Η μεθοδολογία του Combatives Group δεν στηρίζεται σε τυχαίες τεχνικές, σε θεαματικές επιδείξεις ή σε θεωρίες που λειτουργούν μόνο όταν ο συνασκούμενος συνεργάζεται.
Στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Το σύστημα Combatives, δηλαδή τις τακτικές και τις τεχνικές.
- Την αυτο-αποτελεσματικότητα, δηλαδή την εμπιστοσύνη του ασκούμενου ότι μπορεί να εφαρμόσει αυτό που έχει μάθει.
- Τη συντελεστική εξάρτιση, δηλαδή τη μάθηση μέσω συνεπειών, επανάληψης, ενίσχυσης, πίεσης και διορθωτικής εμπειρίας.
Με απλά λόγια, δεν αρκεί να ξέρεις κάτι θεωρητικά. Πρέπει να το έχεις επαναλάβει, να το έχεις δοκιμάσει, να το έχεις νιώσει υπό πίεση και να έχεις χτίσει την πεποίθηση ότι μπορείς να το εφαρμόσεις όταν η κατάσταση δεν είναι φιλική.
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν χτίζεται μόνο με γνώση.
Χτίζεται με γνώση που γίνεται εμπιστοσύνη, εμπειρία και εφαρμόσιμη συμπεριφορά.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο είναι για όσους θέλουν να καταλάβουν τι υπάρχει πίσω από την εκπαίδευση του Combatives Group.
Είναι για ανθρώπους που δεν αρκούνται στο να ακούσουν «αυτή η τεχνική δουλεύει». Θέλουν να ξέρουν γιατί εκπαιδεύεται έτσι, γιατί επαναλαμβάνεται τόσο πολύ, γιατί μπαίνει πίεση, γιατί χρησιμοποιούνται ρόλοι και προσομοιώσεις, γιατί υπάρχει θωρακισμένος αντίπαλος και γιατί η εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι πάντα άνετη, ήσυχη και συνεργατική.
Είναι επίσης για ασκούμενους που αναρωτιούνται:
«Θα μπορέσω να κάνω αυτά που μαθαίνω αν κάποτε χρειαστεί πραγματικά;»
Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τίποτα, εκτός από το απρόβλεπτο. Μπορούμε όμως να αυξήσουμε σοβαρά τις πιθανότητες θετικής έκβασης με σωστή εκπαίδευση, επανάληψη, πίεση, σενάρια, ρόλους και προοδευτική έκθεση σε ελεγχόμενες δυσκολίες.
Αυτό είναι το αντικείμενο του άρθρου.
Όχι η φαντασίωση της βεβαιότητας, αλλά η σοβαρή αύξηση της πιθανότητας να λειτουργήσεις καλύτερα όταν έχει σημασία.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Το άρθρο αυτό είναι θεμελιακό για το combatives.gr.
Δεν ασχολείται με μία φάση της σύγκρουσης, μία τακτική ή μία τεχνική. Εξηγεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η συνολική μεθοδολογία του Combatives Group.
Συνδέεται άμεσα με άρθρα όπως:
- «Κάνεις λάθος εκπαίδευση σεναρίων»
- «Τα μυστικά της άσκησης βίας στην αυτοάμυνα»
- «Φάση 1: Προ-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία»
- «Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία»
- «Φάση 3: Μετά-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία»
Η μοναδική του θέση στο cluster είναι ότι εξηγεί το γιατί πίσω από την εκπαίδευση.
Γιατί δεν αρκεί η θεωρία.
Γιατί δεν αρκεί η συνεργατική άσκηση.
Γιατί δεν αρκεί να ξέρεις πολλές τεχνικές.
Γιατί χρειάζεται πίεση.
Γιατί χρειάζεται αυτοπεποίθηση που έχει κερδηθεί μέσα από μικρές νίκες.
Γιατί η συμπεριφορά πρέπει να εκπαιδεύεται με συνέπειες.
Η μεθοδολογία δεν είναι απλώς τι κάνουμε.
Είναι γιατί το κάνουμε έτσι.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε:
- ποιο είναι το τρίπτυχο στο οποίο στηρίζεται η μεθοδολογία του Combatives Group,
- τι ρόλο παίζει το ίδιο το σύστημα Combatives,
- τι σημαίνει αυτο-αποτελεσματικότητα στην αυτοάμυνα,
- γιατί η εμπιστοσύνη του ασκούμενου δεν πρέπει να είναι φανταστική αλλά κερδισμένη,
- ποιες είναι οι βασικές πηγές αυτο-αποτελεσματικότητας,
- γιατί οι μικρές νίκες στην προπόνηση έχουν μεγάλη αξία,
- τι είναι η συντελεστική εξάρτιση,
- πώς οι συνέπειες διαμορφώνουν συμπεριφορά,
- γιατί η συνεργατική προπόνηση μπορεί να δημιουργήσει ψευδή πεποίθηση ικανότητας,
- γιατί η πίεση και η αντίσταση είναι αναγκαίες,
- πώς η προπόνηση με ρόλους και προσομοιώσεις μειώνει την αυταπάτη,
- και γιατί η μεθοδολογία αυτοπροστασίας πρέπει να χτίζει συμπεριφορά, όχι απλώς τεχνική.
Το βασικό ερώτημα είναι:
Η εκπαίδευσή σου σε κάνει πραγματικά ικανότερο ή απλώς σε κάνει να νιώθεις ικανότερος;
Βασικά σημεία
- Η μεθοδολογία του Combatives Group στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: σύστημα, αυτο-αποτελεσματικότητα και συντελεστική εξάρτιση.
- Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι ψυχολογία, συμπεριφορά, απόφαση και εφαρμογή υπό πίεση.
- Κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα σίγουρος για το τι θα κάνει σε πραγματική επίθεση.
- Η σωστή εκπαίδευση μπορεί όμως να αυξήσει τις πιθανότητες θετικής έκβασης.
- Η αυτο-αποτελεσματικότητα είναι η πεποίθηση ότι μπορώ να πετύχω ένα έργο.
- Αυτή η πεποίθηση χτίζεται με μικρές νίκες, παρατήρηση προτύπων, ενθάρρυνση, διαχείριση συναισθημάτων και νοητική προετοιμασία.
- Η συντελεστική εξάρτιση εξηγεί πώς η συμπεριφορά ενισχύεται ή αποδυναμώνεται από τις συνέπειές της.
- Η συνεργατική προπόνηση μπορεί να δώσει ψευδή θετική ενίσχυση.
- Ένας πραγματικός επιτιθέμενος δεν έχει πρόθεση να βοηθήσει το θύμα του.
- Η προπόνηση πρέπει να έχει ελεγχόμενη πίεση, αντίσταση και ανατροφοδότηση.
- Ο θωρακισμένος αντίπαλος και τα σενάρια βοηθούν τον ασκούμενο να δοκιμάσει δεξιότητες χωρίς να εκτεθεί σε πραγματικό κίνδυνο.
- Η σοβαρή αυτοπροστασία εκπαιδεύει συνήθειες, όχι μόνο κινήσεις.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η μεθοδολογία του Combatives Group στηρίζεται σε τρεις βασικές βάσεις.
Η πρώτη είναι το ίδιο το σύστημα Combatives: οι τακτικές, οι τεχνικές, η απλότητα, η άμεση εφαρμογή και η πρακτική λογική της αυτοπροστασίας.
Η δεύτερη είναι η αυτο-αποτελεσματικότητα. Δηλαδή η πεποίθηση του ασκούμενου ότι μπορεί να εφαρμόσει αυτό που έχει μάθει. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν πρέπει να είναι φανταστική. Δεν πρέπει να χτίζεται με εύκολη επιβράβευση και συνεργατικές ασκήσεις που πάντα πετυχαίνουν. Πρέπει να κερδίζεται με επανάληψη, πίεση, μικρές νίκες, σωστή ενθάρρυνση και προοδευτική υπέρβαση δυσκολιών.
Η τρίτη είναι η συντελεστική εξάρτιση. Δηλαδή η μάθηση μέσω συνεπειών. Μια συμπεριφορά που ενισχύεται τείνει να επαναληφθεί. Μια συμπεριφορά που δεν λειτουργεί ή φέρνει δυσάρεστες συνέπειες τείνει να εγκαταλειφθεί. Στην αυτοπροστασία, αυτό έχει τεράστια σημασία. Αν ένας μαθητής επιβραβεύεται σε συνεργατικές ασκήσεις που δεν θα λειτουργούσαν ποτέ απέναντι σε αποφασισμένο επιτιθέμενο, τότε μαθαίνει λάθος πράγμα.
Η προπόνηση πρέπει να δημιουργεί ελεγχόμενη δυσκολία. Όχι τραυματισμούς. Όχι χάος. Όχι βία για τη βία. Αλλά πίεση αρκετή ώστε ο ασκούμενος να καταλάβει τι λειτουργεί, τι δεν λειτουργεί και τι χρειάζεται διόρθωση.
Η αυτοπροστασία δεν είναι να πιστεύεις ότι μπορείς.
Είναι να έχεις χτίσει αυτή την πίστη με τρόπο που αντέχει στην πίεση.
Εισαγωγή: Όλα είναι προσεκτικά μελετημένα
Από την αρχική συγκέντρωση των ασκούμενων που οδήγησε στη δημιουργία της κοινότητας Combatives Group, βασικό ρόλο έπαιξε η βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκε το σύστημα αυτοπροστασίας.
Δεν επιλέχθηκε μια τυχαία συλλογή τεχνικών. Δεν στήθηκε ένα πρόγραμμα πάνω σε εντυπωσιακές κινήσεις, σε παράδοση για την παράδοση ή σε γενικές ιδέες περί αυτοάμυνας. Το Combatives Group στηρίχθηκε σε ένα δοκιμασμένο μαχητικό υπόβαθρο, στη λογική της μάχης σώμα με σώμα των Fairbairn και Sykes, αλλά και σε ψυχολογικές αρχές που βοηθούν να καταλάβουμε πώς ο άνθρωπος μαθαίνει, πιστεύει, αντιδρά και εφαρμόζει υπό πίεση.
Η αυτοάμυνα δεν είναι μόνο σώμα.
Είναι νους, πίστη, συμπεριφορά, απόφαση, συνήθεια και συνέπεια.
Γι’ αυτό η μεθοδολογία πρέπει να είναι προσεκτικά μελετημένη. Αν η βάση είναι λάθος, όλο το οικοδόμημα θα φαίνεται ίσως εντυπωσιακό στην αίθουσα, αλλά θα καταρρεύσει όταν εμφανιστεί πραγματική πίεση.
Η αυτοπροστασία και η αυτοάμυνα δεν συγχωρούν πρόχειρα θεμέλια.
Το τρίπτυχο της μεθοδολογίας
Η μεθοδολογία του Combatives Group στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Σύστημα Combatives
Δηλαδή οι τακτικές, οι τεχνικές, η απλότητα, η μηχανική κίνηση, η πίεση στην ευθεία, η προστατευτική λογική και το πρακτικό πλαίσιο εφαρμογής. - Αυτο-αποτελεσματικότητα
Δηλαδή η ψυχοσύνθεση του ασκούμενου. Η εμπιστοσύνη ότι μπορεί να επιχειρήσει, να αντέξει, να επιμείνει και να εφαρμόσει όσα έχει μάθει. - Συντελεστική εξάρτιση
Δηλαδή η μάθηση μέσω συνεπειών, ενίσχυσης, αποτυχίας, επιτυχίας, επανάληψης και αυτοματοποίησης.
Αν λείπει ο πρώτος πυλώνας, δεν υπάρχει πρακτικό σύστημα.
Αν λείπει ο δεύτερος, ο ασκούμενος μπορεί να ξέρει αλλά να μην πιστεύει ότι μπορεί να δράσει.
Αν λείπει ο τρίτος, η γνώση δεν γίνεται συμπεριφορά υπό πίεση.
Αυτό είναι το ουσιαστικό σημείο.
Η αυτοπροστασία / αυτοάμυνα δεν χτίζεται με ένα μόνο στοιχείο.
Χτίζεται όταν σύστημα, ψυχολογία και μάθηση λειτουργούν μαζί.
Μπορεί κανείς να είναι σίγουρος ότι θα τα καταφέρει;
Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα είναι αν μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος ότι θα εφαρμόσει όσα μαθαίνει σε μια πραγματική επίθεση.
Η ειλικρινής απάντηση είναι όχι.
Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τίποτα, εκτός από το απρόβλεπτο. Η πραγματική βία έχει πάρα πολλές μεταβλητές: αιφνιδιασμό, φόβο, χώρο, πόνο, τρίτους, όπλα, νομικές συνέπειες, θόρυβο, σύγχυση, τύχη και απρόβλεπτη συμπεριφορά.
Όμως το ότι δεν υπάρχει βεβαιότητα δεν σημαίνει ότι όλα είναι τυχαία.
Μπορούμε να αυξήσουμε πολύ τις πιθανότητες θετικής έκβασης. Αυτό γίνεται με ατελείωτες επαναλήψεις, ελεγχόμενη πίεση, σενάρια, παίξιμο ρόλων, προσομοιώσεις και σωστή ψυχολογική προετοιμασία.
Η πραγματική εμπειρία βίας μπορεί να διδάξει, αλλά μπορεί επίσης να τραυματίσει ή να σκοτώσει. Δεν είναι λογικό να αναζητούμε πραγματικό κίνδυνο για να μάθουμε. Γι’ αυτό η προπόνηση πρέπει να δημιουργεί όσο γίνεται πιο ρεαλιστικές συνθήκες, χωρίς να γίνεται πραγματική καταστροφή.
Η εκπαίδευση υπάρχει για να πλησιάζει την πραγματικότητα με ασφάλεια.
Όχι για να παριστάνει ότι η πραγματικότητα είναι ασφαλής.
Αυτο-αποτελεσματικότητα: η εμπιστοσύνη που κερδίζεται
Η αυτο-αποτελεσματικότητα είναι η πεποίθηση ότι μπορώ να εκτελέσω με επιτυχία ένα έργο και να φτάσω σε ευνοϊκό αποτέλεσμα.
Στην αυτοάμυνα, αυτό σημαίνει ότι ο ασκούμενος πιστεύει πως μπορεί να παρατηρήσει, να αποφασίσει, να κινηθεί, να προστατευθεί, να αντέξει πίεση και να εφαρμόσει όσα έχει μάθει όταν η κατάσταση δυσκολέψει.
Δεν μιλάμε για κενή αυτοπεποίθηση.
Δεν μιλάμε για φούσκωμα εγωισμού.
Μιλάμε για εμπιστοσύνη που έχει χτιστεί μέσα από εμπειρίες, επανάληψη και επιβεβαίωση υπό ελεγχόμενη πίεση.
Αυτό είναι κρίσιμο. Ένας άνθρωπος μπορεί να ξέρει τεχνικά τι πρέπει να κάνει, αλλά να μην πιστεύει ότι μπορεί να το κάνει. Σε πραγματική πίεση, αυτή η εσωτερική αμφιβολία μπορεί να γίνει ακινησία, καθυστέρηση ή λάθος επιλογή.
Η αυτο-αποτελεσματικότητα δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι λειτουργικό κομμάτι της αυτοπροστασίας / αυτοάμυνας.
Οι πεποιθήσεις οδηγούν τη συμπεριφορά
Ο Γκάντι είχε διατυπώσει μια γνωστή αλυσίδα:
«Οι πεποιθήσεις σας γίνονται οι σκέψεις σας. Οι σκέψεις σας γίνονται τα λόγια σας. Τα λόγια σας γίνονται οι πράξεις σας. Οι πράξεις σας γίνονται οι συνήθειες σας. Οι συνήθειες σας γίνονται οι αξίες σας. Οι αξίες σας γίνονται το πεπρωμένο σας.»
Με ακόμη πιο απλή γλώσσα, αποδίδεται στον Henry Ford η φράση:
«Αν πιστεύεις ότι μπορείς ή δεν μπορείς, έχεις δίκιο.»
Στην αυτοπροστασία / αυτοάμυνα, αυτά δεν είναι απλώς ωραία γνωμικά. Έχουν πρακτική σημασία.
Αν ένας ασκούμενος πιστεύει ότι θα παγώσει, αυξάνει την πιθανότητα να παγώσει. Αν πιστεύει ότι δεν αντέχει πίεση, θα δυσκολευτεί όταν πιεστεί. Αν πιστεύει ότι δεν μπορεί να εκτελέσει απλές προστατευτικές ενέργειες υπό ένταση, η αμφιβολία θα μπει ανάμεσα στη γνώση και στη δράση.
Αντίθετα, όταν ο ασκούμενος έχει βιώσει πολλές μικρές επιτυχίες, όταν έχει δει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο απ’ όσο νόμιζε, όταν έχει περάσει από πίεση και έχει βρει λύση, χτίζει μια πιο σταθερή εικόνα για τον εαυτό του.
Η αυτοπεποίθηση στην αυτοπροστασία / αυτοάμυνα δεν πρέπει να χαρίζεται.
Πρέπει να κερδίζεται.
Οι μικρές νίκες χτίζουν ικανότητα
Στην προπόνηση, οι μικρές νίκες έχουν τεράστια αξία.
Όταν ένας ασκούμενος καταφέρνει κάτι που πριν τον φόβιζε, η εικόνα που έχει για τον εαυτό του αλλάζει. Όταν αντέχει ελεγχόμενη πίεση, όταν εφαρμόζει μια απλή δεξιότητα ενώ κάποιος τον πιέζει, όταν βρίσκει έξοδο σε σενάριο, όταν δεν καταρρέει μπροστά στον θωρακισμένο αντίπαλο, δημιουργεί εμπειρίες κυριάρχησης.
Αυτές οι εμπειρίες δεν είναι θεωρία.
Είναι προσωπικά δεδομένα. Ο ασκούμενος δεν λέει απλώς «μου είπαν ότι μπορώ». Λέει «το έκανα».
Αυτό αλλάζει την ψυχολογία.
Η σωστή προπόνηση δεν πρέπει να συντρίβει τον μαθητή. Ούτε όμως πρέπει να τον κολακεύει ψεύτικα. Πρέπει να τον πιέζει προοδευτικά, να του δίνει πραγματική δυσκολία, να του επιτρέπει να πετυχαίνει και να του δείχνει πού χρειάζεται διόρθωση.
Η εμπιστοσύνη που γεννιέται από πραγματική προσπάθεια είναι πολύ πιο ανθεκτική από την εμπιστοσύνη που γεννιέται από εύκολη επιβράβευση.
Οι πηγές της αυτο-αποτελεσματικότητας
Ο Albert Bandura, ο ερευνητής που ανέπτυξε τη θεωρία της αυτο-αποτελεσματικότητας, περιέγραψε βασικές πηγές από τις οποίες χτίζονται οι πεποιθήσεις αποτελεσματικότητας.
Στο πλαίσιο της αυτοπροστασίας, αυτές μπορούν να εξηγηθούν πρακτικά.
Η πρώτη πηγή είναι οι εμπειρίες κυριάρχησης. Δηλαδή η προσωπική εμπειρία ότι κατάφερες κάτι δύσκολο. Έμαθες, προσπάθησες, απέτυχες, ξαναπροσπάθησες και τελικά πέτυχες. Αυτή είναι η πιο ισχυρή πηγή αυτο-αποτελεσματικότητας.
Η δεύτερη είναι οι αντιπροσωπευτικές εμπειρίες. Όταν βλέπεις ανθρώπους παρόμοιους με εσένα να πετυχαίνουν μέσα από προσπάθεια, αρχίζεις να πιστεύεις ότι μπορείς κι εσύ. Γι’ αυτό οι παλαιότεροι μαθητές, οι σοβαροί εκπαιδευτές και τα σωστά πρότυπα έχουν σημασία.
Η τρίτη είναι η λεκτική πειστικότητα. Η ενθάρρυνση από ανθρώπους που εμπιστεύεσαι μπορεί να βοηθήσει, ιδίως όταν συνοδεύεται από πραγματική δουλειά. Το «μπορείς» έχει αξία όταν δεν είναι ψέμα.
Η τέταρτη είναι η συναισθηματική και φυσιολογική κατάσταση. Ο φόβος, η ανασφάλεια, η αμφιβολία και η ένταση επηρεάζουν την απόδοση. Η εκπαίδευση πρέπει να βοηθά τον ασκούμενο να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται αυτές τις καταστάσεις.
Η πέμπτη, που έχει προταθεί από τον James Maddux, είναι οι φανταστικές εμπειρίες ή ο οραματισμός. Δηλαδή η νοητική προετοιμασία του εαυτού να δρα αποτελεσματικά σε μια κατάσταση.
Όλα αυτά μπορούν να έχουν αξία.
Αλλά στην αυτοπροστασία / αυτοάμυνα, τίποτα δεν αντικαθιστά τη σοβαρή πρακτική υπό πίεση.
Ο θωρακισμένος αντίπαλος και η συναισθηματική υπέρβαση
Η εκπαίδευση απέναντι σε θωρακισμένο αντίπαλο έχει ιδιαίτερη αξία όταν γίνεται σωστά.
Ο θωρακισμένος ρόλος επιτρέπει στον ασκούμενο να αντιμετωπίσει κάτι πιο πιεστικό, πιο έντονο και πιο αληθοφανές από μια συνεργατική άσκηση. Δεν είναι πραγματική βία, αλλά μπορεί να πλησιάσει ορισμένα στοιχεία της πίεσης: φωνή, κίνηση, αντίσταση, όγκο, επαφή, αίσθηση απειλής και ανάγκη για άμεση απόφαση.
Για πολλούς ασκούμενους, η πρώτη επαφή με τέτοια πίεση φέρνει φόβο, αμηχανία ή αμφιβολία. Όταν όμως καταφέρουν να λειτουργήσουν, να προστατευθούν, να κινηθούν ή να ολοκληρώσουν τον σκοπό του σεναρίου, κερδίζουν συναισθηματικά.
Όχι επειδή έγιναν ατρόμητοι.
Αλλά επειδή έμαθαν ότι μπορούν να λειτουργήσουν ενώ φοβούνται.
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από την ψεύτικη βεβαιότητα.
Η αυτοπροστασία / αυτοάμυνα δεν χρειάζεται ανθρώπους που δεν φοβούνται.
Χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να λειτουργήσουν παρά τον φόβο.
Συντελεστική εξάρτιση: μάθηση μέσω συνεπειών
Η συντελεστική εξάρτιση, όπως αναπτύχθηκε από τον B.F. Skinner, εξετάζει τη συμπεριφορά μέσα από τη σχέση ανάμεσα στη δράση και στη συνέπειά της.
Με απλά λόγια:
Μια συμπεριφορά που ενισχύεται τείνει να επαναληφθεί.
Μια συμπεριφορά που δεν ενισχύεται ή φέρνει δυσάρεστη συνέπεια τείνει να αποδυναμωθεί.
Στην αυτοπροστασία, αυτό έχει άμεση πρακτική σημασία.
Αν ένας ασκούμενος κάνει κάτι που λειτουργεί μέσα σε σενάριο, παίρνει θετική ανατροφοδότηση. Αν κάνει κάτι που τον εκθέτει, αν χάνει την απόσταση, αν παγώνει, αν αφήνει κενά, αν μένει στη σύγκρουση ενώ υπάρχει έξοδος, πρέπει να υπάρχει ελεγχόμενη συνέπεια που του δείχνει ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ασφαλής.
Αυτό δεν σημαίνει τιμωρία με την καθημερινή σκληρή έννοια.
Σημαίνει εκπαιδευτική συνέπεια.
Η σωστή εκπαίδευση πρέπει να δείχνει τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί.
Χωρίς συνέπειες, η προπόνηση γίνεται θέατρο επιτυχίας.
Ενίσχυση, αποτυχία και συμπεριφορά
Στη συντελεστική εξάρτιση υπάρχουν έννοιες όπως ενισχυτές και τιμωρίες.
Στην εκπαίδευση αυτοπροστασίας μπορούμε να τις μεταφράσουμε απλά.
Ενισχυτής είναι κάτι που αυξάνει την πιθανότητα να επαναλάβεις μια συμπεριφορά. Αν μια ενέργεια σε βοηθά να βγεις από το σενάριο, να προστατευθείς, να κρατήσεις απόσταση ή να φτάσεις στην έξοδο, αυτή η συμπεριφορά ενισχύεται.
Τιμωρία, με εκπαιδευτική έννοια, είναι μια συνέπεια που μειώνει την πιθανότητα να επαναλάβεις μια κακή συμπεριφορά. Αν σε ένα ελεγχόμενο σενάριο αφήνεις συνεχώς τον άλλον να μπει στον χώρο σου και αυτό οδηγεί σε πίεση, αποτυχία ή ελεγχόμενο πόνο, μαθαίνεις ότι αυτή η επιλογή δεν σε εξυπηρετεί.
Αυτό πρέπει να γίνεται με μέτρο, ασφάλεια και εκπαιδευτική ευθύνη.
Ο σκοπός δεν είναι να πονά ο μαθητής.
Ο σκοπός είναι να μαθαίνει το σώμα και το μυαλό ότι οι επιλογές έχουν συνέπειες.
Η συνεργατική προπόνηση μπορεί να δημιουργήσει αυταπάτη
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη βιομηχανία πολεμικών τεχνών είναι η υπερβολικά συνεργατική φύση πολλών ασκήσεων.
Ο ένας μαθητής βοηθά τον άλλον να πετύχει. Δίνει το χέρι. Περιμένει. Αντιδρά όπως πρέπει. Πέφτει όταν πρέπει. Δεν αντιστέκεται πραγματικά. Δεν πιέζει. Δεν χαλάει την τεχνική. Δεν δημιουργεί σύγχυση.
Έτσι, ο ασκούμενος επιβραβεύεται.
Το πρόβλημα είναι ότι επιβραβεύεται για κάτι που μπορεί να μη λειτουργήσει σε πραγματική κατάσταση.
Αυτό είναι ψευδής θετική ενίσχυση. Ο μαθητής πιστεύει ότι μπορεί να εφαρμόσει μια τακτική ή τεχνική, επειδή την έχει πετύχει πολλές φορές με συνεργάσιμο άνθρωπο. Αλλά ένας αποφασισμένος επιτιθέμενος δεν έχει καμία πρόθεση να βοηθήσει. Δεν θα σταθεί εκεί που τον βολεύει. Δεν θα δώσει τον ρυθμό που θέλει. Δεν θα του επιτρέψει να ολοκληρώσει κάτι επειδή αυτό προβλέπει η άσκηση.
Η συνεργασία έχει θέση στα πρώτα στάδια μάθησης.
Αλλά αν η εκπαίδευση μείνει εκεί, δημιουργεί αυτοπεποίθηση χωρίς βάση.
Και αυτό στην αυτοπροστασία είναι επικίνδυνο.
Ο πόνος ως πληροφορία, όχι ως αυτοσκοπός
Συχνά γίνεται αναφορά στον πόνο ως συνέπεια αποτυχίας.
Αυτό χρειάζεται σωστό πλαίσιο.
Σοβαρή εκπαίδευση δεν σημαίνει να τραυματίζουμε μαθητές ή να χρησιμοποιούμε τον πόνο ως επίδειξη σκληρότητας. Ο πόνος, η πίεση και η δυσκολία έχουν εκπαιδευτική αξία μόνο όταν είναι ελεγχόμενα, αναλογικά, ασφαλή και συνδεδεμένα με συγκεκριμένο μαθησιακό στόχο.
Σε ένα ρεαλιστικό σενάριο, αν μια επιλογή είναι κακή, ο ασκούμενος πρέπει να το μάθει. Αν η απόσταση είναι λάθος, αν η στάση είναι ανοιχτή, αν η έξοδος αγνοήθηκε, αν η προστατευτική δομή χάθηκε, πρέπει να υπάρχει ανατροφοδότηση.
Αυτή η ανατροφοδότηση μπορεί να είναι πίεση, απώλεια θέσης, αποτυχία στο σενάριο ή ελεγχόμενη σωματική συνέπεια.
Όμως η ασφάλεια είναι αδιαπραγμάτευτη.
Η προπόνηση πρέπει να δαγκώνει αρκετά ώστε να διδάσκει.
Όχι τόσο ώστε να καταστρέφει.
Θετική ενίσχυση στην αυτοπροστασία
Στην αυτοπροστασία, θετική ενίσχυση μπορεί να είναι η επιτυχία μιας σωστής συμπεριφοράς.
Για παράδειγμα, ο ασκούμενος αποφεύγει μια ανούσια συμπλοκή, κρατά απόσταση, χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του, βρίσκει έξοδο και φεύγει. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν υπάρχει πόνος, δεν υπάρχει εμπλοκή, δεν υπάρχει συνέχιση της απειλής. Αυτή η εμπειρία ενισχύει τη συμπεριφορά.
Η ανταμοιβή δεν είναι χειροκρότημα.
Είναι ασφάλεια.
Όταν ο μαθητής καταλαβαίνει ότι η καλύτερη λύση συχνά είναι να μην εμπλακεί, αρχίζει να ενισχύεται μια πιο ώριμη συμπεριφορά αυτοπροστασίας.
Δεν χρειάζεται κάθε σενάριο να τελειώνει με φυσική δράση.
Αν ο μαθητής επέλεξε σωστά την Απουσία, την Αποφυγή ή την Απόδραση, αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται ως επιτυχία.
Η μη σύγκρουση είναι συχνά η καλύτερη νίκη.
Αρνητική ενίσχυση και παύση δυσμενούς κατάστασης
Η αρνητική ενίσχυση δεν σημαίνει «κακή ενίσχυση». Σημαίνει ότι μια συμπεριφορά ενισχύεται επειδή αφαιρεί ή σταματά μια δυσάρεστη κατάσταση.
Στην αυτοπροστασία, αν ο ασκούμενος βρίσκεται υπό πίεση και εφαρμόζει σωστά μια προστατευτική ενέργεια που σταματά την άμεση απειλή ή δημιουργεί δυνατότητα διαφυγής, τότε η παύση της δυσμενούς κατάστασης ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά.
Με απλά λόγια:
Έκανα κάτι σωστό.
Η πίεση μειώθηκε.
Η απειλή σταμάτησε.
Βρήκα έξοδο.
Άρα αυτή η συμπεριφορά αξίζει να επαναληφθεί.
Αυτό συνδέεται άμεσα με τη μάθηση Απουσίας και τη μάθηση Αποφυγής. Ο άνθρωπος μαθαίνει όχι μόνο πώς να δρα, αλλά και πώς να μην μπαίνει σε καταστάσεις που παράγουν πόνο, κίνδυνο και συνέπειες.
Η αυτοπροστασία δεν εκπαιδεύει μόνο αντίδραση.
Εκπαιδεύει αποφυγή κακής έκθεσης.
Η τιμωρία δείχνει τι δεν πρέπει να κάνεις, όχι πάντα τι πρέπει να κάνεις
Η τιμωρία, ως έννοια μάθησης, αποδυναμώνει μια συμπεριφορά.
Αν κάτι φέρνει δυσάρεστη συνέπεια, είναι λιγότερο πιθανό να το επαναλάβουμε. Όμως η τιμωρία έχει σοβαρούς περιορισμούς. Δεν διδάσκει πάντα ποια είναι η σωστή συμπεριφορά. Συχνά δείχνει μόνο τι δεν πρέπει να γίνει.
Γι’ αυτό η εκπαίδευση δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην αποτυχία ή στην πίεση.
Πρέπει να δείχνει και τη σωστή λύση.
Αν ο μαθητής κάνει λάθος, πρέπει να καταλάβει τι ήταν λάθος. Αν πιεστεί, πρέπει να ξέρει γιατί πιέστηκε. Αν αποτύχει στο σενάριο, πρέπει να γίνει αποτίμηση. Τι είδε; Τι δεν είδε; Πού έχασε την απόσταση; Πού μπορούσε να φύγει; Πού μπερδεύτηκε; Ποια συμπεριφορά πρέπει να αντικαταστήσει την κακή;
Η τιμωρία χωρίς καθοδήγηση δημιουργεί φόβο.
Η συνέπεια με καθοδήγηση δημιουργεί μάθηση.
Γιατί ο ρεαλισμός πρέπει να έχει μέτρο
Τα βίντεο και οι προσομοιώσεις ρεαλιστικής αυτοάμυνας στο κανάλι μας στο YouTube συχνά προκαλούν ανησυχία σε ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με τέτοιο είδος εκπαίδευσης.
Αυτό είναι κατανοητό.
Όμως πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στον ελεγχόμενο ρεαλισμό και στην πραγματική βία. Οι επιθέσεις στον δρόμο είναι πολύ χειρότερες από μια σωστά επιβλεπόμενη προσομοίωση. Στην προπόνηση υπάρχει πλαίσιο, εξοπλισμός, κανόνες, επίβλεψη και σκοπός. Στον δρόμο δεν υπάρχει εγγύηση, συνεργασία ή παιδαγωγική πρόθεση από τον επιτιθέμενο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η προπόνηση πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη.
Σημαίνει ότι πρέπει να είναι αρκετά ρεαλιστική ώστε να μη λέει ψέματα στον ασκούμενο.
Αν η εκπαίδευση είναι πολύ άνετη, ο ασκούμενος μαθαίνει ότι η βία είναι πιο τακτοποιημένη απ’ όσο είναι. Αν είναι υπερβολικά σκληρή και χωρίς μέτρο, γίνεται επικίνδυνη και αντιπαιδαγωγική.
Η ισορροπία είναι δύσκολη.
Αλλά είναι απαραίτητη.
Το άθλημα έχει αξία, αλλά δεν είναι αυτοπροστασία από μόνο του
Τα μαχητικά αθλήματα έχουν αξία. Διδάσκουν επαφή, πίεση, αντοχή, ρυθμό, αντίσταση, σκληρή δουλειά και πραγματική προσπάθεια. Αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται.
Όμως το άθλημα έχει κανόνες, χώρο, χρόνο, διαιτητή, κατηγορίες, συμφωνημένη έναρξη, συμφωνημένο τέλος και κοινό πλαίσιο συμμετοχής.
Η αυτοπροστασία δεν έχει πάντα αυτά τα στοιχεία.
Μπορεί να υπάρχει αιφνιδιασμός, όπλο, συνεργός, ανισότητα, νομική συνέπεια, έξοδος, τρίτοι άνθρωποι, σκοτάδι, έδαφος, φόβος, λάθος μάρτυρες και ανάγκη αποφυγής αντί για εμπλοκή.
Το πρόβλημα δεν είναι το άθλημα.
Το πρόβλημα είναι να βαφτίζεται άκριτα αυτοάμυνα.
Το Combatives Group δεν απορρίπτει την αξία της πίεσης ή της αντίστασης που υπάρχει στα σοβαρά μαχητικά αθλήματα. Απορρίπτει την ψευδή μεταφορά αθλητικών υποθέσεων σε βίαιες καταστάσεις που δεν είναι άθλημα.
Η διάκριση αυτή είναι ζωτική.
Η αυταπάτη είναι επικίνδυνη
Πολλοί άνθρωποι θέλουν να νιώθουν ασφαλείς χωρίς να ξεβολευτούν.
Θέλουν να πιστεύουν ότι αυτό που κάνουν αρκεί. Θέλουν να πιστεύουν ότι μια ήρεμη συνεργατική προπόνηση, μια σειρά τεχνικών ή μια όμορφη επίδειξη θα λειτουργήσει όταν ο άλλος είναι αποφασισμένος, άγριος, απρόβλεπτος και μη συνεργάσιμος.
Αυτό λέγεται αυταπάτη.
Και στην αυτοπροστασία, η αυταπάτη είναι επικίνδυνη.
Η σωστή εκπαίδευση δεν υπάρχει για να κάνει τον μαθητή να νιώθει καλά με ψέματα. Υπάρχει για να τον κάνει καλύτερο, πιο καθαρό, πιο προσγειωμένο και πιο ικανό. Αυτό μερικές φορές είναι άβολο. Χρειάζεται να δεις ότι κάτι δεν λειτουργεί. Χρειάζεται να αποτύχεις σε ασφαλές πλαίσιο. Χρειάζεται να διορθωθείς.
Καλύτερα να μάθεις στην αίθουσα ότι κάτι δεν λειτουργεί.
Παρά να το μάθεις στον δρόμο.
Συχνές ερωτήσεις
Πού στηρίζεται η μεθοδολογία του Combatives Group;
Στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: το σύστημα Combatives, την αυτο-αποτελεσματικότητα και τη συντελεστική εξάρτιση. Δηλαδή σε πρακτικές τακτικές και τεχνικές, στην ψυχολογική εμπιστοσύνη του ασκούμενου και στη μάθηση μέσω συνεπειών, επανάληψης και πίεσης.
Τι είναι η αυτο-αποτελεσματικότητα στην αυτοάμυνα;
Είναι η πεποίθηση ότι μπορώ να εφαρμόσω όσα έχω μάθει σε μια δύσκολη κατάσταση. Δεν είναι φανταστική αυτοπεποίθηση. Χτίζεται με εμπειρίες επιτυχίας, πίεση, σωστή ενθάρρυνση, παρατήρηση προτύπων και επαναλαμβανόμενη πρακτική.
Γιατί δεν μπορεί κανείς να είναι απόλυτα σίγουρος ότι θα τα καταφέρει;
Επειδή η πραγματική βία είναι απρόβλεπτη. Υπάρχουν μεταβλητές που δεν ελέγχονται πλήρως: φόβος, αιφνιδιασμός, χώρος, τρίτοι, όπλα, πόνος, τύχη και νομικές συνέπειες. Η σωστή εκπαίδευση δεν εγγυάται αποτέλεσμα, αλλά αυξάνει την πιθανότητα καλύτερης αντίδρασης.
Τι είναι η συντελεστική εξάρτιση;
Είναι η μάθηση μέσω συνεπειών. Μια συμπεριφορά που ενισχύεται τείνει να επαναληφθεί, ενώ μια συμπεριφορά που φέρνει δυσάρεστη ή μη επιθυμητή συνέπεια τείνει να αποδυναμωθεί. Στην αυτοπροστασία, αυτό βοηθά να δημιουργηθούν πρακτικές συνήθειες.
Γιατί η συνεργατική προπόνηση μπορεί να είναι πρόβλημα;
Επειδή μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ικανότητας. Αν ο συνασκούμενος πάντα βοηθά, περιμένει και αντιδρά όπως πρέπει, ο μαθητής μπορεί να πιστέψει ότι μια τεχνική λειτουργεί ενώ δεν έχει δοκιμαστεί απέναντι σε πραγματική αντίσταση ή πίεση.
Γιατί χρειάζεται πίεση στην εκπαίδευση αυτοπροστασίας;
Επειδή η πραγματική απειλή δημιουργεί φόβο, ένταση, σύγχυση και φυσιολογικές αντιδράσεις. Αν η προπόνηση δεν περιλαμβάνει ελεγχόμενη πίεση, ο ασκούμενος μπορεί να ανακαλύψει πολύ αργά ότι δεν μπορεί να εφαρμόσει όσα ξέρει υπό στρες.
Τι ρόλο έχει ο θωρακισμένος αντίπαλος;
Ο θωρακισμένος αντίπαλος επιτρέπει πιο ρεαλιστική και ασφαλή προσομοίωση πίεσης. Βοηθά τον ασκούμενο να δοκιμάσει δεξιότητες, να αντιμετωπίσει φόβο και να χτίσει εμπιστοσύνη μέσα από ελεγχόμενη εμπειρία.
Είναι ο πόνος απαραίτητος στην προπόνηση;
Ο τραυματισμός όχι. Η ελεγχόμενη πίεση και η εκπαιδευτική ανατροφοδότηση μπορεί να είναι χρήσιμες, αλλά πρέπει να γίνονται με μέτρο, ασφάλεια και επίβλεψη. Ο σκοπός δεν είναι να πονά ο μαθητής, αλλά να μαθαίνει ότι οι επιλογές έχουν συνέπειες.
Γιατί δεν αρκεί η θεωρία στην αυτοάμυνα;
Επειδή η θεωρία δεν αρκεί όταν υπάρχει φόβος, πίεση, αιφνιδιασμός και σωματική αντίσταση. Η θεωρία πρέπει να γίνει εμπειρία, συνήθεια και εφαρμόσιμη συμπεριφορά μέσα από επανάληψη και σενάρια.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτοπεποίθηση και αυταπάτη;
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται από πραγματική εργασία, πίεση, επανάληψη και επιτυχίες που έχουν δοκιμαστεί. Η αυταπάτη χτίζεται όταν ο ασκούμενος επιβραβεύεται σε εύκολες, συνεργατικές ασκήσεις που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική πίεση.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
Κάνεις λάθος εκπαίδευση σεναρίων
Συνδέεται άμεσα με το παρόν άρθρο, επειδή εξηγεί γιατί τα σενάρια πρέπει να περιλαμβάνουν ποικιλία, απρόβλεπτο, πίεση και σωστή αντίδραση ρόλων.
Τα μυστικά της άσκησης βίας στην αυτοάμυνα
Χρήσιμο άρθρο για να συνδεθεί η μεθοδολογία με τα νόμιμα όρια της προστατευτικής δράσης και την αρχή «το μόλις αρκετό αρκεί».
Φάση 1: Προ-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Εξηγεί το πρώτο στάδιο όπου η επίγνωση, η πρόληψη και τα 3Α της ασφάλειας λειτουργούν πριν από τη σύγκρουση.
Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Συνδέει τη μεθοδολογία με τη δημιουργία φράγματος, την αποκλιμάκωση και τη νόμιμη προστατευτική δράση υπό άμεση απειλή.
Φάση 3: Μετά-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Δείχνει ότι η εκπαίδευση πρέπει να συνεχίζει και μετά τη φυσική εμπλοκή, με έξοδο, νομική προστασία και προσοχή σε συνέπειες.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο αυτό εξηγεί τη μεθοδολογική και ψυχολογική βάση της εκπαίδευσης αυτοπροστασίας. Δεν παρέχει τεχνικές οδηγίες φυσικής εμπλοκής, στόχους, χτυπήματα ή δημόσιο εγχειρίδιο βίας.
Η εκπαίδευση με πίεση, θωρακισμένο αντίπαλο, σενάρια και ρόλους πρέπει να γίνεται μόνο σε κατάλληλο περιβάλλον, με έμπειρη επίβλεψη, προστατευτικό εξοπλισμό, προοδευτικότητα, σαφείς κανόνες και σεβασμό στην ασφάλεια όλων.
Η πίεση στην προπόνηση έχει αξία μόνο όταν υπηρετεί τη μάθηση.
Όχι όταν γίνεται ανεξέλεγκτη σκληρότητα.
Νομική σημείωση
Η αυτοπροστασία και η αυτοάμυνα πρέπει πάντα να κινούνται μέσα σε νόμιμο πλαίσιο.
Η πρακτική εκπαίδευση δεν αποτελεί άδεια για βία. Οποιαδήποτε φυσική προστατευτική δράση σε πραγματικό περιστατικό πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη, να συνδέεται με άμεση απειλή και να σταματά όταν σταματά η απειλή.
Η μεθοδολογία που περιγράφεται εδώ αφορά την εκπαίδευση ικανότητας, κρίσης και συμπεριφοράς.
Δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Για συγκεκριμένο περιστατικό, απαιτείται επικοινωνία με δικηγόρο.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Η αυτοπροστασία δεν χτίζεται με ωραίες ιδέες, βίντεο, συνεργατικές επιδείξεις ή ψεύτικη αυτοπεποίθηση.
Δεν αρκεί να πιστεύεις ότι μπορείς.
Δεν αρκεί να έχεις δει μια τεχνική.
Δεν αρκεί να την έχεις κάνει με άνθρωπο που σε βοηθά.
Δεν αρκεί να νιώθεις καλά στην αίθουσα.
Η ερώτηση είναι αν μπορείς να λειτουργήσεις όταν υπάρχει πίεση, φόβος, αντίσταση, σύγχυση και ανάγκη απόφασης.
Η φαντασίωση χαρίζει βεβαιότητα.
Η σοβαρή εκπαίδευση χτίζει πιθανότητες.
Σημείωση εμπειρίας
Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στη διδασκαλία κινήσεων.
Οι τακτικές και οι τεχνικές πρέπει να συνδεθούν με αυτο-αποτελεσματικότητα, πίεση, επανάληψη, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, συντελεστική εξάρτιση και αποτίμηση. Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει όχι μόνο τι να κάνει, αλλά και να πιστέψει μέσα από ελεγχόμενη εμπειρία ότι μπορεί να το κάνει όταν δυσκολευτεί.
Αυτό δεν γίνεται σε μία προπόνηση.
Γίνεται μέσα από συνεπή, προοδευτική και σοβαρή εργασία.
Επικοινωνία / CTA
Αν θέλετε να μάθετε πώς το σύστημα Combatives, η αυτο-αποτελεσματικότητα, η συντελεστική εξάρτιση, η πίεση, οι ρόλοι και οι προσομοιώσεις συνδέονται σε ένα σοβαρό πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.
Χρειάζεται πρακτική εφαρμογή.
Χρειάζεται επανάληψη.
Χρειάζεται ελεγχόμενη πίεση.
Χρειάζεται σωστή ανατροφοδότηση.
Χρειάζεται εκπαίδευση που χτίζει πραγματική ικανότητα, όχι απλώς καλή εντύπωση.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.
Η μεθοδολογία δεν είναι θεωρία για να ακούγεται ωραία.
Είναι ο τρόπος που η γνώση γίνεται συμπεριφορά υπό πίεση.