Η επιβίωση έχει αφετηρία την αυτοπροστασία, όχι την τεχνική.
Αυτός που καταλαβαίνει πραγματικά τι σημαίνει επιβίωση δεν περιμένει παθητικά να δεχθεί επίθεση για να «θυμηθεί» την αυτοάμυνα. Προστατεύει συνεχώς τον εαυτό του με επίγνωση, παρατήρηση, πρόληψη, απόσταση, επιλογή εξόδου, αυτοέλεγχο και ετοιμότητα. Δεν ζει φοβισμένος. Ζει ξύπνιος.
Οι τεχνικές από μόνες τους δεν κάνουν ένα σύστημα μαχητικό. Μπορεί μια τεχνική να είναι καλή, κακή, όμορφη, περίπλοκη ή εντυπωσιακή. Αυτό που καθορίζει την αξία της είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο διδάσκεται και δοκιμάζεται. Η μεθοδολογία, η νοοτροπία, οι τακτικές, οι δεξιότητες, το συναισθηματικό περιεχόμενο και η εργασιακή ηθική της εκπαίδευσης είναι αυτά που τελικά κάνουν τη διαφορά.
Ένα άθλημα, ακόμη και σκληρής επαφής, λειτουργεί μέσα στη νοοτροπία της ευγενούς άμιλλας. Υπάρχουν κανόνες, όρια, διαιτητής, στόχος, χρόνος και πλαίσιο. Η αυτοπροστασία για επιβίωση έχει διαφορετικό προσανατολισμό. Ο στόχος δεν είναι το έπαθλο, η νίκη στον αγώνα ή η τεχνική υπεροχή. Ο στόχος είναι η προστασία της ζωής, της υγείας και της αξιοπρέπειας, με νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη δράση όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Στο Combatives Group παίρνουμε την προσωπική ασφάλεια και την αυτοπροστασία πολύ σοβαρά. Ο ασκούμενος δεν εκπαιδεύεται για να φαίνεται μαχητικός. Εκπαιδεύεται για να βλέπει νωρίτερα, να αποφεύγει καλύτερα, να αποφασίζει καθαρότερα, να αντέχει πίεση και, αν χρειαστεί, να διακόπτει την άμεση απειλή ώστε να δημιουργήσει δυνατότητα διαφυγής.
Η τεχνική είναι εργαλείο. Η μεθοδολογία είναι ο τρόπος που το εργαλείο γίνεται διαθέσιμο υπό πίεση. Η αυτοπροστασία είναι ο λόγος που ελπίζουμε να μη χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιηθεί.
Συμπέρασμα για τις τεχνικές και τη μεθοδολογία των πολεμικών τεχνών
Η επιβίωση έχει αφετηρία την Αυτοπροστασία
Αυτός που γνωρίζει πραγματικά τι σημαίνει επιβίωση προστατεύει συνέχεια τον εαυτό του. Δεν το κάνει με πανικό. Δεν το κάνει με παράνοια. Δεν το κάνει για να δείχνει σκληρός. Το κάνει επειδή έχει καταλάβει ότι η βία σπάνια ενδιαφέρεται για το πότε εμείς θα είμαστε έτοιμοι.
Η αυτοπροστασία είναι συνεχής επίγνωση. Είναι η ικανότητα να βλέπεις το περιβάλλον, να αντιλαμβάνεσαι αλλαγές, να αναγνωρίζεις πρόθεση, να διαβάζεις απόσταση, να επιλέγεις έξοδο και να μην προσφέρεις εύκολη ευκαιρία. Δεν είναι παθητική άμυνα. Είναι ενεργή συμμετοχή στην ασφάλειά σου.
Αυτό είναι το σημείο όπου τελειώνει η φαντασίωση και αρχίζει η σοβαρή προσωπική ασφάλεια.
Η επιβίωση δεν αρχίζει όταν σε χτυπήσουν. Αρχίζει πολύ νωρίτερα, όταν αποφασίζεις να μην είσαι απών από το περιβάλλον σου.
Ο προσεκτικός λύκος με προβιά
Η μεταφορά είναι σκληρή, αλλά χρήσιμη: ο άνθρωπος που καταλαβαίνει την επιβίωση μοιάζει με προσεκτικό λύκο που ζει ανάμεσα στα πρόβατα χωρίς να σπέρνει πανικό, επειδή είναι ενδεδυμένος με προβιά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αρπακτικό. Δεν σημαίνει ότι θέλει να βλάψει. Δεν σημαίνει ότι περιφρονεί τους άλλους. Σημαίνει ότι έχει επίγνωση, αυτοσυγκράτηση και κρυμμένη ετοιμότητα. Δεν χρειάζεται να δείχνει τι μπορεί να κάνει. Δεν χρειάζεται να απειλεί. Δεν χρειάζεται να προβάλλει εικόνα κινδύνου.
Ζει κοινωνικά, ήρεμα και κανονικά. Αλλά δεν κοιμάται όρθιος. Δεν κινείται σαν άνθρωπος που δεν βλέπει. Δεν παραδίδει τον εαυτό του στην αφέλεια.
Η πραγματική ετοιμότητα δεν χρειάζεται να φωνάζει. Φαίνεται κυρίως στο ότι ο άνθρωπος δεν πιάνεται εύκολα απροετοίμαστος.
Όταν «οσμίζεται» το πρόβλημα
Ο άνθρωπος με νοοτροπία αυτοπροστασίας έχει πάντα επίγνωση του τι συμβαίνει γύρω του. Όταν αντιλαμβάνεται ότι το πρόβλημα κινείται προς το μέρος του, προσπαθεί πρώτα να το αποφύγει. Αν μπορεί να φύγει, φεύγει. Αν μπορεί να αλλάξει πορεία, αλλάζει. Αν μπορεί να μη μπει σε χώρο που φαίνεται λάθος, δεν μπαίνει. Αν μπορεί να κρατήσει απόσταση, την κρατά.
Αυτή είναι η ώριμη πλευρά της αυτοπροστασίας. Δεν ψάχνει τη σύγκρουση. Δεν θέλει να αποδείξει τίποτα. Δεν παγιδεύεται από εγωισμό.
Αν όμως δεν μπορεί να αποφύγει το πρόβλημα ή να διαφύγει, τότε η άμεση απειλή πρέπει να αντιμετωπιστεί απλά, γρήγορα, αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Για τον πολίτη, αυτό σημαίνει νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση με σκοπό να διακοπεί η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.
Η αυτοπροστασία αποφεύγει πρώτα. Αν δεν μπορεί να αποφύγει, δρα όσο χρειάζεται για να φύγει.
Ο τρόπος εκτέλεσης δεν αρκεί
Οι πράξεις ενός ανθρώπου δεν καθορίζονται μόνο από τον τρόπο που εκτελούνται τεχνικά. Καθορίζονται και από την αποφασιστικότητα, την καθαρή πρόθεση, την ψυχική δέσμευση και την κρίση με την οποία εκτελούνται.
Μια τεχνική χωρίς αποφασιστικότητα μπορεί να καταρρεύσει. Μια αποφασιστικότητα χωρίς κρίση μπορεί να γίνει υπέρβαση. Μια καθαρή πρόθεση χωρίς έλεγχο μπορεί να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη βία. Η σοβαρή αυτοπροστασία χρειάζεται και τα τρία: ικανότητα, πρόθεση και έλεγχο.
Η πρόθεση στην αυτοπροστασία δεν είναι εκδίκηση. Δεν είναι τιμωρία. Δεν είναι επιθυμία να καταστρέψουμε τον άλλον. Είναι ξεκάθαρη προστατευτική πρόθεση: να σταματήσει η άμεση απειλή και να υπάρξει έξοδος.
Η τεχνική δείχνει πώς κινείσαι. Η πρόθεση δείχνει γιατί κινείσαι. Η κρίση δείχνει πότε σταματάς.
Άθλημα και επιβίωση: δύο διαφορετικοί προσανατολισμοί
Ένα άθλημα, ακόμη και σκληρής επαφής, διέπεται από συγκεκριμένο διανοητικό προσανατολισμό. Είναι η νοοτροπία της ευγενούς άμιλλας. Ο στόχος είναι η νίκη μέσα σε πλαίσιο. Το έπαθλο. Η βαθμολογία. Η υποταγή. Η τεχνική επικράτηση. Η αγωνιστική υπεροχή.
Αυτό έχει αξία. Δεν πρέπει να το υποτιμούμε. Ο αθλητής μπορεί να είναι σκληρός, πειθαρχημένος, ανθεκτικός και τεχνικά πολύ ικανός. Όμως παραμένει μέσα σε κανόνες.
Η επιβίωση έχει διαφορετικό προσανατολισμό. Δεν έχει στόχο το έπαθλο. Έχει στόχο την προστασία της ζωής, της υγείας και της αξιοπρέπειας. Δεν ενδιαφέρεται για όμορφη νίκη. Ενδιαφέρεται για έξοδο από τον κίνδυνο.
Ο αγώνας ρωτά ποιος κέρδισε. Η αυτοπροστασία ρωτά ποιος γύρισε ασφαλής.
Ο σκοπός δεν αγιάζει ανεξέλεγκτα τα μέσα
Υπάρχει η σκληρή φράση ότι στην επιβίωση η νοοτροπία είναι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Ως ένταση, η φράση δείχνει τη διαφορά ανάμεσα στον αγώνα και στην πραγματική απειλή. Όμως για τον πολίτη χρειάζεται προσοχή.
Στην αυτοπροστασία πολιτών, ο σκοπός της επιβίωσης καθορίζει την αποφασιστικότητα των μέσων, αλλά δεν ακυρώνει τον νόμο, την αναγκαιότητα και την αναλογία. Δεν μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε επειδή φοβηθήκαμε. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε όταν η άμεση απειλή σταμάτησε. Δεν μπορούμε να βαφτίσουμε εκδίκηση την αυτοάμυνα.
Το σωστό πλαίσιο είναι αυτό: όταν υπάρχει άμεση, πραγματική και σοβαρή απειλή, ο άνθρωπος πρέπει να είναι ψυχικά και σωματικά έτοιμος να κάνει ό,τι είναι νόμιμα, αναγκαία και ανάλογα απαιτούμενο για να προστατευτεί και να διαφύγει.
Η επιβίωση απαιτεί αποφασιστικότητα. Η αυτοάμυνα πολιτών απαιτεί και όρια.
Καμία σύγχυση με τον αθλητισμό
Δεν μπορεί να υπάρξει σύγχυση εδώ. Ο αθλητισμός έχει θέση. Η τέχνη έχει θέση. Η άσκηση έχει θέση. Η αγωνιστική δοκιμή έχει θέση. Αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα με την επιβίωση.
Όσο κι αν κάποιος θέλει να φτιάχνει ωραίες εικόνες ή να διαστρεβλώνει έννοιες, η αλήθεια παραμένει: άλλο να παίζεις μέσα σε κανόνες και άλλο να προστατεύεσαι όταν ο άλλος δεν ενδιαφέρεται για κανόνες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αθλητισμός είναι άχρηστος. Κάθε άλλο. Μπορεί να δώσει σκληρή επαφή, αντοχή, πίεση, ψυχραιμία, ισορροπία και εμπειρία αντίστασης. Όμως αυτά πρέπει να προσαρμοστούν στο πλαίσιο της αυτοπροστασίας.
Η σύγχυση δεν βρίσκεται στο ότι ο αθλητισμός δεν έχει αξία. Βρίσκεται στο να τον παρουσιάζουμε ως κάτι που δεν είναι.
Τι παίρνουμε σοβαρά στις Αίθουσες Άσκησης Combatives
Στις Αίθουσες Άσκησης του Combatives Group παίρνουμε το θέμα της προσωπικής ασφάλειας και της αυτοπροστασίας πολύ σοβαρά. Δεν είναι διασκέδαση με πολεμικό περιτύλιγμα. Δεν είναι τεχνική συλλογή. Δεν είναι παιχνίδι ρόλων για ανθρώπους που θέλουν να νιώθουν επικίνδυνοι.
Οι προϋποθέσεις για έναν σοβαρό άνθρωπο αυτοπροστασίας είναι η μαχητική νοοτροπία και μια ισχυρή θέληση για επιβίωση. Αυτές οι ιδιότητες δεν εμφανίζονται απλώς επειδή κάποιος φόρεσε μια στολή ή έμαθε μερικές κινήσεις. Καλλιεργούνται.
Η εκπαίδευση σε μια Αίθουσα Άσκησης του Combatives Group βοηθά τον ασκούμενο να αναγνωρίσει φόβο, να αντέξει πίεση, να αναπτύξει αυτοπροστατευτική σκέψη, να χτίσει βασικές δεξιότητες, να δοκιμάσει απλές λύσεις και να καταλάβει ότι η πραγματική ασφάλεια απαιτεί συνέπεια.
Η μαχητική νοοτροπία δεν είναι θυμός. Είναι ετοιμότητα να προστατευτείς όταν η απειλή δεν αφήνει άλλη επιλογή.
Δεν είναι οι τεχνικές που κάνουν ένα σύστημα μαχητικό
Είναι σημαντικό να εκτιμήσουμε κάτι που συχνά παραβλέπεται. Δεν είναι οι τεχνικές που κάνουν ένα σύστημα μαχητικό. Οι τεχνικές είναι μόνο ένα μέρος του συνόλου.
Ένα σύστημα γίνεται πραγματικά μαχητικό από τον συνδυασμό έξι στοιχείων:
- της μεθοδολογίας της διδασκαλίας,
- της νοοτροπίας που καλλιεργείται,
- των τακτικών που διδάσκονται,
- των δεξιοτήτων που οικοδομούνται,
- του συναισθηματικού περιεχομένου της εκπαίδευσης,
- της εργασιακής ηθικής που ενθαρρύνεται.
Αν λείπουν αυτά, οι τεχνικές κρέμονται στον αέρα. Μπορεί να φαίνονται εντυπωσιακές. Μπορεί να έχουν όνομα. Μπορεί να έχουν ιστορία. Αλλά δεν γίνονται απαραίτητα διαθέσιμες υπό πραγματική πίεση.
Η τεχνική είναι κομμάτι. Η μεθοδολογία είναι το σύστημα που κάνει το κομμάτι να λειτουργεί.
Η μεθοδολογία της διδασκαλίας
Η μεθοδολογία διδασκαλίας καθορίζει πώς μαθαίνει ο ασκούμενος. Δεν αρκεί να δείξουμε κάτι και να ζητήσουμε αντιγραφή. Πρέπει να το βάλουμε σε πλαίσιο. Να εξηγήσουμε γιατί υπάρχει. Να το επαναλάβουμε. Να το δοκιμάσουμε. Να το πιέσουμε. Να το διορθώσουμε. Να το συνδέσουμε με απόσταση, χρόνο, φόβο, διαφυγή και νόμο.
Η σωστή μεθοδολογία δεν φορτώνει τον άνθρωπο με εκατό λύσεις. Χτίζει λίγες, καθαρές αρχές που μπορούν να προσαρμοστούν σε πολλές συνθήκες. Δεν υπόσχεται μαγικές απαντήσεις. Διδάσκει λειτουργική σκέψη.
Η μεθοδολογία αποφασίζει αν ο μαθητής μαθαίνει τεχνική ή αν μαθαίνει να επιβιώνει μέσα σε πρόβλημα.
Η νοοτροπία που καλλιεργούμε
Η νοοτροπία είναι καθοριστική. Αν ο άνθρωπος εκπαιδεύεται με νοοτροπία αγώνα, θα ψάχνει αγώνα. Αν εκπαιδεύεται με νοοτροπία επίδειξης, θα ψάχνει τεχνική καθαρότητα. Αν εκπαιδεύεται με νοοτροπία αυτοπροστασίας, θα ψάχνει έξοδο από τον κίνδυνο.
Στο Combatives Group η νοοτροπία είναι αυτοπροστατευτική. Δεν ψάχνουμε σύγκρουση. Δεν μένουμε στη σύγκρουση. Δεν ερωτευόμαστε τη βία. Τη σεβόμαστε αρκετά ώστε να τη θέλουμε όσο το δυνατόν πιο μακριά από εμάς. Αν όμως έρθει, δεν θέλουμε να μας βρει ψυχικά και σωματικά ανίκανους.
Η σωστή νοοτροπία δεν σε κάνει επιθετικό. Σε κάνει δύσκολο να παραλύσεις.
Οι τακτικές που διδάσκουμε
Οι τακτικές είναι το πώς χρησιμοποιούμε τις αρχές στην πράξη. Δεν είναι απλώς τεχνικές. Είναι αποφάσεις μέσα σε πλαίσιο. Πού στέκομαι; Πότε φεύγω; Πότε μιλάω; Πότε ανεβάζω ένταση; Πότε κρατάω απόσταση; Πότε κλείνω απόσταση επειδή δεν υπάρχει άλλη επιλογή; Πότε σταματώ; Πού είναι η έξοδος;
Οι τακτικές αυτοπροστασίας δεν υπηρετούν την ανταλλαγή. Υπηρετούν την ασφάλεια. Δεν θέλουν να κάνουν τον άνθρωπο καλύτερο καυγατζή. Θέλουν να τον κάνουν ικανότερο να μη βρεθεί παγιδευμένος.
Η τακτική αυτοπροστασίας δεν ρωτά πώς θα κερδίσω τη σύγκρουση. Ρωτά πώς θα βγω από αυτήν.
Οι δεξιότητες που οικοδομούμε
Οι δεξιότητες πρέπει να είναι πρακτικές. Επίγνωση. Απόσταση. Κίνηση. Κάλυψη. Ισορροπία. Φωνή. Απόφαση. Πίεση. Αντοχή. Λειτουργική δύναμη. Ικανότητα να δεχθείς πίεση χωρίς να καταρρεύσεις. Ικανότητα να δράσεις απλά όταν ο εγκέφαλος δεν έχει χρόνο για περίπλοκες λύσεις.
Οι δεξιότητες αυτές δεν χτίζονται με θεωρία μόνο. Χτίζονται με επανάληψη, διόρθωση, κόπο και προπόνηση υπό πίεση. Χτίζονται όταν ο ασκούμενος βλέπει τι χάνει όταν φοβάται και μαθαίνει πώς να επανέρχεται.
Η δεξιότητα δεν είναι αυτό που μπορείς να κάνεις ήρεμα. Είναι αυτό που μένει όταν η πίεση ανέβει.
Το συναισθηματικό περιεχόμενο
Η πραγματική βία έχει συναισθηματικό περιεχόμενο. Φόβο. Θυμό. Αμηχανία. Ντροπή. Έκπληξη. Πάγωμα. Αδρεναλίνη. Σύγχυση. Αν η εκπαίδευση δεν αγγίζει αυτά, αφήνει μεγάλο μέρος του προβλήματος απροετοίμαστο.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να τραυματίζουμε ψυχολογικά τους ασκούμενους. Σημαίνει ότι πρέπει να τους εκθέτουμε προοδευτικά και υπεύθυνα σε πίεση, ώστε να μάθουν πώς αντιδρούν και πώς ανακτούν λειτουργία.
Η αυτοπροστασία δεν είναι μόνο σωματικό ζήτημα. Είναι και συναισθηματικό. Ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί να λειτουργεί ενώ φοβάται.
Η τεχνική που δεν έχει συναντήσει φόβο δεν ξέρουμε ακόμη αν είναι τεχνική αυτοάμυνας.
Η εργασιακή ηθική της προπόνησης
Η εργασιακή ηθική είναι το τι είδους άνθρωπο χτίζει η προπόνηση. Στο Combatives δεν μας ενδιαφέρει ο άνθρωπος που θέλει να δείχνει σκληρός χωρίς να δουλέψει. Δεν μας ενδιαφέρει ο άνθρωπος που θέλει εύκολη βεβαιότητα. Δεν μας ενδιαφέρει η εικόνα χωρίς κόπο.
Η σοβαρή αυτοπροστασία απαιτεί συνέπεια. Να έρχεσαι. Να δουλεύεις. Να πιέζεσαι. Να διορθώνεσαι. Να αντέχεις αποτυχία. Να μη ψάχνεις εντυπωσιακές τεχνικές πριν χτίσεις τα βασικά. Να δέχεσαι ότι η απλότητα χρειάζεται δουλειά.
Η επιβίωση δεν χτίζεται με φαντασίωση. Χτίζεται με επανάληψη, ιδρώτα και ειλικρίνεια.
Γιατί αυτά μας κάνουν διαφορετικούς
Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων είναι που μας κάνει διαφορετικούς. Όχι επειδή έχουμε «μαγικές» τεχνικές. Όχι επειδή διεκδικούμε αποκλειστικότητα στην αλήθεια. Όχι επειδή απορρίπτουμε κάθε άλλη μορφή άσκησης.
Μας κάνει διαφορετικούς επειδή παίρνουμε την αυτοπροστασία ως αυτό που είναι: σοβαρό θέμα ζωής, υγείας, αξιοπρέπειας και νόμου.
Η μεθοδολογία μας προσπαθεί να αποδείξει έμπρακτα τη συνέπεια και τον σεβασμό μας σε ένα σύστημα επιβίωσης που έχει χρησιμοποιηθεί ιστορικά σε σκληρά πλαίσια και έχει προσαρμοστεί για την αυτοπροστασία πολιτών μέσα στο σύγχρονο νομικό περιβάλλον.
Δεν μας κάνουν διαφορετικούς οι κινήσεις. Μας κάνει διαφορετικούς το γιατί, το πώς, το πότε και το μέχρι πού τις χρησιμοποιούμε.
Συμπέρασμα
Το συμπέρασμα για τις τεχνικές και τη μεθοδολογία των πολεμικών τεχνών είναι απλό: η επιβίωση δεν ξεκινά από την τεχνική. Ξεκινά από την αυτοπροστασία.
Ο άνθρωπος που καταλαβαίνει την επιβίωση έχει επίγνωση, αποφεύγει όταν μπορεί, φεύγει όταν πρέπει και δρα όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Δεν μπερδεύει την αυτοπροστασία με φόβο ούτε την αυτοάμυνα με καυγά. Δεν μπερδεύει το άθλημα με την επιβίωση ούτε τη φανταχτερή τεχνική με τη λειτουργικότητα.
Η επιβίωση απαιτεί άλλη νοοτροπία από την ευγενή άμιλλα. Απαιτεί θέληση, αποφασιστικότητα, αυτοέλεγχο και καθαρό σκοπό. Για τον πολίτη, όμως, όλα αυτά πρέπει να παραμένουν μέσα στο πλαίσιο της νόμιμης, αναγκαίας και ανάλογης προστατευτικής δράσης.
Δεν είναι οι τεχνικές που κάνουν ένα σύστημα μαχητικό. Είναι η μεθοδολογία διδασκαλίας, η νοοτροπία, οι τακτικές, οι δεξιότητες, το συναισθηματικό περιεχόμενο και η εργασιακή ηθική που καλλιεργούνται.
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν είναι συλλογή τεχνικών. Είναι τρόπος εκπαίδευσης, τρόπος σκέψης και τρόπος επιβίωσης.