Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία

Η Φάση 2 της αυτοπροστασίας είναι η σύγκρουση.

Δεν είναι όμως η φάση της «μάχης» όπως την φαντάζεται ο περισσότερος κόσμος. Δεν είναι η στιγμή για εγωισμό, τιμωρία, εκδίκηση ή επίδειξη σκληρότητας. Είναι η στιγμή όπου η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση δεν επαρκούν πλέον ή δεν είναι άμεσα διαθέσιμες, και ο άνθρωπος πρέπει να προστατεύσει τον εαυτό του ή τρίτο πρόσωπο από άμεση, πραγματική απειλή.

Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η Φάση 2 περιλαμβάνει τρεις βασικές αρχές:

Πρώτον, τη δημιουργία φράγματος.
Δεύτερον, την αποκλιμάκωση όπου είναι ακόμη δυνατή.
Τρίτον, την αναχαιτιστική προστατευτική δράση μόνο όταν η απειλή είναι άμεση, αναγνωρίσιμη και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.

Η σύγκρουση δεν έχει ως στόχο τη «νίκη» με την αθλητική ή εγωιστική έννοια.

Έχει ως στόχο τη διακοπή της άμεσης απειλής, τη δημιουργία δυνατότητας διαφυγής και την επιστροφή στην ασφάλεια.

Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.

Αυτό είναι το όριο. Και αυτό το όριο πρέπει να είναι ξεκάθαρο πριν χρειαστεί να δράσει κανείς.

Για ποιον είναι αυτό το άρθρο

Αυτό το άρθρο είναι για όσους έχουν ήδη καταλάβει ότι η αυτοπροστασία δεν αρχίζει από τη φυσική εμπλοκή.

Είναι για ανθρώπους που γνωρίζουν ότι η καλύτερη λύση είναι η Απουσία, η Αποφυγή και η Απόδραση, αλλά θέλουν να καταλάβουν τι συμβαίνει όταν αυτά δεν αρκούν.

Είναι για ασκούμενους που εκπαιδεύονται σε αυτοπροστασία, για εκπαιδευτές που θέλουν να διαχωρίσουν την πρακτική προστασία από τη φαντασίωση, και για πολίτες που θέλουν να ξέρουν πώς το σώμα, ο λόγος, η στάση, η απόσταση, οι μάρτυρες, οι κάμερες, ο νόμος και η ανάγκη διαφυγής συνδέονται στην πραγματική αυτοάμυνα.

Δεν είναι άρθρο για όσους ψάχνουν τεχνικό εγχειρίδιο βίας.

Δεν είναι άρθρο για να μάθει κάποιος πώς να τραυματίζει ανθρώπους.

Είναι άρθρο για να καταλάβει γιατί, όταν η σύγκρουση δεν μπορεί να αποφευχθεί, η δράση πρέπει να είναι καθαρή, νόμιμη, αναγκαία, ανάλογη και προσανατολισμένη στην ασφάλεια.

Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr

Το άρθρο αυτό συνεχίζει τη μεθοδολογική αλυσίδα μετά τη Φάση 1: Προ-Σύγκρουση.

Στη Φάση 1, ο στόχος είναι να μην φτάσουμε στη σύγκρουση. Επίγνωση, σχέδιο δράσης, Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση είναι οι πρώτες επιλογές. Όμως η πραγματικότητα δεν είναι πάντα βολική. Υπάρχουν στιγμές όπου η ένταση έχει ήδη κλιμακωθεί, η απόσταση έχει μειωθεί, η έξοδος δεν είναι άμεσα διαθέσιμη ή η απειλή γίνεται παρούσα.

Εκεί αρχίζει η Φάση 2.

Η Φάση 2 δεν ακυρώνει τη Φάση 1. Τη συνεχίζει. Ακόμη και μέσα στη σύγκρουση, ο στόχος παραμένει η έξοδος από τον κίνδυνο. Δεν αλλάζει ο σκοπός. Αλλάζει η αμεσότητα.

Το άρθρο αυτό συνδέεται με βασικές έννοιες της μεθοδολογίας Combatives:

• δημιουργία φράγματος,
• προστατευτική κάλυψη,
• αποκλιμάκωση,
• παρατήρηση για όπλα και συνεργούς,
• νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση,
• διακοπή της απειλής,
• παύση όταν παύει ο κίνδυνος,
• και διαφυγή.

Η Φάση 2 δεν είναι πρόσκληση στη βία.

Είναι το πλαίσιο ευθύνης όταν η βία αρχίζει να γίνεται αναπόφευκτη.

Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε:

• τι σημαίνει Φάση 2: Σύγκρουση στην αυτοπροστασία,
• γιατί το φράγμα είναι βασικό εργαλείο προστασίας και αποκλιμάκωσης,
• γιατί τα χέρια μπορούν να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως σήμα μη επιθετικότητας και ως προστατευτικό όριο,
• πώς η στάση του σώματος μπορεί να δείχνει ότι δεν επιδιώκουμε συμπλοκή,
• γιατί η αποκλιμάκωση προστατεύει σωματικά και νομικά,
• γιατί πρέπει να ψάχνουμε για έξοδο ακόμη και όταν η ένταση ανεβαίνει,
• γιατί η παρατήρηση για όπλα και συνεργούς είναι κρίσιμη,
• γιατί οι μάρτυρες και οι κάμερες έχουν σημασία,
• γιατί η προστατευτική δράση δεν είναι τιμωρία,
• γιατί η χρήση βίας πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη,
• και γιατί η δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.

Το βασικό μήνυμα είναι απλό:

Ακόμη και στη σύγκρουση, ο σκοπός δεν είναι να μείνεις στη σύγκρουση.
Ο σκοπός είναι να βγεις από αυτήν.

Βασικά σημεία

• Η Φάση 2 αρχίζει όταν η κατάσταση περνά από πιθανό ρίσκο σε άμεση απειλή.
• Το φράγμα προστατεύει το σώμα, διατηρεί απόσταση και μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
• Τα ανοιχτά χέρια μπορούν να δείχνουν αποκλιμάκωση, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν προστατευτικό όριο.
• Η στάση του σώματος πρέπει να δείχνει ότι δεν επιδιώκουμε σύγκρουση.
• Η αποκλιμάκωση είναι σωματική και νομική προστασία.
• Η έξοδος παραμένει προτεραιότητα ακόμη και όταν η ένταση έχει ανέβει.
• Η παρατήρηση για όπλα και συνεργούς είναι βασικό στοιχείο εκτίμησης κινδύνου.
• Η παρουσία πολλών επιτιθέμενων ή όπλου αλλάζει δραματικά το επίπεδο κινδύνου.
• Η προστατευτική δράση επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει άμεση, πραγματική απειλή και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.
• Η χρήση βίας πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.
• Η δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.
• Ο στόχος δεν είναι η τιμωρία του επιτιθέμενου, αλλά η διακοπή της απειλής και η διαφυγή.

Συνοπτική εκδοχή του άρθρου

Η Φάση 2 της αυτοπροστασίας αφορά τη στιγμή που η κατάσταση έχει περάσει από την προ-σύγκρουση σε άμεσο κίνδυνο.

Σε αυτή τη φάση, ο άνθρωπος πρέπει πρώτα να δημιουργήσει φράγμα. Το φράγμα μπορεί να είναι τα χέρια, η θέση του σώματος, η απόσταση, ένα αντικείμενο, ένα εμπόδιο ή η τοποθέτηση στον χώρο. Η βασική του λειτουργία είναι να προστατεύσει το σώμα, να διατηρήσει χρόνο και να αποθαρρύνει περαιτέρω προσέγγιση.

Παράλληλα, επιχειρείται αποκλιμάκωση. Η αποκλιμάκωση δεν γίνεται μόνο με λόγια. Γίνεται με μάτια, χέρια, κορμό, πόδια, φωνή, απόσταση και εικόνα. Τα ανοιχτά χέρια ανάμεσα σε εμάς και τον άλλο άνθρωπο μπορούν να δείξουν ότι δεν αναζητούμε σύγκρουση, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν προστατευτικό όριο.

Ακόμη και τότε, ψάχνουμε για έξοδο. Παρατηρούμε για όπλα. Παρατηρούμε για συνεργούς. Δεν μένουμε μέσα στο πρόβλημα αν υπάρχει τρόπος να φύγουμε.

Αν όμως η απειλή γίνει άμεση, πραγματική και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή, τότε μπορεί να απαιτηθεί προστατευτική δράση. Αυτή πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη. Σκοπός της είναι να σταματήσει η άμεση απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.

Δεν είναι εκδίκηση.
Δεν είναι τιμωρία.
Δεν είναι επίδειξη σκληρότητας.
Δεν είναι άδεια για υπέρβαση.

Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.

Αυτό είναι το κέντρο του άρθρου.

 

Εισαγωγή: Η Φάση 2 αρχίζει όταν η αποφυγή δεν αρκεί

Στη σοβαρή αυτοπροστασία, η σύγκρουση δεν είναι η πρώτη επιλογή. Είναι η φάση στην οποία περνάμε όταν οι προηγούμενες επιλογές δεν επαρκούν.

Αν μπορούμε να απουσιάσουμε, απουσιάζουμε.
Αν μπορούμε να αποφύγουμε, αποφεύγουμε.
Αν μπορούμε να αποδράσουμε, αποδρούμε.

Αν όμως η κατάσταση έχει ήδη κλιμακωθεί, αν η απειλή πλησιάζει, αν η απόσταση μειώνεται, αν η έξοδος δεν είναι άμεσα διαθέσιμη ή αν υπάρχει άμεση πιθανότητα βλάβης, τότε ο άνθρωπος χρειάζεται άλλο πλαίσιο δράσης.

Αυτό το πλαίσιο είναι η Φάση 2: Σύγκρουση.

Η λέξη «σύγκρουση» δεν πρέπει να μας παρασύρει. Δεν σημαίνει ότι αναζητούμε μάχη. Δεν σημαίνει ότι περνάμε σε ψυχολογία τιμωρίας. Δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τη λογική της διαφυγής.

Σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι αρκετά κοντά ώστε να απαιτεί πιο άμεση διαχείριση.

Και όσο πιο κοντά έρχεται ο κίνδυνος, τόσο πιο καθαρό πρέπει να είναι το μυαλό.

Κανόνας 4: Δημιουργία φράγματος

Η δημιουργία φράγματος είναι ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της Φάσης 2.

Ο όρος «φράγμα» δηλώνει την πρώτη και πιο απλή λειτουργία του: δημιουργεί ένα εμπόδιο ανάμεσα σε δύο χώρους, αντικείμενα ή πρόσωπα. Στην αυτοπροστασία, το φράγμα βρίσκεται ανάμεσα σε εμάς και την πιθανή απειλή.

Τις περισσότερες φορές, το άμεσο φράγμα είναι τα χέρια μας.

Άλλες φορές, μπορεί να είναι ένα αντικείμενο, ένα σταθερό εμπόδιο, ένα τραπέζι, ένα αυτοκίνητο, μια πόρτα, μια γωνία, μια αλλαγή θέσης ή οποιοδήποτε στοιχείο του χώρου μας δίνει χρόνο και απόσταση.

Η ακριβής χρήση εμποδίων είναι μεγάλο κεφάλαιο και δεν μπορεί να αναλυθεί δημόσια σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες. Αυτό που έχει σημασία εδώ είναι η αρχή: το φράγμα προστατεύει, καθυστερεί, δείχνει όρια και δημιουργεί χρόνο για απόφαση.

Το φράγμα δεν είναι απλώς στάση.

Είναι εργαλείο προστασίας, απόστασης και επικοινωνίας.

Το φράγμα προστατεύει το σώμα και αγοράζει χρόνο

Στην πρώτη του λειτουργία, το φράγμα καλύπτει το σώμα και ελέγχει την πρόσβαση.

Δεν αφήνει την απόσταση να κλείσει τόσο εύκολα. Δεν αφήνει την προσέγγιση να γίνει χωρίς πληροφορία. Δεν αφήνει τον άλλο να μπει στον προσωπικό χώρο χωρίς να περάσει πρώτα από ένα ορατό όριο.

Αυτό έχει τεράστια αξία.

Ο χρόνος σε τέτοιες καταστάσεις είναι κρίσιμος. Ένα μικρό κέρδος χρόνου μπορεί να επιτρέψει απομάκρυνση, λεκτική διαχείριση, αλλαγή θέσης, αναζήτηση εξόδου ή προετοιμασία για νόμιμη προστατευτική δράση αν η απειλή γίνει άμεση.

Το φράγμα δεν είναι εγγύηση. Καμία στάση, θέση ή τεχνική δεν εγγυάται ασφάλεια.

Αλλά χωρίς φράγμα, συχνά δίνουμε στον άλλον εύκολη πρόσβαση, μικρότερη απόσταση και μεγαλύτερο στοιχείο αιφνιδιασμού.

Η αυτοπροστασία δεν επιτρέπει την ευαλωτότητά εύκολης πρόσβασης προς την απειλή.

Το φράγμα μειώνει την ανεμπόδιστη πρόσβαση.

Το φράγμα μπορεί να αποθαρρύνει

Ένα σωστό φράγμα μπορεί επίσης να αποθαρρύνει έναν άνθρωπο που δεν είναι πλήρως αποφασισμένος να βλάψει.

Πολλές εντάσεις δεν είναι από την αρχή βέβαιες. Υπάρχουν άνθρωποι που πιέζουν, δοκιμάζουν, προκαλούν, μετρούν αντίδραση ή αναζητούν εύκολο στόχο. Αν δουν ότι το άτομο απέναντί τους είναι παρόν, έχει όρια, δεν πανικοβάλλεται, δεν προκαλεί αλλά ούτε εγκαταλείπει τον χώρο του, μπορεί να επιλέξουν να μη συνεχίσουν.

Αυτό δεν πρέπει να παρερμηνευθεί.

Δεν παριστάνουμε τους σκληρούς. Δεν παίρνουμε θεατρική πολεμική στάση για να δηλώσουμε ότι θέλουμε να συγκρουστούμε. Αντίθετα, στο Combatives Group η εξωτερική εικόνα πρέπει να δείχνει αποκλιμάκωση, αποφυγή και απροθυμία για βία.

Τα χέρια, το σώμα, το πρόσωπο και η φωνή πρέπει να λένε:

«Δεν θέλω πρόβλημα.»
«Μείνε εκεί.»
«Ας σταματήσει εδώ.»
«Θέλω να φύγω, όχι να μαλώσω.»

Αυτή η εικόνα είναι σημαντική σωματικά, ψυχολογικά και νομικά.

Η καλή αυτοπροστασία δεν είναι να δείχνεις επικίνδυνος.

Είναι να είσαι λιγότερο διαθέσιμος ως θύμα και λιγότερο εκτεθειμένος ως κατηγορούμενος.

Γιατί δεν παίρνουμε θεατρική αμυντική στάση

Σε πολλά παραδοσιακά συστήματα, όταν υπάρχει απειλή, ο ασκούμενος μαθαίνει να παίρνει μια σαφή αμυντική ή μαχητική στάση. Αυτό έχει κάποια εκπαιδευτική αξία. Δηλώνει ετοιμότητα. Οργανώνει το σώμα. Δίνει πλαίσιο.

Όμως σε μια πραγματική κοινωνική σύγκρουση έχει και σοβαρά μειονεκτήματα.

Πρώτον, μπορεί να κλιμακώσει την κατάσταση. Ο άλλος μπορεί να το εκλάβει ως πρόκληση.

Δεύτερον, μπορεί να φανεί σε μάρτυρες ή κάμερες σαν πρόθεση συμπλοκής.

Τρίτον, αφαιρεί από εμάς το στοιχείο της μη επιθετικής εικόνας. Αν αργότερα χρειαστεί να εξηγήσουμε τι έγινε, η εικόνα μας μπορεί να μετρήσει.

Τέταρτον, μπορεί να μας κλειδώσει ψυχολογικά στη «μάχη» αντί να μας κρατήσει προσανατολισμένους στην έξοδο.

Στο Σύστημα Combatives μας, η θέση των χεριών και του σώματος πρέπει να έχει διπλή λειτουργία. Εξωτερικά δείχνει αποκλιμάκωση. Εσωτερικά οργανώνει την προστασία.

Αυτό δεν είναι υποκρισία με την κακή έννοια.

Είναι τακτική αυτοπροστασίας με νομική επίγνωση.

Τα ανοιχτά χέρια ως προστατευτικό και νομικό μήνυμα

Το να έχουμε τα χέρια ανοιχτά, ορατά και ανάμεσα σε εμάς και τον εν δυνάμει επιτιθέμενο είναι σχεδόν παγκόσμιο σήμα μη επιθετικότητας.

Οι ανοιχτές παλάμες δείχνουν ότι δεν επιδιώκουμε συμπλοκή. Δείχνουν ότι δεν κρατάμε όπλο. Δείχνουν ότι προσπαθούμε να ηρεμήσουμε την κατάσταση. Αν υπάρχουν μάρτυρες ή κάμερες, αυτή η εικόνα μπορεί να έχει σημασία.

Ταυτόχρονα, τα χέρια βρίσκονται εκεί που πρέπει να είναι για να προστατεύσουν τον χώρο μας.

Αυτή είναι η ουσία της σωστής αυτοπροστατευτικής στάσης: εξωτερικά κατευνασμός, εσωτερικά ετοιμότητα.

Δεν παίζουμε θέατρο για να εξαπατήσουμε τον νόμο. Παρουσιάζουμε καθαρά αυτό που πράγματι πρέπει να θέλουμε: να μη γίνει βία. Αν όμως η βία γίνει αναπόφευκτη, δεν είμαστε σωματικά απροετοίμαστοι.

Η εικόνα λέει «δεν θέλω σύγκρουση».

Το σώμα λέει «δεν θα με βρεις ανοιχτό».

Τι μπορεί να πετύχει το φράγμα

Ένα σωστά τοποθετημένο φράγμα μπορεί να πετύχει πολλά πράγματα ταυτόχρονα.

Μπορεί να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση, επειδή δεν δείχνει επιθετική πρόθεση. Μπορεί να δώσει έγκαιρη ειδοποίηση για τις προθέσεις του άλλου, επειδή κάθε προσπάθεια παραβίασης του φράγματος λέει κάτι. Μπορεί να μειώσει τον αιφνιδιασμό, επειδή η απειλή δεν περνά απλώς ανεμπόδιστα στον προσωπικό χώρο. Μπορεί να καλύπτει ευάλωτους στόχους. Μπορεί να δείχνει μη μαχητικός. Μπορεί να μας δώσει καλύτερη θέση για έξοδο. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει πιο καθαρή εικόνα σε τρίτους ότι εμείς προσπαθήσαμε να αποφύγουμε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το φράγμα λύνει τα πάντα.

Αν κάποιος έχει ήδη κλιμακώσει, αν κινείται με σαφή πρόθεση άμεσης επίθεσης ή αν η απόσταση έχει ήδη χαθεί, το απλό φράγμα μπορεί να μην αρκεί. Σε τέτοιες στιγμές, η κατάσταση μπορεί να απαιτεί άμεση προστατευτική απόφαση.

Αλλά όσο υπάρχει ακόμη χρόνος, το φράγμα έχει αξία.

Γιατί κάθε δευτερόλεπτο πριν τη βία είναι πιθανότητα να μη γίνει βία.

Κανόνας 5: Αποκλιμάκωση

Η αποκλιμάκωση είναι σημαντικότατο βήμα για τη φυσική και νομική προστασία του πολίτη.

Εδώ μιλάμε για τον άμαχο πολίτη. Όχι για κάποιον που έχει θεσμική αποστολή να παραμείνει στη σύγκρουση. Ο πολίτης θέλει να γυρίσει σπίτι. Θέλει να αποφύγει τραυματισμό. Θέλει να αποφύγει σύλληψη, κατηγορίες, δικαστήρια, ενοχές, κόστος, χρόνια ταλαιπωρίας και καταστροφή ζωής.

Η βία έχει συνέπειες σε πολλά επίπεδα.

Σωματικές.
Νομικές.
Οικονομικές.
Ψυχολογικές.
Οικογενειακές.
Κοινωνικές.

Γι’ αυτό, όταν υπάρχει ακόμη περιθώριο, πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να απουσιάσουμε, να αποφύγουμε, να αποδράσουμε ή να αποκλιμακώσουμε.

Η αποκλιμάκωση δεν είναι αδυναμία.

Είναι στρατηγική επιβίωσης με νομική νοημοσύνη.

Η βία πρέπει να είναι λογική, αναγκαία και ανάλογη

Όταν χρησιμοποιείται φυσική προστατευτική δράση, το ερώτημα δεν είναι «μπορούσα να κάνω περισσότερα;».

Το ερώτημα είναι:

Ήταν αναγκαίο;
Ήταν ανάλογο;
Ήταν συνδεδεμένο με άμεση απειλή;
Σταμάτησε όταν σταμάτησε η απειλή;
Υπήρχε ασφαλέστερη επιλογή;
Δημιούργησε δυνατότητα διαφυγής ή έγινε τιμωρία;

Αν εφαρμοστεί περισσότερη βία από όση πραγματικά απαιτείται για να σταματήσει η άμεση απειλή, τότε το νομικό πλαίσιο μπορεί να αλλάξει δραματικά. Ο άνθρωπος που ξεκίνησε ως αμυνόμενος μπορεί να εξεταστεί ως δράστης υπέρβασης.

Αυτό είναι μία από τις μεγαλύτερες παγίδες στην αυτοάμυνα.

Η στιγμή της σύγκρουσης είναι φορτισμένη. Υπάρχει φόβος, θυμός, αδρεναλίνη, σύγχυση. Αν ο άνθρωπος δεν έχει εκπαιδεύσει από πριν την αρχή της παύσης, μπορεί να συνεχίσει όταν δεν πρέπει.

Γι’ αυτό η προστατευτική δράση πρέπει να έχει καθαρό σκοπό:

Διακοπή της άμεσης απειλής.
Δυνατότητα διαφυγής.
Παύση όταν παύει ο κίνδυνος.

Τα πέντε στοιχεία της αποκλιμάκωσης

Η αποκλιμάκωση δεν είναι μόνο να πούμε «ηρεμήστε».

Περιλαμβάνει πολλά παράλληλα στοιχεία που λειτουργούν μαζί. Στο πλαίσιο της Φάσης 2, μπορούμε να τα συνοψίσουμε σε πέντε πρακτικές κατευθύνσεις:

• ψάχνουμε για πιθανή έξοδο,
• κατευνάζουμε τον επιτιθέμενο ή τον εν δυνάμει επιτιθέμενο,
• παρατηρούμε για ύπαρξη όπλων,
• παρατηρούμε αν υπάρχουν συνεργοί,
• και οργανώνουμε τη θέση μας ώστε, αν η απειλή γίνει άμεση, να μπορούμε να προστατευθούμε και να διαφύγουμε.

Αυτό το τελευταίο σημείο χρειάζεται προσοχή. Δεν σημαίνει ότι «στήνουμε» μια επίθεση με πρόθεση βίας. Σημαίνει ότι, ενώ δείχνουμε αποκλιμάκωση, δεν αφήνουμε το σώμα, τη θέση και την απόστασή μας στην τύχη.

Η αποκλιμάκωση χωρίς προστατευτική ετοιμότητα μπορεί να γίνει αφέλεια.

Η προστατευτική ετοιμότητα χωρίς αποκλιμάκωση μπορεί να γίνει πρόκληση.

Η σωστή αυτοπροστασία χρειάζεται και τα δύο.

Εντοπίζουμε την έξοδο

Η έξοδος παραμένει προτεραιότητα ακόμη και μέσα στη Φάση 2.

Όσο ταχύτερα μπορούμε να αποφύγουμε τη σύγκρουση ή να αποδράσουμε από αυτή, τόσο το καλύτερο. Δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να πιέσουμε για σύγκρουση αν έχουμε πραγματική διέξοδο.

Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί άνθρωποι, μόλις αρχίσει η ένταση, εστιάζουν αποκλειστικά στον άνθρωπο απέναντί τους. Χάνουν τον χώρο. Χάνουν την έξοδο. Χάνουν τους τρίτους. Χάνουν την ευκαιρία να φύγουν.

Η αυτοπροστασία απαιτεί ευρύτερη εικόνα.

Πού είναι η έξοδος;
Ποιο εμπόδιο μπορεί να μπει ανάμεσα;
Πού βρίσκονται οι δικοί μου άνθρωποι;
Υπάρχει ασφαλέστερη κατεύθυνση;
Υπάρχει κόσμος;
Υπάρχει προσωπικό ασφαλείας;
Υπάρχει φως;
Υπάρχει χώρος να κινηθώ;

Η έξοδος δεν είναι δευτερεύουσα.

Είναι ο λόγος που κάνουμε όλα τα υπόλοιπα.

Κατευνάζουμε τον επιτιθέμενο

Ο κατευνασμός δεν γίνεται μόνο με το στόμα.

Γίνεται με όλο το σώμα.

Τα μάτια, τα χέρια, ο κορμός, τα πόδια, η στάση, ο τόνος της φωνής και η απόσταση συμμετέχουν στην ίδια εικόνα. Θέλουμε να δείχνουμε ότι δεν ψάχνουμε για καυγά, αλλά ταυτόχρονα να μη στεκόμαστε σαν άνθρωποι που δεν έχουν καμία προστατευτική δομή.

Τα ανοιχτά χέρια μπορούν να λειτουργήσουν ως μη επιθετικό σήμα και ως φράγμα. Η ελαφριά γωνία του σώματος μπορεί να μειώσει την έκθεση και να επιτρέψει καλύτερη κίνηση. Η βάση των ποδιών πρέπει να μας επιτρέπει να κινηθούμε, όχι να παγώσουμε. Το βλέμμα πρέπει να παρατηρεί, όχι να καρφώνει με πρόκληση.

Ο κατευνασμός έχει και επικοινωνιακή αξία.

Αν υπάρχουν μάρτυρες ή κάμερες, η εικόνα πρέπει να δείχνει καθαρά ότι δεν πιέζουμε για σύγκρουση. Ότι προσπαθούμε να σταματήσει η ένταση. Ότι δεν αναζητούμε βία.

Αυτό δεν γίνεται για εντύπωση.

Γίνεται γιατί αυτή πρέπει να είναι πράγματι η πρόθεσή μας.

Δεν γυρίζουμε την πλάτη πρόωρα

Αν η κατάσταση φανεί να τελειώνει, ο στόχος μας έχει επιτευχθεί.

Αποφεύχθηκε η συμπλοκή. Αυτό είναι επιτυχία.

Όμως δεν είναι σοφό να γυρίσουμε αμέσως την πλάτη μας σε άνθρωπο που πριν από λίγο αποτελούσε απειλή, ειδικά αν η απόσταση είναι ακόμη μικρή ή το περιβάλλον δεν έχει καθαρίσει. Η αποχώρηση πρέπει να γίνεται με επίγνωση, όχι με αφέλεια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μένουμε να συνεχίσουμε. Δεν σημαίνει ότι προκαλούμε. Δεν σημαίνει ότι καθυστερούμε χωρίς λόγο.

Σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε με τρόπο που μας επιτρέπει να βλέπουμε, να ακούμε και να προσαρμοζόμαστε μέχρι να είμαστε πραγματικά εκτός περιστατικού.

Η σύγκρουση δεν τελειώνει πάντα επειδή κάποιος είπε ότι τελείωσε.

Τελειώνει όταν υπάρχει πραγματική ασφάλεια.

Παρατηρούμε για όπλα

Η παρατήρηση για όπλα είναι ψηλά στη λίστα κάθε σοβαρής εκτίμησης κινδύνου.

Ένα όπλο αλλάζει την κατάσταση. Αυξάνει δραματικά το ρίσκο. Μειώνει τον διαθέσιμο χρόνο. Κάνει την απόσταση ακόμη πιο κρίσιμη. Μετατρέπει μια ένταση που ίσως μπορούσε να ελεγχθεί σε πιθανή κατάσταση βαριάς βλάβης ή θανάτου.

Στη δημόσια ύλη δεν πρέπει να δίνονται τεχνικές οδηγίες αντιμετώπισης όπλων. Το μόνο υπεύθυνο μήνυμα είναι καθαρό: αν υπάρχει όπλο, η πρώτη σκέψη πρέπει να είναι η απομάκρυνση, η κάλυψη, το εμπόδιο, η απόσταση, η βοήθεια και η διαφυγή.

Η φυσική εμπλοκή απέναντι σε όπλο είναι έσχατη ανάγκη και δεν έχει εγγυήσεις.

Ιδιαίτερα απέναντι σε μαχαίρι, η καλύτερη λύση είναι να μην είσαι εκεί. Η δεύτερη είναι να φύγεις. Η τρίτη είναι να βάλεις κάτι ανάμεσα σε εσένα και την απειλή. Όλα τα υπόλοιπα είναι έσχατη ανάγκη και ανήκουν μόνο σε σοβαρή, επιβλεπόμενη εκπαίδευση.

Όταν υπάρχει όπλο, η φαντασίωση «Το’χω» ή «ξέρω» σκοτώνει.

Η απόσταση και η διαφυγή σώζουν.

Παρατηρούμε για συνεργούς

Η παρουσία συνεργών ή περισσότερων επιτιθέμενων περιπλέκει την κατάσταση σε τεράστιο βαθμό.

Ένας άνθρωπος μπορεί να τραβά την προσοχή ενώ άλλος πλησιάζει. Κάποιος μπορεί να παίζει τον «λογικό» ενώ άλλος κλείνει την έξοδο. Μια παρέα μπορεί να αλλάξει συμπεριφορά πολύ γρήγορα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να βλέπουμε όλους ως εχθρούς. Σημαίνει ότι δεν πρέπει να κλειδώνουμε την προσοχή μας αποκλειστικά στον πιο θορυβώδη άνθρωπο.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η έξοδος γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Αν υπάρχει δυνατότητα διαφυγής, φεύγουμε. Αν μπορούμε να βάλουμε μεγάλο σταθερό εμπόδιο ή χώρο ανάμεσα σε εμάς και την απειλή, το κάνουμε. Αν μπορούμε να κρατήσουμε την πλάτη μας σε ασφαλέστερη πλευρά και να μη βρεθούμε περικυκλωμένοι, αυτό έχει αξία.

Πάλι, δεν πρόκειται για τεχνικό εγχειρίδιο.

Πρόκειται για αρχή: με περισσότερα άτομα, η παραμονή στη σύγκρουση γίνεται πολύ πιο επικίνδυνη.

Η λύση δεν είναι η ηρωική φαντασίωση.

Η λύση είναι η έξοδος από το πρόβλημα.

Οργανώνουμε τη θέση μας χωρίς να δείχνουμε πρόθεση σύγκρουσης

Υπάρχει ένα δύσκολο σημείο στη Φάση 2.

Πρέπει να δείχνουμε ότι δεν θέλουμε βία, αλλά ταυτόχρονα να είμαστε έτοιμοι αν η βία μας επιβληθεί.

Αυτό απαιτεί σωστή χρήση σώματος, λόγου και θέσης. Δεν απειλούμε. Δεν προκαλούμε. Δεν φωνάζουμε για να ανεβάσουμε το επίπεδο. Δεν προσπαθούμε να κερδίσουμε λεκτικά. Αλλά δεν στεκόμαστε και απροστάτευτοι.

Ο εν δυνάμει επιτιθέμενος πρέπει να βλέπει απροθυμία για σύγκρουση.

Το σώμα μας όμως πρέπει να έχει φράγμα, βάση, απόσταση και δυνατότητα κίνησης.

Αυτό είναι λεπτή ισορροπία. Δεν μαθαίνεται σωστά μόνο από κείμενο. Χρειάζεται προπόνηση, ρόλους, προσομοιώσεις και διορθώσεις.

Στη δημόσια ύλη αρκεί η αρχή:

Δείχνουμε ειρήνη.
Κρατάμε προστασία.
Ψάχνουμε έξοδο.
Δεν εγκαταλείπουμε την ετοιμότητα.

Κανόνας 6: Προστατευτική δράση όταν η άμεση απειλή είναι αναπόφευκτη

Χρησιμοποιούμε το όρο «επίθεση» για την ευκολία του λόγου. Όμως, για δημόσια και νομικά ασφαλή διατύπωση, είναι προτιμότερο να μιλάμε για αναχαιτιστική προστατευτική δράση.

Στη προκειμένη περίπτωση, η διαφορά δεν είναι διακοσμητική. Είναι ουσιαστική.

Δεν μιλάμε για επίθεση «επειδή μπορεί κάτι να γίνει». Δεν μιλάμε για τιμωρία. Δεν μιλάμε για προληπτική βία από φόβο ή εγωισμό. Μιλάμε για την περίπτωση όπου η άμεση επίθεση είναι αναγνωρίσιμη, επικείμενη ή έχει ήδη αρχίσει, και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή.

Σε τέτοιες στιγμές, ο νόμος και η κοινή λογική εξετάζουν το πλαίσιο:

Υπήρχε πραγματική απειλή;
Ήταν άμεση;
Είχε ο αμυνόμενος δυνατότητα αποχώρησης;
Ήταν η δράση αναγκαία;
Ήταν ανάλογη;
Σταμάτησε όταν σταμάτησε η απειλή;

Η δικαιοσύνη μπορεί να είναι τυφλή ως σύμβολο, αλλά δεν είναι χαζή. Το πλαίσιο, οι μάρτυρες, οι κάμερες, οι κινήσεις πριν από την εμπλοκή και η συμπεριφορά μετά από αυτήν μπορούν να έχουν τεράστια σημασία.

Γι’ αυτό η αποκλιμάκωση πριν από τη δράση δεν είναι μόνο ηθικά σωστή.

Είναι και πρακτικά κρίσιμη.

Όταν παραβιάζεται το φράγμα

Όταν το φράγμα ή ο προσωπικός χώρος παραβιάζεται με φυσικά μέσα, η κατάσταση αλλάζει.

Ένα σπρώξιμο, μια προσπάθεια αρπαγής, μια βίαιη προσέγγιση, μια άμεση κίνηση προς σωματική βλάβη ή οποιαδήποτε μορφή φυσικής επιβολής μπορεί να σημαίνει ότι η απειλή έχει περάσει από το επίπεδο της έντασης στο επίπεδο της πράξης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μικρή επαφή δικαιολογεί ακραία αντίδραση.

Σημαίνει ότι πρέπει να αξιολογηθεί αμέσως η σοβαρότητα, η πρόθεση, η απόσταση, η δυνατότητα διαφυγής και η ανάγκη προστατευτικής δράσης.

Η «παράλληλη πορεία βίας και απειλής» είναι κρίσιμη. Δεν μπορεί η απάντηση να είναι δυσανάλογη προς την απειλή. Δεν μπορεί μια προσβολή να αντιμετωπίζεται σαν θανατηφόρα επίθεση. Δεν μπορεί ένα ελαφρύ επεισόδιο να γίνεται αφορμή για καταστροφική βία.

Η ορθή χρήση βίας απαιτεί μέτρο.

Και το μέτρο πρέπει να εκπαιδεύεται.

Η αναλογία της βίας έχει σημασία

Αν κάποιος μας βρίσει, δεν υπάρχει σωματική απειλή που να δικαιολογεί φυσική βία.

Αν κάποιος μας σπρώξει, δεν σημαίνει αυτόματα ότι δικαιολογείται καταστροφική απάντηση.

Αν κάποιος κρατά αντικείμενο, η απόσταση, η πρόθεση, το περιβάλλον και η δυνατότητα διαφυγής έχουν τεράστια σημασία.

Αν υπάρχει όπλο, η απειλή ανεβαίνει δραματικά, αλλά ακόμη και τότε η πρώτη ευθύνη είναι η διαφυγή, το εμπόδιο, η απόσταση και η επιβίωση, όχι η φαντασίωση αφοπλισμού.

Τα δικαστήρια εξετάζουν τις συνθήκες. Δεν βλέπουν μόνο ποιος χτύπησε πρώτος. Βλέπουν τι προηγήθηκε, τι μπορούσε να γίνει, πόσο κράτησε η δράση, τι συνέβη όταν η απειλή σταμάτησε και αν ο αμυνόμενος πέρασε σε υπέρβαση.

Αυτό πρέπει να το θυμάται κάθε ασκούμενος.

Η αυτοάμυνα δεν τελειώνει στο σώμα.

Συνεχίζεται στον νόμο.

Το πρόβλημα με τις φανταστικές τεχνικές αφοπλισμού

Ένα συχνό πρόβλημα σε διδασκαλία και επιδείξεις αυτοάμυνας είναι οι φανταστικές τεχνικές αφοπλισμού.

Κάποιος δείχνει μια εντυπωσιακή λύση απέναντι σε μαχαίρι, γκλομπ ή πιστόλι. Στη συνέχεια, αφού «αφοπλίσει» τον επιτιθέμενο, χρησιμοποιεί το ίδιο όπλο εναντίον του με τρόπο που σε πραγματικές συνθήκες θα μπορούσε να οδηγήσει σε βαριές κατηγορίες.

Αυτό δεν είναι σοβαρή εκπαίδευση πολίτη.

Αυτό είναι επικίνδυνη θεατρικότητα.

Ακόμη και αν κάποιος καταφέρει να απομακρύνει ένα όπλο από άμεση χρήση, το νομικό και πρακτικό πλαίσιο δεν εξαφανίζεται. Η συνέχιση της βίας όταν η άμεση απειλή έχει παύσει μπορεί να μετατρέψει τον αμυνόμενο σε κατηγορούμενο.

Σε ένα αστικό δικαστήριο, οι λέξεις μπορεί να είναι σκληρές: βαριά σωματική βλάβη, ανθρωποκτονία, υπέρβαση άμυνας ή άλλη σοβαρή κατηγορία, ανάλογα με το περιστατικό και τη νομοθεσία.

Γι’ αυτό η εκπαίδευση πρέπει να είναι νομικά ενήλικη άρα και υπέυθυνη.

Όχι κινηματογραφική.

Η αποφασιστική προστατευτική δράση έχει κανόνες

Αν, παρά την επίγνωση, το φράγμα, την αποκλιμάκωση και την αναζήτηση εξόδου, η άμεση απειλή γίνει αναπόφευκτη, η προστατευτική δράση πρέπει να είναι αποφασιστική.

Όχι διστακτική. Όχι μισή. Όχι θεατρική. Όχι εκδικητική.

Αποφασιστική σημαίνει ότι υπηρετεί καθαρό σκοπό: να διακόψει την άμεση απειλή και να δημιουργήσει δυνατότητα διαφυγής.

Το δόγμα χρησιμοποιεί ισχυρές λέξεις όπως «πρώτοι, δυνατά, συνεχόμενα». Σε δημόσια νομικά ασφαλή διατύπωση, η ουσία μπορεί να αποδοθεί ως εξής:

Η δράση πρέπει να είναι έγκαιρη όταν η απειλή είναι αναπόφευκτη. Αυτό είναι πολύ «λεπτό» χρονικό διάστημα και για αυτό είναι και παρακινδυνευμένο.
Πρέπει να είναι αρκετά αποτελεσματική ώστε να σταματήσει την άμεση απειλή.
Πρέπει να διαρκεί μόνο όσο χρειάζεται για να δημιουργηθεί ασφάλεια ή δυνατότητα διαφυγής.

Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να συνεχίζει κανείς από θυμό ή φόβο πέρα από το αναγκαίο.

Το «μόλις αρκετό, αρκεί» είναι ίσως η πιο σημαντική φράση εδώ.

Απλή, άμεση, αποτελεσματική

Στην πραγματική πίεση, ο άνθρωπος δεν ανεβαίνει στο επίπεδο των φανταστικών τεχνικών του. Πέφτει στο επίπεδο των πιο καλά εκπαιδευμένων βασικών του αντιδράσεων.

Γι’ αυτό η αυτοπροστασία πρέπει να είναι απλή, άμεση και αποτελεσματική.

Απλή, γιατί υπό πίεση η πολυπλοκότητα καταρρέει.

Άμεση, γιατί η καθυστέρηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.

Αποτελεσματική, γιατί η δράση που δεν αλλάζει την κατάσταση απλώς παρατείνει το πρόβλημα.

Η απλότητα δεν σημαίνει φτώχεια. Σημαίνει καθαρότητα. Σημαίνει ότι η εκπαίδευση έχει αφαιρέσει ό,τι δεν αντέχει στην πίεση και έχει κρατήσει ό,τι μπορεί να λειτουργήσει όταν το σώμα και το μυαλό δυσκολεύονται.

Η αυτοπροστασία και η αυτοάμυνα δεν χρειάζεται διακόσμηση.

Χρειάζεται λειτουργία.

Η ταχύτητα χωρίς κρίση είναι κίνδυνος

Η γρήγορη αντίδραση έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από σωστή κρίση.

Η βιασύνη χωρίς άμεση απειλή μπορεί να δημιουργήσει υπέρβαση. Η καθυστέρηση ενώ η απειλή είναι αναπόφευκτη μπορεί να δημιουργήσει τραυματισμό. Η δυσκολία είναι να εκπαιδευτεί ο άνθρωπος να ξεχωρίζει το ένα από το άλλο.

Αυτό δεν λύνεται με συνθήματα.

Λύνεται με σενάρια, ρόλους, πίεση, αποτίμηση και νομική κατανόηση.

Ο ασκούμενος πρέπει να μάθει ότι δεν δρα επειδή φοβήθηκε. Δρα επειδή η απειλή είναι άμεση, πραγματική και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή. Και μόλις δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής ή η απειλή παύσει, σταματά.

Η ταχύτητα είναι εργαλείο.

Η κρίση είναι ο οδηγός του εργαλείου.

Η ολοκληρωτική λύση για τον πολίτη δεν σημαίνει καταστροφή

Σε στρατιωτικό ή πολεμικό λεξιλόγιο, λέξεις όπως «ολοκληρωτική» μπορεί να σημαίνουν πλήρη καταστροφή του αντιπάλου.

Για έναν πολίτη, αυτό είναι λάθος πλαίσιο.

Στην αυτοπροστασία πολίτη, «ολοκληρωτική» δεν πρέπει να σημαίνει ότι καταστρέφουμε τον άλλον. Πρέπει να σημαίνει ότι ολοκληρώνουμε τον προστατευτικό σκοπό: σταματά η άμεση απειλή, δημιουργείται δυνατότητα διαφυγής, απομακρυνόμαστε, ζητάμε βοήθεια και σταματάμε τη δράση.

Αυτό είναι ουσιώδες.

Η ζωή και η σωματική ακεραιότητα μπορεί να απειληθούν ακραία σε ορισμένες καταστάσεις. Όμως η δημόσια διδασκαλία δεν πρέπει να καλλιεργεί φαντασίωση θανατηφόρας λύσης. Πρέπει να καλλιεργεί κρίση, όρια, επιβίωση και παύση.

Η υπέρβαση δεν είναι δύναμη.

Είναι αποτυχία κρίσης.

Η παύση είναι κανόνας επιβίωσης και νόμου

Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.

Αυτό πρέπει να επαναλαμβάνεται σε κάθε άρθρο, σε κάθε σενάριο και σε κάθε σοβαρή εκπαίδευση αυτοπροστασίας.

Αν ο επιτιθέμενος υποχωρεί, αν δεν μπορεί να συνεχίσει, αν δεν θέλει να συνεχίσει, αν υπάρχει καθαρή έξοδος, αν η απόσταση έχει δημιουργηθεί, αν η απειλή δεν είναι πλέον άμεση, τότε ο αμυνόμενος δεν συνεχίζει για να τιμωρήσει.

Απομακρύνεται.
Καλεί βοήθεια.
Προστατεύει τους δικούς του.
Αναφέρει το περιστατικό όπου χρειάζεται.
Σταματά.

Η παύση δεν είναι αδυναμία.

Είναι η γραμμή που διαχωρίζει την αυτοπροστασία από την εκδίκηση.

Η βίαιη συμπλοκή καταστρέφει περισσότερους από έναν

Υπάρχει μια φράση που αποδίδεται στον Mickey Davidow:

«Σε κάθε βίαιη συμπλοκή υπάρχουν ένας νικητής και δύο χαμένοι.»

Η φράση αυτή αξίζει να μείνει στο νου μας.

Γιατί θυμίζει ότι ακόμη και όταν κάποιος επιβιώσει ή επικρατήσει, οι συνέπειες μπορεί να είναι βαριές. Μπορεί να υπάρχουν τραυματισμοί. Μπορεί να υπάρχουν νεκροί. Μπορεί να υπάρχουν δύο οικογένειες κατεστραμμένες. Μπορεί να υπάρχει φυλακή, ενοχή, οικονομική καταστροφή, φόβος, κοινωνική ζημιά και χρόνια νομικής ταλαιπωρίας.

Γι’ αυτό η Φάση 2 δεν πρέπει ποτέ να διδάσκεται σαν χώρος δόξας.

Είναι χώρος ανάγκης.

Και η ανάγκη πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα, όχι με ενθουσιασμό.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η Φάση 2 στην αυτοπροστασία;

Η Φάση 2 είναι η φάση της σύγκρουσης. Αρχίζει όταν η κατάσταση έχει περάσει από απλό ρίσκο σε άμεση απειλή και η Απουσία, η Αποφυγή ή η Απόδραση δεν επαρκούν ή δεν είναι άμεσα διαθέσιμες. Στόχος δεν είναι η μάχη, αλλά η διακοπή της απειλής και η διαφυγή.

Τι σημαίνει δημιουργία φράγματος;

Δημιουργία φράγματος σημαίνει ότι βάζουμε ένα προστατευτικό όριο ανάμεσα σε εμάς και την πιθανή απειλή. Αυτό μπορεί να είναι η θέση των χεριών, η απόσταση, η στάση του σώματος, ένα αντικείμενο ή ένα στοιχείο του χώρου. Σκοπός είναι η προστασία, ο χρόνος και η δυνατότητα απόφασης.

Γιατί τα ανοιχτά χέρια είναι σημαντικά;

Τα ανοιχτά χέρια μπορούν να δείχνουν μη επιθετική πρόθεση, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν προστατευτικό φράγμα. Σε δημόσιο χώρο, αυτή η εικόνα μπορεί να βοηθήσει και νομικά, επειδή δείχνει ότι δεν επιδιώκουμε σύγκρουση.

Τι είναι η αποκλιμάκωση στην αυτοάμυνα;

Αποκλιμάκωση είναι η προσπάθεια να μειωθεί η ένταση και να αποφευχθεί η φυσική σύγκρουση. Δεν γίνεται μόνο με λόγια. Γίνεται με στάση σώματος, απόσταση, χέρια, τόνο φωνής, αναζήτηση εξόδου και αποφυγή πρόκλησης.

Πρέπει πάντα να ψάχνουμε έξοδο;

Ναι. Η έξοδος παραμένει προτεραιότητα ακόμη και όταν η ένταση έχει αυξηθεί. Αν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα απομάκρυνσης, αυτή είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή. Ο σκοπός της αυτοπροστασίας είναι να βγούμε από τον κίνδυνο, όχι να μείνουμε μέσα σε αυτόν.

Τι αλλάζει αν υπάρχει όπλο;

Η παρουσία όπλου αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο. Η πρώτη επιλογή πρέπει να είναι απόσταση, εμπόδιο, κάλυψη, βοήθεια και διαφυγή. Η φυσική εμπλοκή απέναντι σε όπλο είναι έσχατη ανάγκη και δεν έχει εγγυήσεις.

Τι αλλάζει αν υπάρχουν περισσότεροι επιτιθέμενοι;

Οι πολλοί επιτιθέμενοι κάνουν την κατάσταση πολύ πιο επικίνδυνη και απρόβλεπτη. Η προτεραιότητα γίνεται ακόμη περισσότερο η διαφυγή, η αποφυγή περικύκλωσης, η χρήση χώρου και η απομάκρυνση από το περιστατικό.

Πότε επιτρέπεται προστατευτική δράση;

Προστατευτική δράση μπορεί να απαιτηθεί όταν υπάρχει άμεση, πραγματική απειλή και δεν υπάρχει ασφαλέστερη επιλογή. Πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη, με σκοπό να σταματήσει η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.

Πότε σταματά η προστατευτική δράση;

Σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή. Αν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα διαφυγής, αν ο άλλος υποχωρεί ή αν η απειλή δεν είναι πλέον άμεση, η συνέχιση της βίας μπορεί να γίνει υπέρβαση.

Είναι η αυτοάμυνα το ίδιο με την επίθεση;

Όχι. Η αυτοάμυνα είναι προστατευτική δράση απέναντι σε άμεση απειλή. Δεν είναι εκδίκηση, τιμωρία, πρόκληση ή επίθεση από εγωισμό. Στόχος της είναι η ασφάλεια και η διαφυγή.

Σχετικά άρθρα

Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr

Φάση 1: Προ-Σύγκρουση στην αυτοπροστασία
Αποτελεί το φυσικό προηγούμενο άρθρο. Εξηγεί την επίγνωση, το σχέδιο δράσης και τα 3Α της ασφάλειας πριν η κατάσταση φτάσει στη σύγκρουση.

Τι είναι και τι δεν είναι η αυτοάμυνα
Σχετικό άρθρο για να ξεκαθαριστεί ότι η αυτοάμυνα δεν είναι εκδίκηση ή τιμωρία, αλλά νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη προστατευτική δράση.

Η λεκτική αποκλιμάκωση στην αυτοάμυνα
Συνδέεται άμεσα με το παρόν άρθρο, επειδή η αποκλιμάκωση είναι βασικό εργαλείο της Φάσης 2 πριν η κατάσταση γίνει αναπόφευκτη φυσική απειλή.

Κάνεις λάθος εκπαίδευση σεναρίων
Χρήσιμο για να εξηγηθεί πώς η δημιουργία φράγματος, η αποκλιμάκωση, η παρατήρηση και η παύση πρέπει να εκπαιδεύονται μέσα σε ρόλους και προσομοιώσεις.

Θέτοντας όρια στην αυτοπροστασία και στην αυτοάμυνα
Συνδέεται με την ανάγκη να γνωρίζει ο ασκούμενος πότε η προστατευτική δράση είναι αναγκαία και πότε γίνεται υπέρβαση.

Σημείωση ασφαλείας

Το άρθρο αυτό δεν παρέχει τεχνικές οδηγίες φυσικής εμπλοκής, αφοπλισμού, χτυπημάτων ή τραυματισμού.

Η δημόσια ύλη δίνει το πλαίσιο: φράγμα, αποκλιμάκωση, παρατήρηση, έξοδος, νόμιμη κρίση και παύση. Η πρακτική εφαρμογή τέτοιων αρχών πρέπει να γίνεται μόνο σε κατάλληλο εκπαιδευτικό περιβάλλον, με έμπειρη επίβλεψη, προστατευτικό εξοπλισμό, προοδευτικότητα, σαφείς κανόνες και ευθύνη.

Η αυτοπροστασία δεν είναι παιχνίδι.

Η λάθος εφαρμογή μπορεί να τραυματίσει, να σκοτώσει ή να καταστρέψει ζωές.

Νομική σημείωση

Η αυτοάμυνα πρέπει να είναι νόμιμη, αναγκαία και ανάλογη.

Η φυσική προστατευτική δράση δικαιολογείται μόνο απέναντι σε άμεση, πραγματική απειλή και μόνο στον βαθμό που απαιτείται για να σταματήσει αυτή η απειλή και να δημιουργηθεί δυνατότητα διαφυγής.

Η προστατευτική δράση σταματά όταν σταματά η άμεση απειλή.

Η συνέχιση της βίας από θυμό, εκδίκηση, τιμωρία ή φόβο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές νομικές συνέπειες. Κάθε περιστατικό κρίνεται από τις ειδικές του συνθήκες, τη νομοθεσία, τα διαθέσιμα στοιχεία, τους μάρτυρες, τις κάμερες και τη συμπεριφορά όλων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το συμβάν.

Σημείωση κατά της φαντασίωσης

Η Φάση 2 δεν είναι κινηματογραφική σκηνή.

Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Δεν υπάρχουν βέβαιοι αφοπλισμοί. Δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος να παίζεις με μαχαίρι, όπλα ή πολλούς επιτιθέμενους. Δεν υπάρχει «μία τεχνική» που λύνει το χάος της πραγματικής βίας.

Η σοβαρή αυτοπροστασία δεν υπόσχεται ότι θα ελέγξεις τα πάντα.

Σε μαθαίνει να βλέπεις νωρίτερα, να φεύγεις όταν μπορείς, να αποκλιμακώνεις όταν γίνεται, να προστατεύεσαι όταν πρέπει και να σταματάς όταν η απειλή παύει.

Η φαντασίωση αγαπά τη νίκη.

Η αυτοπροστασία αγαπά την επιστροφή στην ασφάλεια.

Σημείωση εμπειρίας

Στη μεθοδολογία του Combatives Group, η Φάση 2 δεν διδάσκεται ως άδεια για βία. Διδάσκεται ως ελεγχόμενο πλαίσιο προστατευτικής δράσης όταν η προ-σύγκρουση δεν αρκεί.

Το φράγμα, η αποκλιμάκωση, η παρατήρηση για όπλα και συνεργούς, η χρήση χώρου, η διαχείριση απόστασης, η προστατευτική κάλυψη και η παύση πρέπει να δοκιμάζονται μέσα από ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.

Η θεωρία λέει ότι πρέπει να φύγεις.

Η προπόνηση δείχνει αν μπορείς να το κάνεις όταν ο χώρος, ο φόβος, η απόσταση και η πίεση αλλάζουν τα πάντα.

Επικοινωνία

Αν θέλετε να μάθετε πώς η δημιουργία φράγματος, η αποκλιμάκωση, η παρατήρηση κινδύνων, η νόμιμη προστατευτική δράση και η διαφυγή συνδέονται σε ένα σοβαρό πρόγραμμα αυτοπροστασίας, η θεωρία από μόνη της δεν αρκεί.

Χρειάζεται πρακτική εφαρμογή.
Χρειάζεται προπόνηση με λογική.
Χρειάζονται ρόλοι, σενάρια και επίβλεψη.
Χρειάζεται να μάθετε όχι μόνο πότε να δράσετε, αλλά και πότε να σταματήσετε.

Επικοινωνήστε με το Combatives Group για εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και καθοδήγηση γύρω από την προσωπική ασφάλεια, την αυτοπροστασία και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της βίας.

Η σύγκρουση δεν είναι στόχος.

Είναι το σημείο όπου η κρίση πρέπει να λειτουργήσει πριν χαθούν όλα τα όρια.