Η πραγματική βία δεν μοιάζει με προπόνηση.
Δεν ξεκινά όταν είστε έτοιμοι. Δεν σέβεται κανόνες. Δεν γίνεται πάντα μπροστά σας. Δεν έρχεται πάντα από έναν άνθρωπο. Δεν περιμένει να πάρετε στάση. Δεν σας δίνει χρόνο να θυμηθείτε την τέλεια τεχνική. Δεν ενδιαφέρεται για ζώνες, βαθμούς, τίτλους, συστήματα ή χρόνια προπόνησης.
Η πραγματική βία είναι συχνά απρόσμενη, άδικη, βρώμικη, κοντινή, γρήγορη, χαοτική και ψυχολογικά φορτισμένη.
Αυτός είναι ο λόγος που η αυτοπροστασία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στο «πώς» μιας τεχνικής. Πώς να ρίξω γροθιά. Πώς να μπλοκάρω. Πώς να κλοτσήσω. Πώς να κάνω λαβή. Πώς να κάνω ρίψη. Όλα αυτά μπορεί να έχουν θέση στην εκπαίδευση, αλλά δεν απαντούν στο σημαντικότερο ερώτημα:
Γιατί βρέθηκα εκεί;
Γιατί δεν είδα τα σημάδια;
Γιατί δεν κατάλαβα ότι με πλησιάζουν;
Γιατί δεν αναγνώρισα την παγίδευση;
Γιατί αγνόησα τη γλώσσα του σώματος;
Γιατί έμεινα ενώ μπορούσα να φύγω;
Γιατί μπήκα σε χώρο ή κατάσταση χωρίς έξοδο;
Γιατί νόμιζα ότι η τεχνική μου θα λειτουργήσει τέλεια υπό ακραίο στρες;
Οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα μπορούν να προσφέρουν πολλά: πειθαρχία, φυσική κατάσταση, δεξιότητα, αυτοέλεγχο, επαφή, αντοχή, τεχνική καλλιέργεια και ψυχική ανάπτυξη. Όμως η πραγματική αυτοπροστασία είναι άλλο αντικείμενο. Δεν είναι απλώς τέχνη. Δεν είναι απλώς άθληση. Είναι προετοιμασία για απρόβλεπτη βία.
Και η απρόβλεπτη βία δεν αντιμετωπίζεται με τεχνική τελειομανία.
Αντιμετωπίζεται με επίγνωση, πρόληψη, απλές αρχές, εφαρμόσιμες δεξιότητες, νοοτροπία, απόφαση, απόσταση, διαφυγή, νόμιμη προστατευτική δράση και εκπαίδευση με ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Οι τέλειες τεχνικές δεν σώζουν ζωές από μόνες τους.
Η σωστή νοοτροπία, η σχετική εκπαίδευση, οι απλές δεξιότητες, οι τακτικές, η συναισθηματική προετοιμασία και η ικανότητα εφαρμογής υπό πίεση έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ασχοληθεί με πολεμικές τέχνες, μαχητικά αθλήματα ή σεμινάρια αυτοάμυνας και θέλουν να καταλάβουν γιατί η πραγματική βία είναι διαφορετική από την προπόνηση.
Απευθύνεται επίσης σε ανθρώπους που δεν έχουν καμία εμπειρία και αναρωτιούνται τι είδους εκπαίδευση χρειάζονται για να προστατευτούν καλύτερα στην πραγματική ζωή. Η απάντηση δεν είναι «μάθε δέκα τεχνικές». Η απάντηση είναι «μάθε να αναγνωρίζεις, να αποφεύγεις, να φεύγεις, να αποφασίζεις και να εφαρμόζεις λίγα πράγματα καλά υπό πίεση».
Απευθύνεται ακόμη σε εκπαιδευτές. Το άρθρο είναι αυστηρό με τη μεθοδολογία που πουλάει αυτοάμυνα αλλά διδάσκει κυρίως λεπτομέρειες τεχνικών χωρίς να εξηγεί πρόληψη, κίνδυνο, γλώσσα σώματος, παγίδευση, ψυχολογία, νόμο και μετά-συμπλοκή. Η κριτική δεν αφορά την αξία των πολεμικών τεχνών ως τέχνη ή άθληση. Αφορά την παρερμηνεία τους ως πλήρη λύση απέναντι στην εγκληματική βία.
Τέλος, απευθύνεται στον μέσο ενήλικα άνθρωπο: εργαζόμενο, γονέα, επαγγελματία, φοιτητή, άνδρα ή γυναίκα που δεν θέλει να γίνει «μάστερ», αλλά θέλει να έχει πρακτική λύση σε περίπτωση απειλής.
Ο μέσος άνθρωπος δεν χρειάζεται πασαρέλα τεχνικών.
Χρειάζεται λειτουργική αυτοπροστασία.
Ποια είναι η θέση αυτού του άρθρου μέσα στο combatives.gr
Αυτό το άρθρο είναι μεθοδολογικό. Ανήκει στην ενότητα Εκπαίδευση Αυτοάμυνας και συνδέεται άμεσα με τη συνολική θέση του Combatives Group για τη διαφορά ανάμεσα σε πολεμικές τέχνες, μαχητική άθληση, αυτοπροστασία και αυτοάμυνα.
Ο ρόλος του είναι να εξηγήσει γιατί η εκπαίδευση για πραγματική βία δεν μπορεί να είναι αποστειρωμένη, υπερτεχνική ή αποκομμένη από το περιβάλλον.
Το άρθρο απαντά σε τρία βασικά ερωτήματα:
Γιατί η πραγματική βία διαφέρει από την προπόνηση;
Γιατί η τεχνική τελειότητα δεν αρκεί;
Γιατί η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, πίεση και πρόληψη;
Μέσα στη μεθοδολογία του Combatives Group, η εκπαίδευση δεν ξεκινά από την τεχνική. Ξεκινά από την κατανόηση της απειλής. Πριν διδάξουμε «τι κάνω», πρέπει να διδάξουμε «πώς βρέθηκα εκεί», «τι δεν είδα», «τι θα μπορούσα να είχα αποφύγει» και «πότε πρέπει να φύγω».
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν αρχίζει στη σύγκρουση.
Αρχίζει πριν από αυτήν.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί η πραγματική βία δεν μοιάζει με προπόνηση σε αθλητικό σύλλογο.
- Γιατί οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα δεν είναι αυτομάτως αυτοπροστασία.
- Γιατί η υπερβολική τεχνική λεπτομέρεια μπορεί να γίνει πρόβλημα.
- Γιατί υπό ακραίο στρες η τέλεια τεχνική σπάνια εμφανίζεται.
- Γιατί το «απροσδόκητο» και το «βρώμικο» του δρόμου χαλούν τις σχολικές βεβαιότητες.
- Γιατί ο μέσος άνθρωπος είναι ευάλωτος στην πραγματική βία.
- Γιατί η πρόληψη πρέπει να διδάσκεται πριν από την τεχνική.
- Γιατί το «γιατί βρέθηκα εδώ;» είναι πιο σημαντικό από το «ποια τεχνική κάνω τώρα;».
- Γιατί οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια είναι αναγκαία.
- Γιατί τα σεμινάρια δίνουν μόνο γεύση και όχι πλήρη προετοιμασία.
- Γιατί οι απλές δεξιότητες έχουν μεγαλύτερη αξία από τις «προχωρημένες» τεχνικές.
- Γιατί η πραγματική εκπαίδευση χρειάζεται πίεση, επανάληψη και εργασιακή ηθική.
- Γιατί ο στόχος της αυτοπροστασίας είναι η αναγνώριση και διαχείριση κινδύνου με όσο το δυνατόν λιγότερη προσωπική φθορά.
Βασικά σημεία
- Η πραγματική βία δεν ακολουθεί κανόνες προπόνησης.
- Ένας αθλητικός σύλλογος μπορεί να προσφέρει άθληση, πειθαρχία και τεχνική καλλιέργεια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι προετοιμάζει πλήρως για εγκληματική βία.
- Η υπερβολική εμμονή στη λεπτομέρεια μπορεί να απομακρύνει τον ασκούμενο από το πρακτικό πρόβλημα.
- Υπό ακραίο στρες, η τέλεια τεχνική είναι δύσκολο να εφαρμοστεί.
- Το απρόσδεκτο, το βρώμικο, η παγίδευση, η τυφλή πλευρά και η κλιμάκωση συχνά απουσιάζουν από την αποστειρωμένη προπόνηση.
- Η αυτοπροστασία πρέπει να ρωτά πρώτα «γιατί έφτασα εδώ;» και μετά «τι κάνω τώρα;».
- Οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια κάνουν την εκπαίδευση πιο σχετική με την πραγματικότητα.
- Οι απλές δεξιότητες που εφαρμόζονται καλά υπό πίεση είναι πιο χρήσιμες από πολλές περίπλοκες τεχνικές.
- Ένα σεμινάριο μπορεί να κατατοπίσει, αλλά δεν προετοιμάζει πλήρως.
- Η πραγματική προετοιμασία χρειάζεται επανάληψη, πίεση, διόρθωση, εμπειρία και συνέχεια.
- Η αυτοπροστασία δεν είναι πασαρέλα τεχνικών.
- Είναι λύση στο πρόβλημα της απρόβλεπτης βίας.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Η πραγματική βία δεν μοιάζει με την προπόνηση σε έναν ελεγχόμενο και αποστειρωμένο αθλητικό σύλλογο πολεμικών τεχνών ή μαχητικών αθλημάτων. Στην προπόνηση υπάρχουν κανόνες, ρυθμός, χώρος, ρόλοι, προστατευτικό πλαίσιο, συναίνεση και συνήθως κάποια προβλεψιμότητα. Στην πραγματική βία υπάρχουν αιφνιδιασμός, δόλος, παγίδευση, ανισότητα, άγνοια, φόβος, χάος και πιθανότητα σοβαρής βλάβης.
Οι περισσότερες σχολές δίνουν μεγάλη έμφαση στο «πώς». Πώς ρίχνεται η γροθιά. Πώς γίνεται το μπλοκ. Πώς εκτελείται η κλοτσιά. Πώς εφαρμόζεται η λαβή. Πώς γίνεται η ρίψη. Αυτή η τεχνική δουλειά έχει αξία μέσα στο πλαίσιο της τέχνης ή του αθλήματος. Όμως η πραγματική αυτοπροστασία χρειάζεται κάτι βαθύτερο: να καταλάβει ο άνθρωπος γιατί βρέθηκε μέσα στον κίνδυνο, τι δεν είδε, τι αγνόησε, τι μπορούσε να αποφύγει και πότε έπρεπε να φύγει.
Η υπερβολική τεχνική «λεπτομερίτιδα» μπορεί να γίνει αρρώστια όταν υποκαθιστά την ουσία. Οι μικροσκοπικές διορθώσεις σε σύνθετες τεχνικές μπορεί να έχουν νόημα για έναν άνθρωπο που μελετά μια τέχνη επί χρόνια. Δεν έχουν όμως μεγάλη αξία για τον μέσο άνθρωπο που χρειάζεται πρακτική λύση σε πραγματική απειλή. Όταν η υγεία και η ζωή παίζονται, ο άνθρωπος συνήθως δεν ανεβαίνει στο επίπεδο της τεχνικής του φαντασίας. Πέφτει στο επίπεδο της απλούστερης δεξιότητας που έχει πραγματικά αφομοιώσει.
Η πραγματική βία περιλαμβάνει σημάδια που πολλοί δεν έχουν μάθει να βλέπουν: γλώσσα σώματος, προ-επιθετικές κινήσεις, παγίδευση, προσέγγιση από τυφλή πλευρά, απόπειρα περικύκλωσης, περιβαλλοντικά μειονεκτήματα, απόσπαση προσοχής, συναισθηματική πρόκληση και κλιμάκωση. Αν ο άνθρωπος δεν έχει εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει αυτά τα στοιχεία, μπορεί να καταλάβει τον κίνδυνο πολύ αργά.
Γι’ αυτό το Combatives Group δίνει έμφαση σε ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια. Ο ασκούμενος πρέπει να έχει συναντήσει παρόμοιες καταστάσεις πολλές φορές σε ασφαλές αλλά πιεστικό περιβάλλον. Πρέπει να έχει δουλέψει τη φωνή, την απόσταση, την έξοδο, την απόφαση, την αμηχανία, το στρες, την κλιμάκωση και την απλή εφαρμογή. Δεν αρκεί να δει μια τεχνική σε ένα σεμινάριο. Πρέπει να την έχει εφαρμόσει επανειλημμένα υπό σχετική πίεση.
Τα σεμινάρια δίνουν γεύση. Μπορούν να ανοίξουν τα μάτια. Μπορούν να κατατοπίσουν. Μπορούν να δείξουν κατεύθυνση. Αλλά η πραγματική δουλειά γίνεται στα μαθήματα που ακολουθούν, στην επανάληψη, στην προπόνηση υπό πίεση, στη διόρθωση από έμπειρους εκπαιδευτές και στη σταδιακή εξοικείωση με τις αντιδράσεις του σώματος και του μυαλού υπό απειλή.
Ο μέσος άνθρωπος δεν χρειάζεται «υψηλές» τεχνικές. Χρειάζεται αρχές, εφαρμόσιμες πρακτικές και απλές δεξιότητες που λειτουργούν. Χρειάζεται λύση στο πρόβλημα της απρόβλεπτης βίας. Χρειάζεται να μάθει να αποφεύγει πριν αμυνθεί, να βλέπει πριν παγιδευτεί, να φεύγει πριν συγκρουστεί και να εφαρμόζει μόνο ό,τι είναι αναγκαίο όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή.
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν είναι φανταχτερή.
Είναι απλή, σχετική, επαναλαμβανόμενη, πιεστική, νόμιμη και πρακτική.
Εισαγωγή: Εκπαίδευση πλασματική ή πραγματική;
Η πραγματική βία δεν είναι όμοια με οποιαδήποτε εμπειρία μπορεί κανείς να έχει σε έναν ελεγχόμενο και αποστειρωμένο αθλητικό σύλλογο πολεμικών τεχνών ή μαχητικών αθλημάτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πολεμικές τέχνες και τα μαχητικά αθλήματα δεν έχουν αξία. Έχουν μεγάλη αξία μέσα στο πλαίσιο τους. Μπορούν να προσφέρουν φυσική κατάσταση, επαφή, πειθαρχία, αυτοέλεγχο, τεχνική δεξιότητα, αντοχή, ψυχική ανάπτυξη και υγιή άθληση.
Όμως η πραγματική βία είναι άλλο πράγμα.
Η πραγματική βία δεν έχει πάντα προειδοποίηση. Δεν έχει ίσους όρους. Δεν έχει διαιτητή. Δεν έχει καθαρό πάτωμα. Δεν έχει κανόνες. Δεν έχει απαραίτητα έναν αντίπαλο. Δεν έχει γνωστή απόσταση. Δεν έχει προστατευτικό πλαίσιο. Δεν έχει σταμάτημα όταν κάποιος κουραστεί.
Στον δρόμο μπορεί να υπάρχει δόλος, αιφνιδιασμός, αντικείμενο, συνεργός, τυφλή πλευρά, παγίδευση, ψυχολογική πίεση, περιβαλλοντικό μειονέκτημα και πολύ μικρός χρόνος αντίδρασης.
Γι’ αυτό η προετοιμασία για πραγματική βία δεν μπορεί να είναι ίδια με την εκπαίδευση για άθληση ή τέχνη.
Άλλο προπόνηση.
Άλλο πραγματική αυτοπροστασία.
Το πρόβλημα της υπερβολικής εστίασης στο «πώς»
Κατά κανόνα, οι σχολές πολεμικών τεχνών και μαχητικών αθλημάτων ασχολούνται κυρίως με το «πώς».
Πώς ακριβώς να ρίξει κανείς γροθιά.
Πώς ακριβώς να μπλοκάρει.
Πώς ακριβώς να κλοτσήσει.
Πώς ακριβώς να εφαρμόσει λαβή.
Πώς ακριβώς να κάνει ρίψη.
Πώς ακριβώς να μετακινήσει το πόδι.
Πώς ακριβώς να τοποθετήσει τον αγκώνα.
Αυτό είναι φυσιολογικό για μια τέχνη ή ένα άθλημα. Κάθε τέχνη χρειάζεται τεχνική ακρίβεια. Κάθε άθλημα χρειάζεται βελτίωση λεπτομέρειας. Κάθε πειθαρχία χτίζεται μέσα στον χρόνο.
Στις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, αυτή η προσέγγιση είναι ακόμη πιο έντονη. Η μικρή λεπτομέρεια μπορεί να μελετηθεί για χρόνια. Η τέχνη απαιτεί πειθαρχία. Η πειθαρχία απαιτεί επανάληψη. Η επανάληψη οδηγεί σε τεχνική τελειοποίηση.
Όμως η πραγματική βία δεν ενδιαφέρεται αν η τεχνική σας είναι όμορφη.
Δεν ενδιαφέρεται αν η γωνία ήταν σχολικά σωστή.
Δεν ενδιαφέρεται αν η κίνηση θα εντυπωσίαζε τον δάσκαλο.
Ενδιαφέρεται μόνο για το αν μπορείτε να αναγνωρίσετε, να αποφασίσετε, να κινηθείτε και να βγείτε από τον κίνδυνο.
Η τελειοποίηση μπορεί να σας προδώσει
Ακόμη κι αν κάποιος έχει πειθαρχήσει, έχει επενδύσει χρόνια, έχει ακονίσει τεχνικές και έχει φτάσει σε υψηλό επίπεδο μέσα στο πλαίσιο του, μπορεί να προδοθεί από το απρόσδεκτο.
Πώς;
Από το βρώμικο.
Από το ξαφνικό.
Από την παγίδευση.
Από την τυφλή πλευρά.
Από τον δεύτερο άνθρωπο.
Από το αντικείμενο που δεν είδε.
Από την ψυχολογική πρόκληση.
Από τον φόβο.
Από το περιβάλλον.
Από την απόσταση που χάθηκε πριν την καταλάβει.
Αυτά δεν διδάσκονται πάντα σε αθλητικό περιβάλλον, γιατί δεν ανήκουν στο πνεύμα του αθλήματος. Οι αθλητικοί κανόνες υπάρχουν για να κάνουν την άθληση ασφαλή, δίκαιη και επαναλήψιμη. Η πραγματική βία δεν έχει τέτοια υποχρέωση.
Γι’ αυτό ένας άνθρωπος μπορεί να είναι καλός τεχνικά και παρ’ όλα αυτά να αιφνιδιαστεί πλήρως από την πραγματική βία.
Δεν τον πρόδωσε απαραίτητα η τέχνη του.
Τον πρόδωσε η υπόθεση ότι η τέχνη του καλύπτει όλα τα προβλήματα.
Υπό στρες, η τέλεια τεχνική σπάνια εμφανίζεται
Κατά την εμπειρία μας, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εκτελέσει κανείς τέλεια οποιαδήποτε τεχνική υπό συνθήκες πραγματικού στρες. Και εδώ δεν μιλάμε για αγωνιστικό στρες. Μιλάμε για φόβο, αιφνιδιασμό, αβεβαιότητα, απειλή τραυματισμού, πιθανή εγκληματική πρόθεση και αδυναμία πρόβλεψης.
Το σώμα αλλάζει υπό φόβο. Η αναπνοή αλλάζει. Η όραση μπορεί να στενέψει. Η ακοή μπορεί να επηρεαστεί. Η λεπτή κινητικότητα μειώνεται. Η σκέψη γίνεται αποσπασματική. Ο χρόνος μπορεί να φαίνεται αλλοιωμένος. Η μνήμη μπορεί να μη λειτουργεί όπως στην ηρεμία.
Αν προσθέσουμε σε αυτό την άγνοια του πραγματικού δόλου, τότε η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη. Ο άνθρωπος μπορεί να μη ξέρει ότι τον στήνουν. Μπορεί να μη δει τον δεύτερο. Μπορεί να μη καταλάβει ότι η λεκτική πρόκληση είναι δόλωμα. Μπορεί να μείνει στο «τι τεχνική θα κάνω» ενώ το πραγματικό ερώτημα είναι «γιατί δεν έφυγα πριν φτάσω εδώ».
Αν η εκπαίδευση δεν έχει λάβει υπόψη αυτή την πραγματικότητα, τότε δεν προετοιμάζει μαχητές.
Προετοιμάζει ανθρώπους με τεχνική γνώση αλλά χωρίς πλήρη αυτοπροστατευτική αντίληψη.
Η άγνοια της άγνοιας
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι δεν γνωρίζουν. Έχουν άγνοια του κινδύνου, άγνοια της γλώσσας του σώματος, άγνοια του περιβάλλοντος χώρου, άγνοια της κλιμάκωσης και, κυρίως, άγνοια της ίδιας τους της άγνοιας.
Δεν αναγνωρίζουν τα κρυφά σήματα που εκπέμπουν οι εν δυνάμει επιτιθέμενοι. Δεν βλέπουν την προσέγγιση. Δεν καταλαβαίνουν πότε κάποιος δοκιμάζει όρια. Δεν αντιλαμβάνονται πότε ένας άνθρωπος τους οδηγεί σε χειρότερη θέση. Δεν καταλαβαίνουν πότε χάνουν έξοδο, απόσταση ή βοήθεια.
Έτσι δεν φροντίζουν να λάβουν την απαραίτητη κατάρτιση. Δεν ενημερώνονται για απειλητικά μηνύματα της γλώσσας του σώματος. Δεν εκπαιδεύονται στην τυφλή πλευρά. Δεν μαθαίνουν τι σημαίνει παγίδευση σε κλοιό. Δεν δουλεύουν σενάρια προσέγγισης, κλιμάκωσης, αποφυγής και απομάκρυνσης.
Και μετά, όταν βρεθούν σε δύσκολη θέση, αναρωτιούνται τι τεχνική πρέπει να κάνουν.
Το πρόβλημα όμως ξεκίνησε πολύ πριν από την τεχνική.
Το πιο σημαντικό ερώτημα είναι «γιατί;»
Όποιος θέλει υψηλό ποσοστό επιτυχίας πριν τον βρει το κακό, δηλαδή στην αυτοπροστασία, ή όταν τον βρει το κακό, δηλαδή στην αυτοάμυνα, πρέπει να ασχοληθεί περισσότερο με το «γιατί».
Γιατί έφτασα να βρίσκομαι στον λάκκο με τα φίδια χωρίς να το καταλάβω;
Γιατί δεν είδα την προσέγγιση;
Γιατί έμεινα σε λάθος χώρο;
Γιατί άφησα την απόσταση να χαθεί;
Γιατί μπήκα σε διαπραγμάτευση με άνθρωπο που δεν άκουγε;
Γιατί αγνόησα τη διαίσθησή μου;
Γιατί δεν έφυγα όταν μπορούσα;
Γιατί νόμιζα ότι επειδή ξέρω τεχνικές, είμαι ασφαλής;
Αυτό είναι το θεμέλιο της αυτοπροστασίας.
Η ερώτηση «τι κάνω τώρα;» είναι σημαντική όταν η κατάσταση έχει ήδη φτάσει σε άμεσο κίνδυνο. Αλλά η ερώτηση «γιατί έφτασα εδώ;» είναι αυτή που μπορεί να μειώσει την πιθανότητα να ξαναβρεθώ εκεί.
Η αυτοπροστασία είναι πρόληψη πριν γίνει ανάγκη αυτοάμυνας.
Από πού ξεκινάει το κακό;
Το κακό συχνά ξεκινά από μια λάθος παραδοχή: ότι επειδή κάποιος προπονείται σε τεχνικές, είναι έτοιμος για πραγματική βία.
Σε πολλά σεμινάρια, ειδικά όταν το κοινό περιμένει «κάτι προχωρημένο», ο εκπαιδευτής μπαίνει στον πειρασμό να δείξει πολύπλοκες τεχνικές. Μικροσκοπικές διορθώσεις. Εντυπωσιακές κινήσεις. Προχωρημένες εφαρμογές. Λεπτομέρειες πάνω σε λεπτομέρειες.
Το κοινό φεύγει ικανοποιημένο επειδή είδε «κάτι παραπάνω».
Αλλά το ερώτημα παραμένει:
Τι θα τα κάνει αυτά όταν πέσει πραγματικά σε δύσκολη κατάσταση;
Αν δεν ξέρει πώς να αναγνωρίσει τον κίνδυνο, πώς να βγει από την κατάσταση, πώς να κρατήσει απόσταση, πώς να ζητήσει βοήθεια, πώς να αποφύγει την παγίδευση και πώς να εφαρμόσει απλά πράγματα υπό πίεση, τότε οι προχωρημένες λεπτομέρειες δεν τον σώζουν.
Η αυτοάμυνα δεν είναι συλλογή τεχνικών.
Είναι λύση προβλήματος.
Η ασθένεια της «λεπτομερίτιδας»
Η υπερβολική τεχνική «λεπτομερίτιδα» αποτελεί πρόβλημα όταν γίνεται υποκατάστατο της ουσίας.
Δεν λέμε ότι οι λεπτομέρειες δεν έχουν αξία. Έχουν τεράστια αξία μέσα στο σωστό πλαίσιο. Ένας αθλητής, ένας τεχνίτης, ένας μαχητής, ένας σοβαρός ασκούμενος μπορεί να βελτιώνεται επί χρόνια μέσα από λεπτομέρειες. Αυτό είναι σεβαστό.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η λεπτομέρεια παρουσιάζεται ως απάντηση σε πραγματική βία, χωρίς να έχουν προηγηθεί τα βασικά: αναγνώριση, πρόληψη, απόσταση, έξοδος, απόφαση, νόμος, απλή εφαρμογή και σενάρια.
Η λεπτομέρεια χωρίς πλαίσιο γίνεται διακόσμηση.
Και σε πραγματική βία, η διακόσμηση δεν σώζει.
Όταν πέφτει κανείς στα δύσκολα, δεν έχει χρόνο να ανασύρει δέκα λεπτές τεχνικές παραλλαγές. Θα κάνει αυτό που έχει αφομοιώσει βαθιά, απλά και επαναλαμβανόμενα.
Γι’ αυτό οι απλές δεξιότητες είναι τόσο σημαντικές.
Γιατί τα βασικά δεν είναι κατώτερα
Πολλοί λένε: «Οι άνθρωποι περιμένουν να διδάξουμε κάτι παραπάνω από τα βασικά.»
Το ερώτημα είναι:
Και τι θα κάνουν τα παραπάνω όταν δεν έχουν τα βασικά υπό πίεση;
Τα βασικά δεν είναι κατώτερα. Τα βασικά είναι το θεμέλιο. Σε πραγματικές συνθήκες, οι άνθρωποι επιστρέφουν σε αυτά που έχουν αφομοιώσει βαθιά. Αν τα βασικά είναι αδύναμα, όλα τα προχωρημένα είναι εύθραυστα.
Βασικά σημαίνει:
- βλέπω,
- αναγνωρίζω,
- κρατώ απόσταση,
- δεν κλιμακώνω,
- φεύγω,
- χρησιμοποιώ φωνή,
- ζητώ βοήθεια,
- κρατώ ισορροπία,
- προστατεύομαι,
- εφαρμόζω απλά,
- σταματώ όταν μπορώ να φύγω,
- αναφέρω και διαχειρίζομαι τη μετά-συμπλοκή.
Αυτά δεν είναι «λίγα».
Είναι ο πυρήνας.
Ο άνθρωπος που τα έχει καλά δουλεμένα είναι πιο χρήσιμα προετοιμασμένος από εκείνον που γνωρίζει πολλές τεχνικές αλλά δεν μπορεί να τις εφαρμόσει όταν φοβάται.
Τι έγινε η πρόληψη;
Σε πολλά σεμινάρια αυτοάμυνας, η πρόληψη αντιμετωπίζεται σαν εισαγωγική κουβέντα. Λέγονται δυο λόγια για προσοχή και μετά περνάμε γρήγορα στις τεχνικές. Αυτό είναι λάθος.
Η πρόληψη δεν είναι διακοσμητικό κεφάλαιο.
Είναι το σημαντικότερο μέρος της αυτοπροστασίας.
Αν κάποιος αναγνωρίσει τον κίνδυνο νωρίς και φύγει, δεν χρειάζεται να αμυνθεί. Αν δει την παγίδευση και αλλάξει θέση, δεν χρειάζεται τεχνική. Αν αποφύγει την κλιμάκωση, δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα. Αν δεν μπει σε λάθος χώρο, δεν χρειάζεται να βγει από αυτόν με βία.
Η πρόληψη δεν είναι δειλία.
Είναι επιτυχία.
Στην πραγματική αυτοπροστασία, η καλύτερη σύγκρουση είναι αυτή που δεν έγινε.
Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια
Για να μπορεί κάποιος να προλάβει ολόκληρες σειρές συμβάντων από νωρίς, πρέπει να έχει εκπαιδευτεί σε ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια πολλές φορές.
Δεν αρκεί να του πουν θεωρητικά «πρόσεχε». Πρέπει να δει πώς μοιάζει η προσέγγιση. Πώς ακούγεται η λεκτική πρόκληση. Πώς δημιουργείται αμηχανία. Πώς λειτουργεί η πίεση της ευγένειας. Πώς χάνεται η απόσταση. Πώς κάποιος κλείνει την έξοδο. Πώς μοιάζει η τυφλή πλευρά. Πώς μπορεί να εμφανιστεί συνεργός. Πώς ανεβαίνει ο παλμός πριν ακόμη αρχίσει η φυσική σύγκρουση.
Η εκπαίδευση με ρόλους επιτρέπει στον ασκούμενο να μπει σε θέση ανθρώπου που πιέζεται, απειλείται, δοκιμάζεται ή χειραγωγείται.
Η προσομοίωση του δίνει εικόνα πραγματικότητας χωρίς πραγματικό τραυματισμό.
Το σενάριο του δείχνει πώς συνδέονται τα στάδια: προ-συμπλοκή, συμπλοκή, διαφυγή, μετά-συμπλοκή.
Μόνο με επανάληψη αρχίζει αυτό να γίνεται δεύτερη φύση.
Γιατί η επανάληψη είναι απαραίτητη
Σε πραγματική πίεση, δεν θα εμφανιστεί εύκολα κάτι που κάνατε μία φορά σε σεμινάριο. Θα εμφανιστεί αυτό που έχετε επαναλάβει, διορθώσει και ενσωματώσει.
Οι στρατοί το γνωρίζουν αυτό. Οι επαγγελματίες το γνωρίζουν. Οι σοβαροί εκπαιδευτές το γνωρίζουν. Η επανάληψη δεν υπάρχει επειδή ο άνθρωπος είναι αργός. Υπάρχει επειδή το σώμα και ο νους χρειάζονται επανειλημμένη έκθεση για να λειτουργήσουν υπό πίεση.
Η λύση-αρμολόγηση ενός όπλου, οι διαδικασίες ασφαλείας, οι ασκήσεις εξόδου, οι αντιδράσεις σε συναγερμό, οι κινήσεις ομάδας, όλα βασίζονται σε επανάληψη.
Το ίδιο ισχύει στην αυτοπροστασία.
Δεν μαθαίνετε να διαχειρίζεστε πραγματική πίεση μόνο επειδή σας το εξήγησαν.
Το μαθαίνετε επειδή το δουλέψατε.
Πολλές φορές.
Το σεμινάριο δίνει γεύση, όχι πλήρη προετοιμασία
Ένα σεμινάριο μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμο. Μπορεί να ανοίξει τα μάτια. Μπορεί να διορθώσει επικίνδυνες παρανοήσεις. Μπορεί να δώσει βασική κατεύθυνση. Μπορεί να δείξει στον άνθρωπο τι δεν γνώριζε.
Αλλά ένα σεμινάριο δεν προετοιμάζει πλήρως.
Η πραγματική δουλειά γίνεται στα μαθήματα που ακολουθούν. Εκεί όπου οι τακτικές και οι δεξιότητες επαναλαμβάνονται πολλές φορές, υπό πίεση, κάτω από την παρακολούθηση έμπειρων εκπαιδευτών. Εκεί όπου ο άνθρωπος βλέπει τις αντιδράσεις του, διορθώνει λάθη, εξοικειώνεται με αμηχανία, δουλεύει φόβο, χτίζει απόφαση και μαθαίνει τι μπορεί πραγματικά να κάνει.
Το σεμινάριο είναι αρχή.
Όχι τέλος.
Όποιος πουλά ένα Σαββατοκύριακο σαν πλήρη προετοιμασία για πραγματική βία, πουλά υπερβολή.
Τι χρειάζεται ο μέσος άνθρωπος;
Ο μέσος άνθρωπος δεν χρειάζεται «υψηλές» τεχνικές. Δεν χρειάζεται δήθεν μαγικά κόλπα. Δεν χρειάζεται να γίνει μάστερ. Δεν χρειάζεται να μάθει σε ένα Σαββατοκύριακο όσα απαιτούν χρόνια σε μια τέχνη.
Χρειάζεται κάτι πιο πρακτικό:
- αρχές,
- εφαρμόσιμες πρακτικές,
- απλές δεξιότητες,
- αναγνώριση κινδύνου,
- πρόληψη,
- απόσταση,
- διαφυγή,
- φωνή,
- νοοτροπία,
- νόμιμη κατανόηση,
- επανάληψη υπό πίεση.
Χρειάζεται λύση στο πρόβλημα της απρόβλεπτης βίας.
Αυτό είναι διαφορετικό από την τεχνική επίδειξη. Ο μέσος ενήλικας που εργάζεται, έχει οικογένεια, υποχρεώσεις και περιορισμένο χρόνο δεν θέλει να περάσει δέκα χρόνια τελειοποιώντας μια τέχνη για να έχει μία πιθανότητα σε μια απρόβλεπτη κατάσταση.
Θέλει πρακτική αυτοπροστασία.
Και αυτή πρέπει να είναι απλή, άμεση, εφαρμόσιμη και σχετική.
Τι σώζει ζωές;
Οι τέλειες τεχνικές δεν σώζουν ζωές από μόνες τους.
Αυτό που μπορεί να σώσει είναι ο συνδυασμός πραγμάτων:
- νοοτροπία,
- επίγνωση,
- σχετική εκπαίδευση,
- απλές δεξιότητες,
- τακτικές,
- απόφαση,
- συναισθηματική προετοιμασία,
- εφαρμογή υπό πίεση,
- ικανότητα διαφυγής,
- κατανόηση του πότε σταματάμε.
Η τεχνική είναι μέρος του παζλ. Δεν είναι ολόκληρη η εικόνα.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει λιγότερη τεχνική αλλά καλύτερη επίγνωση, καλύτερη απόφαση και καλύτερη ικανότητα αποχώρησης. Αυτός μπορεί να είναι ασφαλέστερος από κάποιον με περισσότερες τεχνικές αλλά κακή κρίση.
Η αυτοπροστασία δεν επιβραβεύει την ομορφιά.
Επιβραβεύει το αποτέλεσμα: να μη τραυματιστείτε, να φύγετε, να επιβιώσετε, να μη καταστραφείτε νομικά, να επιστρέψετε σπίτι.
Η πραγματική εκπαίδευση χρειάζεται εργασιακή ηθική
Όλα αυτά μπορούν να αναπτυχθούν μόνο με εργασιακή ηθική. Με σκληρή, συνεπή και υπεύθυνη προπόνηση υπό όσο το δυνατόν ρεαλιστικές συνθήκες πίεσης.
Όχι ανεξέλεγκτη βία.
Όχι τραυματισμούς για λόγους εγωισμού.
Όχι εξευτελισμό μαθητών.
Όχι ψεύτικη στρατιωτική θεατρικότητα.
Αλλά πίεση, επανάληψη, διόρθωση, σενάρια, σταδιακή δυσκολία, ασφάλεια, σοβαρότητα και ειλικρίνεια.
Η σωστή εκπαίδευση πρέπει να είναι απαιτητική αλλά όχι κακοποιητική. Ρεαλιστική αλλά όχι ανεύθυνη. Πρακτική αλλά όχι παράνομη. Άμεση αλλά όχι βίαιη για τη βία.
Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί άνθρωπος που βλέπει, σκέφτεται, αποφασίζει και εφαρμόζει.
Όχι άνθρωπος που απλώς εκτελεί τεχνική όταν του δοθεί το σωστό σήμα.
Σύνοψη
Η προετοιμασία για πραγματική βία δεν μπορεί να είναι πλασματική. Δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε τεχνική τελειότητα, αθλητικούς κανόνες, χορογραφημένες επιθέσεις, συνεργάσιμους παρτενέρ και υπερβολική λεπτομερίτιδα.
Η πραγματική βία είναι απρόσμενη, βρώμικη, γρήγορη, ψυχολογικά φορτισμένη και συχνά άδικη. Γι’ αυτό η πραγματική αυτοπροστασία χρειάζεται άλλο πλαίσιο.
Χρειάζεται πρόληψη.
Χρειάζεται επίγνωση.
Χρειάζεται να ρωτάμε «γιατί έφτασα εδώ;».
Χρειάζεται απλές δεξιότητες.
Χρειάζεται νοοτροπία.
Χρειάζεται ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια.
Χρειάζεται επανάληψη υπό πίεση.
Χρειάζεται νόμιμη και ηθική κατανόηση.
Χρειάζεται μετά-συμπλοκή.
Οι άνθρωποι δεν χρειάζονται πασαρέλα τεχνικών της φαντασίας. Χρειάζονται λύση στο πρόβλημα της απρόβλεπτης βίας.
Και αυτή η λύση δεν βρίσκεται στην τεχνική λεπτομέρεια από μόνη της.
Βρίσκεται στην ικανότητα να βλέπεις νωρίτερα, να φεύγεις νωρίτερα, να αποφασίζεις γρηγορότερα και να εφαρμόζεις απλά πράγματα καλά όταν πραγματικά χρειάζεται.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι άχρηστες οι πολεμικές τέχνες για αυτοπροστασία;
Όχι. Οι πολεμικές τέχνες μπορούν να προσφέρουν πολλά: πειθαρχία, φυσική κατάσταση, επαφή, τεχνική και αυτοέλεγχο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν παρουσιάζονται ως πλήρης λύση για πραγματική εγκληματική βία χωρίς πρόληψη, σενάρια, νόμο, ψυχολογία και πίεση.
Γιατί η πραγματική βία διαφέρει από την προπόνηση;
Επειδή δεν έχει κανόνες, διαιτητή, ίσους όρους, καθαρή απόσταση ή προβλέψιμο ξεκίνημα. Μπορεί να περιλαμβάνει αιφνιδιασμό, δόλο, αντικείμενα, συνεργούς, τυφλή πλευρά και έντονο φόβο.
Τι είναι η «λεπτομερίτιδα» στην αυτοάμυνα;
Είναι η υπερβολική εμμονή σε τεχνικές λεπτομέρειες όταν αυτές απομακρύνουν τον ασκούμενο από το πραγματικό πρόβλημα: αναγνώριση κινδύνου, πρόληψη, απόσταση, διαφυγή και απλή εφαρμογή υπό πίεση.
Γιατί δεν αρκεί η τέλεια τεχνική;
Επειδή υπό ακραίο στρες το σώμα και ο νους δεν λειτουργούν όπως στην ήρεμη προπόνηση. Η τέλεια τεχνική συχνά καταρρέει όταν υπάρχουν φόβος, χάος, κίνηση, αντίσταση και απρόβλεπτες μεταβλητές.
Τι σημαίνει να ρωτάμε «γιατί έφτασα εδώ;»
Σημαίνει ότι εξετάζουμε τι δεν είδαμε πριν από τη συμπλοκή: σημάδια κινδύνου, γλώσσα σώματος, κακή θέση, απώλεια απόστασης, παγίδευση ή ευκαιρία αποχώρησης που αγνοήθηκε.
Γιατί είναι σημαντικοί οι ρόλοι, οι προσομοιώσεις και τα σενάρια;
Επειδή βοηθούν τον ασκούμενο να γνωρίσει πίεση, αμηχανία, λεκτική πρόκληση, απόσταση, έξοδο, κλιμάκωση και λήψη απόφασης σε πιο ρεαλιστικό αλλά ασφαλές περιβάλλον.
Αρκεί ένα σεμινάριο αυτοάμυνας;
Όχι πλήρως. Ένα σεμινάριο μπορεί να κατατοπίσει και να ανοίξει τα μάτια, αλλά η πραγματική προετοιμασία χρειάζεται επανάληψη, πίεση, διόρθωση και συνέχεια σε μαθήματα.
Τι χρειάζεται περισσότερο ο μέσος άνθρωπος;
Αρχές, πρόληψη, επίγνωση, απλές δεξιότητες, φωνή, απόσταση, διαφυγή, νόμιμη κατανόηση, νοοτροπία και εκπαίδευση υπό πίεση. Όχι δεκάδες προχωρημένες τεχνικές.
Ποιος είναι ο στόχος της αυτοπροστασίας;
Η άμεση αναγνώριση και διαχείριση του κινδύνου με όσο γίνεται λιγότερη προσωπική φθορά. Ιδανικά, να αποφευχθεί η σύγκρουση. Αν δεν γίνεται, να δημιουργηθεί ασφάλεια και διαφυγή.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του άρθρου;
Η πραγματική βία δεν αντιμετωπίζεται με φανταχτερή τεχνική τελειότητα. Αντιμετωπίζεται με πρόληψη, νοοτροπία, απλές δεξιότητες, ρεαλιστική εκπαίδευση, ρόλους, προσομοιώσεις και σενάρια υπό πίεση.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Ρόλοι, Προσομοιώσεις και Σενάρια είναι σημαντικά στην Αυτοάμυνα
Σχετικό με τη βασική μέθοδο εκπαίδευσης που χρειάζεται για να μετατραπεί η θεωρία σε εφαρμόσιμη συμπεριφορά. - Ρεαλιστική εκπαίδευση αυτοάμυνας
Σχετικό με το γιατί η εκπαίδευση πρέπει να πλησιάζει την πραγματικότητα χωρίς να γίνεται ανεύθυνη. - Αυτοάμυνα ή Αυτοπροστασία και ποια είναι η διαφορά;
Σχετικό με τη διάκριση ανάμεσα στην πρόληψη πριν από την επίθεση και στη φυσική αντίδραση όταν η απειλή έχει ήδη γίνει άμεση. - Η εγκληματική βία δεν είναι καυγάς
Σχετικό με τη διαφορά ανάμεσα σε κοινωνική σύγκρουση και εγκληματική απειλή. - Οι φυσικοψυχολογικές επιδράσεις του κινδύνου
Σχετικό με το πώς το στρες, ο φόβος και ο αιφνιδιασμός επηρεάζουν το σώμα και τη σκέψη. - Γρήγορη λύση στη βία – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τη βασική αρχή ότι η καλύτερη λύση είναι να μη βρεθεί κανείς μέσα στη βία. - Αποτελεσματική αυτοάμυνα
Σχετικό με το τι σημαίνει πρακτική, νόμιμη και εφαρμόσιμη αυτοάμυνα. - Αρχές αυτοάμυνας
Σχετικό με τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες χτίζεται η σοβαρή αυτοπροστασία. - Πού στηρίζεται η μεθοδολογία μας
Σχετικό με το θεωρητικό και πρακτικό υπόβαθρο της μεθοδολογίας του Combatives Group. - Κίνδυνοι της παρερμηνείας
Σχετικό με το πώς η λάθος κατανόηση της αυτοάμυνας μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί τεχνικό εγχειρίδιο βίας, ούτε υποκατάστατο πραγματικής εκπαίδευσης από σοβαρούς και έμπειρους εκπαιδευτές.
Η φυσική προστατευτική δράση είναι έσχατη επιλογή όταν η πρόληψη, η αποφυγή και η απόδραση δεν είναι πλέον διαθέσιμες. Ο στόχος της αυτοπροστασίας είναι η ασφάλεια, η διαφυγή και η ελάχιστη αναγκαία εμπλοκή.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Οποιαδήποτε φυσική δράση σε κατάσταση αυτοάμυνας πρέπει να εξετάζεται με βάση την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα, τη δυνατότητα αποχώρησης, την παρούσα και άδικη επίθεση και τα όρια της νόμιμης άμυνας.
Για συγκεκριμένα περιστατικά, ζητήστε νομική καθοδήγηση από αρμόδιο δικηγόρο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία του Combatives Group, όπου η αυτοπροστασία δεν αντιμετωπίζεται ως πασαρέλα τεχνικών, αλλά ως διαδικασία πρόληψης, αναγνώρισης, αποφυγής, απόδρασης, νόμιμης προστατευτικής δράσης και μετά-συμπλοκής.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στη νοοτροπία, στις απλές δεξιότητες, στους ρόλους, στις προσομοιώσεις, στα σενάρια και στην εκπαίδευση υπό πίεση, επειδή η πραγματική βία δεν συγχωρεί φανταστικές βεβαιότητες.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς η θεωρία γίνεται πρακτική ικανότητα απέναντι στην πραγματική βία, η απλή παρακολούθηση ενός σεμιναρίου δεν αρκεί.
Η ουσιαστική εκπαίδευση χρειάζεται επίγνωση, πρόληψη, φωνή, απόσταση, αποφυγή, απόδραση, ρόλους, προσομοιώσεις, σενάρια, επανάληψη υπό πίεση και καθοδήγηση από έμπειρους εκπαιδευτές.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για μαθήματα, σεμινάρια και προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.