Όταν ο χρόνος εκπαίδευσης είναι περιορισμένος, δεν υπάρχει χώρος για φανταχτερή ύλη, περίπλοκες τεχνικές και ψευδείς υποσχέσεις. Αν ένας νέος φεύγει για τον στρατό, αν μια κοπέλα πηγαίνει να σπουδάσει σε άλλη πόλη, αν ένας γονιός ανησυχεί επειδή το παιδί του θα ζήσει για πρώτη φορά μακριά από το σπίτι, η απάντηση δεν είναι να του υποσχεθεί κανείς ότι θα γίνει «ικανός μαχητής» σε λίγες ώρες.
Η αλήθεια είναι πιο απλή και πιο δύσκολη.
Σε σύντομο χρόνο μπορούμε να δώσουμε στον άνθρωπο προσανατολισμό, βασικές αρχές, σωστή νοοτροπία, απλές δεξιότητες και μια πρώτη γεύση της πραγματικότητας. Δεν μπορούμε να τον μετατρέψουμε μαγικά σε έμπειρο, σκληραγωγημένο και ψυχολογικά έτοιμο άνθρωπο για ακραίες καταστάσεις. Όποιος υπόσχεται κάτι τέτοιο, απλώς πουλάει ψευδαίσθηση.
Γι’ αυτό το Combatives Group ρίχνει το βάρος σε τρεις βασικές αρχές:
- Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση — τα 3Α της Ασφάλειας.
- Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό — τα 3Α της Εφαρμογής.
- Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος — τα 3Α της προστατευτικής δράσης όταν υπάρχει άμεση απειλή και δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η πρώτη αρχή αφορά την αποφυγή του προβλήματος. Για τον πολίτη είναι η σημαντικότερη. Δεν είναι δουλειά του να μπλέκει σε άχρηστες, επικίνδυνες ή εγωιστικές καταστάσεις. Η καλύτερη αυτοάμυνα είναι να μη βρεθεί εκεί όπου θα χρειαστεί να αμυνθεί.
Η δεύτερη αρχή αφορά το σώμα και την εφαρμογή. Όταν δεν υπάρχει χρόνος, δεν διδάσκουμε πολλά. Διδάσκουμε λίγα, απλά, άμεσα και λειτουργικά. Όχι επειδή η απλότητα είναι εύκολη, αλλά επειδή υπό ακραία πίεση οι πολύπλοκες λύσεις καταρρέουν.
Η τρίτη αρχή αφορά τον ψυχικό κόσμο. Αν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει διαφυγή, ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να δράσει χωρίς παράλυση, χωρίς αμφιβολία και χωρίς μισή πρόθεση. Όμως αυτό δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη βία. Σημαίνει νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και περιορισμένη προστατευτική δράση μέχρι να σταματήσει η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Η αυτοάμυνα δεν είναι τεχνικές. Είναι πρώτα νοοτροπία, κρίση, πρόληψη, ψυχική ετοιμότητα και απλή εφαρμογή υπό πίεση.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται κυρίως σε γονείς, νέους ανθρώπους, φοιτητές, στρατεύσιμους, εκπαιδευτές και πολίτες που θέλουν να καταλάβουν τι μπορεί να διδαχθεί πραγματικά όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος.
Πολλοί γονείς επικοινωνούν με εκπαιδευτές αυτοάμυνας όταν το παιδί τους πρόκειται να φύγει από το σπίτι. Ο γιος θα πάει στον στρατό. Η κόρη θα πάει να σπουδάσει σε άλλη πόλη. Το παιδί θα ζήσει μόνο του, θα βγαίνει, θα κυκλοφορεί, θα γνωρίζει νέους ανθρώπους και θα έχει λιγότερη άμεση προστασία από την οικογένεια. Η ανησυχία είναι φυσιολογική και ανθρώπινη.
Το πρόβλημα είναι ότι η ανησυχία συχνά έρχεται αργά. Ο γονιός θέλει σε λίγες ώρες να καλυφθεί ένα κενό χρόνων. Θέλει το παιδί να μάθει «κάτι» γρήγορα, για παν ενδεχόμενο. Αυτό είναι κατανοητό, αλλά χρειάζεται ειλικρίνεια: η ουσιαστική προετοιμασία για ακραίες καταστάσεις χρειάζεται χρόνο.
Το άρθρο απευθύνεται επίσης σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι επειδή είναι γυμνασμένοι, αθλητικοί ή δυνατοί, είναι αυτομάτως έτοιμοι για πραγματική πίεση. Η πραγματικότητα είναι ότι η ρεαλιστική αυτοάμυνα δεν απαιτεί μόνο σώμα. Απαιτεί ψυχική ετοιμότητα, αντοχή σε φόβο, καθαρή πρόθεση, κρίση και ικανότητα να λειτουργείς όταν η κατάσταση είναι άβολη.
Τέλος, απευθύνεται σε εκπαιδευτές που πρέπει να θυμούνται ότι, όταν ο χρόνος είναι λίγος, δεν διδάσκουμε αυτό που μας αρέσει. Διδάσκουμε αυτό που έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να σώσει τον άνθρωπο.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στη θεματική της Εκπαίδευσης Αυτοάμυνας, της Αυτοπροστασίας, της Μεθοδολογίας Combatives και της προετοιμασίας πολιτών για πραγματικές συνθήκες απειλής.
Ο ρόλος του είναι να ξεκαθαρίσει ποιες αρχές έχουν προτεραιότητα όταν ο εκπαιδευτής δεν έχει μήνες ή χρόνια στη διάθεσή του. Δεν είναι άρθρο τεχνικών. Δεν εξηγεί πώς να χτυπήσει κάποιος, πού να χτυπήσει ή πώς να προκαλέσει βλάβη. Εξηγεί τι πρέπει να καταλάβει πρώτα ο πολίτης: να μη μπλέκει, να εφαρμόζει απλά πράγματα όταν χρειαστεί, και να μπορεί ψυχικά να δράσει όταν η κατάσταση δεν αφήνει άλλη επιλογή.
Άλλα άρθρα μπορούν να αναλύουν τις βασικές δεξιότητες, την εκτίμηση κινδύνου, τη διαχείριση φόβου, τη ρεαλιστική εκπαίδευση, τα σενάρια ή τη διαφορά αυτοάμυνας και αυτοπροστασίας. Εδώ το επίκεντρο είναι η ελάχιστη αλλά ουσιαστική βάση:
Τι πρέπει να διδάξουμε πρώτο όταν δεν έχουμε πολυτέλεια χρόνου;
Η απάντηση είναι οι τρεις βασικότερες αρχές.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί τα ταχύρρυθμα μαθήματα έχουν αξία, αλλά δεν κάνουν θαύματα.
- Γιατί χρειάζεται χρόνος για να «ψηθεί» ένας άνθρωπος σε πραγματική ψυχοσωματική πίεση.
- Γιατί η αυτοάμυνα δεν είναι μόνο σωματικές τεχνικές.
- Γιατί ο ψυχικός κόσμος, η θέληση και η πρόθεση είναι κρίσιμα στοιχεία.
- Ποιες είναι οι τρεις βασικότερες αρχές του Combatives Group.
- Γιατί η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση είναι πρώτη προτεραιότητα για πολίτες.
- Ποια είναι τα «5 Χ» που πρέπει να αποφεύγουν κυρίως οι νέοι άνθρωποι.
- Γιατί η εφαρμογή πρέπει να είναι απλή, άμεση και αποτελεσματική.
- Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να προσαρμόζεται στο σώμα, στην ηλικία, στη δύναμη και στις πραγματικές δυνατότητες του ανθρώπου.
- Γιατί η χρήση όπλων ή μαχαιριών ως «εύκολη λύση» μπορεί να οδηγήσει σε νομική καταστροφή.
- Γιατί η τρίτη αρχή αφορά ψυχική αποφασιστικότητα και όχι εγκληματική επιθετικότητα.
- Γιατί οι αναστολές, οι αμφιβολίες και οι ανασφάλειες πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα σε ασφαλή αλλά πιεστική εκπαίδευση.
- Γιατί ακόμη και ένα μάθημα μπορεί να δείξει τη διαφορά ανάμεσα στον μύθο και στην πραγματικότητα.
Βασικά σημεία
- Η ταχύρρυθμη εκπαίδευση μπορεί να δώσει χρήσιμη βάση, αλλά δεν μετατρέπει κανέναν σε ολοκληρωμένο ασκούμενο μέσα σε λίγες ώρες.
- Για να προετοιμαστεί ένας άνθρωπος για ακραίες καταστάσεις χρειάζεται χρόνος, επανάληψη, πίεση και ψυχική προσαρμογή.
- Ο μέσος πολίτης δεν προπονείται καθημερινά σαν στρατιώτης ειδικών δυνάμεων. Συνήθως κάνει δύο ή τρεις προπονήσεις την εβδομάδα.
- Η αυτοάμυνα απαιτεί διαφορετικές ικανότητες από την απλή αθλητική φυσική κατάσταση.
- Το Combatives Group ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τον ψυχικό κόσμο: θέληση, πρόθεση, αντοχή, αυτογνωσία και ικανότητα δράσης υπό πίεση.
- Η πρώτη αρχή είναι Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση.
- Η δεύτερη αρχή είναι Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό.
- Η τρίτη αρχή είναι αποφασιστική, χωρίς δισταγμό, προστατευτική δράση όταν υπάρχει άμεση απειλή και δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
- Η πρώτη και η τρίτη αρχή αφορούν κυρίως το μυαλό και την ψυχή.
- Η δεύτερη αρχή αφορά περισσότερο το σώμα και την πρακτική εφαρμογή.
- Οι νέοι πρέπει να αποφεύγουν χαζά λόγια, χαζές πράξεις, χαζές αποφάσεις, χαζές τοποθεσίες και χαζούς ανθρώπους.
- Δεν διδάσκουμε στον άνθρωπο πράγματα που δεν μπορεί να εφαρμόσει υπό πίεση.
- Οι τεχνικές πρέπει να ταιριάζουν στον άνθρωπο, όχι ο άνθρωπος να πιέζεται να χωρέσει σε ακατάλληλη τεχνική.
- Η ψυχική αποφασιστικότητα είναι εκπαιδεύσιμη, αλλά χρειάζεται πίεση, μικρές νίκες και ασφαλή καθοδήγηση.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Κάποιες φορές γονείς ζητούν ταχύρρυθμα μαθήματα αυτοάμυνας επειδή το παιδί τους θα πάει στον στρατό ή θα φύγει για σπουδές σε άλλη πόλη. Η ανησυχία είναι φυσιολογική. Το παιδί φεύγει για πρώτη φορά από το σπίτι και οι γονείς θέλουν να το προετοιμάσουν. Όμως η αλήθεια είναι ότι η σοβαρή προετοιμασία για ακραίες καταστάσεις χρειάζεται χρόνο.
Το Combatives Group μπορεί να δώσει πολλά σε σύντομο χρόνο. Μπορεί να δείξει στον άνθρωπο τι είναι μύθος και τι πραγματικότητα. Μπορεί να τον κάνει πιο ασφαλή, πιο υπολογίσιμο και σταδιακά πιο ικανό. Όμως δεν υπάρχει μαγική διαδικασία που μετατρέπει άψητο πολίτη σε άνθρωπο έτοιμο για ακραία βία μέσα σε λίγες ώρες. Κανείς δεν μπορεί να το κάνει, όσο κι αν το υπόσχεται.
Ο λόγος είναι απλός: ο πολίτης δεν προπονείται όπως ένας στρατιώτης ειδικών δυνάμεων. Δεν «τρέχει» κάθε μέρα, όλη μέρα, μέχρι να βρεθεί το σημείο που σπάει. Συνήθως κάνει δύο ή τρεις προπονήσεις την εβδομάδα, διάρκειας περίπου μίας ώρας. Αυτό σημαίνει ότι η προσαρμογή χρειάζεται μήνες, όχι ώρες.
Σε σύντομο χρόνο λοιπόν πρέπει να διδάσκονται οι πιο βασικές αρχές. Στο Combatives Group αυτές είναι τρεις:
Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση — τα 3Α της Ασφάλειας.
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό — τα 3Α της Εφαρμογής.
Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος — τα 3Α της προστατευτικής δράσης όταν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η πρώτη αρχή είναι η σημαντικότερη για τον πολίτη. Ο πολίτης δεν είναι στρατιώτης σε αποστολή. Δεν είναι αστυνομικός σε υπηρεσία. Δεν έχει δουλειά να μπλέκει σε χαζές ή επικίνδυνες καταστάσεις. Ειδικά οι νέοι πρέπει να μάθουν να αποφεύγουν τα 5 Χ: χαζά λόγια, χαζές πράξεις, χαζές αποφάσεις, χαζές τοποθεσίες και χαζούς ανθρώπους. Δεν φταίει ποτέ το θύμα για τη βία που υφίσταται, αλλά υπάρχουν συμπεριφορές και επιλογές που αυξάνουν την έκθεση σε κίνδυνο. Η αυτοπροστασία αρχίζει από εκεί.
Η δεύτερη αρχή αφορά την εφαρμογή. Όταν ο χρόνος είναι λίγος, δεν διδάσκουμε πολλά. Διδάσκουμε απλά, άμεσα και αποτελεσματικά πράγματα. Δεν διδάσκουμε κινήσεις που απαιτούν μεγάλη δύναμη σε άνθρωπο που δεν την έχει. Δεν διδάσκουμε βαριές λαβές σε μια μικρόσωμη κοπέλα που μπορεί να δεχθεί πίεση από πολύ βαρύτερο άνδρα. Δεν διδάσκουμε τεχνικές που φαίνονται όμορφες αλλά δεν αντέχουν σε πραγματική πίεση. Η ύλη πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, όχι το εγώ του εκπαιδευτή.
Η τρίτη αρχή είναι η πιο δύσκολη, γιατί αφορά τον ψυχικό κόσμο. Πώς κάνεις έναν άψητο πολίτη να δράσει αποφασιστικά όταν όλα μέσα του του λένε να παγώσει, να διστάσει ή να αμφιβάλει; Η απάντηση δεν βρίσκεται σε ομιλίες. Βρίσκεται σε ασφαλή αλλά έντονη πίεση, σε μικρές νίκες, σε καθοδηγούμενα σενάρια, σε ρόλους, σε προοδευτική απευαισθητοποίηση και σε εμπειρίες που του δείχνουν ότι μπορεί περισσότερα απ’ όσα πίστευε.
Όμως η τρίτη αρχή πρέπει να διαβάζεται σωστά. Δεν σημαίνει να γίνει ο πολίτης βίαιος, επιθετικός ή παράνομος. Σημαίνει ότι, όταν υπάρχει άμεση απειλή ζωής ή σωματικής ακεραιότητας και δεν υπάρχει δυνατότητα αποφυγής, πρέπει να μπορεί να δράσει με καθαρή πρόθεση, μέχρι να σταματήσει η απειλή και να δημιουργηθεί διαφυγή.
Η αυτοάμυνα δεν είναι παιχνίδι τεχνικών. Είναι διαδικασία. Όσο περισσότερο χρόνο δίνει ένας άνθρωπος στην εκπαίδευσή του, τόσο περισσότερα μπορεί να πάρει. Αλλά ακόμη και ένα μάθημα, αν γίνει τίμια, μπορεί να του δείξει τη διαφορά ανάμεσα στον μύθο και στην πραγματικότητα.
Εισαγωγή: Όλα είναι απλά… και δεν είναι
Στην αυτοάμυνα, πολλά πράγματα ακούγονται απλά. Μην μπλέκεις. Φύγε. Μείνε ήρεμος. Κάνε κάτι απλό. Δράσε αποφασιστικά. Στα λόγια όλα φαίνονται καθαρά. Στην πράξη όμως, όταν υπάρχει φόβος, πίεση, αιφνιδιασμός και πραγματικός κίνδυνος, η απλότητα δεν είναι τόσο εύκολη.
Κάποιες φορές επικοινωνούν μαζί μας γονείς ζητώντας ταχύρρυθμα μαθήματα. Ο γιος τους θα πάει στον στρατό. Η κόρη τους θα πάει να σπουδάσει σε άλλη πόλη. Το παιδί θα μείνει μόνο του για πρώτη φορά. Η οικογένεια ανησυχεί και θέλει να κάνει κάτι.
Αυτή η αντίδραση είναι φυσιολογική. Κάθε γονιός θέλει να αισθάνεται ότι το παιδί του έχει έστω κάποια βασικά εργαλεία αυτοπροστασίας. Όμως εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Δεν χτίζεται ολοκληρωμένη ικανότητα αυτοάμυνας σε λίγες ώρες. Δεν σμιλεύεται ψυχική αντοχή σε ένα σαββατοκύριακο. Δεν μπορεί ένας άνθρωπος που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ να γίνει ξαφνικά έτοιμος για ακραίες καταστάσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Μπορούμε να κάνουμε αρκετά. Αλλά πρέπει να κάνουμε τα σωστά.
Όταν ο χρόνος είναι λίγος, η προτεραιότητα δεν είναι να φορτώσουμε τον άνθρωπο με τεχνικές. Είναι να του δώσουμε αρχές.
Τι μπορεί να γίνει σε σύντομο χρόνο;
Το Combatives Group έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να φέρει σημαντικό αποτέλεσμα σε μικρό σχετικά χρονικό διάστημα. Χωρίς να υποσχόμαστε θαύματα, έχουμε δει ανθρώπους να γίνονται πιο ασφαλείς σε λίγους μήνες, πιο υπολογίσιμοι σε έξι και πιο ικανοί σε εννέα, όταν εκπαιδεύονται συστηματικά.
Αλλά αυτό παραμένει διαδικασία. Δεν είναι μαγεία.
Αν κάποιος δεν είναι ήδη λίγο σκληραγωγημένος, αν δεν έχει κάποια επαφή με έντονη άσκηση, βαριά επαφή, πίεση, αθλητική δυσφορία ή ψυχολογική πρόκληση, δεν μπορεί να μάθει πάρα πολλά σε πολύ λίγο χρόνο. Μπορεί να πάρει βάση. Μπορεί να πάρει κατεύθυνση. Μπορεί να δει την αλήθεια. Μπορεί να καταλάβει τι πρέπει να δουλέψει.
Αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει μήνες ή χρόνια προσαρμογής.
Η εκπαίδευση ενός πολίτη δεν είναι εκπαίδευση ειδικών δυνάμεων. Ο πολίτης δεν ζει μέσα σε στρατόπεδο. Δεν προπονείται όλη μέρα. Δεν τον πιέζουν καθημερινά μέχρι να βρεθεί το σημείο που καταρρέει. Συνήθως κάνει δύο ή τρεις προπονήσεις την εβδομάδα, περίπου μίας ώρας.
Άρα χρειάζεται ρεαλιστική προσδοκία.
Και όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος, χρειάζονται οι βασικότερες αρχές.
Η διαδικασία εκπαίδευσης
Έχουν περάσει πολλοί άνθρωποι από τα χέρια μας πιστεύοντας ότι είναι ικανοί. Στην πορεία ανακάλυψαν ότι το σύστημα αυτοάμυνας που διδάσκουμε απαιτεί διαφορετικό είδος ικανοτήτων.
Δεν μας ενδιαφέρει μόνο αν κάποιος μπορεί να κουνάει χέρια και πόδια. Αυτό διδάσκεται. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο αν είναι γυμνασμένος, δυνατός ή αθλητικός. Αυτά βοηθούν, αλλά δεν αρκούν.
Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο ψυχικός κόσμος του ανθρώπου.
Η θέλησή του. Η πρόθεσή του. Η αντοχή του στη δυσφορία. Η ικανότητά του να συνεχίζει όταν πιέζεται. Η δυνατότητά του να πάρει απόφαση ενώ φοβάται. Η ικανότητά του να μην καταρρέει όταν συνειδητοποιεί ότι η πραγματική βία δεν μοιάζει με προπόνηση.
Αυτό ψάχνουν και οι στρατοί όταν επιλέγουν ανθρώπους για πιο απαιτητικές μονάδες. Ικανότητα, ναι. Σώμα, ναι. Αλλά κυρίως ψυχή, πρόθεση, αντοχή, κότσια.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι εξαιρετικός αθλητής και να δυσκολευτεί στις ψυχολογικές κακουχίες. Μπορεί να είναι δυνατός, αλλά να παγώσει όταν πιεστεί. Μπορεί να είναι τεχνικός, αλλά να μην έχει πρόθεση. Μπορεί να έχει σώμα, αλλά όχι απόφαση.
Η αυτοάμυνα το αποκαλύπτει αυτό γρήγορα.
Οι τρεις βασικότερες αρχές
Όταν έχουμε λίγο χρόνο, ρίχνουμε το βάρος σε τρεις βασικές αρχές:
- Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση — τα 3Α της Ασφάλειας.
- Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό — τα 3Α της Εφαρμογής.
- Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος — τα 3Α της προστατευτικής δράσης όταν υπάρχει άμεση απειλή και δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Από αυτές τις τρεις αρχές, οι δύο αφορούν κυρίως το μυαλό και την ψυχή. Η πρώτη αφορά κρίση, πρόληψη, αυτοέλεγχο και αποφυγή. Η τρίτη αφορά ψυχική ετοιμότητα, αποφασιστικότητα και ικανότητα να δράσει κανείς όταν δεν υπάρχει άλλος δρόμος.
Η δεύτερη αρχή αφορά περισσότερο το σώμα και την εφαρμογή. Αλλά ακόμη και εκεί, χωρίς καθαρή σκέψη και ψυχική πρόθεση, το σώμα μόνο του δεν αρκεί.
Αυτές οι αρχές δεν είναι θεωρητικά συνθήματα. Είναι φίλτρα. Κάθε άσκηση, κάθε τεχνική, κάθε σενάριο και κάθε επιλογή πρέπει να περνά από αυτά τα φίλτρα.
Αν δεν υπηρετεί την ασφάλεια, την απλότητα και την αναγκαία αποφασιστικότητα, πρέπει να εξεταστεί πολύ αυστηρά.
Πρώτη αρχή: Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Για έναν πολίτη, η πρώτη αρχή είναι η σημαντικότερη. Ο πολίτης δεν είναι στρατιώτης σε επιχείρηση. Δεν είναι αστυνομικός σε υπηρεσία. Δεν έχει υποχρέωση να μπαίνει σε επικίνδυνες καταστάσεις. Δεν έχει τίποτα να αποδείξει σε αγνώστους, παρέες, νταήδες ή προβληματικούς ανθρώπους.
Η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση είναι η βάση της ασφάλειας.
Απουσία σημαίνει να μη βρίσκομαι εκεί όπου δεν χρειάζεται να βρίσκομαι.
Αποφυγή σημαίνει να βλέπω το πρόβλημα νωρίς και να μη μπαίνω μέσα του.
Απόδραση σημαίνει να φεύγω όταν η κατάσταση αλλάζει και πριν με εγκλωβίσει.
Αυτή η αρχή είναι ιδιαίτερα σημαντική για νέους ανθρώπους που αρχίζουν να κινούνται μόνοι τους, να βγαίνουν, να πηγαίνουν σε πάρτι, να κυκλοφορούν νύχτα, να γνωρίζουν νέες παρέες ή να ζουν μακριά από την οικογένεια.
Η πρόληψη δεν είναι δειλία.
Είναι ωριμότητα.
Τα 5 Χ που πρέπει να αποφεύγονται
Ένας απλός τρόπος να εξηγήσουμε την πρώτη αρχή είναι τα 5 Χ:
- Χαζά λόγια
- Χαζές πράξεις
- Χαζές αποφάσεις
- Χαζές τοποθεσίες
- Χαζοί άνθρωποι
Η λέξη «χαζά» εδώ δεν χρησιμοποιείται για να μειώσει κάποιον. Χρησιμοποιείται για να δείξει τις ανώριμες επιλογές που μπορούν να βάλουν έναν άνθρωπο σε κίνδυνο. Πολλές καταστάσεις δεν αρχίζουν με επίθεση. Αρχίζουν με κουβέντες, εγωισμό, παρέες, λάθος χώρο, λάθος ώρα, λάθος ανθρώπους και λάθος απόφαση να μείνει κανείς εκεί.
Πρέπει να το πούμε προσεκτικά: το θύμα δεν φταίει για τη βία που δέχεται. Η ευθύνη της επίθεσης ανήκει στον δράστη. Όμως η αυτοπροστασία διδάσκει ότι υπάρχουν επιλογές που μειώνουν ή αυξάνουν την έκθεση σε κίνδυνο.
Αν ο νέος άνθρωπος μάθει να αναγνωρίζει τα 5 Χ, έχει ήδη κερδίσει πολλά.
Δεν χρειάζεται να είναι σκληρός για να αποδείξει κάτι.
Χρειάζεται να είναι αρκετά έξυπνος ώστε να μη βρεθεί σε λάθος μέρος, με λάθος ανθρώπους, για λάθος λόγο.
Δεύτερη αρχή: Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό
Η δεύτερη αρχή απαιτεί απλοποίηση της σκέψης και της εφαρμογής. Πολλοί εκπαιδευτές θέλουν να διδάξουν πολλά. Πολλές φορές πέφτουν στην παγίδα της ύλης: περισσότερες τεχνικές, περισσότερες λύσεις, περισσότερα σενάρια, περισσότερες «ειδικές» κινήσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλά από αυτά είναι άσχετα ή περιττά για την αυτοάμυνα του μέσου πολίτη.
Η πραγματική αυτοάμυνα δεν χρειάζεται μεγάλο ρεπερτόριο. Χρειάζεται λίγα πράγματα που μπορούν να δουλέψουν υπό πίεση. Χρειάζεται εφαρμογή που δεν καταρρέει όταν ο άνθρωπος φοβάται, όταν ο άλλος δεν συνεργάζεται και όταν η κατάσταση είναι άβολη.
Η αρχή είναι:
Απλό. Άμεσο. Αποτελεσματικό.
Απλό σημαίνει ότι δεν απαιτεί περίπλοκη σκέψη και λεπτή κινητικότητα υπό πανικό.
Άμεσο σημαίνει ότι μπαίνει γρήγορα σε λειτουργία όταν η απειλή είναι εδώ.
Αποτελεσματικό σημαίνει ότι υπηρετεί τον σκοπό: να σταματήσει η άμεση απειλή αρκετά ώστε να δημιουργηθεί διαφυγή.
Με συνεργάσιμο αντίπαλο, όλα δουλεύουν θαυμάσια.
Το ερώτημα είναι τι δουλεύει όταν ο άλλος αντιστέκεται.
Η εκπαίδευση πρέπει να ταιριάζει στον άνθρωπο
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στην αυτοάμυνα είναι να διδάσκουμε σε όλους τα ίδια πράγματα, με τον ίδιο τρόπο, σαν να έχουν όλοι το ίδιο σώμα, την ίδια δύναμη, την ίδια ηλικία, την ίδια ψυχολογία και την ίδια εμπειρία.
Δεν την έχουν.
Ο άνθρωπος που στέκεται απέναντί σας μπορεί να είναι υπέρβαρος, μικρόσωμος, αγύμναστος, ευαίσθητος, φοβισμένος, ηλικιωμένος, άκαμπτος, τραυματισμένος ή χωρίς καμία εμπειρία επαφής. Μπορεί να έχει δύναμη αλλά όχι αντοχή. Μπορεί να έχει αντοχή αλλά όχι πρόθεση. Μπορεί να έχει καλή φυσική κατάσταση αλλά χαμηλή ψυχική αντοχή.
Δεν πρέπει να διδάσκουμε πράγματα που δεν τον ωφελούν σε στιγμή ανάγκης ή που απαιτούν ικανότητες και χαρακτηριστικά που δεν έχει. Αυτό δεν είναι ρεαλισμός. Είναι προβολή του εγώ του εκπαιδευτή πάνω στον μαθητή.
Μια μικρόσωμη κοπέλα των 50 κιλών δεν πρέπει να εκπαιδεύεται σαν να είναι άνδρας 90 κιλών. Ένας ηλικιωμένος δεν πρέπει να εκπαιδεύεται σαν εικοσάχρονος αθλητής. Ένας άπειρος άνθρωπος δεν πρέπει να γεμίζει με τεχνικές που απαιτούν χρόνια αφομοίωσης.
Όταν ο χρόνος είναι λίγος, διδάσκουμε τα πιο ουσιαστικά, τα πιο βασικά και τα πιο σχετικά.
Γιατί οι «εύκολες λύσεις» με όπλα είναι παγίδα
Σε αυτό το σημείο πρέπει να μπει και η νομική πραγματικότητα. Κάποιοι δίνουν σε αδύναμους ή μικρόσωμους ανθρώπους την εύκολη συμβουλή: «πάρε μαχαίρι», «πάρε σπρέι», «πάρε κάτι μαζί σου». Αυτή η σκέψη ακούγεται πρακτική σε φοβισμένους ανθρώπους, αλλά μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Η χρήση όπλου ή αντικειμένου ως όπλου μπορεί να οδηγήσει σε πολύ σοβαρές νομικές συνέπειες. Δεν αρκεί να λέει κάποιος «καλύτερα να με κρίνουν έξι παρά να με κουβαλάνε τέσσερις». Αυτή η φράση έχει θέση μόνο σε πραγματικά ακραίες καταστάσεις όπου κινδυνεύει άμεσα η ζωή και δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Όταν χρησιμοποιείται ως γενική νοοτροπία, είναι επικίνδυνη, ρηχή και συχνά ανεύθυνη.
Η αυτοπροστασία δεν πρέπει να εκπαιδεύει πολίτες να οπλίζονται ψυχολογικά χωρίς να καταλαβαίνουν τον νόμο. Η νόμιμη άμυνα έχει όρια. Η οπλοκατοχή, η οπλοφορία και η οπλοχρησία έχουν συνέπειες. Η χρήση μαχαιριού ή άλλου μέσου δεν εξαφανίζεται επειδή ο άνθρωπος λέει «φοβήθηκα».
Γι’ αυτό επιμένουμε στα απλά, άμεσα και αποτελεσματικά μέσα προστασίας που δεν παρασύρουν τον πολίτη σε φαντασιώσεις ένοπλης λύσης.
Τρίτη αρχή: Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος
Η τρίτη αρχή είναι η πιο δύσκολη να διδαχθεί και η πιο εύκολη να παρεξηγηθεί. Οι λέξεις είναι σκληρές: αποφασισμένος, αδίστακτος, αδυσώπητος. Αν διαβαστούν λάθος, μπορούν να ακουστούν σαν πρόσκληση σε επιθετικότητα. Δεν είναι αυτό.
Στο πλαίσιο της νόμιμης αυτοάμυνας, αυτή η αρχή σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο:
Όταν η απειλή είναι άμεση, πραγματική και αναπόφευκτη, όταν η αποφυγή και η απόδραση δεν είναι διαθέσιμες, όταν κινδυνεύει η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα, ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να δράσει χωρίς παράλυση. Πρέπει να σταματήσει την απειλή αρκετά ώστε να φύγει. Και πρέπει να σταματήσει τη δράση του όταν ο κίνδυνος σταματήσει.
Αποφασισμένος σημαίνει ότι δεν παγώνει όταν πρέπει να δράσει.
Αδίστακτος σημαίνει ότι δεν αφήνει άχρηστες αμφιβολίες να τον παραλύσουν ενώ κινδυνεύει.
Αδυσώπητος σημαίνει ότι δεν εγκαταλείπει την προστατευτική του προσπάθεια πριν δημιουργηθεί ασφαλής διέξοδος.
Δεν σημαίνει εκδίκηση.
Δεν σημαίνει τιμωρία.
Δεν σημαίνει υπερβολή.
Δεν σημαίνει παράνομη βία.
Σημαίνει προστατευτική αποφασιστικότητα σε έσχατη ανάγκη.
Αναστολές, αμφιβολίες και ανασφάλειες
Η κύρια πρόκληση με τους απλούς πολίτες δεν είναι πάντα το σώμα. Είναι οι αναστολές, οι αμφιβολίες και οι ανασφάλειες. Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν πιστέψει ποτέ ότι μπορούν να δράσουν υπό πραγματική πίεση. Άλλοι πιστεύουν ότι μπορούν, αλλά καταρρέουν όταν η πίεση γίνει πραγματική.
Η εκπαίδευση πρέπει να τους βοηθήσει να ξεπεράσουν λανθασμένες πεποιθήσεις για τον εαυτό τους. Όχι να τους κάνει βίαιους. Όχι να τους κάνει αλαζόνες. Να τους δείξει ότι μπορούν να λειτουργήσουν λίγο καλύτερα από όσο νόμιζαν. Να τους δώσει μικρές, διαδοχικές νίκες υπό ελεγχόμενη πίεση.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η ψυχική αποφασιστικότητα δεν χτίζεται με φωνές, συνθήματα και θεωρία. Χτίζεται με εμπειρία. Με πίεση που αυξάνεται προοδευτικά. Με σενάρια. Με ρόλους. Με αντίσταση. Με ανατροφοδότηση. Με στιγμές όπου ο άνθρωπος φοβάται, δυσκολεύεται, θέλει να σταματήσει, αλλά τελικά κάνει κάτι σωστό.
Έτσι αρχίζει να αλλάζει η εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Και αυτή η αλλαγή είναι συχνά πιο σημαντική από την τεχνική.
Πίεση, αλλά με ευθύνη
Στο Combatives Group πιστεύουμε στην πίεση. Όχι στην απερισκεψία. Όχι στην κακοποίηση του ασκούμενου. Όχι στην ψευτοστρατιωτική θεατρικότητα. Η πίεση πρέπει να έχει σκοπό, μέτρο, ασφάλεια και εκπαιδευτική αξία.
Ο άνθρωπος πρέπει να πιεστεί αρκετά ώστε να δει την αλήθεια για τον εαυτό του. Όχι τόσο ώστε να σπάσει, να τραυματιστεί ή να ταπεινωθεί. Η εκπαίδευση δεν είναι βασανιστήριο. Είναι καθοδηγούμενη έκθεση σε δυσκολία.
Η καλή πίεση απελευθερώνει δυνατότητες.
Η κακή πίεση δημιουργεί τραύμα, εγωισμό ή φυγή.
Ο στόχος μας δεν είναι να δημιουργήσουμε “τέρατα”. Είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να ανακαλύψουν ότι έχουν μέσα τους δύναμη, ψυχραιμία και πρόθεση που ίσως δεν ήξεραν ότι υπάρχουν. Και να μάθουν να τα χρησιμοποιούν μόνο όταν είναι πραγματικά αναγκαίο.
Η αποφασιστικότητα χωρίς κρίση είναι κίνδυνος.
Η κρίση χωρίς αποφασιστικότητα είναι αδυναμία.
Η αυτοάμυνα χρειάζεται και τα δύο.
Τι μπορεί να πάρει κάποιος από λίγο χρόνο;
Ένα μάθημα δεν αρκεί για να κάνει έναν άνθρωπο ικανό στην αυτοάμυνα. Όμως ένα μάθημα μπορεί να του ανοίξει τα μάτια. Μπορεί να του δείξει ότι οι φαντασιώσεις δεν αντέχουν στην πίεση. Μπορεί να του δείξει ότι η πρόληψη είναι σοβαρότερη από τη σύγκρουση. Μπορεί να του δείξει ότι το σώμα του αντιδρά αλλιώς όταν στρεσάρεται. Μπορεί να του δείξει ότι τα απλά πράγματα έχουν αξία.
Με περισσότερο χρόνο, παίρνει περισσότερα.
Με τρεις μήνες μπορεί να γίνει πιο ασφαλής.
Με έξι μήνες μπορεί να γίνει πιο υπολογίσιμος.
Με εννέα μήνες μπορεί να αρχίσει να γίνεται πραγματικά ικανός.
Αυτά φυσικά προϋποθέτουν συνέπεια, σοβαρότητα, επανάληψη και σωστή καθοδήγηση. Δεν είναι μηχανική εγγύηση. Είναι εκπαιδευτική διαδικασία.
Όσο περισσότερο χρόνο δίνει κάποιος στην ασφάλειά του, τόσο περισσότερο μπορεί να πάρει πίσω.
Σύνοψη
Οι τρεις βασικότερες αρχές που πρέπει να διδαχθούν είναι απλές στη διατύπωση, αλλά απαιτητικές στην εφαρμογή.
Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση: μη μπλέκεις αν μπορείς να το αποφύγεις.
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό: κάνε λίγα, σωστά και λειτουργικά υπό πίεση.
Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος: όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, δράσε προστατευτικά, νόμιμα και χωρίς παράλυση μέχρι να δημιουργηθεί διαφυγή.
Αυτός είναι ο πυρήνας.
Δεν υπόσχεται θαύματα. Δεν υπόσχεται ότι ο άπειρος άνθρωπος θα γίνει έτοιμος για κάθε πιθανή απειλή σε λίγες ώρες. Δεν υπόσχεται ότι η αυτοάμυνα είναι εύκολη. Υπόσχεται κάτι πολύ πιο τίμιο: ότι, αν διδάξουμε τα σωστά πράγματα πρώτα, ο άνθρωπος θα έχει καλύτερη πιθανότητα να μη βρεθεί στο πρόβλημα, να λειτουργήσει αν βρεθεί και να μη καταρρεύσει ψυχικά όταν χρειαστεί να δράσει.
Η αυτοάμυνα δεν αρχίζει με τεχνικές.
Αρχίζει με αρχές.
Και όταν ο χρόνος είναι λίγος, οι αρχές πρέπει να είναι καθαρές.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί κάποιος να μάθει αυτοάμυνα σε λίγες ώρες;
Μπορεί να μάθει βασικές αρχές, βασική νοοτροπία, απλές αντιδράσεις και σημαντικά λάθη που πρέπει να αποφύγει. Δεν μπορεί όμως να γίνει ολοκληρωμένα ικανός σε ακραίες καταστάσεις μέσα σε λίγες ώρες.
Γιατί ζητούν συχνά γονείς ταχύρρυθμα μαθήματα;
Συνήθως επειδή το παιδί τους φεύγει για σπουδές, στρατό ή ανεξάρτητη ζωή. Η ανησυχία είναι φυσιολογική, αλλά η ουσιαστική προετοιμασία χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Ποια είναι τα 3Α της Ασφάλειας;
Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση. Είναι η πρώτη και σημαντικότερη αρχή για πολίτες, επειδή η καλύτερη λύση είναι να μη φτάσει κανείς στη σωματική σύγκρουση.
Τι είναι τα 5 Χ;
Χαζά λόγια, χαζές πράξεις, χαζές αποφάσεις, χαζές τοποθεσίες και χαζοί άνθρωποι. Είναι ένας απλός τρόπος να θυμάται ο νέος άνθρωπος τι πρέπει να αποφεύγει για να μειώσει την έκθεση σε κίνδυνο.
Τι σημαίνει Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό;
Σημαίνει ότι η εφαρμογή στην αυτοάμυνα πρέπει να είναι απλή, γρήγορη και λειτουργική υπό πίεση. Δεν έχει αξία μια τεχνική που φαίνεται ωραία αλλά δεν μπορεί να εφαρμοστεί όταν ο άνθρωπος φοβάται και ο άλλος αντιστέκεται.
Πρέπει όλοι να διδάσκονται τα ίδια πράγματα;
Όχι. Η εκπαίδευση πρέπει να προσαρμόζεται στο σώμα, στην ηλικία, στη φυσική κατάσταση, στην εμπειρία και στις πραγματικές δυνατότητες του ανθρώπου.
Τι σημαίνει Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος;
Στο πλαίσιο της αυτοάμυνας σημαίνει προστατευτική αποφασιστικότητα όταν υπάρχει άμεση και αναπόφευκτη απειλή. Δεν σημαίνει επιθετικότητα, εκδίκηση ή παράνομη βία.
Είναι εκπαιδεύσιμη η ψυχική αποφασιστικότητα;
Ναι, σε σημαντικό βαθμό. Καλλιεργείται με προοδευτική πίεση, σενάρια, μικρές νίκες, ρόλους, ανατροφοδότηση και ασφαλή εξοικείωση με δυσφορία.
Γιατί δεν αρκεί η φυσική κατάσταση;
Η φυσική κατάσταση βοηθά, αλλά η πραγματική αυτοάμυνα απαιτεί και ψυχική αντοχή, κρίση, πρόθεση, αυτοέλεγχο και ικανότητα δράσης υπό φόβο.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος, διδάσκουμε αρχές, όχι φαντασιώσεις. Πρώτα ασφάλεια, μετά απλή εφαρμογή και, μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, αποφασιστική προστατευτική δράση.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Οι 3 βασικότερες αρχές να διδαχθούν
Το υπάρχον άρθρο στο οποίο βασίζεται η παρούσα αναδιαμόρφωση. - Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τα 3Α της Ασφάλειας και τη σημασία της πρόληψης πριν από την εμπλοκή. - Απλά, Άμεσα, Αποτελεσματικά
Σχετικό με τα 3Α της Εφαρμογής και τη σημασία της απλής λειτουργικότητας υπό πίεση. - Ποιά είναι η καλλίτερη αυτοάμυνα και ποιά αποτελεσματική αυτοάμυνα;
Σχετικό με τα κλειδιά της αποτελεσματικής αυτοάμυνας και τις τρεις βασικές αρχές. - Αρχές ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ Combatives Group
Σχετικό με τις αρχές που διδάσκονται ως μέρος της μεθοδολογίας Combatives. - Ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοάμυνας
Σχετικό με την πρακτική, σεναριακή και πιεστική εκπαίδευση σε πραγματικές συνθήκες. - Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με τη σημασία της ψυχολογικής προετοιμασίας και της εκπαίδευσης υπό πίεση. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με το τι χρειάζεται πραγματικά ένας μέσος πολίτης για πρακτική αυτοπροστασία. - Ένας καλά εκπαιδευμένος άνθρωπος δεν ασχολείται με Διαχείριση Φόβου αλλά με Διαχείριση Κινδύνου
Σχετικό με τη μετατόπιση από τον φόβο στην πρακτική εκτίμηση και διαχείριση κινδύνου. - Η αλήθεια απαιτεί διαύγεια
Σχετικό με την ανάγκη απλότητας, καθαρής σκέψης και λειτουργικής εκπαίδευσης.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί τεχνικό εγχειρίδιο χρήσης βίας και δεν πρέπει να διαβαστεί ως προτροπή για επιθετική ή παράνομη συμπεριφορά. Η φυσική αυτοάμυνα είναι έσχατη επιλογή, όταν υπάρχει άμεση και πραγματική απειλή και όταν η αποφυγή, η απόδραση ή η αποκλιμάκωση δεν είναι διαθέσιμες.
Η τρίτη αρχή, «Αποφασισμένος, Αδίστακτος, Αδυσώπητος», πρέπει να νοείται μόνο ως αποφασιστική προστατευτική δράση μέσα σε νόμιμο, αναγκαίο και ανάλογο πλαίσιο. Η δράση σταματά όταν σταματήσει η άμεση απειλή και δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοάμυνα δεν αντιμετωπίζεται ως απλή συλλογή τεχνικών, αλλά ως συνολική εκπαίδευση ασφάλειας, αυτοπροστασίας, απλής εφαρμογής και ψυχικής ετοιμότητας υπό πίεση.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην αποφυγή, στην απόδραση, στην απλότητα, στην προσαρμογή της εκπαίδευσης στον άνθρωπο και στη σταδιακή καλλιέργεια αποφασιστικότητας μέσα σε ασφαλές αλλά ρεαλιστικό εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να δώσετε στον εαυτό σας ή στο παιδί σας μια ρεαλιστική πρώτη βάση αυτοπροστασίας, η λύση δεν είναι να γεμίσετε το μυαλό με δεκάδες τεχνικές. Η λύση είναι να ξεκινήσετε από τις σωστές αρχές.
Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση.
Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό.
Αποφασιστική προστατευτική δράση μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.