Τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής είναι απαραίτητα, επειδή σε μια πραγματική κατάσταση κινδύνου οι άνθρωποι δεν λειτουργούν όπως νομίζουν ότι θα λειτουργήσουν. Ο φόβος, η έκπληξη, η σύγχυση, η ταχύτητα της επίθεσης, η σωματική ανισότητα, η έλλειψη απόστασης και η απουσία προετοιμασίας μπορούν να καταρρίψουν μέσα σε δευτερόλεπτα κάθε θεωρητική αυτοπεποίθηση.
Στο Combatives Group, τα πρωτόκολλα δεν είναι «μαγικές λύσεις». Είναι δοκιμασμένες διαδικασίες σκέψης και δράσης που βοηθούν τον άνθρωπο να αναγνωρίσει την απειλή νωρίτερα, να επεξεργαστεί σωστά αυτό που βλέπει, να κρατήσει απόσταση, να αποφύγει την κλιμάκωση, να αποδράσει όπου είναι δυνατόν και να λειτουργήσει μόνο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η ουσία είναι απλή: η καλύτερη αυτοάμυνα αρχίζει πριν από τη συμπλοκή. Αρχίζει με παρατηρητικότητα, εγρήγορση, αναγνώριση απειλής, απόσταση, χρόνο, επεξεργασία πληροφοριών και απόφαση. Αν αυτά λειτουργήσουν εγκαίρως, ο άνθρωπος μπορεί να απουσιάσει, να αποφύγει ή να αποδράσει. Αν δεν λειτουργήσουν, τότε μπαίνει σε πολύ πιο επικίνδυνο στάδιο.
Η σοβαρή αυτοπροστασία δεν βασίζεται στην ψευδαίσθηση ότι «θα τα βγάλω πέρα». Βασίζεται στην προετοιμασία, στη σωστή εκπαίδευση, στη νόμιμη κρίση, στη νοοτροπία επιβίωσης και στη γνώση του επόμενου βήματος.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν πώς πρέπει να σκέφτονται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια πιθανή απειλή κατά της υγείας ή της ζωής τους.
Αφορά πολίτες που νιώθουν ότι η κοινωνία έχει γίνει πιο απρόβλεπτη, ανθρώπους που ανησυχούν για ληστείες, ξυλοδαρμούς, επιθέσεις, παρενοχλήσεις, ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική βία ή γενικότερη εγκληματικότητα.
Αφορά επίσης γυναίκες και άνδρες που έχουν παρακολουθήσει μαθήματα πολεμικών τεχνών, μαχητικών αθλημάτων ή αυτοάμυνας και μπορεί να πιστεύουν ότι η τεχνική ύλη που έμαθαν αρκεί για να αντιμετωπίσουν έναν πραγματικά βίαιο, εξοργισμένο ή οπλισμένο επιτιθέμενο.
Είναι χρήσιμο για γονείς, εκπαιδευτές, ανθρώπους που εργάζονται μόνοι, επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με κοινό, οδηγούς, ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και κάθε πολίτη που θέλει να σκέφτεται πρακτικά και όχι φαντασιακά.
Πάνω απ’ όλα, το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που προτιμούν να μάθουν να προστατεύονται παρά να πιστεύουν ότι «σε μένα δεν θα συμβεί ποτέ». Η άγνοια σε θέματα ζωής και θανάτου δεν είναι αθωότητα. Είναι κίνδυνος.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί τα πρωτόκολλα απειλής είναι απαραίτητα.
- Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι προετοιμασμένοι για πραγματική βία.
- Γιατί η φυσική διαφορά μεγέθους, δύναμης και μυϊκής μάζας πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
- Γιατί η υπερβολική αυτοπεποίθηση είναι επικίνδυνη για άνδρες και γυναίκες.
- Γιατί η αναγνώριση απειλής προηγείται της αυτοάμυνας.
- Γιατί οι επιθέσεις σπάνια «έρχονται από το πουθενά».
- Πώς η παρατηρητικότητα, η απόσταση και ο χρόνος βοηθούν την επεξεργασία πληροφοριών.
- Γιατί ο βρόχος Π.Π.Α.Δ. / O.O.D.A. είναι χρήσιμος για την ήρεμη εγρήγορση.
- Γιατί η δράση είναι ταχύτερη από την αντίδραση.
- Γιατί η απομάκρυνση από την απειλή είναι καλύτερη από τη σύγκρουση.
- Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να είναι εγκεφαλική και σωματική.
- Γιατί οι άνθρωποι δεν ανυψώνονται στην περίσταση, αλλά πέφτουν στο επίπεδο της εκπαίδευσής τους.
- Γιατί η αυτοπροστασία δεν είναι μαχητικό άθλημα.
- Γιατί η νομική επίγνωση είναι υποχρεωτικό μέρος της αυτοάμυνας.
- Γιατί η μάχη είναι τελευταία επιλογή, μόνο όταν δεν υπάρχει απουσία, αποφυγή ή απόδραση.
Βασικά σημεία
- Τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής προετοιμάζουν τον άνθρωπο πριν χρειαστεί να αυτοσχεδιάσει υπό φόβο.
- Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν διδαχθεί πώς να αναγνωρίζουν, να επεξεργάζονται και να αποφεύγουν απειλές.
- Η φυσική πραγματικότητα έχει σημασία. Μέγεθος, δύναμη, μυϊκή μάζα, οργή, αιφνιδιασμός και όπλα αλλάζουν δραματικά την εξίσωση.
- Οι γυναίκες συχνά έχουν φυσικά μειονεκτήματα απέναντι σε μεγαλύτερο και ισχυρότερο άνδρα, ενώ οι άνδρες συχνά κινδυνεύουν από υπερβολική αυτοπεποίθηση.
- Η ψευδαίσθηση ότι «σε μένα δεν θα συμβεί» είναι κοινή και επικίνδυνη.
- Πολλές επιθέσεις περιγράφονται ως ξαφνικές επειδή το θύμα δεν είχε εγρήγορση και δεν παρατηρούσε το περιβάλλον.
- Οι επιτιθέμενοι σπάνια εμφανίζονται πραγματικά «από το πουθενά». Συχνά υπάρχουν σημάδια, αν ξέρουμε τι να ψάξουμε.
- Η αναγνώριση απειλής βασίζεται σε παρατήρηση, γλώσσα σώματος, απόσταση, συμπεριφορές και περιβαλλοντικές ενδείξεις.
- Η απόσταση δίνει χρόνο. Ο χρόνος επιτρέπει επεξεργασία. Η επεξεργασία επιτρέπει καλύτερη απόφαση.
- Ο βρόχος Παρατηρώ > Προσανατολίζομαι > Αποφασίζω > Δρω βοηθά τον άνθρωπο να παραμείνει σε ήρεμη εγρήγορση.
- Η δράση είναι ταχύτερη από την αντίδραση. Γι’ αυτό η έγκαιρη απομάκρυνση είναι συχνά η καλύτερη λύση.
- Η αυτοπροστασία απαιτεί εκπαίδευση του νου και του σώματος.
- Η επανάληψη υπό ρεαλιστικές συνθήκες δημιουργεί αυτοματοποίηση.
- Η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται σε αρχές, όχι σε τυχαία κόλπα.
- Η φυσική εμπλοκή είναι τελευταία επιλογή, όχι στόχος.
- Ένας υπεύθυνος πολίτης απομακρύνεται από άσκοπη σύγκρουση και, όπου χρειάζεται, ενημερώνει την αστυνομία.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Γιατί χρειάζονται πρωτόκολλα
Τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής είναι απαραίτητα επειδή δίνουν στον άνθρωπο ένα σχέδιο πριν βρεθεί μέσα στο χάος.
Όταν ξεκινήσει η πραγματική απειλή, δεν υπάρχει χρόνος για καθαρή σκέψη, αναζήτηση τεχνικών ή θεωρητική ανάλυση. Ο άνθρωπος λειτουργεί με βάση όσα έχει ήδη προετοιμάσει.
Αν δεν έχει προετοιμάσει τίποτα, πιθανότατα θα αντιδράσει με φόβο, πάγωμα, πανικό ή λανθασμένες κινήσεις.
Αν έχει πρωτόκολλα, έχει τουλάχιστον ένα πλαίσιο:
Παρατηρώ.
Αναγνωρίζω.
Κρατώ απόσταση.
Αποφεύγω.
Αποδρώ.
Αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, προστατεύομαι με σκοπό να φύγω.
Η φυσική πραγματικότητα δεν συγχωρεί φαντασίες
Πολλοί άνθρωποι έχουν ιδέες για το τι θα κάνουν αν δεχθούν επίθεση. Κάποιοι τις έχουν πάρει από ταινίες, κάποιοι από αθλητικούς συλλόγους, κάποιοι από μαθήματα πολεμικών τεχνών και κάποιοι από μονοήμερα σεμινάρια.
Το πρόβλημα είναι ότι η πραγματική βία δεν προσαρμόζεται στις ιδέες μας.
Η σωματική διαφορά μεταξύ επιτιθέμενου και θύματος μπορεί να είναι τεράστια. Η διαφορά δύναμης, βάρους, μυϊκής μάζας, επιθετικότητας και πρόθεσης μπορεί να καθορίσει την έκβαση.
Ιδιαίτερα για πολλές γυναίκες, η φυσική ανισότητα απέναντι σε μεγαλύτερο και εξοργισμένο άνδρα είναι πραγματικό ζήτημα. Για πολλούς άνδρες, το πρόβλημα είναι διαφορετικό: υπερβολική σιγουριά και άγνοια πραγματικού κινδύνου.
Και στις δύο περιπτώσεις, η λύση είναι η ίδια: όχι ψευδαισθήσεις. Εκπαίδευση, πρόληψη, αναγνώριση απειλής και απομάκρυνση πριν χρειαστεί φυσική εμπλοκή.
Η αναγνώριση απειλής προηγείται της αυτοάμυνας
Πολλοί επιζώντες επιθέσεων λένε ότι η επίθεση «ήρθε από το πουθενά». Στην πραγματικότητα, συχνά δεν ήρθε από το πουθενά. Ήρθε από σημείο που δεν παρατηρήθηκε.
Αυτό δεν ειπώνεται για να κατηγορηθεί το θύμα. Ειπώνεται για να καταλάβουμε τη σημασία της εγρήγορσης.
Η αναγνώριση απειλής είναι δεξιότητα. Μαθαίνεται. Βελτιώνεται. Χρειάζεται παρατηρητικότητα, κατανόηση της γλώσσας του σώματος, αντίληψη απόστασης, προσοχή στο περιβάλλον και γνώση των συμπεριφορών που προηγούνται συχνά της βίας.
Οι επιτιθέμενοι μπορεί να χρησιμοποιούν προσποίηση, διάλογο, προσέγγιση ή παραπλάνηση. Αν δεν παρατηρούμε, τους δίνουμε το πλεονέκτημα.
Απόσταση, χρόνος και επεξεργασία
Η απόσταση είναι κρίσιμη επειδή δίνει χρόνο.
Ο χρόνος επιτρέπει στον άνθρωπο να επεξεργαστεί πληροφορίες.
Η επεξεργασία επιτρέπει καλύτερη απόφαση.
Η απόφαση οδηγεί σε δράση.
Αν χάσουμε την απόσταση, χάνουμε χρόνο. Αν χάσουμε χρόνο, μειώνεται η δυνατότητα επεξεργασίας. Αν μειωθεί η επεξεργασία, αυξάνονται τα λάθη.
Αυτός είναι ο λόγος που η παρατηρητικότητα, η αναγνώριση, η απόσταση, ο χρόνος και η επεξεργασία πρέπει να λειτουργούν πριν ξεκινήσει η επίθεση. Αν προσπαθήσουμε να τα χρησιμοποιήσουμε μόνο αφού δεχθούμε επίθεση, είναι ήδη πολύ αργά.
Ο βρόχος Π.Π.Α.Δ.
Ο βρόχος Π.Π.Α.Δ. σημαίνει:
Παρατηρώ.
Προσανατολίζομαι.
Αποφασίζω.
Δρω.
Στα αγγλικά είναι γνωστός ως O.O.D.A.: Observe, Orient, Decide, Act.
Όταν χρησιμοποιείται συνειδητά, βοηθά τον άνθρωπο να σκέφτεται σε συνεχή ήρεμη εγρήγορση. Δεν σημαίνει παράνοια. Δεν σημαίνει φόβος. Σημαίνει ότι δεν περπατάς μέσα στον κόσμο κοιμισμένος.
Βλέπεις.
Καταλαβαίνεις.
Αποφασίζεις.
Κινείσαι.
Αυτό είναι βασική αυτοπροστασία.
Η δράση είναι ταχύτερη από την αντίδραση
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία είναι ότι η δράση είναι πάντα ταχύτερη από την αντίδραση.
Αν περιμένουμε τον άλλον να ξεκινήσει, είμαστε ήδη πίσω.
Άρα, όταν αναγνωριστεί μια απειλή, η καλύτερη δράση δεν είναι να μείνουμε και να δούμε τι θα γίνει. Η καλύτερη δράση είναι να αποστασιοποιηθούμε.
Αν μπορείς να φύγεις, φύγε.
Αν μπορείς να αλλάξεις διαδρομή, άλλαξε.
Αν μπορείς να μπεις σε ασφαλές σημείο, μπες.
Αν μπορείς να καλέσεις βοήθεια νωρίς, κάλεσε.
Η αυτοπροστασία δεν είναι να περιμένεις τη συμπλοκή για να δείξεις ικανότητα. Είναι να μην επιτρέψεις στη συμπλοκή να αρχίσει.
Εκπαίδευση του νου και του σώματος
Η εκπαίδευση σε απειλές δεν μπορεί να είναι μόνο σωματική. Πρέπει να είναι και εγκεφαλική.
Ο άνθρωπος πρέπει να εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει, να αποφασίζει, να κινείται, να αποφεύγει, να απομακρύνεται και να λειτουργεί υπό πίεση.
Η επανάληψη δημιουργεί αυτοματοποίηση. Όμως αυτή η επανάληψη πρέπει να γίνεται σωστά, με αρχές, με ρεαλισμό, με έλεγχο, με σενάρια και με ασφάλεια.
Οι άνθρωποι δεν ανυψώνονται μαγικά στο ύψος της περίστασης. Συνήθως πέφτουν στο επίπεδο της εκπαίδευσής τους.
Αν η εκπαίδευση είναι επιφανειακή, η αντίδραση θα είναι επιφανειακή.
Αν η εκπαίδευση είναι ρεαλιστική, ο άνθρωπος έχει περισσότερες πιθανότητες να λειτουργήσει.
Κινηθείτε, αποφύγετε, αποδράστε
Αν δεν είμαστε παρόντες στην απειλή, δεν μπορούμε να τραυματιστούμε από αυτήν.
Αυτό είναι βασική αρχή πολιτικής αυτοπροστασίας.
Η απομάκρυνση δεν είναι δειλία. Είναι σωστή στρατηγική.
Ο υπεύθυνος πολίτης δεν μένει για να αποδείξει κάτι. Δεν μπαίνει σε καβγά. Δεν επιδιώκει βίαιη σύγκρουση. Δεν αφήνει τον εγωισμό να τον κρατήσει σε επικίνδυνο σημείο.
Αν υπάρχει απειλή, απομακρύνεται. Αν χρειάζεται, ενημερώνει την αστυνομία. Αν η πληροφορία μπορεί να βοηθήσει άλλο άνθρωπο, τη δίνει.
Η κοινωνική ευθύνη είναι μέρος της αυτοπροστασίας.
Η φυσική εμπλοκή είναι τελευταία επιλογή
Αν δεν υπάρχει κανένας τρόπος να αποφύγουμε ή να αποδράσουμε, τότε μπορεί να χρειαστεί φυσική αυτοάμυνα.
Αυτό όμως πρέπει να παραμείνει τελευταία επιλογή.
Δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως πρώτη λύση, ούτε ως ευκαιρία επίδειξης.
Η φυσική αυτοάμυνα έχει νόημα μόνο όταν υπάρχει άμεση απειλή και ο σκοπός είναι η διακοπή της απειλής και η διαφυγή.
Η βία για εγωισμό, τιμωρία ή επικράτηση δεν είναι αυτοπροστασία. Μπορεί να γίνει καβγάς ή επίθεση.
Και αυτό έχει συνέπειες.
Το τελικό συμπέρασμα
Τα πρωτόκολλα δεν υπάρχουν για να κάνουν τον άνθρωπο επιθετικό.
Υπάρχουν για να τον κάνουν προετοιμασμένο.
Η σωστή αυτοπροστασία αρχίζει με παρατηρητικότητα, αναγνώριση απειλής, απόσταση, χρόνο, επεξεργασία, απόφαση και απομάκρυνση.
Αν όλα αυτά αποτύχουν, τότε η αυτοάμυνα πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και με στόχο τη διαφυγή.
Δεν χρειάζεται να γίνουν όλοι ειδικοί στη μάχη σώμα με σώμα.
Χρειάζεται όμως να μάθουν πώς να μη γίνονται εύκολα θύματα.
Πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής
Τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής είναι, κατά τη γνώμη μας, απαραίτητα.
Ο λόγος είναι απλός.
Προσφέρουν τη δυνατότητα προετοιμασίας για ένα πιθανό συμβάν. Δεν υπόσχονται ότι όλα θα πάνε καλά. Δεν αποτελούν απόλυτη απάντηση σε όλα τα προβλήματα. Δεν καταργούν το απρόβλεπτο.
Όμως δίνουν στον άνθρωπο ένα πλαίσιο.
Και σε στιγμές ανάγκης, το πλαίσιο έχει τεράστια αξία.
Είναι καλό να ξέρει κάποιος πώς να αντιδράσει όταν υπάρχει απειλή. Όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν κάνουν και πολλά για αυτό.
Μήπως επειδή δεν έχουν διδαχθεί πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής;
Συχνά γνωρίζω άνδρες και γυναίκες που ρωτούν με πραγματικό ενδιαφέρον:
«Τι πρέπει να κάνω αν…»
Η ερώτηση αυτή έχει γίνει πολύ συχνότερη τα τελευταία χρόνια. Αυτό δείχνει ότι οι άνθρωποι είτε αισθάνονται πιο έντονη απειλή από ό,τι παλαιότερα, είτε έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των κινδύνων που υπάρχουν γύρω τους.
Όποια και αν είναι η αιτία, είναι μια καλή ευκαιρία να μιλήσουμε για μερικές βασικές σκέψεις και πρωτόκολλα που έχουν αναπτυχθεί στο Combatives Group με την πάροδο του χρόνου.
Δεν είναι πράγματα που βγήκαν ξαφνικά από ένα καπέλο.
Δεν είναι θεωρητικές κατασκευές.
Δεν είναι πανάκεια.
Είναι αρχές και διαδικασίες που έχουν σκεφτεί, δοκιμαστεί και προσαρμοστεί προσεκτικά.
Και είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί από την αρχή: τα πρωτόκολλα μπορεί να αλλάζουν ελαφρώς ανάλογα με την περίπτωση, την κατάσταση, το περιβάλλον, τον άνθρωπο, την απειλή και το νομικό πλαίσιο.
Δεν υπάρχει ένα σενάριο για όλα.
Υπάρχει όμως ένας τρόπος σκέψης που μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες σωστής αντίδρασης.
Η φυσική πραγματικότητα
Η φυσική πραγματικότητα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά.
Η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών έχει μικρότερη σωματική διάπλαση από την αντίστοιχη των ανδρών. Αυτό αποτελεί φυσικό μειονέκτημα όταν η απειλή γίνεται σωματική και ο επιτιθέμενος είναι μεγαλύτερος, δυνατότερος, βαρύτερος, εξοργισμένος ή οπλισμένος.
Μερικές φορές, γυναίκες αλλά και άνδρες που ρωτούν για αυτοάμυνα έχουν ήδη δικές τους ιδέες για το πώς θα αντιμετωπίσουν μια φυσική απειλή.
Μπορεί να το έχουν δει σε ταινία.
Μπορεί να το έχουν μάθει σε αθλητικό σύλλογο πολεμικών τεχνών.
Μπορεί να συμμετείχαν σε μονοήμερο σεμινάριο αυτοάμυνας.
Μπορεί να έκαναν μαθήματα για κάποιο χρονικό διάστημα.
Συχνά πιστεύουν ότι αυτό είναι αρκετό, επειδή οι τεχνικές που έμαθαν φάνηκαν να λειτουργούν καλά στο μάθημα.
Όταν συμβαίνει αυτό, δεν έχει νόημα να αρχίσουμε από το τι ακριβώς έμαθαν.
Πιο χρήσιμο είναι να κάνουμε δύσκολες ερωτήσεις.
Μπορεί μια μικρότερη, λεπτότερη και λιγότερο δυνατή γροθιά να προκαλέσει την ίδια ζημιά με τη γροθιά ενός πολύ μεγαλύτερου και ισχυρότερου ανθρώπου;
Μπορεί μια τεχνική που λειτούργησε με συνεργάσιμο συνασκούμενο να λειτουργήσει απέναντι σε άνθρωπο που επιτίθεται με οργή;
Μπορεί το σώμα να ανταποκριθεί όπως στην αίθουσα όταν υπάρχει φόβος, σοκ και πραγματική πρόθεση βλάβης;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν γίνονται για να αποθαρρύνουν.
Γίνονται για να προσγειώσουν.
Η αυτοπροστασία αρχίζει από την αλήθεια, όχι από την παρηγοριά.
Η φυσική διαφορά δεν είναι προσβολή
Η αναγνώριση φυσικών διαφορών δεν είναι προσβολή.
Είναι πραγματικότητα.
Η μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, το βάρος, η δύναμη, η επιθετικότητα και η βίαιη πρόθεση μπορούν να δημιουργήσουν τρομακτική ανισορροπία σε πραγματική επίθεση.
Αν σε αυτό προσθέσουμε πιθανό όπλο, έκπληξη, σκοτάδι, απομόνωση ή πολλούς επιτιθέμενους, τότε η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σοβαρή.
Για όσους αρνούνται να αποδεχθούν αυτή την αλήθεια, η ευχή είναι απλή: να μη χρειαστεί ποτέ να την αντικρίσουν στην πράξη.
Η πραγματικότητα όμως δεν αλλάζει επειδή μας ενοχλεί.
Αυτός είναι και ο λόγος που ακούμε πολύ συχνότερα για γυναίκες που ξυλοκοπήθηκαν, κακοποιήθηκαν ή δολοφονήθηκαν από άνδρες, παρά το αντίστροφο. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άνδρες θύματα. Υπάρχουν. Όμως τα στατιστικά και η κοινωνική εμπειρία δείχνουν ότι οι γυναίκες συχνά βρίσκονται σε μεγαλύτερο φυσικό μειονέκτημα απέναντι σε ανδρική βία.
Αυτό δεν αφορά μόνο την ενδοοικογενειακή βία.
Αφορά ληστείες, επιθέσεις, βιασμούς, παρενοχλήσεις και καταστάσεις όπου η βία είναι ξαφνική, σωματική και ακραία.
Η λύση δεν είναι να τρομοκρατηθεί κανείς.
Η λύση είναι να εκπαιδευτεί έξυπνα.
Η ψευδαίσθηση ότι δεν θα συμβεί σε εμάς
Ένα πραγματικό πρόβλημα που έχουν οι άνθρωποι είναι ότι δεν πιστεύουν πως κάτι τόσο βίαιο μπορεί να συμβεί στους ίδιους.
Αυτό το βλέπουμε συχνά.
«Αυτά γίνονται αλλού».
«Αυτά συμβαίνουν σε άλλους».
«Εγώ προσέχω».
«Εγώ ξέρω να χειριστώ καταστάσεις».
«Εγώ δεν έχω ανασφάλειες».
Οι άνδρες έχουν συχνά ακόμη μεγαλύτερη τάση σε αυτή τη στάση. Πολλοί δηλώνουν ότι δεν φοβούνται και ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν τη βία στον δρόμο λόγω φυσικής ικανότητας, μεγέθους, προηγούμενης εμπειρίας ή αυτοπεποίθησης.
Μερικές φορές έχουν δίκιο.
Πολλές φορές όχι.
Η λανθασμένη σιγουριά μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνη με το φυσικό μειονέκτημα.
Ένας άνδρας που υπερεκτιμά την ικανότητά του μπορεί να μείνει εκεί που έπρεπε να φύγει. Μπορεί να απαντήσει σε πρόκληση που έπρεπε να αγνοήσει. Μπορεί να μπει σε καβγά επειδή πιστεύει ότι «το έχει».
Και αυτό μπορεί να τον σκοτώσει εξίσου γρήγορα.
Η αυτοπροστασία δεν είναι επίδειξη σκληρότητας.
Είναι πρακτική ευφυΐα.
Όπως λέμε στο Combatives Group:
«Η άγνοια σε θέματα ζωής και θανάτου δεν είναι ευτυχία. Και το να είμαστε έξυπνοι είναι καλύτερο από το να είμαστε μεγαλόσωμοι, δυνατοί ή σκληροί».
Δεν χρειάζεται να γίνουν όλοι μαχητές
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι όλοι πρέπει να γίνουν ειδικοί στη μάχη σώμα με σώμα.
Αυτό δεν είναι ρεαλιστικό.
Ούτε απαραίτητο.
Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται πρώτα πρωτόκολλα αυτοπροστασίας. Χρειάζονται να ξέρουν πώς να αναγνωρίζουν απειλές, πώς να αποφεύγουν κακές καταστάσεις, πώς να κρατούν απόσταση, πώς να μη μπαίνουν σε άσκοπη κλιμάκωση, πώς να αποδρούν και πώς να ζητούν βοήθεια.
Για τις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από το να μάθει κάποιος δεκάδες τεχνικές.
Η εκπαίδευση σώμα με σώμα έχει αξία.
Αλλά δεν είναι το πρώτο βήμα για όλους.
Η πρώτη γραμμή είναι η αυτοπροστασία.
Η φυσική αυτοάμυνα είναι το τελευταίο στάδιο, όταν τα προηγούμενα δεν λειτούργησαν ή δεν ήταν διαθέσιμα.
Αναγνώριση απειλής
Σε πολλές περιπτώσεις ξυλοδαρμού, ληστείας, βιασμού και φόνου, οι άνθρωποι που επέζησαν περιγράφουν την επίθεση με φράσεις όπως:
«Ήρθε από το πουθενά».
«Ήταν τόσο ξαφνικό που δεν κατάλαβα τι έγινε».
«Ήταν τόσο γρήγορο που δεν είχα χρόνο να αντιδράσω».
«Ήταν τόσο γρήγορος που δεν τον είδα καν».
Αυτές οι περιγραφές αναφέρονται κυρίως στην εμπειρία του αιφνιδιασμού και της ταχύτητας.
Όμως υπάρχει και κάτι άλλο.
Πολλές φορές, ο λόγος που οι άνθρωποι δεν «είδαν» την επίθεση να έρχεται ήταν η έλλειψη εγρήγορσης και παρατήρησης του περιβάλλοντος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επίθεση μπορεί να προβλεφθεί.
Δεν σημαίνει ότι φταίει το θύμα.
Σημαίνει ότι η παρατηρητικότητα αυξάνει τις πιθανότητες να δούμε κάτι πριν ξεκινήσει.
Η συνειδητοποίηση του τι συμβαίνει γύρω μας είναι αυτό που επιτρέπει την αναγνώριση απειλής.
Αν η προσοχή είναι συνεχώς στο κινητό, στα ακουστικά, στην τσάντα, στη βιτρίνα, στο πορτοφόλι ή σε οποιονδήποτε περισπασμό, η περιφερειακή όραση και η παρατηρητικότητα μειώνονται.
Και όταν μειώνονται, ο επιτιθέμενος αποκτά πλεονέκτημα.
Οι επιτιθέμενοι δεν εμφανίζονται πάντα από το πουθενά
«Οι επιτιθέμενοι δεν εμφανίζονται από το πουθενά, εκτός και αν τους το επιτρέψουμε».
Η φράση αυτή εκφράζει μια σκληρή αλλά χρήσιμη αλήθεια.
Συχνά υπάρχουν σημάδια πριν από την απειλή.
Αλλαγή συμπεριφοράς.
Περίεργη προσέγγιση.
Αδικαιολόγητο ενδιαφέρον.
Παρατεταμένη παρατήρηση.
Απόπειρα να μειωθεί η απόσταση.
Προσποίηση φιλικότητας.
Διάλογος χωρίς πραγματικό λόγο.
Προσπάθεια απόσπασης προσοχής.
Το Combatives Group τα αποκαλεί σημάδια απειλής.
Δεν είναι μαγικές προβλέψεις.
Είναι ενδείξεις.
Και ο άνθρωπος που ξέρει να παρατηρεί έχει περισσότερες πιθανότητες να τα εντοπίσει εγκαίρως.
Οι εγκληματίες και οι επιθετικοί άνθρωποι συχνά αναπτύσσουν ικανότητες προσποίησης. Μαθαίνουν να πλησιάζουν, να παραπλανούν, να καθησυχάζουν ή να αιφνιδιάζουν.
Αν δεν είμαστε σε εγρήγορση, γινόμαστε πιο εύκολοι στόχοι.
Η σημασία της απόστασης
Η απόσταση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες αυτοπροστασίας.
Η απόσταση μάς δίνει χρόνο.
Ο χρόνος μάς επιτρέπει να επεξεργαστούμε αυτό που βλέπουμε.
Η επεξεργασία μάς επιτρέπει να αποφασίσουμε καλύτερα.
Η καλύτερη απόφαση μάς επιτρέπει να δράσουμε νωρίτερα.
Αν η απειλή αναγνωριστεί πολύ κοντά, ο χρόνος μειώνεται.
Αν ο χρόνος μειωθεί, η επεξεργασία γίνεται πρόχειρη.
Αν η επεξεργασία γίνει πρόχειρη, αυξάνονται τα λάθη.
Αν αυξηθούν τα λάθη, η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει.
Γι’ αυτό η απόσταση δεν είναι απλώς τεχνικό θέμα.
Είναι θέμα σκέψης, ασφάλειας και επιβίωσης.
Ο άνθρωπος που κρατά σωστή απόσταση από πιθανή απειλή δεν είναι φοβικός.
Είναι πρακτικός.
Η επεξεργασία πληροφοριών
Η πληροφορία είναι άχρηστη αν δεν την επεξεργαστούμε ώστε να αποκτήσει νόημα.
Μπορεί να βλέπουμε κάτι, αλλά να μην το καταλαβαίνουμε.
Μπορεί να νιώθουμε ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά να το αγνοούμε.
Μπορεί να έχουμε χρόνο, αλλά να τον σπαταλάμε επειδή δεν ξέρουμε τι να ψάξουμε.
Ο χρόνος είναι το κλειδί για επεξεργασία με όσο γίνεται λιγότερα λάθη.
Παρατηρητικότητα.
Αναγνώριση.
Απόσταση.
Χρόνος.
Επεξεργασία.
Αυτά πρέπει ιδανικά να λειτουργούν πριν πραγματοποιηθεί επίθεση.
Αν λειτουργήσουν πριν, μπορούμε να απουσιάσουμε, να αποφύγουμε ή να αποδράσουμε.
Αν χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε ενώ ήδη δεχόμαστε επίθεση, τότε όλα γίνονται πολύ δυσκολότερα. Το χρονικό περιθώριο είναι μικρότερο. Η πίεση είναι μεγαλύτερη. Ο φόβος είναι εντονότερος. Το σώμα αντιδρά. Το μυαλό καθυστερεί.
Μέχρι να αναγνωρίσουμε τι συμβαίνει και να το επεξεργαστούμε, μπορεί να έχουμε ήδη δεχθεί το κύριο βάρος της επίθεσης.
Από εκεί και πέρα όλα γίνονται πιο δύσκολα.
Η κοινή λογική δεν είναι τόσο κοινή
Πολλοί άνθρωποι που παρακολουθούν σεμινάρια λένε ότι αυτά που διδάσκονται μοιάζουν με κοινή λογική.
Συμφωνούμε.
Όντως είναι κοινή λογική.
Το πρόβλημα είναι ότι η κοινή λογική δεν είναι καθόλου κοινή όταν οι άνθρωποι φοβούνται.
Όταν υπάρχει πίεση, οι άνθρωποι κάνουν παράλογα πράγματα.
Μένουν εκεί που πρέπει να φύγουν.
Μιλούν εκεί που πρέπει να σιωπήσουν.
Πλησιάζουν εκεί που πρέπει να απομακρυνθούν.
Απαντούν στον εγωισμό του άλλου με δικό τους εγωισμό.
Αγνοούν ενδείξεις.
Υποτιμούν τον κίνδυνο.
Υπερεκτιμούν τον εαυτό τους.
Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε ανθρώπους που έχουν μακροχρόνια εκπαίδευση σε πολεμικές τέχνες ή μαχητικά αθλήματα.
Όχι επειδή η εκπαίδευσή τους δεν έχει αξία.
Αλλά επειδή συχνά είναι μονόπλευρη.
Έχει στόχο την άθληση, τον αγώνα, την τεχνική, το ρινγκ ή την αίθουσα.
Της λείπει ο ρεαλισμός του πραγματικού κινδύνου κατά της υγείας και της ζωής.
Παρατήρηση, αναγνώριση, απόσταση, χρόνος και επεξεργασία
Η παρατηρητικότητα, η αναγνώριση, η απόσταση, ο χρόνος και η επεξεργασία μάς βοηθούν να δράσουμε πριν χρειαστεί να ασχοληθούμε με την απειλή σωματικά.
Αυτό είναι κομβικό.
Η αυτοπροστασία δεν αρχίζει όταν πέσει το πρώτο χτύπημα.
Αρχίζει όταν βλέπουμε κάτι που δεν ταιριάζει.
Όταν νιώθουμε ότι κάποιος μας παρακολουθεί.
Όταν κάποιος πλησιάζει χωρίς λόγο.
Όταν μια κατάσταση κλιμακώνεται.
Όταν ένα σημείο δεν έχει έξοδο.
Όταν μια ομάδα συμπεριφέρεται περίεργα.
Όταν υπάρχει ένταση στον χώρο.
Όταν κάτι μάς λέει ότι πρέπει να φύγουμε.
Η σωστή εκπαίδευση μαθαίνει στον άνθρωπο να μην αγνοεί αυτά τα σημάδια.
Δεν τον κάνει παρανοϊκό.
Τον κάνει λειτουργικό.
Ο βρόχος Π.Π.Α.Δ.
Η διαδικασία μπορεί να περιγραφεί με τον βρόχο:
Παρατηρώ.
Προσανατολίζομαι.
Αποφασίζω.
Δρω.
Στα αγγλικά είναι γνωστός ως O.O.D.A.: Observe, Orient, Decide, Act.
Όταν χρησιμοποιείται συνειδητά, εκπαιδεύει το μυαλό σε μια κατάσταση ήρεμης εγρήγορσης.
Δεν σημαίνει ότι ζούμε φοβισμένοι.
Δεν σημαίνει ότι κοιτάμε τους πάντες σαν εχθρούς.
Σημαίνει ότι δεν παραδίδουμε την προσοχή μας στον αυτόματο πιλότο.
Παρατηρούμε το περιβάλλον.
Προσανατολιζόμαστε στο τι σημαίνει αυτό που βλέπουμε.
Αποφασίζουμε χωρίς άσκοπη καθυστέρηση.
Δρούμε νωρίς.
Αν η δράση είναι απλή απομάκρυνση, ακόμη καλύτερα.
Η καλύτερη αυτοπροστατευτική δράση είναι συχνά αυτή που δεν φαίνεται ποτέ σαν «αυτοάμυνα».
Αντιδράστε στις απειλές
Η δράση είναι πάντα ταχύτερη από την αντίδραση.
Αυτό σημαίνει ότι, αν περιμένουμε τον επιτιθέμενο να ξεκινήσει, έχουμε ήδη καθυστερήσει.
Ποια καλύτερη δράση υπάρχει, μόλις διαπιστώσουμε ότι υπάρχει απειλή, από το να αποστασιοποιηθούμε από αυτήν;
Στο Combatives Group διδάσκουμε τους ασκούμενους να καλλιεργήσουν νοοτροπία επιβίωσης. Αυτό δεν σημαίνει επιθετικότητα. Σημαίνει ότι δεν μένουν παθητικοί όταν αντιληφθούν κίνδυνο.
Αντιδρούν άμεσα.
Απομακρύνονται από την παρουσία απειλής.
Αναζητούν έξοδο.
Χρησιμοποιούν τον χώρο.
Καλούν βοήθεια όταν χρειάζεται.
Δεν περιμένουν να γίνει το κακό για να αποδείξουν ότι μπορούν να αντιδράσουν.
Αυτό επιτυγχάνεται με εκπαίδευση του νου.
Το μυαλό πρέπει να μάθει να αναγνωρίζει και να ενεργοποιεί το σώμα.
Η σωματική τεχνική χωρίς εγκεφαλική προετοιμασία είναι μισή εκπαίδευση.
Αυτοματοποίηση και συντελεστική εξάρτηση
Οι επαναλαμβανόμενες πρακτικές καλλιεργούν αυτοματοποίηση.
Όταν μια αντίδραση έχει δουλευτεί πολλές φορές, ο άνθρωπος έχει περισσότερες πιθανότητες να την εκτελέσει υπό πίεση.
Όμως η αυτοματοποίηση πρέπει να χτιστεί σωστά.
Όχι με φαντασιακές ασκήσεις.
Όχι με συνεργάσιμη θεατρικότητα.
Όχι με τεχνικές που λειτουργούν μόνο επειδή ο άλλος τις επιτρέπει.
Η σωστή εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει πίεση, όρια, σενάρια, επιβράβευση, διόρθωση, συνέπεια και επανάληψη.
Η συντελεστική εξάρτηση, δηλαδή η εκπαίδευση μέσω επαναλαμβανόμενης σύνδεσης πράξης και αποτελέσματος, μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο αξιόπιστων αντιδράσεων.
Μαζί με την αυτοαποτελεσματικότητα, δηλαδή την εμπιστοσύνη ότι μπορώ να κάνω αυτό που έχω εκπαιδευτεί να κάνω, αποτελεί σημαντικό μέρος της προετοιμασίας για απειλές.
Γιατί;
Επειδή οι άνθρωποι δεν ανυψώνονται στο ύψος της περίστασης απειλής ή κινδύνου.
Συνήθως πέφτουν στο επίπεδο της εκπαίδευσής τους.
Η εκπαίδευση είναι προετοιμασία
Η εκπαίδευση είναι διαδικασία προετοιμασίας.
Και η προετοιμασία μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο όταν έχει σχεδιαστεί προσεκτικά και έχει εξασκηθεί πολλές φορές σε συνθήκες όσο γίνεται πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Τα σχέδια δράσης ονομάζονται πρωτόκολλα.
Σε επιχειρησιακό περιβάλλον μπορεί να ονομαστούν κανόνες εμπλοκής.
Για τον πολίτη, σημαίνουν κάτι απλούστερο:
Τι κάνω όταν δω κάτι ύποπτο;
Πότε απομακρύνομαι;
Πού πηγαίνω;
Πώς ζητώ βοήθεια;
Πότε σταματώ να μιλάω;
Πότε καλώ την αστυνομία;
Πώς προστατεύω τους δικούς μου;
Πώς αποφεύγω τον καβγά;
Πώς φεύγω χωρίς να κλιμακώσω;
Αυτά είναι πολύ πιο σημαντικά από την ερώτηση «ποια τεχνική θα κάνω;»
Η τεχνική έρχεται τελευταία.
Το πρωτόκολλο έρχεται πρώτο.
Εκπαίδευση του μυαλού και του σώματος
Σε θέματα φυσικών απειλών, η εκπαίδευση πρέπει να είναι εγκεφαλική και σωματική.
Αυτό δεν είναι επιλογή.
Είναι αναγκαιότητα.
Η εκπαίδευση του μυαλού να αντιδρά στην απειλή είναι εξίσου σημαντική με την εκπαίδευση του σώματος.
Το σώμα μπορεί να ξέρει να χτυπά, να κινείται ή να προστατεύεται.
Αν όμως το μυαλό παγώσει, όλα αυτά μπορεί να μείνουν ανενεργά.
Αν το μυαλό δεν αναγνωρίσει την απειλή εγκαίρως, το σώμα θα κληθεί να λύσει ένα πρόβλημα πολύ αργότερα από όσο θα έπρεπε.
Αν το μυαλό δεν έχει σχέδιο, το σώμα θα αυτοσχεδιάσει υπό φόβο.
Γι’ αυτό χρειάζεται η καλύτερη διαθέσιμη κατάρτιση για την απειλή που αντιμετωπίζουμε.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για όσους αναζητούν ρεαλιστική εκπαίδευση είναι να βρουν εκπαιδευτές που ξέρουν για τι μιλούν και διδάσκουν με τεκμήρια και υπευθυνότητα.
Η επόμενη πρόκληση είναι να συνεχίσουν να εξασκούν όσα μαθαίνουν.
Αν η εξάσκηση σταματήσει, η ετοιμότητα μειώνεται.
Και αυτό μπορεί να φανεί τη χειρότερη στιγμή.
Να γνωρίζεις το επόμενο βήμα
«Η διαφορά μεταξύ του φόβου και του πανικού είναι να γνωρίζεις το επόμενο βήμα».
Αυτή η φράση του Mickey Davidow συνοψίζει την αξία των πρωτοκόλλων.
Ο φόβος είναι φυσιολογικός.
Ο πανικός είναι αποδιοργάνωση.
Ο φόβος μπορεί να συνυπάρχει με δράση.
Ο πανικός παραλύει.
Όταν ο άνθρωπος γνωρίζει το επόμενο βήμα, έχει κάτι να ακολουθήσει.
Αν δεν ξέρει, το μυαλό μπορεί να καταρρεύσει σε χάος.
Γι’ αυτό τα πρωτόκολλα δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι ψυχολογική και πρακτική υποστήριξη σε συνθήκες πίεσης.
Κινηθείτε, αποφύγετε, αποδράστε
Αν δεν είμαστε παρόντες όταν υπάρχει απειλή και κίνδυνος, δεν μπορούμε να τραυματιστούμε από αυτήν.
Αυτό είναι βασική αρχή του Civilian Combatives.
Είναι απαραίτητο να απομακρυνόμαστε από την πηγή της απειλής και του κινδύνου.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για ανθρώπους που δεν έχουν μάθει ή δεν θέλουν να μάθουν φυσικές δεξιότητες αυτοάμυνας.
Ισχύει όμως και για ανθρώπους που έχουν εκπαιδευτεί σε μαχητικά αθλήματα.
Δεν είναι ότι δεν μπορούν να εφαρμόσουν τεχνικές που έχουν μάθει. Πολλοί μπορούν. Κάποιοι είναι εξαιρετικοί στο πλαίσιο τους.
Όμως συχνά δεν έχουν εκπαιδευτεί να σκέφτονται την πιθανότητα οπλισμένου επιτιθέμενου, πολλών επιτιθέμενων, φίλων του δράστη, κρυφού όπλου, νομικών συνεπειών, καμερών, μαρτύρων και πραγματικού χάους.
Είναι εκπαιδευμένοι να αγωνίζονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον.
Και μπορεί να είναι πολύ καλοί σε αυτό.
Αλλά ο δρόμος δεν είναι ελεγχόμενο περιβάλλον.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Όσοι δεν έχουν κατανόηση της πραγματικότητας κινδυνεύουν να γίνουν θύματα.
Πρώτον, εκείνοι που δεν πιστεύουν ότι θα βρεθούν ποτέ σε τέτοια θέση και γι’ αυτό δεν είναι παρατηρητικοί και σε εγρήγορση.
Δεύτερον, εκείνοι που νομίζουν ότι ξέρουν πώς να χειριστούν απειλή και κίνδυνο, αλλά δεν γνωρίζουν.
Τρίτον, εκείνοι που πιστεύουν ότι μπορούν να χειριστούν απειλή και κίνδυνο, αλλά στην πράξη αδυνατούν.
Αυτό δεν είναι προσβολή.
Είναι προειδοποίηση.
Ένας άνθρωπος που έχει εκπαιδευτεί και δοκιμαστεί διεξοδικά με ρεαλιστικό τρόπο γνωρίζει καλύτερα τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Γνωρίζει επίσης πόσο γρήγορα μπορεί να χαθεί ο έλεγχος.
Αυτός ο άνθρωπος αντιδρά καλύτερα από κάποιον που δεν έχει εκπαιδευτεί και δεν έχει δοκιμαστεί.
Όχι επειδή είναι υπεράνθρωπος.
Αλλά επειδή έχει λιγότερες αυταπάτες.
Ο υπεύθυνος πολίτης απομακρύνεται
Ένας καλά εκπαιδευμένος και υπεύθυνος πολίτης δεν επιδιώκει ανούσια σύγκρουση.
Πάντα απομακρύνεται από αυτήν.
Δεν μένει επειδή θίχτηκε.
Δεν μένει επειδή τον προκάλεσαν.
Δεν μένει επειδή θέλει να δείξει ότι μπορεί.
Δεν μένει επειδή έχει εκπαιδευτεί.
Η εκπαίδευση δεν είναι άδεια για εμπλοκή.
Είναι ικανότητα αποφυγής της εμπλοκής, όπου αυτό είναι δυνατόν.
Ένας ακόμη πιο υπεύθυνος πολίτης αναφέρει την απειλή στην αστυνομία, όταν αυτό έχει νόημα και μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Μπορεί κάποιος να θεωρεί ότι αυτό δεν είναι σημαντικό.
Είναι όμως.
Γιατί μπορεί να θέσει την αστυνομία σε επιφυλακή.
Μπορεί να προστατεύσει κάποιον άλλο.
Μπορεί να σώσει έναν άνθρωπο και μια οικογένεια από πόνο.
Αν το επόμενο θύμα ήταν μέλος της οικογένειάς μας, θα θέλαμε κάποιος να είχε ενημερώσει εγκαίρως.
Όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή
Αν δεν υπάρχει κανένας τρόπος να ξεφύγουμε από την απειλή και τον κίνδυνο μέσω αποφυγής ή απόδρασης, μόνο τότε μπορεί να χρειαστεί φυσική αυτοάμυνα.
Αυτό πρέπει να ειπωθεί με προσοχή.
Η φυσική εμπλοκή είναι τελευταία επιλογή.
Δεν είναι στόχος.
Δεν είναι επίδειξη.
Δεν είναι καβγάς.
Δεν είναι τιμωρία.
Δεν είναι αθλητική ανταλλαγή.
Δεν είναι τρόπος να αποδείξουμε ποιοι είμαστε.
Είναι επείγουσα προσπάθεια προστασίας της υγείας και της ζωής, με σκοπό να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί ευκαιρία διαφυγής.
Οι άνθρωποι συχνά πιστεύουν ότι πρέπει να έχουν μαύρη ζώνη ή δεξιότητες μάστερ για να μπορέσουν να προστατευτούν.
Άλλοι πιστεύουν ότι μερικά κόλπα αρκούν.
Και τα δύο είναι λανθασμένες υπεραπλουστεύσεις.
Η φυσική αυτοάμυνα χρειάζεται αρχές, όχι φαντασίωση.
Χρειάζεται νομιμότητα, όχι θυμό.
Χρειάζεται σκοπό διαφυγής, όχι διάθεση επικράτησης.
Χρειάζεται εκπαίδευση, όχι εγωισμό.
Η αργή κλιμάκωση είναι παγίδα
Σε πραγματική απειλή κατά της υγείας ή της ζωής, η αργή κλιμάκωση μπορεί να γίνει παγίδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης πρέπει να δρα επιθετικά ή να αναζητά σύγκρουση.
Σημαίνει ότι πρέπει να καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα σε λεκτική διαχείριση και σε άμεσο κίνδυνο.
Όταν υπάρχει ακόμη δυνατότητα αποκλιμάκωσης, απομάκρυνσης ή διαφυγής, αυτές οι επιλογές προηγούνται.
Όταν όμως υπάρχει άμεση και αναπόφευκτη απειλή, η καθυστέρηση μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση πρέπει να διδάσκει κρίση.
Πότε φεύγω.
Πότε μιλάω.
Πότε σταματώ να μιλάω.
Πότε ζητώ βοήθεια.
Πότε καλώ την αστυνομία.
Πότε η απειλή είναι τόσο άμεση που δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Αυτή η κρίση δεν μαθαίνεται από τυχαία κόλπα.
Μαθαίνεται από υπεύθυνη, ρεαλιστική και νόμιμη εκπαίδευση.
Αυτοάμυνα, καβγάς και επίθεση
Η αυτοάμυνα δεν πρέπει να συγχέεται με τον καβγά ή την επίθεση.
Αυτοάμυνα είναι η αναγκαία και ανάλογη προστασία απέναντι σε άμεση και άδικη απειλή.
Καβγάς είναι συμμετοχή σε σύγκρουση, συχνά με εγωισμό, πρόκληση, αμοιβαία ένταση και επιλογή παραμονής.
Επίθεση είναι ενεργητική βία προς άλλον άνθρωπο.
Η γραμμή μπορεί να γίνει λεπτή.
Γι’ αυτό η νομική επίγνωση είναι απαραίτητη.
Όποιος διδάσκει αυτοάμυνα χωρίς να διδάσκει τη διαφορά ανάμεσα σε αυτοάμυνα, καβγά και επίθεση, διδάσκει μισό και επικίνδυνο αντικείμενο.
Τα νομικά όρια δεν είναι θεωρία.
Είναι μέρος της επιβίωσης.
Διότι ο άνθρωπος πρέπει να επιβιώσει όχι μόνο από το περιστατικό, αλλά και από τις συνέπειες μετά το περιστατικό.
Η προσαρμογή της εκπαίδευσης σε κοινωνικούς κανόνες και νόμους
Μια βασική πτυχή της εκπαίδευσης αυτοάμυνας είναι η ευθυγράμμισή της με τους κοινωνικούς κανόνες και το νομικό πλαίσιο.
Η ισορροπία είναι λεπτή.
Πρέπει να διδάσκονται αποτελεσματικές αρχές αυτοπροστασίας.
Ταυτόχρονα, πρέπει να διασφαλίζεται ότι ο ασκούμενος καταλαβαίνει τα όρια της νόμιμης συμπεριφοράς.
Δεν μπορεί κάποιος να ισχυρίζεται ότι διδάσκει αυτοάμυνα, αν όσα διδάσκει δεν στηρίζονται στους νόμους της χώρας.
Η κατανόηση και ο σεβασμός των νομικών ορίων είναι απαραίτητα.
Ο ασκούμενος πρέπει να καταλαβαίνει ότι η χρήση δύναμης κρίνεται ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες.
Ποια ήταν η απειλή;
Ήταν άμεση;
Ήταν αναπόφευκτη;
Υπήρχε δυνατότητα αποφυγής;
Ήταν ανάλογη η αντίδραση;
Σταμάτησε όταν σταμάτησε η απειλή;
Υπήρξε υπέρβαση;
Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες.
Είναι κεντρικά ερωτήματα.
Η μέθοδος του Combatives Group
Η προσέγγιση του Combatives Group δίνει έμφαση στην πρακτικότητα και την αποτελεσματικότητα.
Όμως η αποτελεσματικότητα δεν σημαίνει αχαλίνωτη βία.
Σημαίνει ότι ο άνθρωπος έχει τα απαραίτητα εργαλεία για να χειριστεί πραγματικές απειλές με όσο γίνεται μεγαλύτερη ασφάλεια, νόμιμη κρίση και πρακτικό αποτέλεσμα.
Το δόγμα είναι απλό:
Απλό.
Άμεσο.
Αποτελεσματικό.
Προσαρμόσιμο.
Όσα διδάσκονται πρέπει να μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικά σενάρια σύγκρουσης, πριν από τη συμπλοκή, κατά τη διάρκεια της κρίσης και μετά το περιστατικό.
Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο τεχνική.
Είναι παρατήρηση.
Είναι απόφαση.
Είναι ψυχολογία.
Είναι κίνηση.
Είναι νόμος.
Είναι έξοδος.
Είναι αυτοέλεγχος.
Είναι ευθύνη.
Συμπέρασμα
Η δουλειά του Combatives Group είναι να εκπαιδεύει ανθρώπους να ανταποκρίνονται σε απειλές και βία όσο το δυνατόν ασφαλέστερα.
Για να έχει αυτή η εκπαίδευση ουσιαστική αξία, πρέπει να θυμόμαστε ότι η βία δεν βρίσκεται πάντα μακριά. Μερικές φορές βρίσκεται λίγους δρόμους πιο κάτω. Μερικές φορές βρίσκεται δίπλα μας. Μερικές φορές εμφανίζεται εκεί που δεν την περιμένουμε.
Αν χρειαστεί ποτέ να αντιμετωπίσουμε απειλή και κίνδυνο, δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι κάποιος άλλος θα μας σώσει.
Τις περισσότερες φορές, θα είμαστε εμείς εκεί.
Με το σώμα μας.
Με το μυαλό μας.
Με την εκπαίδευσή μας.
Με τις αποφάσεις μας.
Αν δεν έχουμε εκπαιδευτεί σωματικά, ψυχικά και πνευματικά, και αν δεν έχουμε αποκτήσει νοοτροπία επιβίωσης, είναι πιθανό να πέσουμε σε ανόητες ή αναποτελεσματικές συμπεριφορές.
Η συμβουλή είναι απλή:
Για θέματα αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, εκπαιδευτείτε εκεί όπου σας μαθαίνουν τι πρέπει να κάνετε για να επιβιώσετε νόμιμα και πρακτικά.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να μάθουμε όλοι να μαχόμαστε.
Αλλά αν χρειαστεί ποτέ να προστατευτούμε, ας βεβαιωθούμε ότι δεν θα το κάνουμε με αθλητική νοοτροπία, με εγωισμό ή με ψευδαισθήσεις.
Η αυτοπροστασία αρχίζει πριν από τη βία.
Και ο καλύτερος αγώνας είναι αυτός που δεν χρειάστηκε ποτέ να δώσουμε.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής;
Είναι προετοιμασμένες διαδικασίες σκέψης και δράσης που βοηθούν τον άνθρωπο να αναγνωρίσει απειλές, να κρατήσει απόσταση, να αποφύγει την κλιμάκωση, να αποδράσει και να λειτουργήσει νόμιμα όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Γιατί χρειάζονται πρωτόκολλα στην αυτοπροστασία;
Επειδή σε πραγματική απειλή ο φόβος, το σοκ και η σύγχυση μειώνουν την ικανότητα καθαρής σκέψης. Τα πρωτόκολλα δίνουν ένα προηγουμένως δουλεμένο πλαίσιο αντίδρασης.
Είναι αρκετές οι πολεμικές τέχνες για αυτοάμυνα;
Όχι απαραίτητα. Οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα μπορεί να δώσουν σημαντικές δεξιότητες, αλλά συχνά δεν καλύπτουν επαρκώς αναγνώριση απειλής, απόσταση, νομικά όρια, πολλούς επιτιθέμενους, όπλα, απόδραση και πραγματικό χάος δρόμου.
Γιατί είναι σημαντική η φυσική πραγματικότητα;
Επειδή το μέγεθος, η δύναμη, η μυϊκή μάζα, η επιθετικότητα, η οργή και η πιθανότητα όπλου επηρεάζουν πολύ την έκβαση μιας επίθεσης. Η αυτοάμυνα πρέπει να βασίζεται σε πραγματικότητα, όχι σε φαντασία.
Τι είναι η αναγνώριση απειλής;
Είναι η ικανότητα να εντοπίζουμε συμπεριφορές, κινήσεις, αποστάσεις, προσεγγίσεις και ενδείξεις που μπορεί να προμηνύουν βία ή κίνδυνο.
Γιατί η απόσταση είναι τόσο σημαντική;
Η απόσταση δίνει χρόνο. Ο χρόνος επιτρέπει επεξεργασία πληροφοριών. Η επεξεργασία επιτρέπει καλύτερη απόφαση. Χωρίς απόσταση, όλα γίνονται πολύ πιο δύσκολα.
Τι είναι ο βρόχος Π.Π.Α.Δ.;
Είναι η διαδικασία Παρατηρώ > Προσανατολίζομαι > Αποφασίζω > Δρω. Είναι η ελληνική απόδοση του O.O.D.A. και βοηθά τον άνθρωπο να λειτουργεί με ήρεμη εγρήγορση.
Τι σημαίνει ότι η δράση είναι ταχύτερη από την αντίδραση;
Σημαίνει ότι αυτός που ξεκινά μια ενέργεια έχει χρονικό πλεονέκτημα. Γι’ αυτό η έγκαιρη απομάκρυνση από μια απειλή είναι καλύτερη από το να περιμένουμε να δεχθούμε επίθεση.
Πότε πρέπει να χρησιμοποιείται φυσική αυτοάμυνα;
Μόνο όταν δεν υπάρχει δυνατότητα απουσίας, αποφυγής, αποκλιμάκωσης ή απόδρασης, και υπάρχει άμεση απειλή κατά της υγείας ή της ζωής. Ο σκοπός πρέπει να είναι η διακοπή της απειλής και η διαφυγή.
Γιατί είναι απαραίτητη η νομική επίγνωση;
Επειδή κάθε πράξη αυτοάμυνας μπορεί να εξεταστεί νομικά. Ο πολίτης πρέπει να καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα σε αυτοάμυνα, καβγά και επίθεση, καθώς και τα όρια αναγκαιότητας και αναλογίας.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Αυτοάμυνα και αντιμετώπιση βίας
Σχετικό με το παρόν άρθρο και τα πρωτόκολλα για απειλές κατά υγείας και ζωής. - Ασφάλεια, Αυτοπροστασία, Αυτοάμυνα – Το τρίπτυχο της εκπαίδευσης
Σχετικό με τη συνολική δομή της εκπαίδευσης και την προτεραιότητα της ασφάλειας πριν από τη φυσική αυτοάμυνα. - Βασικές δεξιότητες αυτοάμυνας για πολίτες
Σχετικό με τις δεξιότητες που χρειάζεται ο σύγχρονος πολίτης: αξιολόγηση κινδύνου, αποκλιμάκωση, επίγνωση, απόσταση και νόμιμη αυτοπροστασία. - Γιατί είναι η μεθοδολογία του Combatives Group τόσο αποτελεσματική;
Σχετικό με την αυτοαποτελεσματικότητα, την προετοιμασία και τη μεθοδολογική βάση της εκπαίδευσης. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη και στην καταστολή, καθώς και με την αναγνώριση απειλής. - Ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοάμυνας
Σχετικό με την ανάγκη η εκπαίδευση να βασίζεται στην πραγματικότητα της απειλής, όχι σε θεωρητικές ή αθλητικές συνθήκες. - Οι φυσιολογικές αντιδράσεις σε κίνδυνο και οι επιλογές μας
Σχετικό με τον φόβο, το πάγωμα, τη φυγή, τη μάχη και τη λειτουργία του ανθρώπου υπό πίεση. - Οι κίνδυνοι της παρερμηνείας
Σχετικό με το πώς η λανθασμένη κατανόηση της αυτοάμυνας οδηγεί σε επικίνδυνες αποφάσεις. - Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τα «3Α» της ασφάλειας και τη βασική αρχή ότι η καλύτερη σύγκρουση είναι αυτή στην οποία δεν βρεθήκαμε ποτέ.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί προτροπή σε βία, δεν παρέχει τεχνικές επίθεσης, δεν αποτελεί οδηγό φυσικής εμπλοκής και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Η αυτοάμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα, νόμιμη επίγνωση και πρακτικό ρεαλισμό. Η πρώτη επιλογή πρέπει να είναι η πρόληψη, η αποφυγή, η αποκλιμάκωση, η απόσταση και η απόδραση, όπου αυτό είναι δυνατόν.
Η πρακτική εκπαίδευση σε θέματα αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας πρέπει να γίνεται με έμπειρη καθοδήγηση, σαφή όρια ασφαλείας, ελεγχόμενη πίεση και πλήρη σεβασμό προς τον νόμο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στα πρωτόκολλα απειλής, στην αναγνώριση κινδύνου, στην απόσταση, στην επεξεργασία πληροφοριών, στον βρόχο Π.Π.Α.Δ., στην αυτοματοποίηση μέσω σοβαρής εκπαίδευσης, στα «3Α» της ασφάλειας και στη νόμιμη, υπεύθυνη στάση του πολίτη.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη πώς χτίζεται η πραγματική αυτοπροστασία, η θεωρία δεν αρκεί.
Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, σενάρια, προσομοιώσεις, πίεση και σοβαρή ανάλυση του τι λειτουργεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια απειλή.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.