Εστιάζουμε στον κίνδυνο, όχι στον φόβο
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που εκπαιδεύονται σε μια καλή τάξη Combatives, πολύ σύντομα αρχίζουν να εκτιμούν την αξία αυτών που διδάσκονται.
Μαθαίνουν να σκέφτονται διαφορετικά, να κινούνται διαφορετικά, να αντιλαμβάνονται καλύτερα το περιβάλλον, να κρατούν αποστάσεις, να αναγνωρίζουν σημάδια κλιμάκωσης και να καταλαβαίνουν ότι η αυτοάμυνα δεν είναι παιχνίδι τεχνικών. Είναι σοβαρή υπόθεση επιβίωσης, ευθύνης και συνεπειών.
Όμως η εκπαίδευση δεν δοκιμάζεται πραγματικά όταν όλα είναι ήρεμα. Δοκιμάζεται όταν υπάρχει πίεση. Εκεί φαίνεται αν ο ασκούμενος έχει καταλάβει τι διδάχθηκε ή αν απλώς το αναπαράγει σε ασφαλές περιβάλλον. Κάτω από πίεση, ο φόβος μπορεί να κατακλύσει τον άνθρωπο. Μπορεί να τον κάνει να ξεχάσει όσα έμαθε. Μπορεί να τον κάνει να υπεραντιδράσει, να παγώσει, να παρανοήσει την απειλή ή να δράσει με τρόπο που αργότερα θα έχει σοβαρές συνέπειες.
Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να γίνει απόλυτα καθαρό: στην αυτοπροστασία δεν εστιάζουμε στον φόβο ως συναίσθημα. Εστιάζουμε στον κίνδυνο ως πραγματικότητα. Ο φόβος μπορεί να είναι χρήσιμος δείκτης, αλλά δεν πρέπει να είναι ο οδηγός. Ο κίνδυνος είναι αυτό που πρέπει να αξιολογηθεί. Ποιος είναι απέναντί μας; Τι κάνει; Τι μπορεί να κάνει; Υπάρχει παρούσα απειλή; Υπάρχει δυνατότητα αποφυγής; Υπάρχει έξοδος; Υπάρχει λόγος για σωματική δράση; Και αν υπάρχει, ποιο είναι το αναγκαίο και νόμιμο μέτρο;
Εδώ είναι Ελλάδα, όχι Χόλυγουντ.
Η σύντομη απάντηση
Φόβος για πραγματικό κίνδυνο σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν αντιδρά επειδή φαντάζεται το χειρότερο, αλλά επειδή αναγνωρίζει συγκεκριμένη, παρούσα και πραγματική απειλή. Σημαίνει ότι δεν εκπαιδεύεται για να νιώσει δυνατός απέναντι στις φοβίες του, αλλά για να αξιολογήσει σωστά τον κίνδυνο και να δράσει με μέτρο, νομιμότητα και σκοπό.
Η πραγματική αυτοάμυνα δεν είναι μόνο το «πώς» θα χτυπήσω, θα ρίξω, θα ακινητοποιήσω ή θα χρησιμοποιήσω ένα εργαλείο. Είναι κυρίως το γιατί, το πότε, το μέχρι πού και το με ποιες συνέπειες. Αν κάποιος δεν γνωρίζει αυτά τα τέσσερα, τότε η εκπαίδευσή του είναι επικίνδυνα ελλιπής.
Ο νόμος δεν ενδιαφέρεται για κινηματογραφικές φαντασιώσεις. Η άμυνα, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, αφορά αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου για υπεράσπιση από παρούσα και άδικη επίθεση. Αν η δράση μας ξεπεράσει τα όρια της άμυνας, μπορεί να υπάρξουν ποινικές συνέπειες. Αν προκαλέσουμε επίθεση με σκοπό να χρησιμοποιήσουμε μετά την «αυτοάμυνα» ως πρόσχημα, το πρόβλημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο.
Για τον πολίτη, λοιπόν, πραγματική διαχείριση κινδύνου σημαίνει δύο πράγματα ταυτόχρονα:
να προστατευτεί από την επίθεση
και να μη βρεθεί ο ίδιος στην αντίθετη πλευρά του νόμου.
Αυτό το άρθρο είναι για εσάς αν…
Αυτό το άρθρο είναι για όσους εκπαιδεύονται στην αυτοάμυνα και πιστεύουν ότι η κύρια ερώτηση είναι «πώς αντιμετωπίζω τον επιτιθέμενο;». Αυτή η ερώτηση είναι σημαντική, αλλά δεν είναι αρκετή. Πριν από το «πώς» υπάρχει το «γιατί». Πριν από την τεχνική υπάρχει η κρίση. Πριν από τη δράση υπάρχει η αξιολόγηση κινδύνου.
Είναι επίσης για όσους έχουν ακούσει την επικίνδυνη φράση «προτιμώ να με κρίνουν έξι παρά να με κουβαλάνε έξι» και τη θεωρούν σοβαρή στρατηγική αυτοάμυνας. Η φράση ακούγεται δυναμική, αλλά είναι μισή αλήθεια. Ναι, η ζωή είναι πάνω από όλα. Όμως το να χρησιμοποιείς δραστικά μέτρα χωρίς να καταλαβαίνεις πότε δικαιολογούνται και ποιες συνέπειες μπορεί να έχουν, δεν είναι αυτοάμυνα. Είναι πιθανή αυτοκαταστροφή.
Το άρθρο είναι και για όσους παρασύρονται από «ειδικούς» που πουλούν φόβο. Αν κάποιος σας διδάσκει μόνο πώς να χτυπάτε, πώς να χρησιμοποιείτε μαχαίρι, πώς να κρατάτε ρόπαλο ή πώς να «τελειώνετε» έναν επιτιθέμενο, χωρίς να σας εξηγεί το νομικό και πρακτικό πλαίσιο, τότε δεν σας εκπαιδεύει σε εφαρμοσμένη αυτοάμυνα. Σας πουλάει ένα επικίνδυνο κομμάτι της εικόνας.
Η σωστή αυτοάμυνα δεν σας μαθαίνει μόνο να επιβιώνετε από την επίθεση.
Σας μαθαίνει να επιβιώνετε και από ό,τι ακολουθεί.
Τι θα μάθετε
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η εκπαίδευση πρέπει να εστιάζει στον πραγματικό κίνδυνο και όχι στον φόβο. Θα εξηγήσουμε γιατί η διαχείριση φόβου μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολές, ψεύτικη αυτοπεποίθηση ή εμπορικές φαντασιώσεις, ενώ η διαχείριση κινδύνου απαιτεί ρεαλιστική αξιολόγηση, πρωτόκολλα και κατανόηση συνεπειών.
Θα δούμε επίσης γιατί η αυτοάμυνα είναι νομικά προσδιορισμένη έννοια και όχι προσωπική αίσθηση αδικίας ή φόβου. Δεν αρκεί να πούμε «φοβήθηκα». Δεν αρκεί να πούμε «νόμιζα ότι κινδύνευα». Δεν αρκεί να πούμε «έτσι μου έμαθαν». Η κρίσιμη ερώτηση είναι αν υπήρχε πραγματική, παρούσα και άδικη επίθεση και αν η αντίδραση ήταν αναγκαία και ανάλογη.
Θα εξετάσουμε γιατί το «πώς» είναι το πιο εύκολο κομμάτι της εκπαίδευσης και γιατί πολλοί αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί περιορίζονται σε αυτό. Κάθε ανεύθυνος εκπαιδευτής μπορεί να δείξει σε ανίδεους ανθρώπους πώς να χτυπούν. Η σοβαρή εκπαίδευση όμως διδάσκει πότε δεν πρέπει να χτυπήσουν, πότε πρέπει να φύγουν, πότε πρέπει να αποκλιμακώσουν και πότε η δράση είναι πραγματικά αναγκαία.
Τέλος, θα δούμε γιατί η πραγματική αυτοπροστασία είναι στρατηγική από το σημείο μηδέν: πριν εκδηλωθεί η βία, πριν κλείσει η απόσταση, πριν χαθεί η έξοδος και πριν ο φόβος οδηγήσει σε λάθος απόφαση.
Βασικά σημεία
- Η σωστή αυτοπροστασία εστιάζει στον κίνδυνο, όχι στον φόβο.
- Ο φόβος μπορεί να είναι χρήσιμος δείκτης, αλλά δεν πρέπει να αποφασίζει μόνος του.
- Η αυτοάμυνα είναι νομικά προσδιορισμένη έννοια και λειτουργεί μέσα σε αυστηρά πλαίσια.
- Το να τραυματίσει ή να σκοτώσει κάποιος άνθρωπο μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες, ακόμη κι αν ο ίδιος πιστεύει ότι «αμύνθηκε».
- Η εκπαίδευση που διδάσκει μόνο το «πώς» χωρίς το «γιατί», το «πότε» και το «μέχρι πού» είναι επικίνδυνα ελλιπής.
- Ο πολίτης πρέπει να μάθει να επιβιώνει από την επίθεση, αλλά και από τον νόμο.
- Η φράση «προτιμώ να με κρίνουν έξι παρά να με κουβαλάνε έξι» είναι επικίνδυνη όταν χρησιμοποιείται χωρίς κατανόηση αναγκαιότητας, αναλογικότητας και συνεπειών.
- Δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να τραυματίσει ή να σκοτώσει κάποιος. Το δύσκολο είναι να προστατευτεί νόμιμα, αναγκαία και με μέτρο.
- Η πραγματική αυτοάμυνα αρχίζει με αποφυγή συμπλοκής και καταλήγει στη σωματική δράση μόνο όταν δεν υπάρχει ασφαλέστερη λύση.
Εισαγωγή: Το κινηματογραφικό παραμύθι της αυτοάμυνας
Πολλοί άνθρωποι έχουν επηρεαστεί από το κινηματογραφικό παραμύθι της αυτοάμυνας. Εκεί ο «καλός» χτυπά, τραυματίζει, αφοπλίζει, εξουδετερώνει και φεύγει. Δεν υπάρχει αστυνομία, δεν υπάρχουν μάρτυρες, δεν υπάρχουν κάμερες, δεν υπάρχουν καταθέσεις, δεν υπάρχει εισαγγελέας, δεν υπάρχει δικαστήριο, δεν υπάρχει οικογένεια του τραυματισμένου, δεν υπάρχουν ψυχολογικές συνέπειες, δεν υπάρχει φυλακή. Υπάρχει μόνο η ικανοποίηση της νίκης.
Η πραγματική ζωή δεν λειτουργεί έτσι. Αν τραυματίσετε σοβαρά ή σκοτώσετε κάποιον, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει έρευνα και πιθανές νομικές συνέπειες. Μπορεί να έχετε δίκιο. Μπορεί να αμυνθήκατε πραγματικά. Μπορεί να σώσατε τη ζωή σας. Αλλά τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι «τελείωσε». Η αυτοάμυνα δεν τελειώνει απαραίτητα όταν τελειώσει η σωματική απειλή. Μπορεί να συνεχιστεί σε αστυνομικό τμήμα, σε δικηγορικό γραφείο, σε δικαστήριο και μέσα στη συνείδησή σας.
Αυτό είναι κάτι που οι σοβαρά εκπαιδευμένοι άνθρωποι πρέπει να καταλαβαίνουν. Όχι για να φοβηθούν να προστατευτούν όταν πραγματικά χρειάζεται. Αλλά για να μη μετατρέπουν μικρές καταστάσεις σε μεγάλες, να μη φαντασιώνονται τη βία και να μη χρησιμοποιούν τη λέξη «αυτοάμυνα» σαν άδεια για ανεξέλεγκτη δράση.
Ο στόχος της αυτοάμυνας δεν είναι να «κερδίσετε» έναν καυγά.
Ο στόχος είναι να επιβιώσετε, να φύγετε και να μη καταστρέψετε τη ζωή σας στη συνέχεια.
Αυτοάμυνα: νομικός όρος, όχι προσωπική εντύπωση
Πολλοί μαθητές πολεμικών τεχνών και αυτοάμυνας δεν γνωρίζουν ότι η αυτοάμυνα, στην πραγματικότητα, δεν είναι απλώς η προσωπική αίσθηση ότι «έπρεπε να κάνω κάτι». Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες οργανωμένες κοινωνίες, η άμυνα είναι νομικά προσδιορισμένη έννοια. Δεν αρκεί να αισθανθεί κάποιος αδικημένος, προσβεβλημένος ή φοβισμένος για να θεωρείται κάθε βίαιη αντίδρασή του δικαιολογημένη.
Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Ποινικού Κώδικα, άμυνα είναι η αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου για την υπεράσπιση του εαυτού μας ή άλλου από παρούσα και άδικη επίθεση. Αυτό σημαίνει ότι η έννοια της άμυνας συνδέεται με πραγματική και παρούσα επίθεση, όχι με θυμό, εγωισμό, υποψία ή φανταστικό σενάριο.
Όσο ανεβαίνει το επίπεδο της βίας που ασκούμε, τόσο πιο στενά γίνονται τα πλαίσια μέσα στα οποία θα εξεταστεί η πράξη μας. Άλλο να σπρώξει κάποιος για να δημιουργήσει απόσταση και να φύγει. Άλλο να συνεχίσει να χτυπά όταν η απειλή έχει σταματήσει. Άλλο να χρησιμοποιήσει αντικείμενο ή όπλο. Άλλο να προκαλέσει ο ίδιος τη σύγκρουση και μετά να επικαλεστεί αυτοάμυνα.
Αυτό είναι πραγματική διαχείριση κινδύνου για τον πολίτη:
να προστατευτεί από την επίθεση, αλλά και να προστατευτεί από την απερισκεψία του.
Γιατί η φυλακή είναι και αυτή κίνδυνος
Όταν μιλάμε για κίνδυνο, οι περισσότεροι σκέφτονται τον επιτιθέμενο.
Σκέφτονται το χτύπημα, το μαχαίρι, το ρόπαλο, τον δρόμο, το σοκάκι, την ενέδρα. Αυτά είναι πραγματικοί κίνδυνοι. Όμως δεν είναι οι μόνοι. Για τον πολίτη, κίνδυνος είναι και η νομική συνέπεια μιας πράξης που ξεπέρασε το αναγκαίο μέτρο.
Η φυλακή δεν είναι διασκεδαστική. Η ποινική εμπλοκή δεν είναι μικρή ενόχληση. Η δικαστική διαδικασία δεν είναι απλό επεισόδιο. Ακόμη και αν κάποιος τελικά δικαιωθεί, μπορεί να περάσει χρόνια άγχους, εξόδων, κοινωνικής φθοράς και ψυχικής πίεσης. Αν δεν δικαιωθεί, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές.
Γι’ αυτό το Combatives Group επιμένει ότι η διαχείριση πραγματικού κινδύνου δεν αφορά μόνο την επιβίωση της επίθεσης. Αφορά και την επιβίωση του νόμου. Δεν είναι αρκετό να γνωρίζετε πώς να προκαλέσετε βλάβη. Πρέπει να γνωρίζετε γιατί το κάνετε, πότε δικαιολογείται, πότε σταματάτε και ποιο είναι το νόμιμο πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείστε.
Όποιος σας διδάσκει μόνο πώς να κάνετε ζημιά, χωρίς να σας διδάσκει πότε πρέπει να μη το κάνετε, δεν σας προστατεύει πραγματικά.
Σας αφήνει εκτεθειμένους σε άλλου είδους κίνδυνο.
Η παγίδα της διαχείρισης φόβου
Οι «ειδικοί» που πουλούν διαχείριση φόβου έχουν εύκολο έργο. Λένε στους ανθρώπους, άμεσα ή έμμεσα, ότι το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ο φόβος ότι θα τους επιτεθούν. Παίρνουν αυτόν τον φόβο, τον διογκώνουν, τον ντύνουν με τεχνικές, τον στολίζουν με μυστικές ιστορίες, τον συνδέουν με «ειδικές δυνάμεις», «θανατηφόρα συστήματα», «απαγορευμένες τεχνικές» και «σεμινάρια-λύσεις» και στο τέλος πουλούν αίσθηση ασφάλειας.
Αυτό που δεν λένε είναι το πιο σημαντικό: η αίσθηση ασφάλειας δεν είναι ασφάλεια. Το να νιώθει κάποιος καλύτερα επειδή έμαθε μια «φοβερή τεχνική» δεν σημαίνει ότι μπορεί να αξιολογήσει πραγματική απειλή. Δεν σημαίνει ότι καταλαβαίνει το νομικό πλαίσιο. Δεν σημαίνει ότι θα λειτουργήσει υπό πίεση. Δεν σημαίνει ότι θα ξέρει πότε να σταματήσει.
Η διαχείριση φόβου πουλά εύκολα επειδή απαντά στο συναίσθημα. Η διαχείριση κινδύνου είναι πιο δύσκολη επειδή ζητά πειθαρχία, συνήθειες, αυτοκυριαρχία, ρεαλισμό και γνώση των συνεπειών. Ο φοβισμένος άνθρωπος θέλει να νιώσει ότι έχει λύση.
Ο σοβαρά εκπαιδευμένος άνθρωπος θέλει να ξέρει αν η λύση του είναι πραγματική, εφαρμόσιμη και νόμιμη.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Το «πώς» χωρίς το «γιατί» είναι επικίνδυνο
Κάθε ανεύθυνος άνθρωπος μπορεί να διδάξει σε αδαείς το «πώς». Πώς να χτυπήσουν. Πώς να κλωτσήσουν. Πώς να κρατήσουν μαχαίρι. Πώς να κρατήσουν ρόπαλο. Πώς να χρησιμοποιήσουν ένα εργαλείο. Το «πώς» είναι το πιο εύκολο μέρος της εκπαίδευσης, επειδή μοιάζει πρακτικό, εντυπωσιακό και άμεσα χρήσιμο.
Όμως το «πώς» χωρίς το «γιατί» και το «πότε» είναι επικίνδυνο. Αν δεν ξέρετε γιατί κάνετε κάτι, θα το κάνετε λάθος. Αν δεν ξέρετε πότε πρέπει να το κάνετε, μπορεί να το κάνετε σε λάθος στιγμή. Αν δεν ξέρετε πότε πρέπει να σταματήσετε, μπορεί να ξεπεράσετε το όριο της άμυνας. Αν δεν ξέρετε ποιες είναι οι συνέπειες, μπορεί να κερδίσετε τη σωματική στιγμή και να χάσετε τη ζωή σας μετά.
«Κάθε μωρός μπορεί να διδάξει σε αδαείς το «πώς» και οι περισσότεροι μωροί αυτό ακριβώς κάνουν. Όταν όμως γνωρίζεις το «γιατί», το «πώς» θα το βρεις.» -Ζακ Καπανταϊδάκης
Η σοβαρή εκπαίδευση ξεκινά από το «γιατί». Γιατί αποφεύγω; Γιατί κρατώ απόσταση; Γιατί δεν κλιμακώνω; Γιατί πρέπει να φύγω; Γιατί η σωματική δράση είναι τελευταίο στάδιο; Γιατί πρέπει να σταματήσω όταν η απειλή σταματήσει; Γιατί ο νόμος με αφορά;
Όποιος δεν απαντά σε αυτά, δεν διδάσκει εφαρμοσμένη αυτοάμυνα. Διδάσκει κομμάτια βίας χωρίς πλαίσιο.
Το «πότε» είναι πιο σημαντικό από την τεχνική
Οι περισσότερες σχολές πολεμικών τεχνών, ακόμη και κάποιες με «ρεαλιστική» βάση αυτοάμυνας, αφιερώνουν υπερβολικό χρόνο στο πώς θα γίνει μια τεχνική και πολύ λίγο στο πότε επιτρέπεται ή αξίζει να γίνει. Αυτό είναι τεράστιο κενό.
Το «πότε» είναι κρίσιμο. Πότε μια κατάσταση είναι απλή αντιπαράθεση και πότε πραγματική απειλή; Πότε η απόσταση είναι αρκετή και πότε έχει χαθεί; Πότε η αποκλιμάκωση είναι διαθέσιμη και πότε η επικοινωνία έχει καταρρεύσει; Πότε φεύγουμε; Πότε ζητάμε βοήθεια; Πότε η σωματική δράση είναι αναγκαία; Πότε σταματάμε;
Αν κάποιος δεν έχει εκπαιδευτεί σε αυτά, τότε ακόμη και μια καλή τεχνική μπορεί να γίνει κακή απόφαση. Η τεχνική δεν κρίνεται μόνο από το αν λειτουργεί στο σώμα του άλλου. Κρίνεται και από το αν ήταν αναγκαία, αν ήταν αναλογική και αν εξυπηρετούσε τον σκοπό της αυτοπροστασίας.
Το «πότε» είναι εκεί που χωρίζεται η σοβαρή εκπαίδευση από τη φαντασίωση.
Η φαντασίωση ρωτά: «Τι μπορώ να κάνω;»
Η σοβαρότητα ρωτά: «Τι πρέπει να κάνω, τώρα, σε αυτό το πλαίσιο, με αυτές τις συνέπειες;»
«Προτιμώ να με κρίνουν έξι…»
Η φράση «προτιμώ να με κρίνουν έξι παρά να με κουβαλάνε έξι» ακούγεται σκληρή, αποφασιστική και εντυπωσιακή. Γι’ αυτό και χρησιμοποιείται συχνά από ανθρώπους που θέλουν να δείξουν ότι είναι έτοιμοι για όλα. Όμως, ως εκπαιδευτική αρχή, είναι επικίνδυνα ελλιπής.
Σε ακραία κατάσταση, όπου πράγματι υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωής, η επιβίωση είναι προτεραιότητα. Αυτό κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν το αμφισβητεί. Το πρόβλημα είναι ότι η φράση αυτή χρησιμοποιείται συχνά χωρίς καμία εξήγηση για το πότε τέτοια δραστικά μέτρα δικαιολογούνται. Έτσι, ο φοβισμένος ή φαντασιωμένος ασκούμενος μπορεί να πιστέψει ότι οποιαδήποτε ένταση, απειλή ή αβεβαιότητα του δίνει δικαίωμα για υπερβολική βία.
Αυτό είναι λάθος. Η αυτοάμυνα δεν είναι λευκή επιταγή. Δεν είναι δικαίωμα εκδίκησης. Δεν είναι απάντηση σε προσβολή. Δεν είναι τρόπος να αποδείξουμε ότι δεν φοβηθήκαμε. Είναι αναγκαία δράση απέναντι σε πραγματική και παρούσα απειλή, με σκοπό να σταματήσει η απειλή και να φύγουμε.
Όποιος χρησιμοποιεί τέτοιες φράσεις χωρίς να εξηγεί τα όρια, πουλάει μισή αλήθεια.
Και οι μισές αλήθειες στη βία είναι επικίνδυνες.
Ελέγξτε την πηγή των πληροφοριών σας
Πάντα να ελέγχετε και να διασταυρώνετε την πηγή των πληροφοριών σας.
Ειδικά όταν κάποιος σας πουλάει ένα «εξαιρετικά φονικό σύστημα αυτοάμυνας», μια «μυστική τεχνική», μια «ειδική μέθοδο» ή μια υπόσχεση ότι θα μπορέσετε να εξουδετερώσετε οποιονδήποτε επιτιθέμενο με λίγη εκπαίδευση.
Αν ένα νομικό ζήτημα που αναφέρεται δεν σας «κάθεται καλά», ρωτήστε δικηγόρο. Αν κάποιος σας λέει ότι μια πράξη είναι πάντα νόμιμη επειδή «είναι αυτοάμυνα», ζητήστε να σας εξηγήσει το πλαίσιο. Αν μια τεχνική παρουσιάζεται ως ιατρικά βέβαιη, ρωτήστε γιατρό ή άνθρωπο με πραγματική γνώση τραυματισμών. Αν κάποιος ισχυρίζεται ότι μια ειδική τεχνική ρίχνει αναίσθητο έναν μεγαλόσωμο επιθετικό άνδρα, ζητήστε επιβεβαίωση από ανθρώπους που βιώνουν τη βία καθημερινά: αστυνομικούς, δεσμοφύλακες, επαγγελματίες στρατιωτικούς, πυγμάχους και ανθρώπους με πραγματική εμπειρία πίεσης.
Και αν ο «μάστερ» σας μιλά για υπέρ-μυστικό σημείο που σκοτώνει ακαριαία, τότε μάλλον δεν χρειάζεται μεγάλη ανάλυση. Το νόημα είναι σαφές.
Η πραγματική εκπαίδευση δεν φοβάται τη διασταύρωση.
Η φαντασίωση τη φοβάται.
Δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να βλάψεις
Αντίθετα με όσα πιστεύουν πολλοί, δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να τραυματίσει ή να σκοτώσει κάποιος. Οι άνθρωποι το καταφέρνουν συνέχεια χωρίς να έχουν ειδικευτεί σε πολεμικές τέχνες ή συστήματα αυτοάμυνας. Οι φυλακές είναι γεμάτες από ανθρώπους που προκάλεσαν σοβαρή βλάβη χωρίς να είναι γκουρού της μάχης.
Αυτό είναι σκληρή αλλά απαραίτητη αλήθεια. Η βία δεν απαιτεί πάντα τεχνική τελειότητα. Μπορεί να προκύψει από τύχη, θυμό, όπλο, πτώση, πολλούς εναντίον ενός, κακή στιγμή, απροσεξία, υπερβολή ή απλή βλακεία. Το δύσκολο δεν είναι να μάθει κάποιος να κάνει ζημιά. Το δύσκολο είναι να μάθει να μη κάνει ζημιά όταν δεν πρέπει, να κάνει το ελάχιστο αναγκαίο όταν πρέπει και να σταματήσει όταν η απειλή σταματήσει.
Αυτό είναι η πραγματική αυτοάμυνα για πολίτες. Δεν είναι εκπαίδευση για σφαγές, θεατρικά μαχαιρώματα ή φαντασιώσεις καταστροφής. Είναι εκπαίδευση για επιβίωση με μέτρο.
Κοινώς, όποιος διδάσκει μαθήματα «επιδέξιας σφαγής» θα έπρεπε, από εντιμότητα, να τα ακολουθεί με εξίσου επιδέξια μαθήματα επιβίωσης στη φυλακή.
Η σωστή προσέγγιση στην αυτοάμυνα
Η σωστή προσέγγιση στην αυτοάμυνα δεν μας μαθαίνει μόνο να επιβιώνουμε από την επίθεση.
Μας μαθαίνει να αποφεύγουμε τη συμπλοκή, να αναγνωρίζουμε τον κίνδυνο νωρίς, να κρατάμε απόσταση, να αποκλιμακώνουμε, να αποδρούμε και να προστατευόμαστε όταν η αποφυγή δεν είναι δυνατή. Και όλα αυτά με το μέτρο του νόμου.
Αυτό σημαίνει ότι η εκπαίδευση πρέπει να ξεκινά πριν από τη βία. Στο σημείο μηδέν. Εκεί όπου δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί η επίθεση. Εκεί όπου μπορούμε ακόμη να παρατηρήσουμε, να αλλάξουμε πορεία, να αποφύγουμε, να μιλήσουμε σωστά, να φύγουμε ή να μη μπούμε καθόλου στο πρόβλημα. Η αυτοάμυνα που ξεκινά μόνο τη στιγμή της σωματικής σύγκρουσης ξεκινά πολύ αργά.
Η σωματική δράση έχει θέση. Αλλά αυτή η θέση είναι τελευταία. Προηγούνται η επίγνωση, η πρόληψη, η απουσία, η αποφυγή, η απόδραση, η αποκλιμάκωση και η εκτίμηση κινδύνου. Αν αυτά αποτύχουν ή δεν είναι διαθέσιμα, τότε η δράση πρέπει να είναι άμεση, αναγκαία, λειτουργική και προσανατολισμένη στη διαφυγή.
Αυτός είναι ο δρόμος της σοβαρής αυτοπροστασίας.
Η θέση του Combatives Group
Η θέση του Combatives Group είναι ότι η εκπαίδευση αυτοάμυνας πρέπει να βασίζεται στον πραγματικό κίνδυνο και όχι στον φόβο.
Δεν εκπαιδεύουμε ανθρώπους για να ζουν τρομαγμένοι. Δεν τους ταΐζουμε φαντασιώσεις. Δεν τους πουλάμε «θανατηφόρα συστήματα». Δεν τους λέμε ότι ένα σεμινάριο, μια τεχνική ή ένα πιστοποιητικό θα τους κάνει άτρωτους.
Τους διδάσκουμε να σκέφτονται. Να παρατηρούν. Να κρίνουν. Να καταλαβαίνουν τι σημαίνει παρούσα απειλή. Να γνωρίζουν ότι η χρήση δύναμης έχει συνέπειες. Να αναγνωρίζουν πότε ο φόβος τους λέει κάτι χρήσιμο και πότε τους παραπλανά. Να ξέρουν ότι η βία δεν τελειώνει πάντα όταν πέσει ο άλλος κάτω. Μερικές φορές τότε αρχίζει το δεύτερο και δυσκολότερο μέρος.
Στο Combatives Group, ο ασκούμενος πρέπει να μάθει να επιβιώνει και από την επίθεση και από τις συνέπειες. Αυτό απαιτεί πολύ περισσότερα από τεχνικές. Απαιτεί χαρακτήρα, κρίση, αυτοκυριαρχία, γνώση πλαισίου και ρεαλιστική εκπαίδευση.
Η αυτοάμυνα δεν είναι άδεια για βία.
Είναι ευθύνη υπό πίεση.
Τελική σκέψη
Φόβος για πραγματικό κίνδυνο σημαίνει ότι δεν αφήνουμε τη φαντασία, την ανασφάλεια ή την εμπορία φόβου να αποφασίζουν για εμάς. Δεν ζούμε με το διαρκές άγχος ότι θα μας επιτεθούν. Δεν κουβαλάμε «φυλακτά» βίας επειδή κάποιος μας έπεισε ότι χωρίς αυτά είμαστε ανίσχυροι. Δεν εκπαιδευόμαστε μόνο στο «πώς» χωρίς να καταλαβαίνουμε το «γιατί» και το «πότε».
Εστιάζουμε στον κίνδυνο. Τον πραγματικό κίνδυνο.
Κίνδυνος είναι η επίθεση. Κίνδυνος είναι και η υπερβολική αντίδραση. Κίνδυνος είναι ο εγκληματίας. Κίνδυνος είναι και η φυλακή. Κίνδυνος είναι να μη μπορείς να προστατευτείς. Κίνδυνος είναι και να νομίζεις ότι μπορείς να κάνεις οτιδήποτε επειδή φοβήθηκες.
Η σωστή αυτοπροστασία μας μαθαίνει να αποφεύγουμε τη συμπλοκή όπου μπορούμε και να επιβιώνουμε όταν η αποφυγή δεν είναι δυνατή.
Όλα αυτά με το μέτρο του νόμου.
Συνέχεια ανάγνωσης
- Για το υπάρχον άρθρο, δείτε τη σελίδα Φόβος για τον φόβο; Ή εστιάζουμε στον ΚΙΝΔΥΝΟ και όχι στον φόβο;.
- Για τη διαφορά ανάμεσα στη διαχείριση φόβου και στη διαχείριση κινδύνου, συνεχίστε με το άρθρο Διαχείριση Φόβου ή Διαχείριση Κινδύνου;.
- Για το πώς ο ανεξέλεγκτος φόβος διογκώνει τον κίνδυνο, διαβάστε το άρθρο Φόβος και Παράνοια.
- Για την αντιμετώπιση του φόβου, δείτε το άρθρο Η αντιμετώπιση του φόβου.
- Για την εκπαίδευση που βασίζεται στον κίνδυνο και όχι στη φοβική φαντασία, συνεχίστε με το άρθρο Εκπαίδευση Βασισμένη στο Φόβο ή στον Κίνδυνο;.
- Για την πρακτική εκτίμηση κινδύνου, δείτε το άρθρο Εκτίμηση Κινδύνου.
- Για τους κινδύνους της παρερμηνείας της αυτοάμυνας, διαβάστε το άρθρο Οι κίνδυνοι της παρερμηνείας.
- Για την πρώτη γραμμή αυτοπροστασίας, συνεχίστε με το άρθρο Αρχές Combatives – Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση.
Σημείωση περιεχομένου
Το άρθρο αναφέρεται σε φόβο, πραγματικό κίνδυνο, αυτοάμυνα, βία και νομικές συνέπειες. Σκοπός δεν είναι η παροχή νομικής συμβουλής, αλλά η κατανόηση ότι η αυτοάμυνα πολιτών έχει πλαίσιο, όρια και συνέπειες.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο δεν παρέχει τεχνικές οδηγίες βίας, χρήσης όπλων ή πρόκλησης τραυματισμού. Η σωστή εκπαίδευση αυτοπροστασίας δίνει προτεραιότητα στην αποφυγή, την απόσταση, την αποκλιμάκωση, την απόδραση και τη νόμιμη προστασία.
Νομική σημείωση
Το άρθρο δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για συγκεκριμένα νομικά ζητήματα, συμβουλευτείτε δικηγόρο. Η αυτοάμυνα πρέπει να εξετάζεται μέσα στο πλαίσιο της παρούσας και άδικης επίθεσης, της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και των ορίων της άμυνας.
Σημείωση κατά της φαντασίωσης
Κανένα «φονικό σύστημα», σεμινάριο Σαββατοκύριακου, μυστική τεχνική ή πιστοποίηση δεν αντικαθιστά την κατανόηση του κινδύνου, του νόμου και των συνεπειών. Η αίσθηση ικανότητας δεν είναι το ίδιο με την πραγματική ικανότητα.
Σημείωση εμπειρίας
Το Combatives Group θεωρεί ότι η εφαρμοσμένη αυτοάμυνα είναι πολύ περισσότερο από το «πώς». Περιλαμβάνει το «γιατί», το «πότε», το «μέχρι πού» και το «πώς επιβιώνω μετά».
Επικοινωνία
Αν θέλετε να μάθετε πώς διδάσκονται η διαχείριση πραγματικού κινδύνου, η εκτίμηση απειλής, η αποφυγή, η αποκλιμάκωση και η ρεαλιστική αυτοπροστασία μέσα σε νόμιμο πλαίσιο, επικοινωνήστε με το Combatives Group.