντέψει τι θα κάνει ο άλλος. Μπορεί να ελπίζει ότι η κατάσταση θα λυθεί μόνη της. Μπορεί να αργήσει να αποδεχθεί ότι αυτό που συμβαίνει είναι πραγματική απειλή.
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η αρετή του «αδίστακτου». Όχι η έλλειψη ηθικής. Όχι η απουσία ορίων. Όχι η τυφλή επιθετικότητα. Αλλά η ικανότητα να μη μένει ο άνθρωπος ακίνητος όταν η κρίση έχει γίνει, τα πρωτόκολλα έχουν ενεργοποιηθεί και η προστατευτική δράση είναι πλέον αναγκαία.
Στο Combatives, το «αδίστακτος» δεν σημαίνει «χωρίς συνείδηση». Σημαίνει χωρίς άχρηστο δισταγμό τη στιγμή που πρέπει να εφαρμοστεί η σωστή απόφαση.
Η σύντομη απάντηση
Το χαρακτηριστικό «αδίστακτος» στην αυτοάμυνα σημαίνει ότι, αφού έχει προηγηθεί επίγνωση, εκτίμηση κινδύνου και λήψη απόφασης, ο ασκούμενος εφαρμόζει άμεσα αυτό που πρέπει να κάνει χωρίς να παγώνει, χωρίς να υποτάσσεται και χωρίς να μαντεύει παθητικά τις προθέσεις του άλλου. Δεν σημαίνει ότι χρησιμοποιεί βία χωρίς λόγο. Σημαίνει ότι δεν καθυστερεί όταν η καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο.
Η αδίστακτη εφαρμογή μπορεί να σημαίνει άμεση απομάκρυνση. Μπορεί να σημαίνει καθαρή φωνητική εντολή. Μπορεί να σημαίνει αλλαγή θέσης, διακοπή μιας επικίνδυνης συνομιλίας, αναζήτηση βοήθειας ή δημιουργία απόστασης. Μόνο όταν υπάρχει άμεση απειλή και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή, μπορεί να σημαίνει αναγκαία αμυντική δράση.
Η ουσία είναι η πρωτοβουλία. Ο άνθρωπος δεν παραμένει παθητικός μέσα στην αβεβαιότητα. Δεν περιμένει να ολοκληρώσει ο άλλος την πρόθεσή του εις βάρος του. Ενεργεί εγκαίρως, μέσα στο πλαίσιο των πρωτοκόλλων, της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της διαφυγής.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους δυσκολεύονται με τη λέξη «αδίστακτος» και τη συνδέουν αυτόματα με ανηθικότητα ή σκληρότητα. Η δυσκολία είναι κατανοητή. Στην καθημερινή κοινωνική ζωή, το να είναι κανείς αδίστακτος δεν είναι αρετή. Όμως στην αυτοπροστασία η λέξη χρησιμοποιείται με πολύ συγκεκριμένη έννοια: να μην αφήνεις τον δισταγμό να σε παραλύσει τη στιγμή που έχεις ήδη αναγνωρίσει ότι πρέπει να δράσεις.
Είναι επίσης για όσους έχουν καλή ηθική, ειρηνική συμπεριφορά και φυσική απέχθεια προς τη βία, αλλά θέλουν να καταλάβουν πώς αυτές οι σωστές αξίες μπορούν να γίνουν πρόβλημα όταν ο άλλος δεν λειτουργεί με τους ίδιους κανόνες. Η κοινωνική ευγένεια είναι χρήσιμη μέχρι το σημείο που προστατεύει. Όταν όμως η απειλή γίνει άμεση, η ευγένεια δεν πρέπει να μετατραπεί σε αδράνεια.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί ο δισταγμός μπορεί να είναι επικίνδυνος σε πραγματική απειλή και γιατί η πρωτοβουλία είναι κρίσιμη στην αυτοπροστασία. Θα εξηγήσουμε γιατί πολλοί άνθρωποι παγώνουν όχι επειδή είναι αδύναμοι, αλλά επειδή οι ηθικές και κοινωνικές τους αναστολές δεν έχουν εκπαιδευτεί να λειτουργούν σωστά υπό πίεση.
Θα δούμε επίσης γιατί το Combatives Group βασίζεται σε πρωτόκολλα. Τα πρωτόκολλα δεν υπάρχουν για να κάνουν τον άνθρωπο βίαιο. Υπάρχουν για να μειώσουν το πάγωμα, την υποταγή, το άχρηστο μάντεμα και την αναποφασιστικότητα. Όταν ο ασκούμενος έχει προετοιμαστεί σε συγκεκριμένα στάδια, δεν χρειάζεται να εφεύρει λύση μέσα στον πανικό. Έχει ήδη πλαίσιο απόφασης.
Τέλος, θα ξεκαθαρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα στην προληπτική προστατευτική δράση και στην πρόκληση βίας. Αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη. Η αυτοπροστασία δεν είναι άδεια να επιτεθούμε. Είναι ευθύνη να ενεργήσουμε σωστά όταν η απειλή το απαιτεί.
Βασικά σημεία
- Το «αδίστακτος» στην αυτοάμυνα δεν σημαίνει ανήθικος ή ανεξέλεγκτος. Σημαίνει χωρίς άχρηστο δισταγμό μετά τη σωστή εκτίμηση κινδύνου.
- Ο δισταγμός εμφανίζεται συχνά επειδή ο άνθρωπος προσπαθεί να μαντέψει τις προθέσεις του άλλου ενώ η κατάσταση εξελίσσεται.
- Τα πρωτόκολλα μειώνουν το πάγωμα, την υποταγή, την αναποφασιστικότητα και την υπερανάλυση.
- Η πρωτοβουλία δεν σημαίνει απαραίτητα σωματική δράση. Μπορεί να είναι απομάκρυνση, φωνή, απόσταση, αλλαγή θέσης ή αναζήτηση βοήθειας.
- Η προληπτική προστατευτική δράση είναι πολύ λεπτή περιοχή και πρέπει να διδάσκεται μόνο μέσα σε πλαίσιο άμεσης απειλής, αναγκαιότητας και διαφυγής.
- Όταν η απόφαση παρθεί σωστά, πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα. Η καθυστέρηση μπορεί να δώσει στον δράστη τον χρόνο που χρειάζεται.
Εισαγωγή: Το πρόβλημα δεν είναι πάντα ότι δεν ξέρουμε
Στην αυτοάμυνα, το πρόβλημα δεν είναι πάντα η έλλειψη γνώσης. Πολλές φορές ο άνθρωπος ξέρει τι θα έπρεπε να κάνει. Ξέρει ότι πρέπει να φύγει. Ξέρει ότι πρέπει να κρατήσει απόσταση. Ξέρει ότι πρέπει να σταματήσει μια επικίνδυνη συνομιλία. Ξέρει ότι κάτι δεν πάει καλά. Ξέρει ότι η κατάσταση αλλάζει.
Και όμως δεν κινείται.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα του δισταγμού. Δεν είναι απλή άγνοια. Είναι η απόσταση ανάμεσα στο «καταλαβαίνω» και στο «ενεργώ». Εκεί μπαίνει ο φόβος μήπως κάνω λάθος. Εκεί μπαίνει η κοινωνική αμηχανία. Εκεί μπαίνει η ελπίδα ότι ο άλλος δεν θα το πάει παρακάτω. Εκεί μπαίνει η ανάγκη να είμαι «καλός άνθρωπος» ακόμα και απέναντι σε κάποιον που ήδη παραβιάζει τα όριά μου.
Η εκπαίδευση αυτοπροστασίας πρέπει να γεφυρώνει αυτή την απόσταση. Δεν αρκεί να διδάσκει τεχνικές. Πρέπει να διδάσκει πότε και πώς περνάμε από την αντίληψη στην πράξη. Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να παίρνει την πρωτοβουλία όταν η κατάσταση το απαιτεί, όχι επειδή θέλει σύγκρουση, αλλά επειδή η παθητική αναμονή μπορεί να του στοιχίσει.
Το «αδίστακτος» αφορά ακριβώς αυτό το πέρασμα. Όταν η απόφαση είναι σωστή, η εφαρμογή δεν πρέπει να είναι δειλή, μισή ή καθυστερημένη.
Η πρωτοβουλία διαλύει την αμφιβολία
Η αμφιβολία, ο φόβος και η αναποφασιστικότητα τρέφονται από την αδράνεια. Όσο ο άνθρωπος μένει ακίνητος μέσα σε μια απειλητική κατάσταση, τόσο περισσότερο προσπαθεί να μαντέψει τι θα συμβεί. Κάθε δευτερόλεπτο καθυστέρησης μπορεί να δημιουργεί περισσότερες ερωτήσεις και λιγότερες επιλογές.
Η πρωτοβουλία αλλάζει αυτή τη δυναμική. Όταν αποφασίζετε να φύγετε, η κατάσταση παύει να είναι θεωρητική. Όταν βάζετε καθαρό όριο, σταματάτε να περιμένετε αν ο άλλος θα σεβαστεί ένα όριο που δεν ειπώθηκε ποτέ. Όταν αλλάζετε θέση, σταματάτε να αφήνετε τον άλλον να ελέγχει μόνος του την απόσταση. Όταν ζητάτε βοήθεια ή κινείστε προς κόσμο, αλλάζετε τους όρους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η πρωτοβουλία λύνει πάντα το πρόβλημα. Σημαίνει ότι σας βγάζει από την παθητική αναμονή. Και στην αυτοπροστασία, η παθητική αναμονή απέναντι σε πιθανή βία είναι συχνά επικίνδυνη. Ο δράστης μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτόν τον χρόνο για να πλησιάσει, να σας απομονώσει, να δοκιμάσει τα όριά σας ή να επιβάλει τον δικό του ρυθμό.
Η πρωτοβουλία δεν είναι απερισκεψία. Είναι η ελεγχόμενη ανάληψη της δικής σας ευθύνης μέσα στην κατάσταση.
Γιατί οι άνθρωποι σοκάρονται με την προληπτική δράση
Πολλοί άνθρωποι σοκάρονται όταν ακούν ότι σε σοβαρή αυτοπροστασία υπάρχει έννοια προληπτικής δράσης. Αυτό είναι αναμενόμενο, γιατί οι περισσότεροι έχουν μάθει ότι η βία είναι πάντα κάτι που αρχίζει «μετά». Περιμένουν να υπάρξει απόλυτη βεβαιότητα, καθαρή επίθεση, ξεκάθαρη απόδειξη. Θέλουν να ξέρουν χωρίς καμία αμφιβολία ότι ο άλλος θα κάνει κάτι.
Το πρόβλημα είναι ότι σε ορισμένες πραγματικές συνθήκες, η απόλυτη βεβαιότητα μπορεί να έρθει πολύ αργά. Αν ο άλλος έχει ήδη κλείσει την απόσταση, αν έχει αγνοήσει σαφή όρια, αν κινείται με τρόπο που καθιστά την καθυστέρηση επικίνδυνη, αν η έξοδος κλείνει και η απειλή είναι άμεση, τότε η παθητική αναμονή μπορεί να αφαιρέσει κάθε δυνατότητα προστασίας.
Εδώ όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη γλώσσα. Η προληπτική δράση δεν πρέπει να παρουσιάζεται απλοϊκά ως «χτύπα πρώτος». Αυτή η φράση, χωρίς πλαίσιο, είναι επικίνδυνη. Η σωστή έννοια είναι ότι, όταν η απειλή είναι άμεση ή ήδη εκδηλώνεται, η προστατευτική ενέργεια δεν πρέπει να καθυστερεί μέχρι να είναι πολύ αργά.
Η διαφορά είναι μεγάλη. Η πρώτη διατύπωση μπορεί να γίνει πρόκληση. Η δεύτερη ανήκει στην αυτοπροστασία.
Η ηθική αναστολή είναι σωστή, αλλά πρέπει να εκπαιδευτεί
Οι ειρηνικοί άνθρωποι έχουν ηθικές αναστολές απέναντι στη βία. Αυτό είναι καλό. Μια κοινωνία χωρίς τέτοιες αναστολές θα ήταν επικίνδυνη. Δεν θέλουμε ανθρώπους που χρησιμοποιούν δύναμη με ευκολία, χωρίς σκέψη ή χωρίς ανάγκη. Δεν θέλουμε να καταργήσουμε την ηθική αναστολή.
Θέλουμε να την εκπαιδεύσουμε.
Η μη εκπαιδευμένη αναστολή μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να διστάζει ακόμη και όταν η απειλή είναι πραγματική. Μπορεί να τον κάνει να ζητά περισσότερη απόδειξη από όση έχει χρόνο να πάρει. Μπορεί να τον κάνει να υποχωρεί προς χειρότερη θέση. Μπορεί να τον κάνει να σκέφτεται περισσότερο την άνεση του επιτιθέμενου παρά τη δική του ασφάλεια.
Η εκπαιδευμένη αναστολή είναι διαφορετική. Δεν επιτρέπει άδικη βία. Δεν επιτρέπει υπερβολή. Δεν επιτρέπει εκδίκηση. Αλλά όταν η προστασία είναι αναγκαία, δεν μπλοκάρει την εφαρμογή. Ο άνθρωπος παραμένει ηθικός, αλλά όχι παθητικός. Παραμένει ελεγχόμενος, αλλά όχι ανίκανος να δράσει.
Αυτό είναι κρίσιμο για το Combatives. Η εκπαίδευση δεν αποσκοπεί στο να αφαιρέσει την ηθική. Αποσκοπεί στο να μη γίνει η ηθική παραλυσία μπροστά σε πραγματικό κίνδυνο.
Το πάγωμα και το μάντεμα είναι καταστροφικά
Ένας από τους βασικούς λόγους που το Combatives Group δίνει τόση σημασία στα πρωτόκολλα είναι ότι το πάγωμα, η υποταγή, ο δισταγμός και το μάντεμα των προθέσεων του άλλου μπορεί να είναι καταστροφικά. Όταν ο άνθρωπος δεν έχει πλαίσιο, προσπαθεί να αυτοσχεδιάσει μέσα στο στρες. Αυτό είναι δύσκολο ακόμη και για εκπαιδευμένους ανθρώπους, πόσο μάλλον για τον μέσο πολίτη.
Το πάγωμα μπορεί να μοιάζει με σκέψη, αλλά συχνά είναι αδυναμία μετάβασης σε δράση. Το μάντεμα μπορεί να μοιάζει με ανάλυση, αλλά συχνά είναι καθυστέρηση. Η υποταγή μπορεί να μοιάζει με αποκλιμάκωση, αλλά αν γίνεται μπροστά σε άμεση απειλή χωρίς σχέδιο, μπορεί να δώσει στον άλλον περισσότερο έλεγχο.
Δεν λέμε ότι κάθε κατάσταση απαιτεί σωματική αντίδραση. Το αντίθετο. Πολλές καταστάσεις απαιτούν αποχώρηση, αποφυγή, φωνή, απόσταση ή κοινωνική διαχείριση. Όμως όλα αυτά πρέπει να γίνουν εγκαίρως. Αν ο άνθρωπος περιμένει παθητικά μέχρι να καταλάβει τέλεια τι έχει στο μυαλό του ο άλλος, μπορεί να βρεθεί χωρίς επιλογές.
Η αυτοπροστασία δεν ζητά να διαβάσουμε το μυαλό του δράστη. Ζητά να διαβάσουμε αρκετά την κατάσταση ώστε να δράσουμε πριν χάσουμε τον χρόνο.
Τα πρωτόκολλα μειώνουν τον δισταγμό
Τα πρωτόκολλα δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια. Είναι πρακτικός τρόπος να μειωθεί η καθυστέρηση. Όταν ο άνθρωπος έχει ήδη εκπαιδευτεί σε βασικές κατηγορίες αντίδρασης, δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από το μηδέν τη στιγμή της πίεσης. Έχει δομή.
Αν η κατάσταση είναι ασαφής, παρατηρεί. Αν η απόσταση αλλάζει, μετακινείται. Αν κάποιος πιέζει τα όριά του, βάζει όριο. Αν υπάρχει δυνατότητα αποχώρησης, φεύγει. Αν η απειλή γίνεται άμεση, ενεργεί σύμφωνα με το επίπεδο κινδύνου. Αν υπάρξει ευκαιρία διαφυγής, την παίρνει. Αυτή η σειρά δεν είναι μηχανική συνταγή, αλλά δίνει στον ασκούμενο σημείο αναφοράς.
Χωρίς πρωτόκολλα, ο άνθρωπος μπορεί να χαθεί μέσα σε σκέψεις. Με πρωτόκολλα, έχει διαδικασία. Και η διαδικασία μειώνει τον δισταγμό επειδή η απόφαση δεν γεννιέται πρώτη φορά μέσα στο χάος. Έχει καλλιεργηθεί πριν.
Το ζητούμενο δεν είναι να γίνουν οι άνθρωποι ρομπότ. Το ζητούμενο είναι να έχουν εκπαιδευμένες επιλογές όταν ο φόβος προσπαθεί να τους ακινητοποιήσει.
Αδίστακτος δεν σημαίνει παρορμητικός
Πρέπει να ξεχωρίσουμε καθαρά την αδίστακτη εφαρμογή από την παρόρμηση. Ο παρορμητικός άνθρωπος ενεργεί επειδή πιέστηκε συναισθηματικά. Ο αδίστακτος αμυνόμενος, με τη σωστή έννοια, ενεργεί επειδή έχει αξιολογήσει ότι η δράση είναι αναγκαία. Η διαφορά είναι τεράστια.
Η παρόρμηση μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη σύγκρουση. Μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να απαντήσει σε προσβολή σαν να ήταν απειλή. Μπορεί να τον βάλει σε καυγά ενώ υπήρχε δυνατότητα αποχώρησης. Μπορεί να τον κάνει να χρησιμοποιήσει δύναμη επειδή θύμωσε και όχι επειδή κινδύνεψε.
Η αδίστακτη εφαρμογή δεν έχει αυτόν τον χαρακτήρα. Δεν ξεκινά από θυμό. Ξεκινά από πρωτόκολλο και εκτίμηση. Ο άνθρωπος έχει δει, έχει αξιολογήσει, έχει αποφασίσει και εφαρμόζει. Δεν αμφιταλαντεύεται άχρηστα. Δεν μπαίνει σε εσωτερική διαπραγμάτευση ενώ η απειλή εξελίσσεται.
Αυτός είναι ο σωστός ορισμός: όχι χωρίς σκέψη, αλλά χωρίς άχρηστο δισταγμό μετά τη σκέψη.
Η προληπτική προστατευτική δράση είναι λεπτή περιοχή
Η πιο δύσκολη πλευρά αυτού του χαρακτηριστικού είναι η προληπτική προστατευτική δράση. Υπάρχουν στιγμές όπου η επίθεση δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά η απειλή είναι τόσο άμεση ώστε η αναμονή μπορεί να είναι επικίνδυνη. Υπάρχουν όμως και στιγμές όπου ο άνθρωπος νομίζει ότι κινδυνεύει επειδή φοβήθηκε, χωρίς να υπάρχουν αρκετά στοιχεία. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο είναι σοβαρή.
Γι’ αυτό η προληπτική δράση δεν πρέπει να διδάσκεται ως γενική εντολή. Πρέπει να διδάσκεται με σενάρια, με ανάλυση, με νομικό πλαίσιο, με εκτίμηση κινδύνου και με έμφαση στη διαφυγή. Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να ξεχωρίζει την αμηχανία από την απειλή, την προσβολή από την επίθεση, την κοινωνική πίεση από τον άμεσο κίνδυνο, τη δυνατότητα αποχώρησης από την ανάγκη προστατευτικής δράσης.
Αν αυτό δεν γίνει σωστά, ο όρος «αδίστακτος» μπορεί να παρεξηγηθεί επικίνδυνα. Μπορεί να γίνει δικαιολογία για ανθρώπους που θέλουν απλώς να ενεργήσουν πρώτοι. Αυτό δεν είναι Combatives. Αυτό είναι κακή κρίση.
Η προληπτική προστατευτική δράση έχει θέση μόνο όταν η απειλή είναι άμεση, η καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο και η ενέργεια υπηρετεί την προστασία και τη διαφυγή.
Η αδίστακτη εφαρμογή μπορεί να είναι αποχώρηση
Ένα σημαντικό σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι ότι το να είσαι αδίστακτος δεν σημαίνει πάντα σωματική δράση. Μπορεί να σημαίνει ότι φεύγεις χωρίς να διαπραγματευτείς με τον εγωισμό σου. Μπορεί να σημαίνει ότι διακόπτεις μια συνομιλία που οδηγεί σε σύγκρουση. Μπορεί να σημαίνει ότι δεν απαντάς στην πρόκληση. Μπορεί να σημαίνει ότι ζητάς βοήθεια νωρίς, παρότι ντρέπεσαι. Μπορεί να σημαίνει ότι επιλέγεις ασφαλέστερη διαδρομή ενώ οι άλλοι σε θεωρούν υπερβολικό.
Αυτά απαιτούν αποφασιστικότητα. Πολλοί άνθρωποι δεν φεύγουν όχι επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή διστάζουν. Δεν θέλουν να φανούν φοβισμένοι. Δεν θέλουν να χάσουν πρόσωπο. Δεν θέλουν να παραδεχτούν ότι ένας χώρος δεν είναι ασφαλής. Έτσι μένουν. Και μένοντας, δίνουν στην κατάσταση χρόνο να χειροτερέψει.
Η αδίστακτη εφαρμογή της σωστής απόφασης μπορεί να είναι η πιο μη βίαιη επιλογή. Αν η σωστή απόφαση είναι «φεύγω τώρα», τότε το να φύγετε χωρίς δισταγμό είναι ακριβώς η αρετή που συζητάμε.
Η αυτοπροστασία δεν είναι να φαίνεστε σκληροί. Είναι να παίρνετε εγκαίρως τη σωστή απόφαση.
Η αδίστακτη εφαρμογή πρέπει να σταματά όταν τελειώνει ο λόγος της
Όπως όλες οι προηγούμενες αρετές που αφορούν ένταση και δράση, έτσι και το «αδίστακτος» χρειάζεται όριο. Αν η απόφαση ήταν να φύγετε και φύγατε, δεν επιστρέφετε. Αν η απόφαση ήταν να βάλετε όριο και ο άλλος σταμάτησε, δεν συνεχίζετε να κλιμακώνετε. Αν η αμυντική δράση ήταν αναγκαία και η απειλή σταμάτησε, σταματά και η σωματική δράση.
Το «χωρίς δισταγμό» αφορά την εφαρμογή της σωστής απόφασης, όχι την παράταση της σύγκρουσης. Δεν σημαίνει ότι συνεχίζετε επειδή φοβηθήκατε. Δεν σημαίνει ότι δεν αναθεωρείτε όταν αλλάζουν οι συνθήκες. Δεν σημαίνει ότι μένετε κολλημένοι σε μια επιλογή επειδή την ξεκινήσατε. Αν η κατάσταση αλλάξει, αλλάζει και η απόφαση.
Αυτό είναι μέρος της αυτοκυριαρχίας. Ο εκπαιδευμένος άνθρωπος δεν είναι μόνο γρήγορος στο να αρχίσει όταν πρέπει. Είναι και ικανός να σταματήσει όταν πρέπει. Χωρίς αυτό, το χαρακτηριστικό γίνεται επικίνδυνο.
Η αδίστακτη εφαρμογή δεν καταργεί την κρίση. Την απαιτεί μέχρι το τέλος.
Εκπαίδευση στον μη δισταγμό
Ο μη δισταγμός δεν χτίζεται με φωνές και συνθήματα. Χτίζεται με επανάληψη σωστής απόφασης υπό πίεση. Ο ασκούμενος πρέπει να βρεθεί σε σενάρια όπου δεν ξέρει εκ των προτέρων αν πρέπει να μιλήσει, να φύγει, να κρατήσει απόσταση, να χρησιμοποιήσει φωνή, να ζητήσει βοήθεια ή να δράσει αμυντικά. Πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει το επίπεδο κινδύνου και να εφαρμόζει την επιλογή χωρίς άχρηστη καθυστέρηση.
Στην αρχή θα διστάσει. Αυτό είναι φυσιολογικό. Η εκπαίδευση υπάρχει ακριβώς για να φέρει στην επιφάνεια αυτόν τον δισταγμό σε ασφαλές περιβάλλον. Εκεί μπορεί να τον δει, να τον καταλάβει και να τον μειώσει. Αν ο άνθρωπος συναντήσει πρώτη φορά τον δισταγμό του σε πραγματική απειλή, το κόστος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο.
Τα παιχνίδια ρόλων, οι προσομοιώσεις και τα πρωτόκολλα βοηθούν να μετατραπεί η θεωρία σε εφαρμογή. Ο ασκούμενος μαθαίνει όχι απλώς τι πρέπει να κάνει, αλλά πώς νιώθει όταν πρέπει να το κάνει. Αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη.
Ο μη δισταγμός δεν είναι φυσικό χάρισμα για όλους. Μπορεί όμως να καλλιεργηθεί.
Η θέση του Combatives Group
Στο Combatives Group, το χαρακτηριστικό «αδίστακτος» δεν διδάσκεται ως επιθετική ανηθικότητα. Διδάσκεται ως άμεση εφαρμογή μετά από εκτίμηση κινδύνου και απόφαση. Η διαφορά είναι ουσιαστική. Δεν θέλουμε ανθρώπους που ενεργούν χωρίς σκέψη. Θέλουμε ανθρώπους που δεν παραλύουν αφού έχουν σκεφτεί αρκετά και πρέπει να δράσουν.
Η μεθοδολογία των πρωτοκόλλων υπάρχει ακριβώς για να μειώσει το πάγωμα, την υποταγή, τον δισταγμό και το επικίνδυνο μάντεμα. Ο ασκούμενος δεν πρέπει να περιμένει να διαβάσει τέλεια το μυαλό ενός άγνωστου ανθρώπου. Πρέπει να μάθει να αξιολογεί συμπεριφορές, αποστάσεις, χώρο, ενδείξεις, δυνατότητες διαφυγής και επίπεδο απειλής. Όταν αυτά δείχνουν ότι η δράση είναι αναγκαία, η εφαρμογή πρέπει να είναι άμεση.
Αυτό δεν είναι αντίθετο με την ηθική. Είναι ηθική σε λειτουργική μορφή. Η ζωή, η υγεία και η ασφάλεια του ανθρώπου έχουν αξία. Το να προστατευτεί εγκαίρως δεν είναι ανήθικο. Ανήθικο θα ήταν να χρησιμοποιήσει αυτή τη γνώση για να προκαλέσει, να κυριαρχήσει ή να βλάψει χωρίς ανάγκη.
Στο Combatives, ο αδίστακτος ασκούμενος δεν είναι επικίνδυνος επειδή δεν έχει όρια. Είναι δύσκολος στόχος επειδή έχει εκπαιδευτεί να μη χάνει χρόνο όταν τα όρια έχουν ήδη παραβιαστεί.
Τελική σκέψη
«Όποιος διστάζει χάνεται» δεν σημαίνει «όποιος σκέφτεται χάνεται». Σημαίνει ότι, αφού η κατάσταση έχει αξιολογηθεί και η απόφαση έχει παρθεί, η αδράνεια μπορεί να γίνει κίνδυνος. Η αυτοπροστασία απαιτεί κρίση, αλλά απαιτεί και εφαρμογή. Χωρίς εφαρμογή, η κρίση μένει θεωρία.
Το χαρακτηριστικό «αδίστακτος» είναι δύσκολο επειδή ακουμπά την ηθική αναστολή του ειρηνικού ανθρώπου. Δεν θέλουμε να αφαιρέσουμε αυτή την αναστολή. Θέλουμε να την εκπαιδεύσουμε ώστε να μην εμποδίζει την αναγκαία προστασία. Ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει ηθικός, νόμιμος και ελεγχόμενος, αλλά όχι παθητικός όταν η απειλή είναι άμεση.
Η σωστή απόφαση πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς άχρηστο δισταγμό.
Αυτό μπορεί να σημαίνει να φύγετε.
Μπορεί να σημαίνει να βάλετε όριο.
Μπορεί να σημαίνει να ζητήσετε βοήθεια.
Μπορεί, σε άμεση απειλή, να σημαίνει αναγκαία προστατευτική δράση.
Σε κάθε περίπτωση, ο σκοπός είναι ο ίδιος: ασφάλεια, διαφυγή και έλεγχος.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για να συνεχίσετε πάνω στην ίδια σειρά, διαβάστε τη σελίδα Τα απαιτούμενα καλλιεργημένα χαρακτηριστικά της κοινότητας Combatives Group και το άρθρο Χαρακτηριστικό 2 – Αποφασιστικότητα.
- Για το παρόν χαρακτηριστικό, δείτε τη συγκεντρωτική ενότητα Χαρακτηριστικό 3 – Αδίστακτος και συνεχίστε με το άρθρο Χαρακτηριστικό 4 – Επιθετικότητα.
- Για τη σχέση αδίστακτης εφαρμογής, πρωτοβουλίας και πρωτοκόλλων, διαβάστε το άρθρο Πρωτόκολλα για ασφάλεια, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα και το άρθρο Τα μυστικά της Διαχείρισης Απειλής.
- Για τη νομική και πρακτική διάκριση ανάμεσα στην αυτοάμυνα και την άδικη βία, διαβάστε το άρθρο Η βία δεν υπόκειται σε κανόνες; και το άρθρο Ποιά είναι η καλλίτερη αυτοάμυνα και ποιά η αποτελεσματική αυτοάμυνα;.
- Για την εκπαίδευση με πίεση, ρόλους και σενάρια, διαβάστε το άρθρο Ο Βαριά θωρακισμένος επιτιθέμενος είναι εργαλείο της εκπαίδευσης Combatives και το άρθρο Γιατί είναι η μεθοδολογία του Combatives Group ασφαλής;.
Σημείωση ασφαλείας
Το χαρακτηριστικό «αδίστακτος» δεν πρέπει να συγχέεται με παρορμητική ή ανεξέλεγκτη συμπεριφορά. Καλλιεργείται με πρωτόκολλα, σενάρια, εκτίμηση κινδύνου και αυτοκυριαρχία, όχι με συνθήματα βίας.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η αμυντική δράση πρέπει να συνδέεται με άμεση και άδικη απειλή, να είναι αναγκαία και ανάλογη, και να σταματά όταν σταματά η απειλή ή όταν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Ο μη δισταγμός δεν εγγυάται επιτυχία. Χωρίς επίγνωση, σωστή εκτίμηση, συγχρονισμό, αυτοκυριαρχία και διαφυγή μπορεί να γίνει παρόρμηση. Η σοβαρή εκπαίδευση δεν διδάσκει τυφλή δράση, αλλά άμεση εφαρμογή σωστής απόφασης.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί το «αδίστακτος» χαρακτηριστικό εφαρμογής. Όταν τα πρωτόκολλα, η εκτίμηση κινδύνου και η απόφαση δείχνουν ότι πρέπει να ενεργήσουμε, ο ασκούμενος δεν πρέπει να παγώνει, να υποτάσσεται ή να μαντεύει παθητικά.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς καλλιεργείται ο μη δισταγμός μέσα από πρωτόκολλα, σενάρια, προσομοιώσεις, επίγνωση και αυτοκυριαρχία, επικοινωνήστε με το Combatives Group.