Η «μάχη με μαχαίρια» όπως τη φαντάζονται πολλοί πολίτες και όπως συχνά την παρουσιάζουν διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί, είναι περισσότερο μύθος παρά πραγματικότητα αυτοπροστασίας.
Στην πραγματική ζωή, η βία με μαχαίρι δεν εμφανίζεται συνήθως ως κινηματογραφική μονομαχία δύο ανθρώπων που στέκονται αντικριστά, αναγνωρίζουν ο ένας την απειλή του άλλου και ξεκινούν τεχνική ανταλλαγή. Πολύ συχνότερα, το μαχαίρι εμφανίζεται μέσα σε κλιμάκωση καβγά, σε ληστεία, σε αιφνιδιασμό, σε απειλή, σε κοντινή απόσταση ή σε κατάσταση όπου το θύμα έχει αποσπασμένη προσοχή και δεν έχει χρόνο να προετοιμαστεί.
Για το Combatives Group, το βασικό ερώτημα δεν είναι πώς θα γίνει κάποιος «ειδικός στη μάχη με μαχαίρι». Το βασικό ερώτημα είναι γιατί δεν λειτούργησαν νωρίτερα η εγρήγορση, η αντίληψη του περιβάλλοντος, η πρόληψη, η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση.
Ο νομοταγής πολίτης δεν πρέπει να προετοιμάζεται για μονομαχία. Πρέπει να προετοιμάζεται για αυτοπροστασία. Αυτό σημαίνει καθαρή σκέψη, ρεαλισμό, αποφυγή εγωιστικών συγκρούσεων, έγκαιρη αναγνώριση κινδύνου, απομάκρυνση όπου είναι δυνατόν και πλήρη κατανόηση ότι η ένοπλη εμπλοκή με μαχαίρι έχει ελάχιστες καλές καταλήξεις.
Για ποιον είναι αυτό το άρθρο
Αυτό το άρθρο απευθύνεται σε ανθρώπους που έχουν ακούσει για «μάχη με μαχαίρια», «knife fighting», «άμυνα στο μαχαίρι» ή «ειδικούς μαχητές με μαχαίρι» και θέλουν να καταλάβουν τι ισχύει πραγματικά για τον πολίτη.
Αφορά όσους πιστεύουν ότι, αν κάποιος άλλος κρατά μαχαίρι, η λύση είναι να έχουν και οι ίδιοι μαχαίρι. Αυτή η σκέψη είναι επικίνδυνη, διότι μεταφέρει το θέμα από την αυτοπροστασία στη λογική της μονομαχίας, της οπλοφορίας και της πιθανής οπλοχρησίας.
Αφορά επίσης ασκούμενους πολεμικών τεχνών, μαχητικών αθλημάτων και συστημάτων αυτοάμυνας που έχουν διδαχθεί τεχνικές μαχαιριού χωρίς να έχουν εξετάσει σοβαρά την πραγματικότητα της ενέδρας, της απόσπασης προσοχής, της κλιμάκωσης, της νομικής ευθύνης και της πιθανότητας πλήρους αποτυχίας.
Είναι χρήσιμο για εκπαιδευτές, γονείς, επαγγελματίες ασφαλείας, αστυνομικούς, ανθρώπους που εργάζονται με κοινό και κάθε πολίτη που θέλει να ξεχωρίσει τη σοβαρή αυτοπροστασία από τη φαντασίωση.
Πάνω απ’ όλα, το άρθρο απευθύνεται στον άνθρωπο που δεν θέλει να γίνει «commando του καναπέ», αλλά θέλει να παραμείνει ζωντανός, ακέραιος, ελεύθερος και νομικά προστατευμένος.
Τι θα μάθετε σε αυτό το άρθρο
- Γιατί οι φυλακές είναι γεμάτες από ανθρώπους που χρησιμοποίησαν μαχαίρι χωρίς να είναι «ειδικοί».
- Γιατί η λέξη «επίθεση» είναι πιο σημαντική από τη λέξη «μονομαχία».
- Γιατί η ελληνική πραγματικότητα δεν υποστηρίζει τη φαντασίωση συχνών μονομαχιών με μαχαίρια.
- Γιατί πολλές επιθέσεις με μαχαίρι προκύπτουν από κλιμάκωση ή αιφνιδιασμό.
- Γιατί η υπόθεση Μανώλη Κάνταρη δείχνει τη σημασία της προσοχής, της πρόληψης και της αυτοπροστασίας.
- Γιατί ο άνθρωπος με πραγματική πρόθεση βλάβης δεν ακολουθεί τα στερεότυπά μας.
- Γιατί η ενέδρα αναιρεί τη φαντασία της τεχνικής μονομαχίας.
- Γιατί ο ένοπλος πολίτης που δεν προσπαθεί πρώτα να φύγει μπορεί να εκτεθεί σοβαρά νομικά.
- Γιατί η ένοπλη μονομαχία δεν είναι αυτοάμυνα.
- Γιατί τα «3Α» της ασφάλειας, Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση, είναι κεντρικά στην προσέγγιση Combatives.
- Γιατί η «κουλτούρα μαχαιριού» δεν πρέπει να εξιδανικεύεται.
- Γιατί οι πραγματικές εγκληματικές χρήσεις μαχαιριού δεν μοιάζουν με σχολικές τεχνικές.
- Γιατί ο πολίτης πρέπει να σκέφτεται πρώτα ως άνθρωπος της ασφάλειας, όχι ως φαντασιακός μαχαιροβγάλτης.
- Γιατί η καλύτερη λύση απέναντι στο μαχαίρι είναι να μη βρεθεί κανείς στο περιστατικό.
Βασικά σημεία
- Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν χρησιμοποιήσει μαχαίρι εγκληματικά δεν είναι «ειδικοί μαχητές με μαχαίρι».
- Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η «μάχη», αλλά η επίθεση.
- Η επίθεση με μαχαίρι στην ελληνική κοινωνική πραγματικότητα είναι πιθανότερο να εμφανιστεί μέσα από κλιμάκωση ή αιφνιδιασμό, όχι ως οργανωμένη μονομαχία.
- Στην ενέδρα δεν υπάρχει προειδοποίηση, χρόνος προετοιμασίας ή καθαρή τεχνική ανταλλαγή.
- Η υπόθεση Κάνταρη δείχνει πόσο καταστροφική μπορεί να γίνει μια αιφνιδιαστική επίθεση όταν το θύμα έχει αποσπασμένη προσοχή.
- Αν κάποιος έχει πραγματική πρόθεση να βλάψει, δεν θα ενεργήσει σύμφωνα με τις προσδοκίες μας.
- Τα βασικά πρωτόκολλα ασφάλειας και αυτοπροστασίας πρέπει να ασκούνται συνεχώς, όχι μόνο όταν νιώθουμε ήδη κίνδυνο.
- Όποιος δεν προσπαθεί πρώτα να αποφύγει, να απομακρυνθεί ή να αποδράσει, αλλά κυκλοφορεί οπλισμένος και έτοιμος να χρησιμοποιήσει όπλο, δημιουργεί πολύ σοβαρό πρόβλημα για τον εαυτό του.
- Η μονομαχία προϋποθέτει αμοιβαία συμμετοχή και δεν είναι αυτοάμυνα.
- Η ένοπλη μονομαχία είναι ακόμη πιο προβληματική νομικά και ηθικά.
- Ο σοβαρός ασκητής Combatives κινείται με νοοτροπία πρόληψης, επίγνωση, εγρήγορση και προετοιμασία.
- Τα «3Α» της ασφάλειας είναι Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση.
- Η ιδέα δύο πολιτών που στέκονται αντικριστά με μαχαίρια ανήκει κυρίως σε ταινίες, σε ορισμένες ειδικές «κουλτούρες μαχαιριού» και σε φαντασιακά σεμινάρια.
- Το μαχαίρι στην εγκληματική πραγματικότητα συχνά χρησιμοποιείται με αιφνιδιασμό, απλότητα και ακραία βία, όχι με περίπλοκες τεχνικές.
- Η σοβαρή αυτοπροστασία δεν διδάσκει πολίτες να κυνηγούν μονομαχίες. Τους διδάσκει να μη βρεθούν εκεί.
Συνοπτική εκδοχή του άρθρου
Το πρόβλημα δεν είναι η «μάχη», αλλά η επίθεση
Οι φυλακές σε όλο τον κόσμο είναι γεμάτες από ανθρώπους που έχουν χρησιμοποιήσει μαχαίρι σε εγκληματικές πράξεις. Σχεδόν κανένας από αυτούς δεν είναι «ειδικός μαχητής με μαχαίρι». Αυτό όμως δεν τους έκανε λιγότερο επικίνδυνους.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η επίθεση.
Μια επίθεση με μαχαίρι δεν χρειάζεται να είναι τεχνικά περίπλοκη για να είναι καταστροφική. Δεν χρειάζεται να μοιάζει με μονομαχία. Δεν χρειάζεται να προϋποθέτει εξειδικευμένη γνώση. Χρειάζεται πρόθεση, ευκαιρία, κοντινή απόσταση και αιφνιδιασμό ή κλιμάκωση.
Αυτό είναι που πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να καταλάβουν.
Η ελληνική πραγματικότητα δεν είναι ταινία
Στο Combatives Group αμφισβητούμε τη συχνότητα της πραγματικής «μάχης με μαχαίρια» στον ελληνικό χώρο, ειδικά όπως τη φαντάζονται πολλοί: δύο άνθρωποι αντικριστά, και οι δύο οπλισμένοι, έτοιμοι για τεχνική ανταλλαγή.
Στην ελληνική κοινωνική πραγματικότητα, τα περιστατικά με μαχαίρι είναι πιθανότερο να εμφανιστούν ως κλιμάκωση καβγά ή ως αιφνιδιαστική επίθεση. Το πρώτο συχνά μπορεί να αποφευχθεί αν δεν τροφοδοτηθεί ο εγωισμός. Το δεύτερο είναι πολύ πιο δύσκολο, επειδή το θύμα μπορεί να μην έχει προειδοποίηση.
Άρα το επίκεντρο της εκπαίδευσης πρέπει να είναι η πρόληψη, η εγρήγορση, η απόσταση και η αποφυγή, όχι η φαντασίωση μονομαχίας.
Το παράδειγμα Κάνταρη
Η δολοφονία του Μανώλη Κάνταρη τον Μάιο του 2011 συγκλόνισε την Ελλάδα. Ένας άνθρωπος έβγαινε με την έγκυο γυναίκα του για να πάνε στο μαιευτήριο. Ήταν στιγμή χαράς, οικογενειακής συγκίνησης και αποσπασμένης προσοχής. Δέχθηκε αιφνιδιαστική επίθεση για μια βιντεοκάμερα και έχασε τη ζωή του.
Το περιστατικό δείχνει τρία κρίσιμα σημεία:
Η προσοχή του θύματος ήταν αλλού.
Δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος ή προειδοποίηση.
Η επίθεση έγινε αιφνιδιαστικά.
Αυτό δεν μοιάζει με μάθημα σχολής. Δεν μοιάζει με μονομαχία. Δεν μοιάζει με προγραμματισμένη ανταλλαγή τεχνικών. Μοιάζει με πραγματική βία.
Η πρόθεση δεν ακολουθεί τα στερεότυπά μας
Αν ένας άνθρωπος έχει πραγματική πρόθεση να κάνει κακό, δεν θα ακολουθήσει το δικό μας σενάριο. Δεν θα μας δώσει χρόνο. Δεν θα μας προειδοποιήσει καθαρά. Δεν θα μας αντιμετωπίσει με «δίκαιους όρους».
Θα ενεργήσει με τρόπο που εξυπηρετεί τον σκοπό του.
Αυτό σημαίνει ότι τα βασικά πρωτόκολλα ασφάλειας και αυτοπροστασίας δεν είναι διακοσμητικά. Πρέπει να ασκούνται συνεχώς. Η εγρήγορση, η αντίληψη του περιβάλλοντος, η πρόληψη, η αποφυγή και η απόδραση πρέπει να προηγούνται κάθε σκέψης περί τεχνικής.
Το ερώτημα που αποκαλύπτει τη φαντασίωση
Αν κάποιος λέει ότι θέλει να μάθει μάχη με μαχαίρι για την περίπτωση που του επιτεθεί άλλος με μαχαίρι, πρέπει να ρωτήσουμε:
Τι έγινε η εγρήγορση;
Τι έγινε η αντίληψη του περιβάλλοντος;
Τι έγινε η πρόληψη;
Γιατί δεν υπήρξε απουσία, αποφυγή ή απόδραση;
Αν κάποιος δεν ασκεί πρώτα αυτές τις επιλογές, αλλά κυκλοφορεί οπλισμένος και έτοιμος να χρησιμοποιήσει όπλο, τότε στα μάτια του νόμου μπορεί να φανεί όχι ως άνθρωπος που αμύνεται, αλλά ως άνθρωπος που αναζητά σύγκρουση.
Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.
Μονομαχία δεν σημαίνει αυτοάμυνα
Η μονομαχία προϋποθέτει αμοιβαία συμμετοχή. Αν δύο άνθρωποι είναι οπλισμένοι και μένουν να συγκρουστούν, αυτό δεν είναι το ίδιο με την αυτοάμυνα ενός θύματος που προσπαθεί να φύγει.
Η αυτοάμυνα έχει σκοπό τη διακοπή άμεσης απειλής και την απομάκρυνση προς την ασφάλεια.
Η μονομαχία έχει άλλη λογική: αντιπαράθεση, εγωισμό, επιλογή συμμετοχής, επικράτηση.
Ο εισαγγελέας θα ρωτήσει πολλά δύσκολα ερωτήματα σε τέτοια περίπτωση. Και ο πολίτης που πίστεψε ότι η εκπαίδευση «knife fighting» τον κάνει ασφαλή μπορεί να βρεθεί ξαφνικά σε νομική πραγματικότητα που δεν είχε φανταστεί.
Τα 3Α της ασφάλειας
Ο σοβαρός ασκητής Combatives λειτουργεί με νοοτροπία πρόληψης. Είναι ανοικτός σε εναλλακτικές λύσεις. Παραμένει σε εγρήγορση. Έχει επίγνωση του περιβάλλοντος. Είναι προετοιμασμένος όταν χρειαστεί.
Ο στόχος είναι να μπορεί να εφαρμόσει τα «3Α» της ασφάλειας:
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Αυτές οι επιλογές δεν είναι δειλία. Είναι στρατηγική επιβίωσης. Η καλύτερη βία είναι αυτή στην οποία δεν συμμετείχαμε ποτέ.
Η κουλτούρα μαχαιριού δεν είναι πρότυπο για πολίτες
Υπάρχουν στον κόσμο περιβάλλοντα και υποκουλτούρες όπου το μαχαίρι έχει κεντρική θέση. Φυλακές, εγκληματικά δίκτυα, περιοχές με υψηλή βία, ομάδες όπου η οπλοφορία είναι συνηθισμένη.
Αυτό δεν είναι πρότυπο για τον νομοταγή πολίτη.
Δεν πρέπει να θαυμάζουμε τέτοιες κουλτούρες. Πρέπει να τις μελετούμε μόνο για να καταλάβουμε τον κίνδυνο και να τον αποφύγουμε.
Η εγκληματική χρήση μαχαιριού δεν βασίζεται σε περίπλοκη τέχνη. Βασίζεται σε αιφνιδιασμό, απλότητα, πρόθεση και ακραία βία. Αυτό είναι ακριβώς που την κάνει τρομερά επικίνδυνη.
Το τελικό συμπέρασμα
Ο πολίτης δεν χρειάζεται να γίνει ειδικός στη μάχη με μαχαίρι. Χρειάζεται να γίνει ειδικός στο να μην καταλήγει σε τέτοιες καταστάσεις.
Η μονομαχία με μαχαίρια είναι φαντασίωση για τους περισσότερους πολίτες. Η επίθεση με μαχαίρι είναι πραγματικός κίνδυνος, αλλά αντιμετωπίζεται πρώτα με πρόληψη, επίγνωση, απόσταση και απόδραση.
Το Combatives Group δεν προετοιμάζει πολίτες για κινηματογραφικές μονομαχίες.
Τους προετοιμάζει να σκέφτονται, να βλέπουν, να αποφεύγουν, να φεύγουν και, μόνο αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή, να δράσουν με σκοπό τη διαφυγή και την επιβίωση.
Ποιος είσαι βρε μεγάλε;
Όπως έχει ήδη ειπωθεί, οι φυλακές σε όλο τον κόσμο είναι γεμάτες από κακοποιούς. Ανάμεσά τους βρίσκονται και άνθρωποι που έχουν δολοφονήσει με μαχαίρι.
Εκτός από έναν ελάχιστο αριθμό, κανένας από αυτούς δεν είναι «ειδικός μαχητής με μαχαίρι».
Όλοι όμως είναι ένοχοι επίθεσης με μαχαίρι.
Και η λέξη επίθεση είναι το κλειδί.
Όχι μονομαχία.
Όχι τεχνική ανταλλαγή.
Όχι αθλητικός αγώνας.
Όχι κινηματογραφική σκηνή.
Επίθεση.
Αυτό αλλάζει όλο το πλαίσιο.
Στο Combatives Group, βάσει στοιχείων, εμπειρίας και παρατήρησης, αμφισβητούμε τη μεγάλη συχνότητα της λεγόμενης «μάχης με μαχαίρια» στον ελληνικό χώρο. Τουλάχιστον με την έννοια που την παρουσιάζουν πολλοί: δύο άνθρωποι που στέκονται αντικριστά, έχουν και οι δύο μαχαίρι, γνωρίζουν τι συμβαίνει και αρχίζουν να ανταλλάσσουν τεχνικές.
Στην ελληνική κοινωνική πραγματικότητα, η χρήση μαχαιριού εμφανίζεται πιθανότερα ως αποτέλεσμα κλιμάκωσης ή, σπανιότερα, ως ενέδρα.
Η κλιμάκωση μπορεί συχνά να αποφευχθεί.
Η ενέδρα είναι πολύ πιο δύσκολη, επειδή ο άνθρωπος που τη δέχεται μπορεί να μην έχει καμία προειδοποίηση.
Και αυτό δημιουργεί άλλα, πολύ σοβαρά προβλήματα.
Η υπόθεση Κάνταρη και η σκληρή πραγματικότητα
Τον Μάιο του 2011, η Ελλάδα έμεινε άναυδη από τη δολοφονία του Μανώλη Κάνταρη.
Ο άνθρωπος αυτός ετοιμαζόταν να μεταφέρει την έγκυο γυναίκα του στο μαιευτήριο για να γεννήσει. Ήθελε να καταγράψει το ευτυχές οικογενειακό γεγονός με μια βιντεοκάμερα. Καθώς το ζευγάρι έφτασε στο όχημά του, δυο άνδρες τους πλησίασαν. Ο Κάνταρης δέχθηκε αιφνιδιαστική επίθεση, οι δράστες άρπαξαν τη βιντεοκάμερα και έφυγαν.
Το περιστατικό αυτό είναι φρικτό, όχι μόνο λόγω του αποτελέσματος, αλλά και λόγω των συνθηκών.
Πρέπει να σημειώσουμε τρία πράγματα.
Πρώτον, το θύμα είχε αποσπασμένη προσοχή. Η γέννηση ενός παιδιού είναι στιγμή χαράς, έντασης, προσμονής και συναισθηματικής φόρτισης.
Δεύτερον, δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος. Δεν υπήρξε καθαρή λεκτική αντιπαράθεση που να δώσει χρόνο επεξεργασίας.
Τρίτον, δεν υπήρξε προειδοποίηση με την έννοια που φαντάζονται πολλοί ασκούμενοι. Η επίθεση έγινε αιφνιδιαστικά.
Αυτό είναι πραγματική βία.
Δεν είναι σενάριο αίθουσας.
Δεν είναι τεχνική επίδειξη.
Δεν είναι μάχη με μαχαίρια.
Είναι επίθεση σε άνθρωπο που εκείνη τη στιγμή δεν βρισκόταν σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητας.
Το λυπηρό είναι ότι τέτοια περιστατικά δείχνουν πόσο κρίσιμα είναι τα πρωτόκολλα αυτοπροστασίας. Όχι επειδή κάθε περιστατικό μπορεί να προβλεφθεί απόλυτα. Αλλά επειδή η προσοχή, η απόσταση, η παρατήρηση και η πρόληψη αυξάνουν τις πιθανότητες να δούμε κάτι νωρίτερα.
Και μερικές φορές, αυτό το λίγο νωρίτερα έχει τεράστια σημασία.
Η πρόθεση δεν ακολουθεί τα στερεότυπά μας
Αν ένα άτομο έχει πραγματική πρόθεση να μας κάνει κακό, δεν θα ακολουθήσει τα δικά μας στερεότυπα.
Δεν θα μας δώσει χρόνο επειδή έχουμε εκπαιδευτεί.
Δεν θα μας δείξει καθαρά το όπλο επειδή έτσι γίνεται στην αίθουσα.
Δεν θα κινηθεί σύμφωνα με τον τρόπο που μας έχει συνηθίσει ο συνεργάσιμος συνασκούμενος.
Δεν θα περιμένει να πάρουμε θέση.
Δεν θα μας δώσει δίκαιη ευκαιρία.
Θα ενεργήσει με τρόπο που εξυπηρετεί τον σκοπό του.
Αυτό σημαίνει ότι τα βασικά πρωτόκολλα ασφάλειας και αυτοπροστασίας δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια.
Πρέπει να ασκούνται συνεχώς.
Όχι μόνο όταν περπατάμε σε ύποπτη περιοχή.
Όχι μόνο όταν νιώθουμε ήδη απειλή.
Όχι μόνο όταν κάτι μας φαίνεται προφανές.
Η εγρήγορση, η αντίληψη του περιβάλλοντος, η πρόληψη, η απουσία, η αποφυγή και η απόδραση είναι νοοτροπία.
Δεν είναι απλή τεχνική.
Τα commando του καναπέ και η φαντασίωση του μαχαιριού
Υπάρχει πάντα η ομάδα των «commando του καναπέ».
Άνθρωποι με ισχυρές απόψεις, αλλά χωρίς ανάλογη γνώση.
Άνθρωποι που θέλουν να μάθουν τις δήθεν μυστικές δεξιότητες της μάχης με μαχαίρι για την περίπτωση που ένας άλλος εξίσου ειδικός με μαχαίρι τους επιτεθεί ξαφνικά.
Ας το εξετάσουμε ψύχραιμα.
Αν δεχθούν επίθεση από ενέδρα, όπως περιγράφηκε προηγουμένως, τότε δεν μιλάμε για μονομαχία.
Αν η ενέδρα έχει ήδη γίνει, σημαίνει ότι ο άλλος έχει ήδη αποκτήσει το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού.
Άρα πού ακριβώς βρίσκεται η «μάχη με μαχαίρια»;
Πού βρίσκεται ο χρόνος να αναγνωρίσουμε, να τραβήξουμε, να σταθούμε, να επιλέξουμε τεχνική και να ανταλλάξουμε κινήσεις;
Αντίθετα, αν δεν υπάρχει ενέδρα, τότε πρέπει να ρωτήσουμε:
Γιατί δεν φύγαμε;
Γιατί μείναμε;
Γιατί δεχθήκαμε να κλιμακωθεί η κατάσταση;
Γιατί δεν χρησιμοποιήσαμε απόσταση;
Γιατί δεν εφαρμόσαμε αποφυγή;
Και αν τραβήξουμε εμείς πρώτοι μαχαίρι, τι ακριβώς κάνουμε;
Αυτοάμυνα ή προετοιμασία για ένοπλη σύγκρουση;
Αυτή είναι η σκληρή ερώτηση.
Τα ερωτήματα που πρέπει να προηγούνται
Όταν κάποιος φαντάζεται ότι θα αντιμετωπίσει μαχαίρι με μαχαίρι, πρέπει να σταματήσει και να απαντήσει σε μερικά πολύ απλά ερωτήματα:
Τι απέγινε η εγρήγορση;
Τι απέγινε η αντίληψη του περιβάλλοντος;
Τι απέγινε η πρόληψη;
Γιατί δεν ήταν διαθέσιμη η απουσία;
Γιατί δεν ήταν διαθέσιμη η αποφυγή;
Γιατί δεν ήταν διαθέσιμη η απόδραση;
Αν ένας άνθρωπος δεν ασκεί πρώτα αυτές τις επιλογές, τότε το πρόβλημα αλλάζει.
Αν είναι οπλισμένος, προετοιμασμένος και πρόθυμος να χρησιμοποιήσει το όπλο του χωρίς να προσπαθεί πρώτα να φύγει, στα μάτια του νόμου μπορεί να φανεί σαν άνθρωπος που αναζητά ενεργά σύγκρουση.
Αυτό δεν είναι μικρή λεπτομέρεια.
Είναι τεράστια νομική και ηθική διαφορά.
Η αυτοάμυνα είναι άμυνα απέναντι σε άμεση και άδικη επίθεση.
Η ενεργή προετοιμασία για ένοπλη αντιπαράθεση μπορεί να ερμηνευθεί πολύ διαφορετικά.
Και ένας εισαγγελέας θα έχει πολλές δύσκολες ερωτήσεις.
Μονομαχία ή αυτοάμυνα;
Η μονομαχία δεν είναι αυτοάμυνα.
Η μονομαχία προϋποθέτει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αμοιβαία συμμετοχή. Δύο πλευρές που μένουν, δέχονται τη σύγκρουση και λειτουργούν μέσα σε μια λογική αντιπαράθεσης.
Αυτό δεν έχει σχέση με τον πολίτη που προσπαθεί να ξεφύγει από άμεση απειλή.
Αν δύο άνθρωποι μένουν σε ένοπλη αντιπαράθεση, με μαχαίρια ή άλλα μέσα, δεν μιλάμε πια για απλή αυτοπροστασία.
Μιλάμε για κάτι που μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον νόμο ως παράνομη βία, οπλοχρησία, συμπλοκή ή κάτι ακόμη σοβαρότερο, ανάλογα με το αποτέλεσμα.
Ακριβώς όπως οι καβγάδες είναι παράνομοι, η ένοπλη μονομαχία είναι ακόμη πιο προβληματική.
Ο σοβαρός πολίτης δεν πρέπει να εκπαιδεύεται ώστε να παραμείνει σε τέτοια κατάσταση.
Πρέπει να εκπαιδεύεται ώστε να μη βρεθεί εκεί.
Και αν βρεθεί, να αναζητήσει έξοδο.
Γιατί το Combatives Group αμφισβητεί τη «μάχη με μαχαίρια»
Το Combatives Group αμφισβητεί τη λογική της μάχης με μαχαίρια για πολίτες επειδή ένας έξυπνος ασκητής Combatives κινείται διαφορετικά.
Κινείται με νοοτροπία πρόληψης.
Γιατί να μπλέξει εξαρχής;
Παραμένει ανοικτός σε εναλλακτικές λύσεις.
Ίσως υπάρχει άλλος δρόμος.
Παραμένει σε εγρήγορση.
Αν κάτι «μυρίζει μπαρούτι», δεν το αγνοεί.
Έχει επίγνωση του περιβάλλοντος.
Βλέπει ανθρώπους, εξόδους, αποστάσεις, συμπεριφορές, χέρια, χώρους και αλλαγές.
Είναι προετοιμασμένος.
Όχι επειδή ψάχνει βία, αλλά επειδή ξέρει ότι η βία μπορεί να εμφανιστεί.
Ο σκοπός του είναι να μπορεί να ασκήσει τα «3Α» της ασφάλειας:
Να απουσιάσει.
Να αποφύγει.
Να αποδράσει.
Αυτό είναι πολύ πιο σοβαρό από το να φαντάζεται ότι θα μπει σε «μπλέντερ μαχαιριών» και θα βγει νικητής.
Τα 3Α της ασφάλειας
Τα «3Α» της ασφάλειας είναι απλά στη διατύπωση, αλλά απαιτητικά στην εφαρμογή.
Απουσία σημαίνει να μη βρίσκεσαι εκεί όπου οι πιθανότητες βίας είναι αυξημένες, όταν μπορείς να το αποφύγεις.
Αποφυγή σημαίνει να βλέπεις την κλιμάκωση και να μην τη θρέφεις. Να μη μένεις από εγωισμό. Να μη μπαίνεις σε αντιπαράθεση που δεν χρειάζεται.
Απόδραση σημαίνει να απομακρύνεσαι όταν η κατάσταση έχει γίνει επικίνδυνη ή όταν δεν υπάρχει λόγος να παραμείνεις.
Αυτές οι επιλογές δεν είναι δειλία.
Είναι ανώτερη τακτική.
Ο άνθρωπος που φεύγει από μια άχρηστη ή θανατηφόρα σύγκρουση δεν έχασε. Κέρδισε το μόνο που μετράει: τη ζωή του, την υγεία του και την ελευθερία του.
Αντιθέτως, ο άνθρωπος που μένει επειδή θέλει να αποδείξει ότι μπορεί, παίζει με συνέπειες που δεν ελέγχει.
Η φαντασίωση του «μπλέντερ μαχαιριών»
Η προοπτική ενός «μπλέντερ μαχαιριών» είναι ελκυστική μόνο σε ανθρώπους που δεν έχουν καταλάβει τι σημαίνει πραγματική αιχμηρή βία.
Σε κάποιους παρουσιάζεται σαν σκληρότητα.
Σε άλλους σαν απόδειξη ανδρείας.
Σε άλλους σαν τεχνική υπεροχή.
Στην πραγματικότητα, είναι πιθανή καταστροφή.
Για ασκούμενους Combatives, η ιδέα δύο ανθρώπων αντιμέτωπων με μαχαίρια ανά χείρας μπροστά σε κοινό ανήκει κυρίως σε ταινίες και σε ορισμένες ειδικές κουλτούρες μαχαιριού ανά τον κόσμο.
Ακόμη και εκεί, προϋποθέτει ότι τα δύο μέρη έχουν δει και αναγνωρίσει την απειλή που θέτουν ο ένας στον άλλο.
Δεν μιλάμε για ενέδρα.
Δεν μιλάμε για αιφνιδιασμό.
Δεν μιλάμε για ληστεία που ξεσπά ξαφνικά.
Δεν μιλάμε για πολίτη που έχει αποσπασμένη προσοχή.
Άρα δεν μιλάμε για το πιο χρήσιμο σενάριο αυτοπροστασίας του μέσου πολίτη.
Μιλάμε για φαντασίωση.
Όποιος ξέρει πραγματικά, ξέρει και τον αιφνιδιασμό
Είναι απίθανο ένας άνθρωπος που γνωρίζει πραγματικά πώς λειτουργεί το μαχαίρι ως όπλο να αγνοεί την αξία του αιφνιδιασμού και της ενέδρας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εξιδανικεύουμε τέτοιες πρακτικές.
Δεν υπάρχει τίποτα αξιέπαινο στην εγκληματική χρήση βίας.
Σημαίνει όμως ότι πρέπει να καταλάβουμε κάτι: ο άνθρωπος που σκοπεύει να χρησιμοποιήσει μαχαίρι για σοβαρή βλάβη δεν θα παίξει δίκαιο παιχνίδι.
Δεν θα επιλέξει απαραίτητα καθαρή απόσταση.
Δεν θα μας δώσει χρόνο.
Δεν θα μας προειδοποιήσει επειδή έτσι ταιριάζει στο σεμινάριο.
Θα αναζητήσει πλεονέκτημα.
Και αυτό ακριβώς κάνει τη φαντασίωση της μονομαχίας τόσο επικίνδυνη.
Διότι εκπαιδεύει τον άνθρωπο να περιμένει ένα πρόβλημα που μπορεί να μην εμφανιστεί ποτέ με αυτή τη μορφή.
Η «κουλτούρα μαχαιριού» δεν είναι πρότυπο
Αφού μιλάμε για κουλτούρα μαχαιριού, πρέπει να πούμε ότι υπάρχουν πράγματι περιβάλλοντα όπου το μαχαίρι έχει ιδιαίτερη παρουσία.
Οι φυλακές σε πολλές χώρες είναι ένα τέτοιο περιβάλλον.
Εγκληματικά δίκτυα είναι άλλο.
Περιοχές με μεγάλη κοινωνική βία είναι άλλο.
Σε τέτοια περιβάλλοντα, κάποιοι άνθρωποι μαθαίνουν μέσα από πραγματικές, σκληρές και επικίνδυνες συνθήκες. Όχι για αυτοβελτίωση. Όχι για άθληση. Όχι για σεμινάριο. Αλλά για εγκληματική επιβίωση, επιβολή ή βλάβη.
Αυτό δεν πρέπει να μας γοητεύει.
Πρέπει να μας προσγειώνει.
Ο νομοταγής πολίτης δεν έχει τίποτα να κερδίσει αντιγράφοντας κουλτούρες εγκληματικής βίας.
Αυτό που έχει να κερδίσει είναι να καταλάβει πώς σκέφτονται οι επικίνδυνοι άνθρωποι, ώστε να τους αποφύγει.
Όχι για να τους μιμηθεί.
Η πραγματική εγκληματική χρήση δεν είναι περίπλοκη τέχνη
Στην εγκληματική πραγματικότητα, η χρήση μαχαιριού σπάνια χρειάζεται περίπλοκη τεχνική.
Δεν χρειάζεται χορογραφία.
Δεν χρειάζεται μεγάλη ακολουθία κινήσεων.
Δεν χρειάζεται αθλητική ανταλλαγή.
Συχνά αρκεί η ευκαιρία, η κοντινή απόσταση, η πρόθεση και ο αιφνιδιασμός.
Αυτό είναι που κάνει το μαχαίρι τόσο δύσκολο και τρομακτικό ως απειλή.
Η απλότητα της βίας είναι συχνά πιο επικίνδυνη από την τεχνική της επίδειξης.
Γι’ αυτό οι σχολές που παρουσιάζουν περίπλοκες ακολουθίες, παγιδεύσεις, ανταλλαγές και θεατρικούς αφοπλισμούς πρέπει να εξετάζονται με μεγάλη δυσπιστία.
Το ερώτημα δεν είναι αν φαίνεται όμορφο.
Το ερώτημα είναι αν έχει σχέση με πραγματικό επιτιθέμενο που κινείται με πρόθεση, πίεση, χάος και μηδενική διάθεση συνεργασίας.
Ποιοι κυκλοφορούν με μαχαίρι;
Στην Ελλάδα, ο γενικός πληθυσμός δεν έχει σήμερα μια καθολική κουλτούρα μαχαιριού όπως μπορεί να συμβαίνει σε ορισμένες άλλες κοινωνίες ή υποκουλτούρες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι που φέρουν μαχαίρι.
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες.
Υπάρχουν εγκληματίες που το χρησιμοποιούν ως μέσο απειλής ή βίας.
Υπάρχουν άνθρωποι που αντλούν αίσθηση δύναμης από το όπλο.
Υπάρχουν φοβισμένοι πολίτες που νιώθουν πιο ασφαλείς επειδή έχουν κάτι πάνω τους, χωρίς να καταλαβαίνουν τις συνέπειες.
Υπάρχουν άνθρωποι που νομίζουν ότι ξέρουν να το χρησιμοποιούν επειδή παρακολούθησαν σεμινάρια.
Υπάρχουν και ελάχιστοι άνθρωποι με πραγματική εμπειρία, οι οποίοι όμως δεν πρέπει να συγχέονται με τους φαντασμένους και τους εμπορικούς «μάστερ».
Υπάρχουν τέλος εκείνοι που το έχουν ήδη χρησιμοποιήσει.
Και αυτό είναι τελείως διαφορετική κατηγορία.
Ο πολίτης πρέπει να καταλαβαίνει ότι όλες αυτές οι ομάδες δεν είναι ίδιες.
Όμως καμία από αυτές δεν αποτελεί πρότυπο ζωής για έναν νομοταγή άνθρωπο.
Το λάθος ερώτημα
Το λάθος ερώτημα είναι:
«Πώς θα κερδίσω μια μάχη με μαχαίρια;»
Το σωστό ερώτημα είναι:
«Πώς θα μη βρεθώ ποτέ σε τέτοια κατάσταση;»
Και μετά:
«Πώς θα δω νωρίτερα ότι κάτι δεν πάει καλά;»
«Πώς θα απομακρυνθώ χωρίς να τροφοδοτήσω την ένταση;»
«Πώς θα προστατεύσω τους δικούς μου;»
«Πώς θα κρατήσω απόσταση;»
«Πώς θα βρω έξοδο;»
«Πώς θα αποφύγω την κλιμάκωση;»
«Πώς θα παραμείνω νόμιμος;»
«Πώς θα γυρίσω σπίτι;»
Αυτά είναι ερωτήματα αυτοπροστασίας.
Η μάχη με μαχαίρια είναι ερώτημα φαντασίωσης, εγωισμού ή εξαιρετικά ειδικών και επικίνδυνων περιβαλλόντων.
Δεν πρέπει να είναι ο πυρήνας της εκπαίδευσης πολιτών.
Συμπέρασμα
Η «μάχη με μαχαίρια» είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους μύθους στον χώρο της αυτοάμυνας.
Όχι επειδή το μαχαίρι δεν είναι πραγματική απειλή.
Ακριβώς επειδή είναι πραγματική απειλή.
Η πραγματικότητα του μαχαιριού δεν μοιάζει με φαντασιακή μονομαχία. Μοιάζει περισσότερο με αιφνιδιασμό, απειλή, κλιμάκωση, ληστεία, εγκληματική πρόθεση, κοντινή απόσταση και χαοτική βία.
Ο πολίτης που το καταλαβαίνει αυτό δεν ψάχνει να γίνει μαχαιροβγάλτης.
Ψάχνει να γίνει ασφαλέστερος.
Και ασφαλέστερος γίνεται με:
Εγρήγορση.
Αντίληψη του περιβάλλοντος.
Πρόληψη.
Απουσία.
Αποφυγή.
Απόδραση.
Καθαρή σκέψη.
Νομική επίγνωση.
Σωματική και ψυχική προετοιμασία.
Ρεαλιστική εκπαίδευση.
Όχι με φαντασίωση μονομαχίας.
Όχι με πιστοποιητικά knife fighting.
Όχι με θεατρικές τεχνικές.
Όχι με την ψευδαίσθηση ότι επειδή κρατά μαχαίρι είναι ασφαλής.
Στο Combatives Group η θέση είναι καθαρή:
Η καλύτερη αντιμετώπιση μιας μάχης με μαχαίρια είναι να μη γίνει ποτέ μάχη με μαχαίρια.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι συχνή η μάχη με μαχαίρια στην Ελλάδα;
Η πραγματική μονομαχία με μαχαίρια, όπως παρουσιάζεται συχνά σε σεμινάρια ή ταινίες, δεν φαίνεται να αποτελεί συχνό σενάριο για τον μέσο πολίτη. Πιο ρεαλιστικά σενάρια είναι η κλιμάκωση καβγά, η απειλή, η ληστεία ή ο αιφνιδιασμός.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε επίθεση και μονομαχία;
Η επίθεση μπορεί να είναι αιφνιδιαστική, μονόπλευρη και χωρίς προειδοποίηση. Η μονομαχία προϋποθέτει ότι δύο πλευρές μένουν και συμμετέχουν σε αντιπαράθεση. Η αυτοάμυνα δεν είναι μονομαχία.
Γιατί το παράδειγμα Κάνταρη είναι σημαντικό;
Επειδή δείχνει ότι μια θανατηφόρα επίθεση μπορεί να συμβεί όταν το θύμα έχει αποσπασμένη προσοχή, χωρίς διάλογο και χωρίς προειδοποίηση. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της επίγνωσης και της πρόληψης.
Τι σημαίνουν τα 3Α της ασφάλειας;
Τα 3Α είναι Απουσία, Αποφυγή και Απόδραση. Δηλαδή να μη βρεθείς στο πρόβλημα, να αποφύγεις την κλιμάκωση και να φύγεις όταν η κατάσταση γίνεται επικίνδυνη.
Γιατί η μονομαχία με μαχαίρια δεν είναι αυτοάμυνα;
Επειδή η αυτοάμυνα έχει σκοπό τη διακοπή άμεσης απειλής και τη διαφυγή. Η μονομαχία δείχνει συμμετοχή σε σύγκρουση, κάτι που μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες.
Αν κάποιος μου επιτεθεί με μαχαίρι, δεν πρέπει να έχω και εγώ μαχαίρι;
Η σκέψη αυτή είναι επικίνδυνη. Η κατοχή, μεταφορά ή χρήση μαχαιριού μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά νομικά και πρακτικά προβλήματα. Η πρώτη γραμμή είναι επίγνωση, απόσταση, αποφυγή και απόδραση.
Ποιο είναι το λάθος των «commando του καναπέ»;
Πιστεύουν ότι η τεχνική φαντασίωση μπορεί να αντικαταστήσει την πραγματική αυτοπροστασία. Συχνά ενδιαφέρονται για μυστικές δεξιότητες, αλλά αγνοούν την πρόληψη, τη νομική ευθύνη και τη σκληρή πραγματικότητα της ενέδρας.
Υπάρχουν άνθρωποι που ξέρουν πραγματικά να χρησιμοποιούν μαχαίρι;
Υπάρχουν άνθρωποι με πραγματική εμπειρία ή επικίνδυνη εγκληματική γνώση. Αυτό όμως δεν τους κάνει πρότυπο για πολίτες. Ο στόχος του πολίτη δεν είναι να τους μιμηθεί, αλλά να καταλάβει πώς να τους αποφύγει.
Γιατί η εγκληματική χρήση μαχαιριού δεν είναι περίπλοκη;
Επειδή δεν βασίζεται σε επίδειξη τεχνικής, αλλά σε πρόθεση, αιφνιδιασμό, κοντινή απόσταση και ακραία απλότητα. Αυτό είναι που την κάνει τόσο επικίνδυνη.
Ποια είναι η θέση του Combatives Group;
Η θέση είναι ότι ο πολίτης πρέπει να εκπαιδεύεται πρώτα στην ασφάλεια, στην αυτοπροστασία, στην πρόληψη, στην επίγνωση, στην αποφυγή και στην απόδραση. Η φαντασίωση της μάχης με μαχαίρια δεν είναι σοβαρή βάση εκπαίδευσης πολιτών.
Σχετικά άρθρα
Υπάρχοντα άρθρα στο combatives.gr
- Τι σου κάνουν αν χρησιμοποιήσεις μαχαίρι σε αυτοάμυνα;
Σχετικό με τη νομική και πρακτική παγίδα της χρήσης μαχαιριού, καθώς και με τη διάκριση ανάμεσα σε αυτοάμυνα και ένοπλη εμπλοκή. - Ένοπλη Αυτοάμυνα με Μαχαίρι, η αποκάλυψη της αλήθειας
Σχετικό με τη θέση ότι η ενέδρα και η απειλή είναι πολύ πιο ρεαλιστικά σενάρια από τη μονομαχία με μαχαίρια. - Απουσία, Αποφυγή, Απόδραση
Σχετικό με τα «3Α» της ασφάλειας και τη σημασία της απομάκρυνσης πριν από τη φυσική εμπλοκή. - Η Πραγματική Χρήση Μαχαιριού και τα προβλήματα που παρουσιάζει
Σχετικό με τη ρεαλιστική φύση της χρήσης μαχαιριού και την ανάγκη για απόσταση, αποφυγή και απομυθοποίηση. - Ποια είναι η καλύτερη αυτοάμυνα και ποια τα χαρακτηριστικά της;
Σχετικό με τα 3Α της ασφάλειας, τα 3Α της εφαρμογής και τη βασική φιλοσοφία αποτελεσματικής αυτοάμυνας. - Ποιες είναι οι πιθανότητες να χρησιμοποιήσει κανείς μαχαίρι σε επίθεση;
Σχετικό με την επίγνωση κατάστασης, την απειλή, την ενέδρα και την ανάγκη έγκαιρης αντίδρασης. - Η μάχη με μαχαίρι έχει πολλά διαφορετικά σενάρια και ελάχιστες θετικές καταλήξεις
Σχετικό με το γιατί η εμπλοκή με μαχαίρι έχει πολλές πιθανές εκδοχές και ελάχιστες πραγματικά καλές καταλήξεις. - Ο Μύθος του Ειδικού Μαχητή με Μαχαίρι
Σχετικό με την αποδόμηση των αυτοαποκαλούμενων ειδικών και της εμπορικής φαντασίωσης γύρω από το knife fighting. - Ασφάλεια, Αυτοπροστασία, Αυτοάμυνα – Το τρίπτυχο της εκπαίδευσης
Σχετικό με τη βασική δομή της εκπαίδευσης του Combatives Group: πρώτα ασφάλεια, μετά αυτοπροστασία και, αν δεν υπάρχει άλλη λύση, αυτοάμυνα.
Σημείωση ασφαλείας
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί οδηγία χρήσης μαχαιριού, δεν προτρέπει σε οπλοφορία, δεν παρέχει τεχνικές επίθεσης και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Η κατοχή, μεταφορά ή χρήση μαχαιριού ως όπλου μπορεί να έχει σοβαρές ποινικές, αστικές, σωματικές, ψυχολογικές και κοινωνικές συνέπειες. Η πρώτη επιλογή πρέπει να είναι η αποφυγή, η αποκλιμάκωση, η απόσταση και η απόδραση, όπου αυτό είναι δυνατόν.
Για πραγματική νομική αξιολόγηση συγκεκριμένου περιστατικού απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο δικηγόρο.
Σημείωση εμπειρίας
Το περιεχόμενο βασίζεται στη μεθοδολογία και την πρακτική εμπειρία του Combatives Group στην εκπαίδευση προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.
Η προσέγγιση δίνει έμφαση στη διάκριση ανάμεσα σε επίθεση και μονομαχία, στην αποδόμηση του μύθου της «μάχης με μαχαίρια», στα 3Α της ασφάλειας, στην πρόληψη, στην επίγνωση και στη νομικά υπεύθυνη στάση του πολίτη.
Επικοινωνία
Αν θέλετε να καταλάβετε στην πράξη τι σημαίνει ρεαλιστική αυτοπροστασία απέναντι σε απειλές κοντινής απόστασης, η θεωρία δεν αρκεί.
Η ουσιαστική κατανόηση έρχεται μέσα από καθοδηγούμενη εκπαίδευση, πρακτική εφαρμογή, σενάρια, προσομοιώσεις, πίεση και σοβαρή ανάλυση των νομικών, ψυχολογικών και πρακτικών ορίων.
Επικοινωνήστε με το Combatives Group για να ενημερωθείτε για μαθήματα, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα προσωπικής ασφάλειας, αυτοπροστασίας και ρεαλιστικής αυτοάμυνας.