Στην πραγματική αυτοάμυνα, η τεχνική δεν αρκεί. Χρειάζεται πρόθεση.
Πρόθεση δεν σημαίνει επιθετικότητα χωρίς όρια. Δεν σημαίνει μανία, εκδίκηση, τιμωρία ή εγωισμό. Σημαίνει ψυχική ετοιμότητα να δράσει κανείς αποφασιστικά όταν η άμεση απειλή δεν αφήνει ασφαλέστερη επιλογή. Σημαίνει να πάρει πρωτοβουλία, να σταματήσει την παρούσα απειλή, να δημιουργήσει δυνατότητα διαφυγής και να σταματήσει την προστατευτική δράση όταν σταματήσει ο κίνδυνος.
Η αυτοάμυνα είναι αμυντική ως προς τον λόγο ύπαρξής της. Δεν είναι όμως παθητική ως προς την εφαρμογή της.
Όταν η βία είναι πραγματική, γρήγορη και ανεξέλεγκτη, η απουσία πρόθεσης μπορεί να ακυρώσει ακόμη και την καλύτερη τεχνική γνώση.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο είναι για ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν τη διαφορά ανάμεσα στην εικόνα της αυτοάμυνας και στην πραγματικότητα της αυτοάμυνας.
Είναι για ασκούμενους πολεμικών τεχνών που έχουν διδαχθεί τεχνικές, αλλά δεν έχουν εξετάσει σοβαρά το ψυχολογικό σκέλος της πραγματικής βίας. Είναι για ανθρώπους που πιστεύουν ότι η αυτοάμυνα είναι απλώς «να αποκρούω» ή «να αντιδρώ αμυντικά». Είναι για όσους μπερδεύουν την τέχνη, το άθλημα, την παράδοση ή την τεχνική ομορφιά με την επιβίωση.
Είναι επίσης για πολίτες που θέλουν να εκπαιδευτούν σοβαρά στην προσωπική ασφάλεια, στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα, χωρίς φαντασιώσεις, χωρίς ψευδαισθήσεις και χωρίς επικίνδυνη ψευτοσιγουριά.
Το άρθρο δεν είναι τεχνικό εγχειρίδιο. Δεν δίνει οδηγίες μάχης. Εξηγεί το πλαίσιο, τη νοοτροπία και τη λογική πίσω από την αποφασιστική προστατευτική δράση.
Η εφαρμογή ανήκει στην αίθουσα, με επίβλεψη, πίεση, ρόλους, προσομοιώσεις και σαφή νομικά όρια.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Το άρθρο αυτό ανήκει στον πυρήνα της μεθοδολογίας του Combatives Group, γιατί εξηγεί έναν από τους πιο παρεξηγημένους παράγοντες της αυτοάμυνας: την πρόθεση.
Συνδέεται άμεσα με τα άρθρα για τις φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου, το πάγωμα, την πίεση, την απόφαση, την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και τη διακοπή της απειλής. Ανήκει επίσης στο ευρύτερο σύμπλεγμα άρθρων που διαχωρίζουν την πραγματική αυτοπροστασία από τη διακοσμητική ή αθλητική εικόνα της μάχης.
Η θέση του είναι συγκεκριμένη.
Δεν προσπαθεί να εξηγήσει όλη την αυτοάμυνα. Δεν αντικαθιστά τα άρθρα για το νόμο, την αποφυγή, τη διαφυγή, τα όπλα ή τη μάχη με πολλούς επιτιθέμενους. Εστιάζει σε ένα κρίσιμο σημείο: όταν η απειλή είναι άμεση και η αποφυγή δεν είναι πλέον διαθέσιμη, ο αμυνόμενος πρέπει να μπορεί να περάσει από την παθητικότητα στην αποφασιστική προστατευτική δράση.
Αυτό το πέρασμα δεν γίνεται μόνο με τεχνική.
Γίνεται με πρόθεση.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί η πρόθεση είναι κρίσιμος παράγοντας στην πραγματική αυτοάμυνα.
- Γιατί η πνευματικότητα, η τέχνη και ο αθλητισμός δεν ταυτίζονται με την επιβίωση.
- Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον ελεγχόμενο χώρο της σχολής και στην ανεξέλεγκτη βία.
- Γιατί η παθητική «αμυντική» νοοτροπία μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
- Τι σημαίνει επιθετική άμυνα όταν ορίζεται σωστά και νόμιμα.
- Γιατί η τεχνική χωρίς ψυχισμό, πρωτοβουλία και δέσμευση μπορεί να μην εμφανιστεί ποτέ στην κρίσιμη στιγμή.
- Πώς η πρόθεση συνδέεται με την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και τη διαφυγή.
- Γιατί η προστατευτική δράση πρέπει να σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
Βασικά σημεία
- Η πραγματική αυτοάμυνα δεν είναι παθητική αναμονή.
- Η τεχνική γνώση δεν έχει αξία αν ο άνθρωπος δεν μπορεί να δράσει υπό φόβο, αιφνιδιασμό και πίεση.
- Η πρόθεση δεν σημαίνει παράνομη επιθετικότητα. Σημαίνει πλήρη ψυχολογική δέσμευση στην αναγκαία προστατευτική δράση.
- Ο ελεγχόμενος χώρος της σχολής δεν είναι ίδιος με την πραγματική βία.
- Η βία στον δρόμο ή σε εισβολή δεν έχει κανόνες, διαιτητή, κοινή συμφωνία ή ασφαλές τέλος.
- Η δράση σε αυτοάμυνα πρέπει να έχει σκοπό: διακοπή της άμεσης απειλής και δημιουργία δυνατότητας διαφυγής.
- Όταν η απειλή σταματά, σταματά και η προστατευτική δράση.
- Το να είναι κανείς combative δεν σημαίνει ότι αναζητά βία. Σημαίνει ότι δεν καταρρέει όταν η βία γίνεται αναπόφευκτη.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η αυτοάμυνα δεν είναι απλώς μια τεχνική απάντηση σε μια επίθεση. Είναι ψυχική, τακτική και πρακτική ικανότητα να αντιμετωπίσει κανείς μια άμεση απειλή όταν η αποφυγή δεν είναι πλέον διαθέσιμη.
Πολλά συστήματα πολεμικών τεχνών, αθλημάτων μάχης ή παραδοσιακής εκπαίδευσης λειτουργούν μέσα σε ελεγχόμενο πλαίσιο. Αυτό έχει αξία, αλλά δεν είναι ίδιο με την ανεξέλεγκτη πραγματική βία. Στην προπόνηση υπάρχουν κανόνες, χώρος, χρόνος, συμφωνία και κάποιο επίπεδο ασφάλειας. Στη βία υπάρχουν αιφνιδιασμός, φόβος, αβεβαιότητα, ανισότητα, πιθανότητα όπλων, πολλοί επιτιθέμενοι και νομικές συνέπειες.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στην πρόθεση.
Ο επιτιθέμενος που έχει αποφασίσει να ασκήσει ωμή βία δεν λειτουργεί σαν συνεργάσιμος συνασκούμενος. Αν ο αμυνόμενος μείνει σε παθητική νοοτροπία, μπορεί να μην προλάβει να χρησιμοποιήσει καμία τεχνική γνώση. Η σοβαρή αυτοάμυνα απαιτεί πρόθεση, πρωτοβουλία και αποφασιστική προστατευτική δράση, όχι για εκδίκηση ή τιμωρία, αλλά για να σταματήσει η άμεση απειλή και να υπάρξει δυνατότητα διαφυγής.
Αυτό είναι το νόημα της επιθετικής άμυνας όταν χρησιμοποιείται σωστά: νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη δράση όταν δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
Εισαγωγή: Πάνω απ’ όλα πρόθεση
Η αφορμή
Την Παρασκευή, 10 Δεκεμβρίου 2021, είδα τυχαία έναν τίτλο στο YouTube που μου τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον. Περιείχε λέξεις στις οποίες δεν μπορούσα να αντισταθώ.
Ο λόγος ήταν απλός.
Περιέγραφε μια κατάσταση που είχα ζήσει ως μικρό παιδί και που γνώριζα ότι είχαν ζήσει και αρκετοί άλλοι άνθρωποι όσο ζούσαμε στη Νότια Αφρική. Κάποιοι από αυτούς δεν επιβίωσαν.
Τέτοια περιστατικά ήταν σχετικά κοινά τότε. Από όσο γνωρίζω, σήμερα είναι ακόμη πιο συνηθισμένα και, σε πολλές περιπτώσεις, πολύ πιο επικίνδυνα. Η βασική διαφορά είναι ότι πλέον οι δράστες είναι συχνά οπλισμένοι με πιστόλια ή ακόμη και στρατιωτικού τύπου όπλα. Τότε, στις περισσότερες περιπτώσεις, μιλούσαμε κυρίως για μαχαίρια και σε λίγες περιπτώσεις για πιστόλια, συνήθως κλεμμένα από άλλη διάρρηξη, ληστεία ή φόνο.
Αυτοί ήταν οι λόγοι που έδωσα προσοχή στο συγκεκριμένο βίντεο.
Το είδα μία φορά. Μετά δεύτερη. Τρίτη. Τέταρτη. Πέμπτη. Τελικά, πρέπει να το παρακολούθησα τουλάχιστον δέκα φορές, αναλύοντας προσεκτικά αυτό που έβλεπα. Ίσως και περισσότερες, αλλά ποιος μετράει όταν κάτι τον ενθουσιάζει επειδή βλέπει μπροστά του μια ζωντανή επιβεβαίωση όσων προσπαθεί να εξηγήσει για δεκαετίες;
Άρχισα λοιπόν να κάνω ερωτήσεις και συγκρίσεις. Όχι από απλή περιέργεια, αλλά επειδή τέτοιες εικόνες αποκαλύπτουν αλήθειες που δύσκολα γίνονται αποδεκτές μέσα στους συνηθισμένους χώρους πολεμικών τεχνών.
Μετά από σχεδόν πέντε δεκαετίες στον χώρο, θεωρώ ότι μπορώ να κάνω κάποιες αντικειμενικές ερωτήσεις κρίσης. Και το συγκεκριμένο περιστατικό έδειχνε κάτι πολύ καθαρό.
Έδειχνε πρόθεση.
Η αλήθεια της πρόθεσης
Μετά από σχεδόν πέντε δεκαετίες στον χώρο, μπορώ να πω με σιγουριά ότι ο διαχωρισμός ανάμεσα στην πνευματικότητα, την τέχνη, την άθληση, την αυτοάμυνα και την επιβίωση είναι πραγματικός.
Δεν είναι λεπτομέρεια. Δεν είναι παιχνίδι λέξεων. Δεν είναι θεωρητική συζήτηση για ανθρώπους που θέλουν να φιλοσοφήσουν χωρίς λόγο.
Είναι ουσία.
Ο άνθρωπος που εξακολουθεί να πιστεύει ότι όλα αυτά περιέχονται αυτόματα μέσα σε οποιαδήποτε πολεμική τέχνη απλώς παραμυθιάζεται. Και το πρόβλημα είναι ότι ο χώρος των πολεμικών τεχνών, αλλά και πολλοί περιστασιακά ενδιαφερόμενοι, είναι τόσο εμποτισμένοι με αυτή την ιδέα που δυσκολεύονται ακόμη και να την αμφισβητήσουν.
Έχει μαλλιάσει η γλώσσα μου και έχουν μουδιάσει τα δάχτυλά μου να επισημαίνω αυτή την πραγματικότητα.
Κάθε φορά όμως που βλέπω παρόμοια βίντεο πραγματικής βίας από διάφορα μέρη του κόσμου, επιβεβαιώνομαι ξανά.
Η πνευματικότητα, η τέχνη και ο αθλητισμός έχουν αξία στο δικό τους πεδίο. Μπορούν να καλλιεργήσουν χαρακτήρα, επιμονή, πειθαρχία, φυσική κατάσταση, τεχνική ακρίβεια, σώμα, ισορροπία και αυτοέλεγχο. Δεν πρέπει να τα μηδενίζουμε. Δεν πρέπει όμως και να τα βαφτίζουμε αυτόματα αυτοάμυνα ή επιβίωση.
Η πραγματική βία είναι άλλο πράγμα.
Υπάρχουν κυριολεκτικά χιλιάδες βίντεο βίας που το αποδεικνύουν. Μόνο σε ελάχιστα βλέπει κανείς ανθρώπους να αντιδρούν στην ωμή βία με έντεχνους, καθαρούς, τεχνικά όμορφους τρόπους.
Πού είναι όλοι αυτοί οι «ειδικοί» των πολεμικών τεχνών;
Πού είναι όλες αυτές οι «υψηλές τεχνικές»;
Πού είναι οι τέλειες γωνίες, οι ιδανικές αποστάσεις, οι αψεγάδιαστες μεταβάσεις και οι κομψές κινήσεις;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, μένουν στη θεωρία. Μένουν στον ελεγχόμενο χώρο των σχολών. Μένουν στους αθλητικούς συλλόγους, στα στρώματα, στους αγώνες, στις επιδείξεις και στα σενάρια όπου όλοι γνωρίζουν ότι συμμετέχουν σε μια συμφωνημένη διαδικασία.
Τι είναι κοινό σε όλα αυτά;
Ο έλεγχος.
Και τι βλέπουμε στις πραγματικές συνθήκες βίας;
Την πλήρη απουσία ελέγχου.
Εκεί αρχίζει η δύσκολη αλήθεια.
Ο ελεγχόμενος χώρος δεν είναι πραγματική βία
Ο ελεγχόμενος χώρος προπόνησης έχει αξία. Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν πρέπει να το αρνείται αυτό.
Εκεί μαθαίνει κανείς να κινείται, να ισορροπεί, να διαχειρίζεται επαφή, να δέχεται πίεση, να αναπτύσσει φυσική κατάσταση, να κατανοεί αποστάσεις και να αποκτά μια βάση. Αθλητές σκληρής επαφής, σοβαροί ασκούμενοι και προπονητές που δουλεύουν με αντίσταση έχουν πράγματα να διδάξουν. Η πίεση και η επαφή είναι σημαντικές.
Αλλά ο ελεγχόμενος χώρος δεν είναι πραγματική βία.
Στην προπόνηση ξέρετε πότε ξεκινά η άσκηση. Ξέρετε ποιος είναι απέναντί σας. Ξέρετε ότι υπάρχει κάποιος που επιβλέπει. Ξέρετε ότι υπάρχουν όρια. Ξέρετε ότι ο άλλος δεν ήρθε για να σας ληστέψει, να σας τραυματίσει σοβαρά, να σας σκοτώσει ή να σας εξευτελίσει μπροστά σε τρίτους.
Στην πραγματική βία, αυτά εξαφανίζονται.
Δεν υπάρχει πάντα προειδοποίηση. Δεν υπάρχει πάντα λογική. Δεν υπάρχει συμμετρία. Δεν υπάρχει απαραίτητα ένας αντίπαλος. Δεν υπάρχει επίπεδο έδαφος. Δεν υπάρχει διαιτητής. Δεν υπάρχει καμπανάκι. Δεν υπάρχει κοινή αποδοχή κανόνων. Δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι ο άλλος θα σταματήσει επειδή πέσατε, επειδή πονάτε ή επειδή είπατε «αρκετά».
Αυτός είναι ο λόγος που η πραγματική αυτοάμυνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν τεχνική χορογραφία.
Η τεχνική βοηθά. Η εκπαίδευση βοηθά. Η εμπειρία βοηθά.
Αλλά χωρίς πρόθεση, η τεχνική μπορεί να μείνει παγωμένη μέσα στο σώμα.
Τι κάνει τη διαφορά στην επιβίωση
Αυτό που κάνει την ειδεχθή διαφορά ανάμεσα στην πνευματικότητα, την τέχνη, την άθληση, την αυτοάμυνα και την επιβίωση είναι το επίπεδο της πρόθεσης.
Ο επιτιθέμενος που έχει αποφασίσει να ασκήσει ωμή βία δεν λειτουργεί όπως ο συνεργάσιμος συνασκούμενος. Δεν κινείται όπως ο αθλητής μέσα σε κανόνες. Δεν επιτίθεται για να δώσει ευκαιρία στον άλλο να εφαρμόσει τεχνική. Δεν ενδιαφέρεται για την εκπαίδευσή σας, την πρόοδό σας ή το αν είστε έτοιμοι.
Έχει σκοπό.
Και αν ο αμυνόμενος δεν έχει την ψυχική ετοιμότητα να ανταποκριθεί σε αυτό το επίπεδο πρόθεσης, τότε η γνώση του μπορεί να μην προλάβει καν να εμφανιστεί.
Στην αυτοάμυνα, η πρόθεση δεν σημαίνει παράνομη επιθετικότητα. Δεν σημαίνει ότι ο πολίτης δικαιούται να κάνει ό,τι θέλει επειδή φοβήθηκε. Δεν σημαίνει εκδίκηση. Δεν σημαίνει τιμωρία. Δεν σημαίνει συνέχιση της βίας πέρα από την ανάγκη.
Σημαίνει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο.
Σημαίνει νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση όταν η άμεση απειλή δεν αφήνει ασφαλέστερη επιλογή. Σημαίνει δράση με σκοπό να διακοπεί η απειλή, να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής και να επιστρέψει ο άνθρωπος στην ασφάλεια.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Μια κατάσταση μπορεί να είναι αμυντική ως προς τον λόγο που δράτε, αλλά η δράση δεν μπορεί να είναι ψυχικά νεκρή, διστακτική ή μισή. Όταν η βία είναι αναπόφευκτη, η προστατευτική δράση πρέπει να έχει κατεύθυνση, σκοπό και αποφασιστικότητα.
Η αυτοάμυνα δεν είναι παθητικότητα.
Πώς βλέπουμε εμείς το θέμα
Στην κοινότητα του Combatives Group, το θέμα το βλέπουμε πρώτα από την πλευρά της προσωπικής ασφάλειας, της αυτοπροστασίας και της αυτοάμυνας. Δεν ξεκινάμε από την τέχνη. Δεν ξεκινάμε από την παράδοση. Δεν ξεκινάμε από την αθλητική εικόνα.
Ξεκινάμε από την ανάγκη του πολίτη να μείνει ζωντανός, λειτουργικός και όσο γίνεται νομικά προστατευμένος.
Όσοι μας γνωρίζουν καλά ξέρουν ότι έχουμε γερό παρελθόν στο Ju Jutsu (ελληνιστί Ζίου Ζίτσου), στο πραγματικό Ju Jutsu και όχι σε αυτό που παρουσιάζεται αποκλειστικά σαν άθλημα. Όσοι γνωρίζουν από πραγματικό παραδοσιακό Ju Jutsu καταλαβαίνουν ότι δεν μιλάμε για αθλητικό προϊόν. Ο νόμιμος και διεθνώς αναγνωρισμένος αθλητικός απόγονός του είναι το Judo. Το κλασικό Ju Jutsu είναι κάτι διαφορετικό.
Παρόλα αυτά, εδώ και χρόνια έχουμε χωρίσει καθαρά την ύλη μας σε δύο αλληλένδετους αλλά διαφορετικούς τομείς.
Ο πρώτος τομέας αφορά την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και την αυτοάμυνα. Εκεί μας ενδιαφέρουν οι ουσιαστικές δεξιότητες για τον πολίτη. Δεξιότητες που να μπορούν να εφαρμοστούν από ανθρώπους διαφορετικής ηλικίας, φύλου, σωματότυπου και φυσικής κατάστασης. Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στο αν κάτι μπορεί να εφαρμοστεί από μια γυναίκα, γιατί γνωρίζουμε ότι αν μπορεί να λειτουργήσει για έναν σωματικά πιο αδύναμο άνθρωπο, τότε έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να λειτουργήσει και για έναν δυνατότερο.
Αυτό είναι πρακτικό κριτήριο, όχι ιδεολογία.
Οι δεξιότητες αυτές πρέπει να στηρίζονται σε ένα εφαρμόσιμο σχέδιο δράσης. Και αυτό το σχέδιο δράσης πρέπει να στηρίζεται στον κατάλληλο ψυχισμό αυτοάμυνας και επιβίωσης. Χωρίς ψυχισμό, χωρίς πρόθεση, χωρίς πρωτοβουλία και χωρίς ορθή κρίση, η τεχνική μένει απλώς υλικό προπόνησης.
Ο δεύτερος τομέας αφορά την τέχνη του πολέμου, δηλαδή το πραγματικό κλασικό Ju Jutsu. Εκεί όποιος επιθυμεί να προχωρήσει χρειάζεται περισσότερο χρόνο, δέσμευση και προσπάθεια. Αυτά απαιτεί κάθε τέχνη που αξίζει. Η συγκεκριμένη δεν έχει αθλητική χροιά, αλλά παιδαγωγική βάση πάνω στη μάχη σώμα με σώμα χωρίς κανόνες.
Όπως φαίνεται, δίνουμε πρώτα έμφαση στην ασφάλεια και μετά στην τέχνη.
Αυτό δεν είναι υποτίμηση της τέχνης. Είναι σωστή ιεράρχηση.
Τι είδα στο περιστατικό
Το περιστατικό που παρακολούθησα είχε ενδιαφέρον επειδή δεν έδειχνε έναν άνθρωπο που «έπαιζε αυτοάμυνα». Δεν έδειχνε κάποιον που προσπαθούσε να εφαρμόσει μια όμορφη τεχνική. Δεν έδειχνε επίδειξη, άθλημα ή χορογραφία.
Έδειχνε έναν άνθρωπο που πήρε πρωτοβουλία.
Αυτό ήταν το κρίσιμο σημείο.
Από αυτά που φάνηκαν, ο αμυνόμενος δεν λειτούργησε με παθητική νοοτροπία. Δεν περίμενε απλώς να δεχθεί ό,τι θα του έκαναν. Δεν προσπάθησε να «αμυνθεί» με την επιφανειακή έννοια που συχνά διδάσκεται σε σχολές και σεμινάρια. Έδρασε με πρόθεση να σταματήσει την απειλή και να βγάλει τους εισβολείς από τον χώρο.
Τα βασικά στοιχεία που φάνηκαν ήταν τα εξής:
- Πήρε την πρωτοβουλία.
- Έδειξε πρόθεση.
- Αντέδρασε αποφασιστικά.
- Δεν παρέμεινε παθητικός.
- Συνέχισε την προστατευτική δράση μέχρι να δημιουργηθεί αποτέλεσμα.
- Προσαρμόστηκε όταν η απειλή κλιμακώθηκε.
- Στόχευσε στην απομάκρυνση της απειλής από τον χώρο.
Αυτά δεν είναι «υψηλές τεχνικές».
Είναι στοιχεία ψυχισμού, απόφασης και επιβίωσης.
Αυτό είναι το σημείο που πολλοί δεν θέλουν να ακούσουν. Σε πραγματικές καταστάσεις, ο άνθρωπος που επιβιώνει δεν είναι απαραίτητα ο πιο τεχνικός. Δεν είναι απαραίτητα ο πιο βαθμολογημένος. Δεν είναι απαραίτητα ο πιο αθλητικός. Συχνά είναι εκείνος που μπορεί να αντιληφθεί γρήγορα τι συμβαίνει, να αποδεχθεί την πραγματικότητα και να δράσει χωρίς να χαθεί μέσα σε δισταγμό, άρνηση ή φαντασίωση.
Η τεχνική βοηθά.
Η εκπαίδευση βοηθά.
Η εμπειρία βοηθά.
Αλλά χωρίς πρόθεση, όλα αυτά μπορεί να μείνουν ανενεργά.
Η παραπλανητική ιδέα της παθητικής αυτοάμυνας
Πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει η παραπλανητική χρήση της λέξης «αυτοάμυνα» σαν να σημαίνει παθητικότητα, υποχώρηση χωρίς όριο ή ήπια τεχνική απάντηση σε μια άγρια επίθεση.
Το ότι μια κατάσταση είναι αμυντική από νομική ή ηθική άποψη δεν σημαίνει ότι η δράση του αμυνόμενου είναι παθητική.
Αυτό είναι βασικό.
Αν κάποιος δέχεται πραγματική και άμεση επίθεση, δεν προστατεύεται επειδή σκέφτεται αμυντικά με την έννοια της αδράνειας. Προστατεύεται επειδή παίρνει τις αναγκαίες αποφάσεις και δρα με τον τρόπο που απαιτεί η κατάσταση, πάντα μέσα στα όρια της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της διαφυγής όταν αυτή είναι διαθέσιμη.
Η αυτοάμυνα δεν είναι να απορροφάς βία.
Δεν είναι να περιμένεις να δεις πόσο μακριά θα πάει ο επιτιθέμενος.
Δεν είναι να ελπίζεις ότι ο άλλος θα κουραστεί, θα βαρεθεί ή θα λογικευτεί.
Αν η απειλή είναι άμεση και δεν υπάρχει ασφαλής έξοδος, η δράση πρέπει να είναι αποφασιστική. Ο σκοπός δεν είναι η τιμωρία. Δεν είναι ο εγωισμός. Δεν είναι η κυριαρχία. Δεν είναι η εκδίκηση. Ο σκοπός είναι να σταματήσει η άμεση απειλή, να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής και να προστατευθεί η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα.
Αν αυτό δεν γίνεται κατανοητό, τότε η λέξη «αυτοάμυνα» γίνεται επικίνδυνα παραπλανητική.
Τι σημαίνει επιθετική άμυνα
Η φράση «επιθετική άμυνα» μπορεί να παρεξηγηθεί αν δεν οριστεί σωστά.
Δεν σημαίνει ότι ο πολίτης γίνεται επιτιθέμενος. Δεν σημαίνει ότι έχει άδεια να εκδικηθεί. Δεν σημαίνει ότι συνεχίζει τη βία όταν ο κίνδυνος έχει σταματήσει. Δεν σημαίνει ότι επιτίθεται «για καλό και για κακό».
Σημαίνει κάτι συγκεκριμένο.
Επιθετική άμυνα σημαίνει αποφασιστική, νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση όταν η άμεση απειλή δεν αφήνει ασφαλέστερη επιλογή.
Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος που βρίσκεται σε πραγματικό κίνδυνο δεν μένει ψυχικά παγωμένος. Δεν περιμένει να ολοκληρώσει ο άλλος την επίθεσή του. Δεν προσπαθεί να εφαρμόσει σχολικές τεχνικές με ευγένεια. Δρα με σκοπό να διακόψει την ικανότητα ή την πρόθεση του επιτιθέμενου να συνεχίσει την άμεση απειλή.
Και μετά σταματά.
Αυτό το «σταματά» είναι εξίσου σημαντικό με το «δρα».
Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή. Αν ο επιτιθέμενος υποχωρήσει, απομακρυνθεί, χάσει την ικανότητα να συνεχίσει, δείξει ότι εγκαταλείπει ή υπάρξει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, ο αμυνόμενος πρέπει να σταματήσει την εμπλοκή και να κινηθεί προς την ασφάλεια.
Αυτό διαχωρίζει την αυτοάμυνα από την εκδίκηση.
Αυτό διαχωρίζει την προστασία από την υπέρβαση.
Τι σημαίνει να είναι κανείς combative
Το να είναι κανείς combative δεν σημαίνει ότι είναι βίαιος άνθρωπος. Δεν σημαίνει ότι ψάχνει καβγάδες. Δεν σημαίνει ότι θέλει να επιβληθεί στους άλλους. Δεν σημαίνει ότι απολαμβάνει τη σύγκρουση.
Σημαίνει ότι, όταν η βία είναι πλέον αναπόφευκτη, δεν καταρρέει ψυχικά πριν αρχίσει.
Σημαίνει ότι έχει εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει τον κίνδυνο, να παίρνει πρωτοβουλία, να χρησιμοποιεί αποφασιστική προστατευτική δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή και να σταματά μόλις ο σκοπός της προστασίας έχει επιτευχθεί.
Αυτό το τελευταίο είναι κρίσιμο.
Η πρόθεση στην αυτοάμυνα δεν είναι άδεια για ανεξέλεγκτη βία. Είναι εργαλείο επιβίωσης. Πρέπει να συνδέεται με κρίση, όρια και ευθύνη. Ο άνθρωπος που έχει πραγματικά combative νοοτροπία δεν είναι αυτός που θέλει να χτυπήσει. Είναι αυτός που μπορεί να δράσει όταν πρέπει, αλλά δεν μπερδεύει την αναγκαιότητα με την επιθετικότητα του εγώ.
Αυτή η διάκριση είναι που λείπει από πολλούς χώρους.
Άλλοι διδάσκουν παθητικότητα και την ονομάζουν αυτοάμυνα. Άλλοι διδάσκουν ωμή επιθετικότητα και την παρουσιάζουν σαν λύση για όλα. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι προβληματικές.
Η πραγματική αυτοάμυνα χρειάζεται κάτι πιο δύσκολο.
Ελεγχόμενη αποφασιστικότητα.
Τι πρέπει να κρατήσει ο πολίτης
Ο πολίτης που θέλει να εκπαιδευτεί σοβαρά για αυτοπροστασία πρέπει να κρατήσει μερικά καθαρά συμπεράσματα.
Πρώτον, η βία δεν μοιάζει με προπόνηση. Ούτε με αγώνα. Ούτε με τεχνική επίδειξη. Είναι πιο γρήγορη, πιο βρώμικη, πιο χαοτική και πιο απρόβλεπτη.
Δεύτερον, η πρόθεση του επιτιθέμενου μπορεί να είναι πολύ υψηλότερη από αυτή που έχει συνηθίσει κάποιος στον χώρο της άσκησης. Αν ο άλλος είναι αποφασισμένος να σας βλάψει, η δική σας παθητικότητα μπορεί να του δώσει τον χρόνο και τον χώρο που χρειάζεται.
Τρίτον, η αυτοάμυνα δεν είναι μόνο σωματική τεχνική. Είναι αναγνώριση, απόφαση, πρωτοβουλία, ψυχισμός, δράση, διαφυγή και διαχείριση συνεπειών.
Τέταρτον, η εκπαίδευση πρέπει να προετοιμάζει τον άνθρωπο για αληθινές συνθήκες πίεσης. Αν η προπόνηση δεν αγγίζει ποτέ τον φόβο, την αβεβαιότητα, το χάος, την έκπληξη και την αποτυχία, τότε αφήνει τεράστιο κενό.
Πέμπτον, ο στόχος δεν είναι να «κερδίσετε» μια μάχη με την αθλητική ή εγωιστική έννοια. Ο στόχος είναι να διακόψετε την απειλή, να επιβιώσετε, να προστατευθείτε και να φύγετε από την κατάσταση με τις μικρότερες δυνατές απώλειες.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από την εικόνα που πουλάνε πολλοί.
Τι προτείνω
Προτείνω να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την αυτοάμυνα σαν ένα σύνολο τεχνικών που εφαρμόζονται σε έναν ευγενικό, συνεργάσιμο και ελεγχόμενο κόσμο.
Δεν ζούμε σε τέτοιον κόσμο.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για αυτοάμυνα, πρέπει να μιλήσουμε για πρόθεση, πρωτοβουλία και αποφασιστική δράση. Πρέπει να μιλήσουμε για το πότε η αποφυγή είναι η καλύτερη λύση, αλλά και για το τι γίνεται όταν η αποφυγή δεν είναι πλέον διαθέσιμη. Πρέπει να μιλήσουμε για τον φόβο, το πάγωμα, την άρνηση, την έκπληξη και την ανάγκη να περάσει κανείς από την παθητικότητα στη δράση.
Πρέπει επίσης να μιλήσουμε καθαρά για τα όρια.
Η δράση σε αυτοάμυνα πρέπει να έχει σκοπό. Να σταματήσει την άμεση απειλή. Να δημιουργήσει έξοδο. Να προστατεύσει ζωή και σωματική ακεραιότητα. Όχι να τιμωρήσει. Όχι να εκδικηθεί. Όχι να συνεχιστεί πέρα από αυτό που είναι αναγκαίο.
Αυτό είναι που πρέπει να διδάσκεται.
Όχι θεατρικότητα.
Όχι φαντασίωση.
Όχι ψεύτικη ασφάλεια.
Όχι αθλητική αυταπάτη ντυμένη σαν αυτοάμυνα.
Πρόθεση, κρίση, δράση, διαφυγή.
<strong>Δείτε μερικά βίντεο εκπαίδευσης:</strong>
Self Defense | Applied Techniques #27 | CG
Combatives | Eddie vs Everyone #021 | CG
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει πρόθεση στην αυτοάμυνα;
Πρόθεση στην αυτοάμυνα σημαίνει ψυχική ετοιμότητα να δράσει κανείς αποφασιστικά όταν η άμεση απειλή είναι πραγματική και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή. Δεν σημαίνει εκδίκηση, τιμωρία ή επιθετικότητα χωρίς όρια. Σημαίνει προστατευτική δράση με σκοπό τη διακοπή της απειλής και τη δημιουργία δυνατότητας διαφυγής.
Είναι η αυτοάμυνα αμυντική ή επιθετική;
Η αυτοάμυνα είναι αμυντική ως προς την αιτία της, επειδή υπάρχει για να προστατεύσει από άμεση απειλή. Η εφαρμογή της όμως μπορεί να είναι αποφασιστική και ενεργητική. Αυτό δεν την κάνει παράνομη επίθεση, εφόσον παραμένει νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προς την απειλή.
Τι είναι η επιθετική άμυνα;
Επιθετική άμυνα είναι η αποφασιστική προστατευτική δράση όταν η άμεση απειλή δεν αφήνει ασφαλέστερη επιλογή. Δεν σημαίνει επίθεση από εγωισμό ή εκδίκηση. Σημαίνει δράση με σκοπό να σταματήσει ο κίνδυνος και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Γιατί δεν αρκεί η τεχνική στην πραγματική βία;
Η τεχνική μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά η πραγματική βία περιλαμβάνει φόβο, αιφνιδιασμό, πίεση, χάος και απουσία κανόνων. Αν ο άνθρωπος παγώσει ή δεν έχει πρόθεση να δράσει, η τεχνική γνώση μπορεί να μείνει ανενεργή.
Τι σημαίνει να είναι κανείς combative;
Σημαίνει να μπορεί να δράσει όταν πρέπει, με αποφασιστικότητα, κρίση και έλεγχο. Δεν σημαίνει ότι αναζητά βία. Σημαίνει ότι δεν καταρρέει ψυχικά όταν η βία γίνεται άμεση και αναπόφευκτη.
Πότε πρέπει να σταματά η προστατευτική δράση;
Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή. Αν ο επιτιθέμενος απομακρυνθεί, υποχωρήσει, δεν μπορεί να συνεχίσει ή υπάρχει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, ο αμυνόμενος πρέπει να σταματήσει την εμπλοκή και να κινηθεί προς την ασφάλεια.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
Οι φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου – Μέρος 1
Σχετικό γιατί εξηγεί πώς το σώμα και το νευρικό σύστημα αντιδρούν υπό σοβαρή απειλή.
Ποιες είναι οι φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου – Μέρος 2
Συμπληρώνει το προηγούμενο άρθρο και βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει γιατί η πρόθεση δεν είναι απλή θεωρητική επιλογή.
Πανικός – Φυγή – Μάχη ή Πάγωμα
Άμεσα σχετικό με το πώς η απειλή μπορεί να οδηγήσει σε πάγωμα, φυγή ή δράση.
Τι είναι και τι δεν είναι η αυτοάμυνα
Χρήσιμο για να τοποθετηθεί η πρόθεση μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της πραγματικής αυτοάμυνας.
Η δικαιολογημένη χρήση της βίας
Αναγκαίο συμπληρωματικό άρθρο για να κατανοηθεί η νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη χρήση προστατευτικής δράσης.
Μπορείς να πολεμήσεις πολλούς επιτιθέμενους;
Σχετικό με το είδος περιστατικού που αποτέλεσε την αφορμή του άρθρου και με το θέμα της επιβίωσης υπό σοβαρή ασυμμετρία.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο δεν προτρέπει σε βία, εκδίκηση ή επιθετική συμπεριφορά. Η αυτοάμυνα αφορά μόνο πραγματικές, άμεσες και αναπόφευκτες απειλές.
Η προστατευτική δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη. Σκοπός της είναι η διακοπή της άμεσης απειλής, η δημιουργία δυνατότητας διαφυγής και η επιστροφή στην ασφάλεια.
Δεν είναι επίδειξη σκληρότητας.
Δεν είναι τιμωρία.
Δεν είναι παραμονή στη σύγκρουση.
Η δημόσια ύλη δίνει το πλαίσιο. Η πρακτική εφαρμογή πρέπει να γίνεται μόνο σε οργανωμένη εκπαίδευση, με επίβλεψη, ασφάλεια, προστατευτικό εξοπλισμό, έλεγχο και διόρθωση.
Νομική σημείωση
Η αυτοάμυνα κρίνεται πάντα από τις πραγματικές περιστάσεις. Το αν μια πράξη ήταν νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη εξαρτάται από την άμεση απειλή, τις διαθέσιμες επιλογές, την ένταση του κινδύνου, τη δυνατότητα διαφυγής και το πότε σταμάτησε ο κίνδυνος.
Ο αμυνόμενος δεν έχει δικαίωμα να συνεχίζει τη βία όταν η απειλή έχει σταματήσει. Αν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα απομάκρυνσης, αυτή πρέπει να αξιοποιείται. Αν ο επιτιθέμενος υποχωρήσει, απομακρυνθεί ή πάψει να αποτελεί άμεση απειλή, η προστατευτική δράση πρέπει να σταματήσει.
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για συγκεκριμένα περιστατικά, απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο νομικό επαγγελματία.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η πραγματική αυτοάμυνα δεν είναι κινηματογράφος.
Δεν υπάρχουν μαγικές τεχνικές. Δεν υπάρχουν εγγυημένες λύσεις. Δεν υπάρχουν κινήσεις που λύνουν κάθε πρόβλημα. Δεν υπάρχουν σενάρια όπου ο αμυνόμενος λειτουργεί πάντα ψύχραιμα, τεχνικά, καθαρά και αλάνθαστα.
Η βία είναι ακατάστατη. Είναι γρήγορη. Είναι άβολη. Είναι συχνά άδικη, ασύμμετρη και απρόβλεπτη.
Γι’ αυτό η σοβαρή εκπαίδευση δεν πρέπει να πουλά φαντασίωση. Πρέπει να καλλιεργεί επίγνωση, ψυχισμό, απλότητα, πίεση, κρίση, αναγκαιότητα, αναλογικότητα και διαφυγή.
Όποιος παρουσιάζει την αυτοάμυνα σαν θεατρική τεχνική επίδειξη, αποκρύπτει το πιο σημαντικό στοιχείο της πραγματικής βίας: ότι δεν σε ρωτά αν είσαι έτοιμος.
Σημείωση εμπειρίας
Η θέση αυτού του άρθρου συνδέεται με τη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία δεν αντιμετωπίζεται ως θεωρητική γνώση ή διακοσμητική πολεμική τέχνη.
Η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει ρόλους, πίεση, προσομοιώσεις, σενάρια, απλές αρχές, ορθή κρίση και νομική επίγνωση. Ο σκοπός δεν είναι να φτιαχτεί ένας άνθρωπος που αναζητά βία. Ο σκοπός είναι να φτιαχτεί ένας άνθρωπος που μπορεί να αναγνωρίσει την απειλή, να αποφύγει όταν μπορεί, να αποδράσει όταν υπάρχει δυνατότητα και να δράσει αποφασιστικά μόνο όταν δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
Η πρόθεση δεν είναι θεωρία.
Είναι κάτι που καλλιεργείται με σωστή προπόνηση, πίεση, ευθύνη και επανάληψη.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η πρόθεση, η πρωτοβουλία, η πίεση, η διαφυγή, οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια συνδέονται σε ένα σοβαρό και νόμιμα ασφαλές πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Η πραγματική κατανόηση έρχεται μέσα από οργανωμένη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, επίβλεψη και καθοδήγηση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.