Η πραγματική βία μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά. Αν ο άνθρωπος δεν χρησιμοποιεί επαγρύπνηση και παρατηρητικότητα, μπορεί να βρεθεί μέσα σε κίνδυνο πριν προλάβει να καταλάβει ότι η κατάσταση άλλαξε. Η βία δεν περιμένει να είμαστε έτοιμοι. Δεν ξεκινά πάντα καθαρά. Δεν δίνει πάντα χρόνο για σκέψη, συζήτηση ή άνετη επιλογή.
Όταν η απειλή είναι άμεση και σοβαρή, η αμυντική δράση δεν μπορεί να είναι μισή. Ο αμυνόμενος πρέπει να πιέσει προς τα εμπρός, όχι από θυμό, όχι από εκδίκηση, όχι από επιθυμία να τιμωρήσει, αλλά επειδή σε ορισμένες καταστάσεις ο μόνος τρόπος να αναγκαστεί ο επιτιθέμενος να σταματήσει είναι να χάσει το πλεονέκτημα που έχει.
Αυτό είναι το νόημα της φράσης:
Για να αναγκάσουμε έναν επιτιθέμενο να κάνει προς τα πίσω, θα πρέπει εμείς να πιέζουμε προς τα εμπρός.
— Ζακ Καπανταϊδάκης
Η πίεση αυτή πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη. Πρέπει να αντιστοιχεί στο μέγεθος της απειλής. Δεν είναι εκδίκηση. Δεν είναι αλόγιστη βία. Δεν είναι άδεια για σκληρότητα. Είναι προστατευτική δράση υπό άμεση απειλή, με σκοπό να σταματήσει ο κίνδυνος και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Το δύσκολο είναι ότι ο αμυνόμενος πρέπει να καλλιεργήσει δύο αντίθετες ικανότητες. Πρώτον, να μπορεί να καλέσει μέσα του τεράστια αποφασιστικότητα όταν κινδυνεύει. Δεύτερον, να μπορεί να χαλιναγωγήσει αυτή την ένταση όταν η απειλή δεν υπάρχει ή όταν έχει σταματήσει.
Χωρίς δέσμευση, η άμυνα μπορεί να καταρρεύσει. Χωρίς έλεγχο, η άμυνα μπορεί να γίνει παράνομη βία.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να καταλάβουν γιατί η αυτοάμυνα δεν μπορεί να βασιστεί μόνο σε τεχνική. Η τεχνική είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί. Σε πραγματική απειλή, ο άνθρωπος χρειάζεται παρατηρητικότητα, ψυχραιμία, πρόθεση, δέσμευση και ικανότητα να κινηθεί αποφασιστικά όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Απευθύνεται επίσης σε όσους δυσκολεύονται με τη σκληρή γλώσσα της ρεαλιστικής αυτοπροστασίας. Η αλήθεια είναι ότι η σοβαρή βία δεν είναι ευγενική. Ορισμένοι δράστες ενεργούν με ωμότητα, δόλο, σαδισμό ή πλήρη αδιαφορία για τον άνθρωπο απέναντί τους. Η εκπαίδευση που προσποιείται ότι αυτό δεν υπάρχει, αφήνει τον ασκούμενο απροετοίμαστο.
Το άρθρο όμως απευθύνεται και σε εκείνους που εύκολα παρασύρονται στην άλλη πλευρά: στη φαντασίωση σκληρότητας, στην εκδίκηση, στην ιδέα ότι «θα του κάνω χειρότερα». Αυτή η στάση είναι επικίνδυνη και νομικά και ηθικά. Η αυτοάμυνα δεν είναι τιμωρία. Η επιθετική άμυνα υπάρχει για να σταματήσει άμεση απειλή, όχι για να ικανοποιήσει οργή.
Το άρθρο αφορά όσους θέλουν να είναι ικανοί να πιέσουν όταν πρέπει και αρκετά ώριμοι να σταματήσουν όταν πρέπει.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο ανήκει στην ενότητα Εκπαίδευση Αυτοάμυνας και αποτελεί συνέχεια τριών κρίσιμων άρθρων. Στο «Άσκησε Πίεση με Ζήλο» εξηγήσαμε γιατί η παθητική άμυνα μπορεί να αφήσει την πρωτοβουλία στον επιτιθέμενο. Στο «Το αμετάκλητο της απόφασης» εξηγήσαμε γιατί η δράση σε άμεσο κίνδυνο δεν μπορεί να γίνει με μισή καρδιά. Στο «Κοινή λογική και ορθή κρίση» βάλαμε το αναγκαίο όριο: η δράση σταματά όταν σταματά η απειλή.
Εδώ συνδέουμε αυτά τα τρία στοιχεία. Η αναγκαιότητα της επίθεσης, όπως χρησιμοποιείται εδώ, δεν σημαίνει παράνομη επίθεση. Σημαίνει ότι μέσα σε κατάσταση άμυνας, όταν η απειλή είναι άμεση, η προστατευτική δράση πρέπει να έχει πρωτοβουλία, πίεση και δέσμευση. Η παθητική αναμονή μπορεί να είναι επικίνδυνη. Η αλόγιστη συνέχιση μετά την παύση της απειλής είναι επίσης επικίνδυνη.
Η θέση της μεθοδολογίας είναι σαφής: ο ασκούμενος πρέπει να καλλιεργήσει επιθετικό πνεύμα μέσα σε αμυντικό, νόμιμο και ελεγχόμενο πλαίσιο. Αυτό απαιτεί σκληρή αλλά λογική προπόνηση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, επαγρύπνηση και έλεγχο.
Μέσα στο combatives.gr, αυτό το άρθρο εξηγεί ότι η δέσμευση στη δράση πρέπει να είναι πλήρης, αλλά ποτέ ανεξέλεγκτη.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί η επαγρύπνηση και η παρατηρητικότητα προηγούνται της φυσικής δράσης.
- Γιατί η βία μπορεί να εμφανιστεί εν ριπή οφθαλμού.
- Γιατί ορισμένοι βίαιοι δράστες ενεργούν με ωμότητα και χωρίς σεβασμό στον άλλον.
- Γιατί η απάντηση σε σοβαρή απειλή δεν μπορεί να είναι παθητική.
- Τι σημαίνει να πιέζεις προς τα εμπρός μέσα σε νόμιμο πλαίσιο άμυνας.
- Γιατί το επιθετικό πνεύμα του αμυνόμενου πρέπει να είναι ισχυρότερο από την πρόθεση του επιτιθέμενου.
- Γιατί η ψυχική δέσμευση είναι εξίσου σημαντική με την τεχνική.
- Γιατί η αποφασιστικότητα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εκδίκηση.
- Γιατί η σχέση απειλής και βίας είναι κρίσιμη.
- Γιατί το επίπεδο της δράσης πρέπει να συμβαδίζει με το μέγεθος της απειλής.
- Γιατί η καλλιέργεια έντασης πρέπει να συνοδεύεται από ικανότητα χαλιναγώγησης.
- Γιατί η ειρηνική ζωή απαιτεί έλεγχο, όχι απουσία ικανότητας.
Βασικά σημεία
- Η βία μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα όταν λείπει η επαγρύπνηση.
- Η παρατηρητικότητα είναι η πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας.
- Ορισμένοι δράστες δεν λειτουργούν με σεβασμό, έλεος ή κοινωνική λογική.
- Η απάντηση σε άμεση και σοβαρή απειλή πρέπει να είναι αποφασιστική.
- Η πίεση προς τα εμπρός μπορεί να είναι αναγκαία για να χαθεί το πλεονέκτημα του επιτιθέμενου.
- Το επιθετικό πνεύμα στην αυτοάμυνα δεν είναι εκδικητικότητα.
- Η προστατευτική δράση πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
- Η φυσιολογική επιθυμία εκδίκησης πρέπει να ελέγχεται.
- Η σχέση απειλής και βίας είναι κεντρική για την ορθή κρίση.
- Η ψυχική δέσμευση πρέπει να καλλιεργείται στην προπόνηση.
- Ο ασκούμενος πρέπει να μπορεί να ενεργοποιεί ένταση όταν κινδυνεύει.
- Ο ίδιος ασκούμενος πρέπει να μπορεί να χαλιναγωγεί την ένταση όταν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Αν δεν χρησιμοποιούμε επαγρύπνηση και παρατηρητικότητα, η βία μπορεί να πέσει πάνω μας πολύ γρήγορα. Τα πράγματα συμβαίνουν εν ριπή οφθαλμού. Μια κατάσταση που φαίνεται κοινωνική μπορεί να αλλάξει ξαφνικά. Ένα πλησίασμα μπορεί να κρύβει πρόθεση. Μια φωνή μπορεί να είναι περισπασμός. Ένα χέρι μπορεί να κινηθεί πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Η πραγματική βία μπορεί να είναι σοκαριστική. Υπάρχουν άνθρωποι που ενεργούν με σκληρότητα, δόλο, σαδισμό ή πλήρη αδιαφορία για την υγεία και τη ζωή του άλλου. Μπορεί να μη σέβονται τους κοινωνικούς κανόνες, τον νόμο ή την αξιοπρέπεια του συνανθρώπου τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι χάνουν την προστασία του νόμου. Σημαίνει όμως ότι ο αμυνόμενος δεν πρέπει να περιμένει από αυτούς έλεος ή λογική.
Η φυσιολογική ανθρώπινη αντίδραση απέναντι σε τέτοια βία είναι οργή. Κάποιος σκέφτεται ότι τέτοιοι άνθρωποι «μόνο αυτό καταλαβαίνουν». Αυτή η αίσθηση είναι ανθρώπινη, αλλά πρέπει να ελεγχθεί. Αν μετατραπεί σε εκδίκηση, παύει να είναι αυτοάμυνα. Ο νόμιμος πολίτης πρέπει να ελέγχει το μέτρο της δύναμης που χρησιμοποιεί. Η βία της απάντησης πρέπει να συνδέεται με το μέγεθος της απειλής.
Το κλειδί είναι η πίεση προς τα εμπρός. Αν θέλουμε να αναγκάσουμε έναν επιτιθέμενο να κάνει πίσω, δεν μπορούμε πάντα να μένουμε πίσω. Σε ορισμένες καταστάσεις, πρέπει να πιέσουμε εμείς, να πάρουμε πρωτοβουλία, να διακόψουμε την ορμή του και να δημιουργήσουμε δυνατότητα διαφυγής. Αυτό απαιτεί μεγαλύτερο ψυχικό απόθεμα από την απλή τεχνική.
Το επιθετικό πνεύμα του αμυνόμενου πρέπει να είναι αρκετά ισχυρό ώστε να συντρίψει την πρόθεση του επιτιθέμενου. Όχι με εκδικητική μανία. Όχι με αλόγιστη σκληρότητα. Αλλά με πλήρη ψυχολογική δέσμευση στην προστατευτική δράση. Ο ασκούμενος πρέπει να μπορεί, όταν η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα κινδυνεύει, να καλέσει αυτή την αποφασιστικότητα με το μυαλό και την καρδιά του.
Εξίσου σημαντικό όμως είναι το φρένο. Η ίδια δύναμη που μπορεί να σώσει έναν άνθρωπο σε ακραία στιγμή, μπορεί να τον καταστρέψει νομικά και ηθικά αν ενεργοποιηθεί λάθος ή συνεχιστεί μετά την παύση της απειλής. Γι’ αυτό η μεθοδολογία δεν διδάσκει μόνο ένταση. Διδάσκει και έλεγχο.
Η αναγκαιότητα της επίθεσης στην αυτοάμυνα δεν είναι κάλεσμα σε βία. Είναι η αναγνώριση ότι σε άμεση και σοβαρή απειλή, η παθητικότητα μπορεί να αποτύχει και η πλήρως δεσμευμένη προστατευτική πίεση μπορεί να είναι αναγκαία.
Εισαγωγή: Η αναγκαιότητα της επίθεσης και δέσμευσης σε αυτή
“Cry havoc! and let slip the dogs of war…”
Η φράση του Shakespeare είναι πολεμική, σκληρή και θεατρική. Ως εικόνα, όμως, μας θυμίζει κάτι ουσιαστικό: όταν η βία ξεσπάσει πραγματικά, δεν κινείται πάντα με μέτρο, ευγένεια ή προειδοποίηση. Δεν περιμένει να ετοιμαστούμε. Δεν μας ρωτά αν είμαστε ψυχολογικά έτοιμοι. Δεν λειτουργεί με τη λογική του αθλητικού αγώνα.
Στην αυτοπροστασία, όμως, ο σκοπός δεν είναι να «αμολήσουμε τα σκυλιά του πολέμου» ανεξέλεγκτα. Ο σκοπός είναι να καταλάβουμε ότι η βία, όταν φτάσει σε άμεσο κίνδυνο, απαιτεί από τον αμυνόμενο ψυχική δέσμευση. Αν η δράση είναι αναγκαία, δεν μπορεί να είναι χλιαρή. Αν η απειλή είναι σοβαρή, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εσωτερική ηττοπάθεια.
Αυτό το άρθρο δεν μιλά για εκδίκηση. Μιλά για αναγκαιότητα, δέσμευση, πίεση και έλεγχο.
Η σοβαρή αυτοάμυνα δεν ζητά να αγαπήσεις τη βία. Ζητά να μη καταρρεύσεις όταν η βία δεν σου αφήνει άλλη επιλογή.
Η επαγρύπνηση πριν από τη σύγκρουση
Αν δεν χρησιμοποιούμε επαγρύπνηση και παρατηρητικότητα, η βία μπορεί να πέσει πάνω μας εν ριπή οφθαλμού. Πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι θα έχουν χρόνο. Ότι θα δουν καθαρά την απειλή. Ότι θα καταλάβουν εγκαίρως. Ότι ο κίνδυνος θα ανακοινώσει την παρουσία του. Συχνά δεν συμβαίνει έτσι.
Η πραγματική απειλή μπορεί να εμφανιστεί μέσα από λεκτική ένταση, πλησίασμα, χειρονομία, δόλο, παραπλάνηση ή ξαφνική αλλαγή συμπεριφοράς. Γι’ αυτό η αυτοπροστασία δεν ξεκινά με την τεχνική. Ξεκινά με την παρατήρηση. Ξεκινά με το να δεις το πρόβλημα πριν γίνει φυσική επίθεση.
Η επαγρύπνηση δεν σημαίνει παράνοια. Δεν σημαίνει να ζεις φοβισμένος. Σημαίνει να έχεις αρκετή επαφή με το περιβάλλον ώστε να μην είσαι ο τελευταίος που καταλαβαίνει ότι τα πράγματα άλλαξαν.
Η καλύτερη φυσική δράση είναι εκείνη που ίσως δεν χρειαστεί ποτέ, επειδή είδες έγκαιρα την απειλή.
Όταν η βία είναι σαδιστική και άσπλαχνη
Μπορεί κανείς να συγκλονιστεί από τον τρόπο με τον οποίο βίαιοι, σκληροί ή αντικοινωνικοί δράστες είναι πρόθυμοι να ενεργήσουν για να πάρουν αυτό που θέλουν. Ορισμένοι άνθρωποι δεν διστάζουν να προκαλέσουν πόνο, φόβο, ταπείνωση ή σοβαρή βλάβη. Δεν λειτουργούν με τους ίδιους εσωτερικούς φραγμούς που έχει ένας φυσιολογικός κοινωνικός άνθρωπος.
Αυτό είναι δύσκολο να το δεχθεί κάποιος που ζει ειρηνικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να κάνουν κακό. Δεν φαντάζονται εύκολα το επίπεδο ωμότητας που μπορεί να δείξει ένας αποφασισμένος δράστης. Αυτή η άρνηση, όμως, μπορεί να τους αφήσει απροετοίμαστους.
Η απάντηση σε τέτοιες μορφές βίας πρέπει να είναι επαρκής για να σταματήσει την απειλή. Όχι για να εκδικηθεί. Όχι για να αντιγράψει τη σαδιστική διάθεση του δράστη. Αλλά για να μη παραδοθεί ο αμυνόμενος στην πρόθεση εκείνου που δεν σέβεται τη ζωή και τη σωματική του ακεραιότητα.
Δεν χρειάζεται να γίνουμε σαν τον βίαιο δράστη. Χρειάζεται όμως να μπορούμε να τον σταματήσουμε.
Η φυσιολογική επιθυμία εκδίκησης και το νόμιμο όριο
Σε ανθρώπινο επίπεδο, είναι φυσιολογικό κάποιος να νιώσει ότι ο βίαιος δράστης αξίζει να υποστεί το ίδιο ή και χειρότερο από αυτό που προσπάθησε να προκαλέσει. Αυτή είναι ανθρώπινη αντίδραση. Όταν κάποιος απειλεί εμάς ή τους δικούς μας, ο θυμός είναι πραγματικός.
Όμως άλλο το συναίσθημα και άλλο η πράξη. Η εκδίκηση μπορεί να είναι ψυχολογικά κατανοητή, αλλά νομικά και ηθικά δεν είναι αυτοάμυνα. Ως νόμιμοι πολίτες, πρέπει να ελέγχουμε το μέτρο της δύναμης που ασκούμε. Η δύναμη πρέπει να συμβαδίζει με το μέγεθος της απειλής. Αυτή είναι η σχέση απειλής και προστατευτικής βίας.
Αν η απειλή είναι άμεση και σοβαρή, η δράση μπορεί να χρειαστεί να είναι έντονη. Αν η απειλή παύσει, η δράση πρέπει να σταματήσει. Αυτό είναι το όριο που ξεχωρίζει την αυτοπροστασία από την τιμωρία.
Η οργή μπορεί να είναι φυσιολογική. Η εκδίκηση όμως δεν είναι αυτοάμυνα.
Για να τον αναγκάσεις να κάνει πίσω
Η φράση είναι απλή και σκληρή:
Για να αναγκάσουμε έναν επιτιθέμενο να κάνει προς τα πίσω, θα πρέπει εμείς να πιέζουμε προς τα εμπρός.
— Ζακ Καπανταϊδάκης
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κατάσταση λύνεται με φυσική σύγκρουση. Η αποφυγή, η απόσταση, η αποκλιμάκωση και η διαφυγή προηγούνται όπου είναι διαθέσιμες. Όμως όταν η άμεση απειλή έχει ήδη ξεκινήσει και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή, η παθητικότητα μπορεί να αφήσει όλο το πλεονέκτημα στον επιτιθέμενο.
Ο επιτιθέμενος πιέζει. Αν ο αμυνόμενος μόνο υποχωρεί, μπορεί να καταρρεύσει ο χώρος, η ισορροπία, η ψυχραιμία και η δυνατότητα δράσης. Η πίεση προς τα εμπρός μπορεί να είναι αυτό που διακόπτει την ορμή του άλλου και δημιουργεί το μικρό παράθυρο που χρειάζεται για να φύγεις.
Δεν πιέζουμε για να κυριαρχήσουμε. Πιέζουμε για να σταματήσει η άμεση απειλή και να ανοίξει διέξοδος.
Το επιθετικό πνεύμα του αμυνόμενου
Για να συντριβεί το επιθετικό πνεύμα του επιτιθέμενου, το δικό μας προστατευτικό πνεύμα πρέπει να είναι ισχυρότερο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε πιο σκληροί ως χαρακτήρες ή πιο βάναυσοι ως άνθρωποι. Σημαίνει ότι, εκείνη τη στιγμή, η δική μας δέσμευση στην επιβίωση πρέπει να είναι μεγαλύτερη από τη δική του δέσμευση στην επίθεση.
Εδώ μιλάμε για ψυχικά αποθέματα. Για θέληση. Για εσωτερική απόφαση. Για την ικανότητα να μην καταρρεύσει κανείς όταν έρχεται αντιμέτωπος με φόβο, πόνο, αβεβαιότητα και κίνδυνο. Η τεχνική χωρίς αυτό το πνεύμα μπορεί να μείνει άδεια.
Η φράση του Mark Twain το αποδίδει εξαιρετικά:
Δεν μετράει το μέγεθος του σκύλου σε μια μάχη, αλλά το μέγεθος της μάχης μέσα στο σκύλο.
— Mark Twain
Στην αυτοπροστασία, αυτό σημαίνει ότι δεν μετρά μόνο το σώμα. Μετρά η δέσμευση, η θέληση, η ψυχική αντοχή και η ικανότητα να δράσεις όταν όλα μέσα σου θα ήθελαν να παγώσουν.
Η πραγματική δύναμη δεν είναι μόνο μυϊκή. Είναι η απόφαση να μη παραδοθείς στην πρόθεση του άλλου.
Η θέληση να πιέζεις προς τα πίσω τον επιτιθέμενο
Είναι απαραίτητο να καλλιεργηθεί η θέληση να πιέζουμε τον επιτιθέμενο προς τα πίσω όταν η κατάσταση το απαιτεί. Όχι τυφλά. Όχι εγωιστικά. Όχι με διάθεση κακοποίησης. Αλλά με πλήρη ψυχολογική δέσμευση στην προστατευτική δράση.
Στο αρχικό, εσωτερικό λεξιλόγιο σκληρής προπόνησης, αυτό μπορεί να περιγράφεται ως σχεδόν «δολοφονική» πρόθεση. Σε δημόσιο και νομικά ασφαλές πλαίσιο, πρέπει να το αποδώσουμε σωστά: πρόκειται για ακραία αποφασιστικότητα υπό ακραία απειλή, όχι για επιθυμία θανάτου του άλλου. Πρόκειται για την ετοιμότητα να χρησιμοποιηθεί όση νόμιμη και αναγκαία δύναμη απαιτείται για να σταματήσει η άμεση απειλή.
Ο ζήλος στην αυτοάμυνα δεν είναι μένος. Είναι πλήρης δέσμευση. Είναι η άρνηση να ενεργήσεις χλιαρά όταν η ζωή ή η σωματική σου ακεραιότητα κινδυνεύει. Είναι η ικανότητα να πιέσεις μέχρι να σταματήσει ο κίνδυνος και μετά να σταματήσεις κι εσύ.
Η πρόθεση πρέπει να είναι αρκετά ισχυρή για να σταματήσει την απειλή και αρκετά ελεγχόμενη για να μη γίνει εκδίκηση.
Να μπορείς να το καλέσεις κατά βούληση
Αυτό το πνεύμα δεν πρέπει να είναι τυχαίο. Δεν πρέπει να εμφανίζεται μόνο όταν ο άνθρωπος πανικοβληθεί ή εξοργιστεί. Πρέπει να μπορεί να καλλιεργηθεί, να οργανωθεί και να κληθεί κατά βούληση όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Αυτό είναι έργο εκπαίδευσης. Η προπόνηση πρέπει να μάθει στον ασκούμενο να περνά από κανονική κοινωνική λειτουργία σε προστατευτική δράση, χωρίς να χρειάζεται να γίνει ανεξέλεγκτος. Να μπορεί να αυξήσει την ένταση όταν η απειλή το απαιτεί και να τη μειώσει όταν η απειλή παύει.
Αυτός είναι ο διακόπτης που αναλύσαμε στα προηγούμενα άρθρα. Δεν είναι διακόπτης «κακής βίας». Είναι διακόπτης προστατευτικής λειτουργίας. Αν δεν υπάρχει, ο άνθρωπος μπορεί να παγώσει όταν πρέπει να δράσει ή να συνεχίσει όταν πρέπει να σταματήσει.
Ο σοβαρός ασκούμενος δεν εκπαιδεύεται μόνο να ανάβει. Εκπαιδεύεται να ανάβει, να λειτουργεί και να σβήνει.
Η σχέση απειλής και βίας
Η απάντηση πρέπει να συμβαδίζει με το μέγεθος της απειλής. Αυτό είναι κρίσιμο. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε κάθε προσβολή σαν θανατηφόρα απειλή. Δεν μπορούμε να απαντάμε σε κάθε μικρή σωματική ενόχληση με ακραία δύναμη. Η προστατευτική δράση πρέπει να έχει αναλογία.
Η αναλογία δεν σημαίνει αδυναμία. Σημαίνει ορθή κρίση. Αν η απειλή είναι λεκτική, το πλαίσιο είναι διαφορετικό. Αν είναι σωματική αλλά περιορισμένη, πάλι διαφορετικό. Αν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος βλάβης, πολλοί επιτιθέμενοι, όπλο ή αδυναμία διαφυγής, τα δεδομένα αλλάζουν. Η κρίση πρέπει να βλέπει την πραγματική απειλή, όχι τον θυμό μας.
Αυτή η σχέση απειλής και βίας προστατεύει και τον αμυνόμενο. Όχι μόνο ηθικά, αλλά και νομικά. Η υπερβολή μπορεί να μετατρέψει μια αρχικά δικαιολογημένη άμυνα σε πρόβλημα.
Η δύναμη που χρησιμοποιείται πρέπει να απαντά στην απειλή, όχι στο εγώ μας.
Η ικανότητα χαλιναγώγησης
Εξίσου σημαντική με την ικανότητα να καλέσουμε αυτό το πνεύμα είναι η ικανότητα να το χαλιναγωγήσουμε. Αυτό είναι που επιτρέπει στον άνθρωπο να ζει ειρηνικά σε μια κοινωνία. Δεν πρέπει να κυκλοφορούμε έτοιμοι να εκραγούμε. Δεν πρέπει να βλέπουμε κάθε ένταση ως πεδίο μάχης. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε τη μαχητική ετοιμότητα με αντικοινωνική συμπεριφορά.
Η πραγματική ωριμότητα είναι να έχεις ικανότητα και να μην τη χρησιμοποιείς άσκοπα. Να μπορείς να πιέσεις όταν κινδυνεύεις και να παραμείνεις ήρεμος όταν δεν κινδυνεύεις. Να μπορείς να διακρίνεις προσβολή από απειλή, εγωισμό από ανάγκη, θυμό από κίνδυνο.
Αυτό είναι δύσκολο. Γι’ αυτό η εκπαίδευση δεν πρέπει να διδάσκει μόνο «πώς να κάνεις». Πρέπει να διδάσκει «πότε», «γιατί» και «πότε σταματάς».
Η ικανότητα χωρίς χαλιναγώγηση δεν είναι δύναμη. Είναι κίνδυνος.
Γιατί αυτό πρέπει να καλλιεργείται στην προπόνηση
Η θέληση, η πίεση και η χαλιναγώγηση δεν εμφανίζονται μαγικά σε πραγματική απειλή. Πρέπει να καλλιεργούνται στην προπόνηση. Όχι με αλόγιστη βία, αλλά με μεθοδική πίεση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, λεκτική ένταση, σωματική επαφή, προστατευτικό εξοπλισμό και καθαρό πλαίσιο.
Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει πώς αντιδρά όταν πιέζεται. Πότε διστάζει. Πότε θυμώνει. Πότε βιάζεται. Πότε χάνει την κρίση του. Πότε συνεχίζει περισσότερο από όσο πρέπει. Πότε σταματά νωρίς. Αυτά δεν φαίνονται σε ήρεμες τεχνικές. Φαίνονται στην πίεση.
Η προπόνηση Combatives πρέπει να αποκαλύπτει αυτά τα πράγματα με ασφάλεια και λογική. Ο σκοπός δεν είναι να καλλιεργηθεί αγριότητα. Ο σκοπός είναι να καλλιεργηθεί λειτουργική αποφασιστικότητα.
Η προπόνηση δεν χτίζει μόνο τεχνική. Χτίζει την ικανότητα να χρησιμοποιείς την τεχνική με ψυχή, κρίση και έλεγχο.
Σύνοψη
Η αναγκαιότητα της επίθεσης στην αυτοάμυνα δεν πρέπει να παρεξηγηθεί. Δεν μιλάμε για παράνομη επίθεση. Δεν μιλάμε για εκδίκηση. Δεν μιλάμε για σαδισμό ή τιμωρία. Μιλάμε για επιθετική άμυνα: αποφασιστική, νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση όταν η απειλή είναι άμεση και σοβαρή.
Η πραγματική βία μπορεί να είναι αιφνιδιαστική και άσπλαχνη. Ο αμυνόμενος δεν μπορεί να βασίζεται στην καλή θέληση του επιτιθέμενου. Αν χρειαστεί να τον αναγκάσει να κάνει πίσω, πρέπει να μπορεί να πιέσει προς τα εμπρός με πλήρη δέσμευση.
Αλλά αυτή η ίδια δέσμευση πρέπει να έχει όρια. Πρέπει να σταματά όταν σταματά η απειλή. Πρέπει να ελέγχεται όταν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Πρέπει να υπηρετεί την προστασία, όχι το εγώ.
Η σοβαρή αυτοάμυνα απαιτεί δύο πράγματα που πρέπει να συνυπάρχουν: αρκετό ζήλο για να μη καταρρεύσεις και αρκετή κρίση για να μη γίνεις αυτό που αντιμετωπίζεις.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει η αναγκαιότητα της επίθεσης στην αυτοάμυνα;
Σημαίνει ότι, μέσα σε πραγματική κατάσταση άμυνας, μπορεί να χρειαστεί αποφασιστική πίεση προς τα εμπρός για να σταματήσει η άμεση απειλή. Δεν σημαίνει παράνομη επίθεση.
Είναι αυτό προτροπή σε βία;
Όχι. Το άρθρο μιλά για νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση απέναντι σε άμεση απειλή, όχι για εκδίκηση, τιμωρία ή αλόγιστη βία.
Γιατί χρειάζεται πίεση προς τα εμπρός;
Επειδή ο επιτιθέμενος συχνά έχει την πρωτοβουλία. Αν ο αμυνόμενος μένει μόνο παθητικός, μπορεί να χάσει χώρο, χρόνο και δυνατότητα αντίδρασης.
Τι σημαίνει «επιθετικό πνεύμα» στην αυτοάμυνα;
Σημαίνει αποφασιστική προστατευτική νοοτροπία, όχι αντικοινωνική επιθετικότητα. Είναι η ψυχική δέσμευση να σταματήσει η απειλή όταν δεν υπάρχει άλλη ασφαλής επιλογή.
Τι σημαίνει σχέση απειλής και βίας;
Σημαίνει ότι το επίπεδο της προστατευτικής δράσης πρέπει να αντιστοιχεί στο μέγεθος, την ένταση και την επικινδυνότητα της απειλής.
Γιατί δεν πρέπει η απάντηση να γίνει εκδίκηση;
Επειδή η εκδίκηση δεν είναι αυτοάμυνα. Όταν η απειλή έχει σταματήσει, η συνέχιση της βίας μπορεί να γίνει νομικά και ηθικά επικίνδυνη.
Τι σημαίνει να καλέσεις το πνεύμα αυτό κατά βούληση;
Σημαίνει να μπορείς να ενεργοποιήσεις αποφασιστική προστατευτική δράση όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, όχι μόνο όταν σε παρασύρει ο πανικός ή ο θυμός.
Γιατί είναι σημαντικό να μπορείς να το χαλιναγωγήσεις;
Επειδή ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να ζει ειρηνικά μέσα στην κοινωνία. Η ικανότητα δράσης χωρίς έλεγχο είναι κίνδυνος.
Πώς καλλιεργείται αυτή η ικανότητα;
Με σοβαρή προπόνηση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, πίεση, προστατευτικό εξοπλισμό, επανάληψη και σωστό νομικό και ηθικό πλαίσιο.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Σε άμεση σοβαρή απειλή, η προστατευτική δράση πρέπει να είναι πλήρως δεσμευμένη και αποφασιστική. Όμως πρέπει πάντα να παραμένει νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και ελεγχόμενη.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Άσκησε Πίεση με Ζήλο
Σχετικό με την επιθετική άμυνα και την ανάγκη αποφασιστικής πίεσης. - Το αμετάκλητο της απόφασης
Σχετικό με την πλήρη δέσμευση στη δράση όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. - Κοινή λογική και ορθή κρίση
Σχετικό με το πότε πρέπει να σταματά η επιθετική άμυνα. - Προπόνηση με λογική
Σχετικό με το πώς χτίζεται ένταση και πρόθεση χωρίς ανευθυνότητα. - Προετοιμασία για πραγματική βία
Σχετικό με την ψυχοσωματική προετοιμασία απέναντι σε βίαιη απειλή. - Η δράση θεραπεύει τον φόβο
Σχετικό με τη μετάβαση από φόβο σε δράση. - Απλό, Άμεσο, Αποτελεσματικό
Σχετικό με τη λειτουργική φιλοσοφία του Combatives Group. - Περιπλοκότητα = Καταστροφή
Σχετικό με το γιατί η υπερβολική σκέψη αποτυγχάνει υπό πίεση.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν προτρέπει σε παράνομη επίθεση, εκδίκηση, τιμωρία ή ανεξέλεγκτη βία.
Η έννοια της επίθεσης χρησιμοποιείται εδώ αποκλειστικά μέσα στο πλαίσιο της επιθετικής άμυνας: νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση απέναντι σε άμεση απειλή.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Η αυτοπροστασία πρέπει πάντα να συνδέεται με νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση.
Η χρήση δύναμης πρέπει να σχετίζεται με το μέγεθος της απειλής και να σταματά όταν η άμεση απειλή έχει διακοπεί.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η αποφασιστικότητα στην αυτοάμυνα δεν είναι φαντασίωση σκληρότητας.
Δεν υπάρχει δόξα στην εκδίκηση, ούτε σοβαρότητα στην αλόγιστη βία.
Η πραγματική μεθοδολογία ζητά να μπορείς να πιέσεις όταν πρέπει και να σταματήσεις όταν πρέπει.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η επαγρύπνηση, η παρατηρητικότητα, η πρόθεση, η πίεση, η δέσμευση και η χαλιναγώγηση της έντασης αποτελούν βασικά στοιχεία της σοβαρής αυτοπροστασίας.
Η προπόνηση δεν χτίζει μόνο το σώμα.
Χτίζει την ικανότητα να καλέσεις την απόφαση όταν τη χρειάζεσαι και να την ελέγξεις όταν πρέπει.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η επαγρύπνηση, η παρατηρητικότητα, η επιθετική άμυνα, η δέσμευση, η πίεση προς τα εμπρός, η ορθή κρίση, οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια συνδέονται σε ένα σοβαρό και νόμιμα ασφαλές πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.